De Stellingwarver Schrieversronte is et belangriekste instituut veur tael, literetuur, geschiedenis, volkskunde en identiteit van Stellingwarf. Stellingwarf is een biezundere regio in Zuudoost-Frieslaand (NL), daor de meensken vanoolds Stellingwarfs praoten. Et Stellingwarfs is een vorm van Nedersaksisch. Oonze administraosie is los op maendag tot en mit donderdag, van 9.00 tot 16.00 ure. Overleggen mit ere mitwarkers kan allienig nao tillefonische ofspraoke. Tip: kiek ok es op oonze ere websteden www.stellingplus.nl en www.stellingia.nl! Woj' graeg weten wat een woord of uutdrokking inhoolt? Klik dan links onder 'Algemiene Info' op 'Stellingwarfs Woordeboek'.


Vanwegens Liwwadden Kulturele Heufdstad 2018: 'Wie wet waor Jan de Bosfluiter bleven is?'

De meensken in et dörp bin d’r mit an. Want zomar inienen is heur dörpsgenoot Jan de Bosfluiter verdwenen. Jan, een wat ooldere, rustige man, die aachter in de bos woont, altied lieke opgeruumd is en altied zien deunties fluit…

Vanwegens Liwwadden Kulturele Heufdstad orgeniseert de SSR veur dit biezundere jaor een verhaeleprojekt dat now uut aende gaot. Iederiene kan d’r an mitdoen: et doel is dat d’r in alle dörpen meensken an de slag gaon mit et schrieven van et twiede diel van et verhael over Jan de Bosfluiter. Et begin is d’r al en et verhael kan him in elk Stellingwarfs dörp ofspeulen. Iederiene die mitdot kan zien eigen kreativiteit kwiet in et oplossen van et raodsel rond Jan.

Insturen kan tot 1 november

Et verhael mag uut hooguut 1500 woorden bestaon, minder mag ok. Et gebruuk van et Stellingwarfs het de veurkeur, mar d’r mag ok een ere tael bruukt wodden. Et verhael moet uterlik op 1 november 2018 binnen wezen bi’j de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop. Et kan stuurd wodden naor et adres Willinge Prinsstraote 10, 8421 PE Berkoop/Oldeberkoop, mar mailen het de veurkeur. Dat kan naor info@stellingwarfs.nl, t.a.v. Sietske Bloemhoff.
Nao 1 november zal een selektie van de inzendings publiceerd wodden in et tiedschrift De Ovend. Alle verhaelen wo’n liekewel nao 1 december plaetst op de webstee www.stellingplus.nl. Veur de drie meerst originele inzendings stelt de Stellingwarver Schrieversronte een pries beschikber!
Veur meer infermaosie kuj’ bellen mit de Stellingwarver Schrieversronte: 0516-451108. Ie moe’n dan even vraogen naor Sietske Bloemhoff of Joke Coenrades.

Et aeventuur van Jan de Bosfluiter

Iederiene in et dörp kent Jan Bos. Of misschien hiet hi’j ok wel Jan van de Bos. Aenlik wet gieniene hoe Jan zien aachternaeme percies is. Hi’j wodt zolange as iederiene him heugen kan - en Jan telt d’r al aorig wat jaorties henne - Jan de Bosfluiter nuumd. Dat komt wis en zeker omreden Jan altied fluit as hi’j onderwegens is. Of hi’j thuus ok altied fluit weten de meensken niet. Want Jan woont alliend, en wat aachterof bi’j de bos. Veul anloop het Jan niet, hi’j het daor ok gien verlet van. Hi’j het an wat kiepen, een peer katten en een hond genoeg. Mar zowat alle daegen ziej’ Jan wel even in et dörp, en dan maekt hi’j graeg een praotien mit de meensken die hi’j tegenkomt.
Nao een peer daegen vaalt et op. Et is aanders as aanders, et is stille op ’e diek. De meensken zeggen tegen mekaander dat ze Jan al een schoffien niet zien of heurd hebben. Dat is toch wel wat nuver. Een dag laeter besluten ze om mar es poolshoogte te nemen, iederiene kan ommes zomar wat kriegen.
Een peer manluden uut et dörp lopen deur de bos op et husien van Jan an. Om huus henne is niks biezunders te zien, et is d’r zo rustig as wat. De buterdeure zit op slot en ok al kloppen ze an, et blift stille. Bruno de hond slat niet an, d’r scharrelt gien kiepe om huus henne, en Jan zien beide katten zien ze ok niet.
Dan kieken de manluden deur et raem van de kaemer. Ze zien niks biezunders, al staon d’r wel wat kaastedeuren los. En et liekt as staot d’r op ’e taofel een brief tegen een koppien an.
De manluden besluten om mar es bi’j de aachterdeure te kieken. Die zit ok vaaste, mar iene van de mannen taast es in de geute en vint daor de sleutel van de deure. Dan gaon ze et huus in…


