De Stellingwarver Schrieversronte is et belangriekste instituut veur tael, literetuur, geschiedenis, volkskunde en identiteit van Stellingwarf. Stellingwarf is een biezundere regio in Zuudoost-Frieslaand (NL), daor de meensken vanoolds Stellingwarfs praoten. Et Stellingwarfs is een vorm van Nedersaksisch. Oonze administraosie is los op maendag tot en mit donderdag, van 9.00 tot 16.00 ure. Overleggen mit ere mitwarkers kan allienig nao tillefonische ofspraoke. Tip: kiek ok es op oonze ere websteden www.stellingplus.nl en www.stellingia.nl! Woj' graeg weten wat een woord of uutdrokking inhoolt? Klik dan links onder 'Algemiene Info' op 'Stellingwarfs Woordeboek'.


Mit Pake en Beppe naor ’t Kiekhuus in Wolvege: veurjaorsvekaansie!

Van deensdag 27 feberwaori tot en mit vri’jdag 2 meert 2018 wo’n d’r volop aorige en leerzeme aktiviteiten orgeniseerd over de hiele perveensie, mit as koepel Museumfederaosie Frieslaand. In oons gebied dot Museum ’t Kiekhuus in Wolvege mit. Kiender tot en mit 12 jaor hoeven gien intree te betaelen ‘op vertoon van heur pake, beppe of een ere volwassene’. Thema is ‘Typisch Fries’: d’r is over de hiele perveensie een roem anbod an aktiviteiten - veur kiender, en et is liekewel veur groten. Ie kommen zo op een interessaante meniere in kontakt mit et kulturele arfgoed in Frieslaand.

Mit Pake en Beppe naor ’t Kiekhuus in Wolvege: watte, wanneer, waore?
Museum ’t Kiekhuus het een oolde krudenierswinkel, een echt bakkerswinkeltien en een oold schoelegien uut de tied dat Pake en Beppe nog kiender weren. In dat schoelegien is d’r iedere dag om 13.30 ure en om 15.00 ure een Stellingwarver les; daornao gaoj’ “nussieszuken” in et museum en maj’ een inklappe maeken. Die inklappe bruuk ie daornao bi’j et schrieven mit een echte kroontiespenne en ink. Ie moe’n je wel even van teveuren opgeven, want vol is vol. De Stellingwarver les is maekt deur de Stellingwarver Schrieversronte. Eupeningstieden: 22-2 t/m 2-3; 13.30 – 17.00 ure. Plak: Grindweg 35 ,Wolvege; internet: www.kiekhuus.nl.


Over Hajo niet-van-Wolvege en Stellingwarvers in Friese volkslegers: niet allienig mar enthousiasme - mar wel wat een peer geschiedenisboeken anbelangt

Tja, wat het zoks mit mekeer te maeken? Now, niet allienig de geschiedenisboeken van de Stellingwarver Schrieversronte bin interessaant (zie ok veerderop op disse bladziede), mar boeken ‘van buten’ besteden soms ok de neudige mooie tekstdielen over oonze boeiende historie. Kotleden, dat wil zeggen twiede pat veurig jaor, verscheen d'r een boek over de deur de auteur zo nuumde ‘Friese Volkslegers’, in de tiedrekte van 1480 tot 1560. Ok mannen uut Stellingwarf mossen opkommen, m.n. in de tied dat de grieteni’jen onder Karel V kommen weren. Ze mossen mithelpen Stienwiek te verdedigen. Mar zo et schient wollen ze dat eerst niet, as d’r van buten anvalen wodden zol, wollen ze aldereerst eigen huus, hiem, vee bescharmen, gavven ze an. Mar wel degelik kwammen d’r laeter toch mannen mit de grietman naor Stienwiek: liekewel uut West as uut Oost; dat bliekt ok uut de Rentmeestersrekens. Om welk boek gaot et hier now percies? Dat is: J.A. (Hans) Mol, De Friese volkslegers tussen 1480 en 1560 enz. Hilversum, 2017: Verloren. Een goed en meraokels interessaant boek.
En Hajo dan, uut de titel van dit stokkien? De ‘Hajo van Wolvege’ die beroemd wodden is van de kruustochten? In kringen van kenners wodt d’r van uutgaon dat hi’j uut Grunningerlaand kwam (Fivelingo) en niet van Wolvege was. Wikipedia legt nog wel een verbaand tussen Hajo en Wolvege, mar nuumt twiefel of hi’j echt bestaon het. Die twiefel geft een ni’j boek dat et over de kwessie het niet, krek eersomme: een persoon die ongeveer dee wat Hajo daon hadde zol wel bestaon hebben kund, mar de naeme Hajo wodt niet as authentiek zien. En een relaosie mit Wolvege was d’r zeker niet, allienig in sommige verhaelen. We citeren: ‘Het meest blijvend van deze Friese Damiate-verhalen was wel de naam Hayo voor de Fries die als tweede vechter van de stormladder op de kettingtoren sprong. Deze geenszins authentieke naam is tot in de hedendaagse internationele kruistochtliteratuur gangbaar, al dan niet verbonden met de plaatsnaam Wolvega, uit de geschiedenis van welk dorp deze Friese kruisvaarder veilig kan worden geschrapt.’ Ok dit is een slim interessaant boek: auteur is Jaap van Moolenbroek, de boektitel is Nederlandse kruisvaarders naar Damiate aan de Nijl. Acht eeuwen geschiedenis en fantasie in woord en beeld. Hilversum, 2016: Verloren. De titel drokt de kern van et boek goed uut. Interessaant is ok dat et boek dudelik maekt dat mit ‘Friezen’ meer in et algemien kustbewoners van Hollaand tot de Weser bedoeld wodden, niet allienig ‘de Westerlauwersen’; zo ok is ‘Duutsers’ een roem begrip: ok Overiesselders, Utrechters en soms Hollaanders valen d’r onder. ‘In dit boek worden voor het eerst zowel de historie als de verbeelding rond ‘Nederlanders’ en Damiate vanaf het begin tot op gisteren in kaart gebracht. (…) ondersteund door ongeveer honderd afbeeldingen waarvan vele niet of nauwelijks bekend zijn’, zo vaalt te lezen op et omslag. Now, daor liekt niks mit miszegd te wezen.
En… gelokkig mar, Wolvege hoolt veul mooie dingen over, ok zonder een historische baand mit Hajo!