Veur de elfde keer veurleesaktie veur oolderen

Ieder jaor brengt een grote groep vri’jwilligers van de Stellingwarver Schrieversronte veul bewoners van alle zorginstellings en verpleegtehuzen in Stellingwarf en De Menning in Wilhelminaoord een prachtige morgen of middag. Begin feberwaori 2018 is disse suksesvolle aktie al weer veur de elfde keer en et enthousiasme van de bewoners, mar ok van de mitwarkers liekt alle jaoren groter te wodden. De laeste jaoren gaon de veurlezers ok naor kleinere centrums veur dagopvang, al gebeurt dat ok wel es buten de veurleesweke omme. De Schrieversronte perbeert ok om veurleesmementen te orgeniseren veur mit naeme ienzeme ooldere meensken die nog thuus wonen.
De veurlezers maeken gebruuk van een speciaole veurleesmappe, die zowat alle jaoren anvuld wodt mit ni’je verhaelen en gedichten. Sommige veurlezers nemen butendat as extragien heur meziekinsterment mit en zingen bekende lieties mit de bewoners. Die mooie ofwisseling van verhaelen en meziek wodt deur et pebliek ommeraek wardeerd. Hiel vaeke wodt dan ok an de veurlezers vraogd of ze niet wat vaeker kommen kunnen, en pattie voldoen graeg an die vraoge.
Veur de koördinaosie van de aktie zorgt Schrieversrontemitwarkster Immy Sloot, tegere mit Kiena Bouwer en Akkie Zeilstra.


Stellingwarver kwis tiedens ni’jjaorsbi’jienkomst SSR

Kommende zaoterdagaovend 27 jannewaori hoolt de Stellingwarver Schrieversronte zien kulturele ni’jjaorsbi’jienkomst in Berkoop. De aovend, die veural veur leden en ni’je leden van de SSR bedoeld is, begint om 20.00 ure. De aovend wodt holen in et gebouw van de SSR an de Willinge Prinsstraote; de toegang is ommenocht.
De warkgroep Publiciteit van de stichting het dit keer veur een echte ‘Stellingwarf-kwis’ zorgd. Tussen alle prakkeseerderi’je en hassenschrabberi’je deur is d’r twie keer een humoristisch optreden van Gosse Spiekhout van Noordwoolde.


Flitskursus 'Stellingwarfs leren in iene dag!'

Kan dat? Et leren van een tael in iene dag? Now, hielemaole flitsend zuj’ d’r nao zoe’n dag nog niet mit ommegaon kunnen, mar in iene dag kuj’ wél hiel wat van een tael leren. Vandaor dat de Stellingwarver Schrieversronte op zaoterdag 17 feberwaori een ‘Flitskursus Stellingwarfs’ orgeniseert!
De kursus is bedoeld veur meensken die et Stellingwarfs niet machtig binnen en graeg mit et schrieven én praoten d’r van an de gang willen. De Flitskursus is ok bedoeld veur meensken die et deur de weke niet an tied hebben om kursussen te volgen.
De kursus wodt holen in Berkoop, en begint morgens om tien ure. Tot twaelf ure is d’r dan andacht veur de spelling en de grammatika van et Stellingwarfs. Dit onderdiel zal geven wodden deur dr. Henk Bloemhoff, taelkundige en saemensteller van et Stellingwarfs Woordeboek. Et middagdiel is van 13.00 tot 15.00 ure. Dan is d’r veural ommedaenken veur kreatief schrieven, mar evt. ok veur et praoten en et daegelikse gebruuk van et Stellingwarfs. Dat onderdiel wodt verzorgd deur Sietske Bloemhoff.
De Flitskursus wodt geven in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop. De kosten bin € 20,00 per persoon, koffie en thee inbegrepen. Opgeven kan via de mail info@stellingwarfs.nl, bellen kan ok naor et kantoor: 0516-451108 (van maendag t/m donderdag).


26 jannewaori: verhaelen van Freddie de Vries

In et eupeningsweekaende van Kulturele Heufdstad 2018 wo’n op vri’jdagaovend 26 jannewaori op tal van plakken verhaelen verteld. Dat gebeurt ok in de biebeltheek van Noordwoolde, daor zal schriever Freddie de Vries van Hooltpae een tal van zien Stellingwarver verhaelen veurlezen. Freddie de Vries is veural bekend van ‘Et Stellingwarver voegelboek’, daor hi’j tegere mit fotograaf Ruurd Jelle van der Leij indertied veur zorgde. Et boek dat uutgeven wodde deur de Stellingwarver Schrieversronte verscheen in een oplaoge van 1500 stoks, en is onderhaand al weer een schoffien uutverkocht.
De Vries is liekewel ok bekend van zien kruderige verhaelen die vaeks over et leven van alledag gaot. Die verhaelen bin o.e. te lezen in de Stellingwarver Spreukekelender, mar ok in et Stellingwarfs tiedschrift De Ovend en in et dörpsblad van zien woonplak Hooltpae.
Et doel is dat d’r in de kommende meertmaond een boek van him verschient mit een flink tal, ok ni’je, verhaelen.
De aovend in de biebeltheek begint om 20.00 ure, de toegang is vergees.


Mit et goeie Stellingwarf-gevuul et jaor 2018 in!

Disse webstee het et disse keer mar makkelik om op een aorige meniere an et ni’je jaor te beginnen. We nemen graeg de volgende bewoordings van Schrieversronte-lid Piet van der Lende uut et blad ‘Rondom de Stellingwerven’ over. (Zie ok leger op disse bladziede.) Van der Lende zien woorden zeggen genoeg om mit et goeie Stellingwarf-gevuul an 2018 te beginnen! ‘Biezunder is dat [oons gebied] diel is van et grootste aniensleuten moerasgebied van West-Europa. En nog altied is et unieke kultuurlaandschop mit zien boswallen en ‘opstrekkende kavels’, stroken laand die van de revierover naor et dörp lopen, herkenber. Dit kultuurlaandschop mit in de dörpen binderwegen of voetpaeden en buterwegen is uniek. Ok de tael die d’r praot wodt, is uniek. En veerder het Stellingwarf een unieke geschiedenis, mit in de middelieuwen een vri’jhied van bestuur, al was die beparkt, krek as in de rest van Frieslaand. Zonder feodale strukturen zoas die veerderop in Nederlaand weren. Mar de unieke geschiedenis beparkt him niet alliend tot de middelieuwen. De vene-arbeiders weren an et aende van de 19de ieuw de dregers van et opkommende socialisme, dat him in Stellingwarf hiel vroeg ontwikkeld het. Domela Nieuwenhuis was de eerste socialist in de geschiedenis van Nederlaand die in de Twiede Kaemer keuzen wodden, en hi’j wodde keuzen in et distrikt Schoterlaand, daor ok Stellingwarf toe heurde. Hoewel heur in de 19de ieuw ok scharpe sociaole tegenstellings ontwikkeld hebben, was d’r doe ok een explosie van veul karkgenootschoppen, buurtorgenisaosies e.d. […]. De regio het een gemienschoppelike geschiedenis mit de perveensies Overiessel en Frieslaand. Et is nogal op himzels staond, mit eigen unieke kenmarken die argens aanders niet veurkommen en toegelieke gemienschoppelike kenmarken en geschiedenis mit omliggende streken. Mar de traditionele saemenleving is wel aorig an et verdwienen […]’.
Jawisse, mar om an te sluten bi’j al et veurgaonde: d’r is genoeg om in levendig gebruuk te holen: te beginnen mit de eigen tael! Kuier ok in dit jaor 2018 mar weer ommeraek vaeke deur de Schrieversronte-websteden!


HOE REDDET HIM JAN SPLINTER? MIT MOOIE BOEKEN, OK VAN 'T WINTER! WI'J TIPTEN HIM EN DUS OK JOW: GEEF JEZELS STELLINGWARVER BOEKEN KEDO!

Lees daoromme ok veerder over oonze anraoders op disse webstee, en lees oons tiedschrift De Ovend - en al hielemaole in 2018!


500 JAOR OOST- EN WEST-STELLINGWARF: pracht van een lezingbundel mit hiel veul infermaosie en illestraosies; weer volop te kriegen! Titel: 'OMME DE DONKERHEIT DER VERGETENISS'

Dit is een spiksplinterni'j en beslist hiel mooi geschiedenisboek mit de vier lezings van et symposium Oost- en West-Stellingwarf 500 jaor. Dat symposium wodde hullen in de meimaond van 2017. Meindert Schroor vertelt over de middelieuwse geschiedenis mit et oge op de greenzen van et gebied, Henk Bloemhoff brengt et pebliek bi’j de meensken uut de eerste vuuftien jaor nao de opdielinge in 1517 en hi'j geft ok ommedaenken an de schrieftael. Jelle Terluin brengt een mooi beeld van de grietmannen uut de femilie Lycklama à Nijeholt, en Michiel Herweijer gaot in op 'e geschiedenis van beide Stellingwarver gemienten nao WO II. Hi'j beschrift daorbi'j o.e. een meerlaogige identiteit.

Op 23 november kreeg borgemeister André van de Nadort van West-Stellingwarf et eerste exemplaor uut hanen van Schrieversronte-veurzitter Klaas van Weperen.

Dit bin de lezingtitels:
‘Twee-eenheid: de voorgeschiedenis van 500 jaar Oost- en Weststellingwerf’, ‘Stellingwarf: in de spiegel van de Rentmeestersrekens 1524-1531’,
‘De Lycklama’s à Nijeholt en de OWO-gemeenten’, en
‘Modernisering en de groei van regionale identiteiten. De Stellingwerven na WO II’.

Dit boek is een uniek en boeiend gehiel van lezings, ri’j an kaorten, tekenings en aandere plaeties. De reakties 'uut et veld' bin slim positief. Zolange de veurraod strekt: schaf et an! Fermaot: A-4, tal blz.: 80. Iene van de lezings is in et Stellingwarfs, de eren bin in et Nederlaans. Uutgever: Stellingwarver Schrieversronte; pries: omdebi'j €17,50.
Disse lezingbundel kon verschienen mit steun van de gemiente Oost-Stellingwarf, ien en aander ok in et kader van heur pergramme van viering van / ommedaenken veur et 500-jaorig bestaon.


Huus-an-huusblad ‘Rondom’, edisie ‘De Stellingwerven’, geft in decembernommer veul ommedaenken an de kultuur van Stellingwarf

‘Rondom De Stellingwerven’ verschient 18 keer per jaor. In oonze regio is et eerste jaor, 2017, now ‘vol’. Et decembernommer geft mooi twie keer uutgebreid ommedaenken an oonze eigen kultuur en identiteit. Et blad brengt info over dé Stellingwarver volksverteller bi’j uutstek Wube Jaeger uut Berkoop (1912-2001; bekend van zien volksverhaeleboek ‘Mien wegen bin duustere paeden. Oolde verhaelen uut Stellingwarf’; ps.: Wube Lamers van de Kuunderwal). En et bestedet een bladziede an et wark van Schrieversronte-lid Piet van der Lende uut Amsterdam, van vroeger uut Spange. Bi’j et artikel over Wube Jaeger is een mooie foto van die verteller opneumen, en ok de komplete tekst van ‘zien’ volksverhael ‘De Duvelbaner’. In et Stellingwarfs uteraord, want dat was de tael daor Jaeger altied in vertelde. In et artikel over Piet van der Lende vertelt die zels over zien geschiedeniswebstee daor hi’j in de jaoren negentig mit uut aende zette. Die is van et begin of bedoeld veur ‘sneupers’ in de Stellingwarver geschiedenis, en toegelieke ok veur meensken mit grote interesse in de geschiedenis van de regio Stienwiekerlaand (de ‘Kop van Overiessel’ kuj’ in dit geval ok zeggen). Veur de liefhebber: de webstee van Van der Lende floreert hiel goed, en het as adres www.stellingwerven.dds.nl. In et artikel vertelt Van der Lende ok wat him nog altied bint mit zien oolde geboortestreek, en dat hi'j nog graeg in et Stellingwarfs praot. Hi’j gaot in op de veraanderings in de laandbouw en beschrift wat in zien ogen biezunder was en is an oonze regio. En hi’j vertelt netuurlik dat hi’j doende is mit de beschrieving van de veldnaemen van Oolde- en Ni’jlaemer. De edisies van Rondom bin digitaol in te zien op https://www.zichtop.nl/.


Tentoonstelling 500 jaor grietmannen en borgemeisters in West-Stellingwarf

Ok de Vereniging Historie Weststellingwerf gaf en geft nog flink ommedaenken an et 500-jaorig bestaon van de gemienten. De VHW hoolt, van 2 september 2017 tot 1 feberwaori 2018, een tentoonstelling in et Historisch Informatie Punt van de VHO in de Eupenbaore Biebeltheek, Griffioenpark 10 in Wolvege. Et onderwarp bliekt dudelik uut de titel in de ankondiging: ‘500 jaar grietmannen en burgemeesters van Weststellingwerf. De tentoonstelling het aorig wat te bieden: veul beeld, mar ok veul tekst mit info; alles onder de titel 'De voorgangers van André van de Nadort’. Een anraoder. D’r wodt gien intree heven.


LC: Johan Veenstra zien jongste Stellingwarver dichtbundel bi’j de top-drieje van biezundere Friese poëzie in 2017

December, et is de maond van et weerommekieken, veuruutblikken en alderhaande biezundere miemerderi’jen. Soms slim eernstig, soms ok hiel opmarkelik of vermaekelik. Ok de top honderd, top 2000 en al zo meer vullen de kraanten en aandere media. De LC hadde veur de kraante van 22 december 2017 de pagina’s ‘Wat 2017 biezunder maekte’ opzet mit hulpe van heur besprekers. Die zorgden elk veur heur eigen ‘top drieje’ van belangriek wark. Veur oonze Stellingwarver schrieveri’je was d’r van dat een mooie verrassing. Onder et koppien ‘Fryske Poëzij’ zet Rixt Oenema Johan Veenstra zien dichtbundel, ‘De overkaant van et waeter’, as heur nommer drieje. Bepaold niet onbegriepelik veur wie wet hoe goed dit boek et mitien al nao verschienen daon het.


Drentse Volksalmenak 2017 bödt overzicht Drentstaelige literetuur

D’r is meer ni’js angaonde de Nedersaksische literetuur dat de muuite van et numen meer as weerd is. De Drentse letterkundige dr. Henk Nijkeuter schreef indertied et heufdstok over de Drentse literetuur in et bekende ‘Haandboek Nedersaksisch’. Dat overzicht het hi’j uutbreided en opwarkt tot een uutvoeriger, goed struktureerd en ok daordeur goed leesber artikel in de ni’jste oflevering van De Drentse Volksalmenak. De tekst is interessaant veur interesseerden in de Drentse literetuur en / of in de Nedersaksische literetuur in wieder verbaand. Et artikel is as pdf te vienen op de webstee van de zusterorgenisaosise van de Stellingwarver Schrieversronte in Drenthe, et Huus van de Taol:
www.huusvandetaol.nl/images/download/Streektaal%20in%20Drentse%20literatuur%20Nieuwe%20Drentse%20Almanak%202017.pdf


Rikkemedaosie: lees de jongste Ovend, van december 2017! Nog gien abonnement op dit unieke Stellingwarver tiedschrift? Zes ofleverings in et jaor veur mar 20 euro! Tip: vot mar doen, zoks!

'De Ovend' jg. 45 no. 6 is d'r al weer even! Mooie verhaelen lees ie disse keer van Jannie van der Zee: 'De Romeinse keerze', Johan Veenstra: 'Boris- en Joris - katteverhaelen', Attie Nijboer: 'Hiel Hollaand' en Rob Zethoven: 'Putterties'. De poëzie krigt zien gerak deur Jaap Sikkema: 'Tied', Jimmy Visser: 'Vergeten' en Johan Veenstra: 'Borgtocht' en 'Toegift'; die beide bin veurzien van biezundere foto's. Geert Lantinga geft een mooi vervolg an de riegel buurtschoppebeschrievings, mit zien 'De buurtschop "De Blauwhof" an De Lende' (dat is onder Spange). Ok Carol Klok geft ommedaenken an biezundere dingen van de regio; in zien geval is dat et oolde verhael dat de Stellingwarver volksaord wel es te maeken hebben kunnen zol mit et gebrek an jodium in et drinkwaeter. Die veronderstelling ontston nao dokter Frans Pasma (1902-1994) zien onderzuuk naor de kropziekte in oonze gemienten (WO II). H.J. Bergveld betwiefelde indertied al dat deur extra gebruuk van jodium de Stellingwarver volksaord zoas die van de Friezen wodden kon bi'j meer gebruuk van jodium - die suggestie zol Pasma him daon hebben. Redakteur Jan Koops brengt oons in de kunde mit Cobie de Boer, onderwiezeresse en betrokken bi'j verschillende aktiviteiten veur et Stellingwarfs. Jan Koops tipt in et veuroffien de veld- en straotnaemen van Oosterwoolde an, en pleit naor anleiding van et verschienen van et jongste veldnaemeboek (Oosterwoolde) veur veldnaemebeschrievings van de dörpen die zoks nog niet hebben. 'De Hekse 1', strip-diel in de riegel 'Otto, heer van Buil' is de ofsluter van disse oflevering. Biezunder in disse Ovend is ok Henk Jager zien netuurbi'jdrege: 'Koniferen in Stellingwarf en omkrieten. Diel 3: Soorten uut de sparrefemilie'. Ok daormit brengt disse Ovend de lezer oons aorig in de kastsfeer, ok deur de foto's bi'j dit artikel.


TIPS OM BOEKEN AS KEDO TE GEVEN!

Allegere te koop bi’j de Stellingwarver Schrieversronte en in de boekwinkel

1.Veldnaemen van Stellingwarf diel VII Oosterwoolde

Een prachtboek mit hiel veul illestraosies, kaorties en veertien losse laandkaorten mit daorop zo goed as alle beweerde veldnaemen in Oosterwoolde. Die veldnaemen wo’n allegere nuumd in twie biezundere heufdstokken, mit alfebetische oddering. Twie aandere heufdstokken gaon uutvoerig en hiel leesber over de geschiedenis van et laandschop van Oosterwoolde en over de algemiene geschiedenis, mit een biezunder ommedaenken veur de buurtschoppen. Mit de toelochtende beginheufdstokken een mijlpaol in de publikaosiereeks van de Stellingwarver veldnaemen mar toegelieke ok belist een mijlpaol in de geschiedenisbeschrievings van Oosterwoolde. Et boek is goed, mooi en verni’jend, dat zeggen ok specialisten. Fermaot: A-4, tal blz.: 173. Uutgever: Stellingwarver Schrieversronte; pries: € 27,50. Meer info is veerderop te vienen in et websteearchief: klik dat an op ien van de onderste meugelikheden in de linkerkelom van disse webstee.


2. De raadselachtige gemeentewapens van de Stellingwerven

Frans Wuijts het him de laeste jaoren drok doende hullen mit et inventariseren, bestuderen en beschrieven van gevelstiender mit de gemientewaopens – zoas ze mit naeme op oolde schoelegebouwen veurkwammen. Hi’j spande him in om waor as dat kunnen zol ze opknappen te laoten. Dit ni'je boek over de gemientewaopens is een uutvoerige behaandeling van ien en aander en is daormit ok een weerdevolle anvulling op alle ere boeken die over de geschiedenis van oonze regio gaon. Et boek is slim leesber, ommeraek mooi uutvoerd, telt 120 bladzieden en gelt € 12,50. Meer info is veerderop te vienen in oons websteearchief.


3.Rentmeestersrekens van Stellingwarf-Oostaende en Stellingwarf-Westaende

Jerem van Duijl, Sjoerd Galema en Henk Bloemhoff zorgden veur een uutgifte van de bekende mar dislange niet goed ontsleuten Stellingwarver rentmeestersrekens uut de tied van 1524 tot 1531. De uutgifte is de echte tekst mar now in typletters (‘diplomaotisch’), en et gehiel is veurzien van uutleg en een woordelieste van lastige termen. Mooi veur iederiene die een inkiekien hebben wil in et leven in de beide gemienten van doe, d.w.z. in de tiedrekte van 1524-1531 en even daorveur. Inderdaod, dat laeste ok, de teksten getugen d'r now en dan ok van. Fermaot: A-4, tal blz.: 127. Uutgever: Stellingwarver Schrieversronte; pries: € 15,00. Meer info is te vienen in oons websteearchief van disse webstee.


De Kienderwebstee: ni'jste webstee bi'j de Stellingwarver Schrieversronte

Bi'j de Stellingwarver Schrieversronte wodt al wat langer warkt an een ni'je webstee. Die is bedoeld veur kiender van vier tot twaelf jaor en hiet daoromme ok 'Kienderwebstee' (www.kienderwebstee.nl). Verhaelties, gedichten, spullegies, kleurplaeten, puzelties, lieties en gao mar deur zullen d'r plaetst wodden. Alles is bedoeld om thuus aachter de komputer lezen of doen te kunnen. Veur invulling en driemaondelikse verni'jing zorgen Kiena Bouwer, vaaste vri'jwilliger bi'j de Stellingwarver Schrieversronte, en Schrieversronte-webmeister Ninke van der Veen.


'The Lion Rules' wunnen Stellingwarfs Meziekfestival

Zaoterdagaovend 18 november wun et duo 'The Lion Rules' et Stellingwarfs Meziekfestival 2017, mit et lied 'Op tied weer thuus'. De tekst van et winnende lied wodde schreven deur Harmen Houtman, wiels Yska de Leeuw veur de meziek zorgde. De jury was liekewel ok vol lof over alle ere lieties die in anmarking kwammen veur de pries, zo bleek wel uut de woorden van juryveurzitter Wim Hunneman. De jury beston veerder uut Philomène Bloemhoff en Appie van Riesen. Et Stellingwarfs Meziekfestival was veur de twiede keer in De Miente in Oosterwoolde. Roem tachtig bezukers zorgden mit mekeer veur een geweldige, sfeervolle muzikaole aovend. Opvalend was opni’j de verscheidenhied in genres daor de dielnemers mit mekeer veur zorgden. Nedersaksische troebadoer Serge Epskamp eupende de aovend mit prachtige luusterlieties in et Stellingwarfs, Aachterhoeks en Drents. Veul wardering was d’r veural veur zien ni’jste lied ‘Dat van die twie peerden’, zien vertolking van et verhael over de twie verdwenen peerden van Ni’jberkoop halverwege de 19e ieuw. Nao him was et de beurt an 'The Lion Rules', die een zeuvental lieties heuren leuten. Jeannette Roeles en Yska de Leeuw, die tegere dit duo vormen, treden overal in et laand op en leuten een deursnee heuren van heur slim ofwisselende rippertoire van Engelse én Stellingwarver lieties. Nao et schoft zong et koor 'Elser Smart' uut Else niet alliend smatlappen, die ze op een haost kabberetachtige wieze heuren én zien laoten, mar ok een flink tal Stellingwarver lieties. Sommigen daorvan bin al wat oolder, mar d’r weren ok ni’je lieties bi’j, waorvan de teksten schreven wodden deur koorlid Ineke Oudshoorn. De aovend wodde ofsleuten mit een gelegenhiedsoptreden van de muzikaole kammeraoden Fons Jörgen en Remy Tjassing. Heur optreden maekte grote indrok mit naeme vanwegens heur arg goed op mekeer ofstemde zang en gitaarspul. De prissentaosie was opni’j, op heur eigen enthousiaste wieze, in goeie hanen van Anna Span. Et festival wodde opneumen deur de lekaole omroep Odrie; de kommende tied zullen dielen d’r van uutzunnen wodden. Et festival is een initiatief van de Stellingwarver Schrieversronte en wodt orgeniseerd deur een speciaole warkgroep, die uut Klaasje Herder, Kjest Herder, Piet Tjassing en Sietske Bloemhoff bestaot. Et Stellingwarfs Meziekfestival wodt ankem jaor opni’j holen in De Miente in Oosterwoolde, et is dan op zaoterdag 17 november.


Historische taele-bi’jienkomst in Berkoop op 1 november jl.

Et Europees Buro veur Kleine Taelen (Stellingwarfs), ok Europeesk Buro foar Lytse Talen (Fries) hul op 1 november zien jaorvergeerdering in Berkoop, bi’j et streektaelinstituut Stellingwarver Schrieversronte an de Willinge Prinsstraote. Et EBKT het meer as twintig ansleuten orgenisaosies in Frieslaand en vormt veur die orgenisaosies een soortement van koepel. Ok bi’j EBKT heuren SONT (Streektaelorgenisaosies Nedersaksisch Taelgebied) en inkelde Nedersaksische orgenisaosies die ok bi’j SONT ansleuten binnen. Zoas, veur Stellingwarf, de Stellingwarver Schrieversronte. Jaorliks vergeerdert et Algemien Bestuur drie keer, iene keer in et Nedersaksische taelgebied. Veurig jaor was Overiessel (Zwolle), en disse keer was Stellingwarf an de beurt – centraol in Berkoop, bi’j et eigen streektaelinstituut. AB-lid veur de Schrieversronte is de heer Jelke Nijboer van Berkoop.
Hiel biezunder was in et geval van disse AB-vergeerdering de anwezighied veur ‘t eerst van vertegenwoordigers uut Limburg, in de persoon van perf. dr. Roeland van Hout van de Raod veur ’t Limburgs, streektaelfunktionaoris veur et Limburgs drs. Ton van de Wijngaard en perf. dr. Leonie Cornips (hooglerer in Maastricht veur de Limburger taelkultuur).
Extra biezunder was de anwezighied van perf. dr. René de Groot, emeritus-hooglerer Rechtsvergelieking en Internationaol Privaatrecht. De heer De Groot is kotleden Vrouw Marieke Sanders opvolgd in heur funktie van Nederlaans expert in et Komité van Deskundigen van de Raod van Europa, dat wil zeggen veur et Europees Haandvest veur regionaole taelen en taelen van minderheden.
Et daegeliks bestuur van EBKT hadde de gaasten vraogd om een kotte prissentaosie, en die wodden mit glaans geven. As eerste liekewel was Schrieversronte-direkteur Sietske Bloemhoff nuugd om in een kleine prissentaosie een overzichien te geven van et wark van et Stelllingwarver streektaelinstituut. Daorbi’j kwam et belang van o.e. et onderwies over en in de streektael as belangriek punt naor veuren. Niet onverwaachs netuurlik – zo gong perf. Cornips vervolgens o.e. in op heur motivaosie om et plak van et Limburgs beter te maeken in de ukkespeulplakken.
Perf. Van Hout gaf in zien praotien an hoe de Raod veur ’t Limburgs warkt. Et Limburgs vaalt onder diel II van et Europees Haandvest. Perf. De Groot gaf een overzicht van hoe et Haandvest indertied tot staand kwam en hoe et deur Nederlaand ratificeerd wodde, waorbi’j behalven et Fries ok et Jiddisch en de tael van de Roma en Sinti én et Nedersaksisch erkend wodden – dat wil zeggen in et kader van etzelde haandvest. Nao inkelde jaoren kwam daor ok et Limburgs bi’j.
Nao et schoft was et tied veur de ‘gewone‘ vergeerdering van et AB. As van algemien belang numen we hier even dat naodrok geven is an et zonuumde Minority SafePack – iedere inwoner, van Frieslaand en Grunningen tot Zuud-Limburg, wodt verzocht om dit iniatief te tekenen. Nederlaand moet naor zoe’n 19.000 haandtekens op zien minst. Et moet leiden tot strukturele EU-inspannings veur regionaole taelen, ok dus veur et Fries, Nedersaksisch en Limburgs. Ok wodde deur et AB ommedaenken geven an et Bildts en an et ni’js dat SONT him prissenteerd het in de Bondsraod veur ’t Nederduuts in Hamburg, wiels SONT per 2018 officieel in de Bondsraod mitdot mit de ‘gaaststaotus’.
Weerommekiekende weren de dielnemers an dit AB ommeraek tevreden mit de sprekeri’je én mit de eigen hoge opkomst van disse keer.


Omroep Odrie: vlakbi’j, uut de eigen streek en… mit eigen tael en meziek: Odrie

Veur wie et nog niet wus: Omroep Odrie in Oost-Stellingwarf het twie hiele mooie pergrammes in en mit streektael en streektaelmeziek. Ze wo’n hieronder nog es nuumd. Die lekaole omroep is te heuren op 106.9 FM, kabel 104.1 FM.
Veur wie dit ok niet wus: via internet kuj’ Omroep Odrie ok goed heuren:
http://www.radioviainternet.nl/omroep-odrie.

Die streektaelpergrammes dat bin:

Op de vri’jdag:
16:00 ure: Huus en Hiem (herhaeling van de zundag d’r veur)
17:00 ure: Singeliers, meziekpergramme in de streektael. Prissentaosie: Henk Kroese, Evert de Boer, Sietske Bloemhoff, Baukje Oosting, Hans Koopmans.
Techniek: Jitze Hofstra

Op de zundagmorgen:
10.00 ure: Singeliers. Herhaeling van de zundag d’r veur (zie boven)
11.00-12.00 ure. Huus en Hiem. Stellingwarfs tael- en kultuurpergramme mit hiel wat zaeken die in huus en op et arf gebeueren. Prissentaosie: Hendrik Betten. Techniek: Peter Cruiming.


Krek weeromme van een dag op schoele, van et warken op 'e febriek, een kuier of een lange vergeerdering, en even tied veur een gedicht? Lees dan even veerder!


Kuier deur De Braandemeer

De Rottige Miente is een prachtig gebied in et westen van West-Stellingwarf. Dichte in de buurt ligt et netuurgebied Braandemeer. Een roeg gebied, waoj’ in twie uren (zes km) deurhenne kuieren kunnen. De naeme zol ofkomstig wezen van et ontstaon van dit stok netuur: een venebraand. Deur een diel van dit mooie stokkien Stellingwarf kuj’ ok henne fietsen. In De Kuunder ligt een anlegplak veur boten. Pruuf uut disse dichtriegels de sfeer:

Et riet wi’jt hier mit alle wienden mit,
de voegels daansen deur et weer,
et held’re waeter en et sobbig laand;
de puzelstokkies van et Braandemeer


Harmen Houtman (bron: Ni’je Oost-Stellingwarver 25-5-2011)



Op ’e fiets

(de tekst van et bekende lied van de Drentse groep ‘Skik’, vertaeld en naor oonze streek Stellingwarf bewarkt deur Sietske Bloemhoff)

'k Trap de fiets deur maelig zaand
op 'n pad tussen Buil en Else,
en as ik douk bi’j Kannede belaan’,
dan fiets ik deur.
Langs Appelsche gao 'k op ’e Fochtel an,
Oosterwoolde en dan langs de Kompejonsvaort,
en as ik dan De Kuunder zie dan fiets ik deur,
ik wil de hieltied veerder, ik wil alles zien.

De laeste mooie dag van 't jaor misschien,
liekewel 't mit de winterdag ok oe zo mooi wezen kan.
Ik wil now veerder deur naor Makkinge,
want bi’j d’oolde meule vien ik et prachtig.
A’k hier zo fiets en ’t wi’jt niet slim,
dan gaot 't haost vanzels.

Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
‘k heb de banen vol mit wiend,
nee, ik heb ja niks te klaegen.
Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
'k Zol haost zeggen, ja et mag wel zo.

’k Zit op ’e fiets, kom deur Iegyptezaand,
en bin zowat bi’j de Friese greens,
ik daenk da'k even kieken gao in ’t Hoornster laand,
dan gauw naor Berkoop.
Ik stao even te kieken bi’j et oold kenon,
en stao een posien te daenken wat ik now doen zal,
links of rechtdeur.

Dan gao ik veerder naor Zaandhuzen toe,
'n kaorte he'k niet neudig, want ik ken mien arf,
a'k daor doukies over De Lende kom
dan bin ‘k weeromme in West-Stellingwarf.
‘k Wil de hieltied veerder, naor Noordwoolde toe,
Vinkege, De Hoeve, naor Hooltpae.
A’k hier zo fiets en et wi’jt niet slim
dan gaot 't haost vanzels

Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
’k heb de banen vol mit wiend,
nee, ik heb ja niks te klaegen.
Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
'k Zol haost zeggen, ja et mag wel zo.

'k Gao now over Wolvege, Ni’jtriene,
over ’t pad langs de Scheene kot bi’j Scharpenzeel,
en dan rechtdeur naor et beeld van Pieter Poot,
Spangehoek en dan naor Sliekenborg,
‘k Zie lanen en de Kuunder Karke staon,
dan fiets ik deur want ’t wi’jt niet slim,
't gaot vandaege vanzels

Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
’k heb de banen vol mit wiend,
nee, ik heb ja niks te klaegen.
Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
'k Zol haost zeggen, ja et mag wel zo.



De eerste drie gedichten die hier volgen kommen uut de Schrieversronte-uutgifte: 'Van Schossel tot kuierpad' (Berkoop, zommer 2014)


Ik daenk de hooltwallen
om mien gedaachten henne

in de veerte een geluud
een traog piepen
deur et hoolt
onder de bomen deur
veurbi’j et hekke
langs de zwatte brummels
et laand in
langzem naor beneden
maekt De Kuunder ruumte
stuurt et waeter
krek die kaante op
waor a’k henne wol
elke peddelslag een betien
veerder vot
havens wo’n groter
de golfslag van de boten hoger
gruun maekt plak veur witte koppen
schoem jagt langs mi’j henne

ik daenk de hooltwallen
om mien gedaachten henne

Willem Jan Teijema


Kringloop

Zunnestraolen
blote voeten op
gruun grös
voegelgekwetter
meitied
et hatte zingt
de geest zocht
ni’je paeden
pruuft al de
zoemer
in volle bluui
geurende as
riepe appels in de
haast
oktoberstormen
stelen kleur
roven blaeden van
huverende bomen
naekte toeken huden
zwiegende voegels
winter
koolde stolt et waeter
zunnestraolen spiegelen
verlangst naor
blote voeten op
gruun grös.

Roely Bakker


Waor as ik gao

Aendeloos
Op ‘e wiend
Drift de schofferd
Boven et laand
Oftekend
Tegen et blauw
Van de onaendighied

In de zunne
Stao ik
Mit zien klauwen
In mien ziel
Volg ik
De voegel
Veerder
Naor ginder
Daor
Waor as ik
Gaon kan

Christine Mulder



Een goeie naeme is alles weerd

Et is mi'j zuver liekevule
As ik now hiete Haans of Jan.
Wat naeme of wat ván ik drege
Et komt d'r mï’j gien steek op an!
Mar kom mi'j niet an oonze straoten!
Dat komt mi'j krek! Dat stikt mi'j nauw!
As die inienend omdeupt wodden,
Dan komt oons hiele dörp in ’t touw!
Wat veur mienheer woont now an “'t Lege",
An "Mattenskaamp" of "Bottergat"!
"Jan Arends Hof, dat is kleinerend!
En "Geitewal" is vuus te plat!
Wï’j willen knappe, nï’je naemen,
Niet alledaegs, mar wat appát!
En as ze mï’j om raod vraogd hadden,
Dan wus ik wel een stok of wat.
Zo as de "Bruuk-meer-botter-straote"
En et "Prinsesse-bonen-pad"!
En dan de "Hoge-mieters-laene"!
Want Oosterwoolde is gien gat!
Dan nog et "Hoolt- en Kekke-strekien".
En 't "Keuper-drok-draank-schrieversplein"!
Zo kregen wi'j een knap stel naemen
En 't wodde krek een stad in 't klein!

(H.J. Bergveld (1902-1966; bron: Bergveld lest veur uut eigen wark)



=================================================


Lendediek III

Elektrische paolen spinnen
mit heur zwatte draoden
een web van miemering
deur haastige lochten.

De dieze uut et waeter
wist tiedelik et asfalt uut,
een spinne lat een druppe valen,
op roestig stiekeldraod…

De zunne dri’jt zien kotte uren,
de wiend gieselt boom en blad,
et brune riet fluustert huut’rig
de diek waacht kalm en zwat.


Harmen Houtman
(uut:Dichterbi’j. Gedichten. Berkoop, 2008)



November

’t Is weer gebeurd
mit alle uutbundighied van kleur en fleur.
Zo hier en daor lopt nog een koppel vee
te snuuien langs de kaant
de laeste gruunties op te zuken.
De sloden bin zo goed as dreuge.
Ja disse haast zal oons nog lange heugen,
want, ’t is haost half november onderhaand.
De meerste bomen bin al kael.
Et blad ligt overal,
now bruun van kleur
en ’t ritselt al mar deur
tot ok de laesten valen.
’t Is zo heur tied
en wi’j geloven et haost niet,
mar ’t is al half november onderhaand.
Die lochten – zo massief
in grauw en gries,
waoraachter al zo vroeg de vaele zunne ondergaot
en dan nog even mit een glundig goolden raand
zien best dot oons wat waarmte mit te geven,
want ’t is al half november onderhaand

Lamkje Hof-de Boer (1908-1991)
(bron: Onder eigen volk. Wark uut de jaoren 1970-1976 van 24 Stellingwarver schrievers. Oosterwoolde, 1978)



tael

Wie streektael slit veur nostalgie
moet dit verhael niet lezen.
Et Stellingwarfs moet potverdrie
écht niet van gister wezen!


Jouk (schoelnaeme van Martinus Bakker)
Uut: De Ovend 9 (1981): blz. 88


Vot weten wat een Stellingwarfs woord inhoolt of hoej' et schrieven moeten?

Klik dan an: www.stellingplus.nl/wp-content/uploads/2010/10/woordenboek3.pdf.


Femilieberichten in et Stellingwarfs

Riegelmaotig wo’n wi’j vraogd om hulpe bi’j et schrieven van een tekst in et Stellingwarfs, bi’j et maeken van een opschrift, bi’j et bedaenken van een naeme in et Stellingwarfs of bi’j et opstellen van een femiliebericht in et Stellingwarfs. Et is hiel goed dat zoks gebeurt. De Stellingwarver Schrieversronte bestaot as instelling ok om meensken bi’j zok soorte van dingen te helpen. En wi’j helpen jim graeg, dat blief d’r mar niet lange over piekeren. Bel of mail oons dus, oons tillefoonnommer is 0516-451108. Om te mailen kuj' hier an de linkerkaante 'kontakt maeken' anklikken.


NI'JSTE ANPASSING VAN DISSE BLADZIEDE: 21-01-2018