Aovend veur en over et Twents drok bezocht

Opni’j orgeniseerde CDA-Ep’er Annie Schreijer-Pierik, ok bekend as iene van de SONT-ambassadeurs, een inspirerende konfereensie, disse keer in et biezunder over et Twents, op 15 feberwaori, in et Twentse Beckum en disse keer dus niet in et Europarlement in Brussel. Mar liefst zoe’n 300 Twenten en ere belangstellenden kwammen d’r op disse streektaelaovend of. Bi’j de sprekers was o.e. Herman Finkers, die ommeraek pleitte dat oolden en meensken die de reginaole tael een waarm hatte toedregen, et Twents deurgeven an kommende generaosies. Hi’j bruukte et veurbeeld van ‘hebbedingetje’: dat hiet now vaeke ‘gadget’, mar Finkers wil graeg Twents ‘gaddergood’ weeromme. Et in levend gebruuk holen van de tael is ok van belang om de eigen identiteit te holen, stelde hi'j. Bliedschop in Twente is d’r op 't heden stark veur et feit dat veur de regio Twente de Twente Akedemie van de grond kommen is. De perveensie Overiessel het dat al meugelik maekt wat de centeraosie anbelangt. Overiessel het al de Iesselakedemie veur Sallaand, de Iesselstreek en noordwesthoeke, m.n. ok oonze buurgemiente Stienwiekerlaand. Ok SONT-veurzitter Hans Gerritsen hadde een bi’jdrege disse aovend – dit soorte bi’jienkomsten is uteraord van belang veur alle Nedersaksische gebieden, en het ok een positieve uutstraoling veur aandere Nedersaksische regio's.


21 Feberwaori internationaole memmetaeldag; ok van belang veur et Stellingwarfs

De internationaole memmetaeldag wodt ok vierd in Nederlaand. Veur de Friese en Nedersaksische taelorgenisaosie is EBLT / EBKT = Europees Buro veur Kleine Taelen elk jaor aktief. Et internationaole ommedaenken veur de memmetael is officieel op 21 feberwaori. Mar in et kader van dit ommedaenken het EBKT dit jaor besleuten tot et vertonen van een twietal films bi’j filmhuus Slieker, Liwwadden, op een ere dag, en wel op zundag 25 feberwaori. D’r bin dan twie vertonings; de eerste, officiële, mit gaasten, sprekeri’je en naogesprek is om 11.30 ure. De twiede is de aovens, om 20.00 ure.
Beide keren begint et mit een kotte, eerste film: ‘Plangent Rain’, ‘Regen zonder aende’, een Maltese film, veur de gelegenhied in et Fries ondertiteld. Disse wat raodselachtige mar slim belende film geft een volledig aander beeld van Malta as uut de reisfoolders. Een jonge man het et muuilik mit zien mem en zien omke…
De twiede film is heufdfilm; et is een Roma-film uut Slowaki’je, mit de titel 'Cigán'. Regisseur en producent warkten maonden mit een groep Roma-akteurs uut et oosten van dat laand. Heufdpersoon Adam beleeft een protte plezier an de bokssport en an zien vrundinne Julka. Mar as die uuthuwelikt wodt an een rieke Tsjech beginnen de perblemen pas… De film was een boel wardering veur op filmfestivals en hi'j brocht et ok tot de officiële Slowaakse inzending veur de Oscar veur beste film in een vremde tael.


Naodrokkelike akties veur et Minority Safepack Initiatief; ok van belang veur et Stellingwarfs

De kommende weken wodt in Frieslaand drok aktie voerd veur et Minority Safepack Initiatief, een burgerinitiatief over hiel Europa bedoeld veur EU-ondersteuning van regionaole taelen. Dit wodt ondersteund o.e. deur et EBLT/EBKT. Ok in de Friese media zal riegelmaotig reklame maekt wodden om et initiatief te ondertekenen. Et gaot bepaold niet allienig om et Fries mar liekegoed om et Stellingwarfs en aander Nedersaksisch, en om et Limburgs. En dus om regionaole taelen in de aandere EU-lanen. De Stellingwarver Schrieversronte het d’r al eerder een peer keer ommedaenken veur vraogd en ropt ok now weer, veerderop op disse bladziede van de webstee stellingwarfs.nl, om et inititiatief te ondertekenen. Op internationaole memmetaeldag (21-2) kan et initiatief ok ondertekend wodden op et perveensiehuus in Liwwadden. Et Friese kollege van DS tekende al in september veurig jaor, daorin al gauwachtig volgt deur et Drentse kollege van DS. Zie dus op veerderop op disse websteebladziede.


De Willemstad, De tael van et hatte op Der Izzerd, Jan de Bosfluiter, poëzie en vule meer: De Ovend jg. 46 no. 1 is d’r!

Daor hej’ him weer, de ni’jste Ovend. Buurtschop De Willemstad (Appelsche) wodt mooi over verteld deur Jan Koops, om mar van aachteren in disse Ovend te beginnen. Willem Jan Teijema, Koosje Hornstra, Grietje Bosma en Roely Bakker brengen gedichten, Johan Veenstra geft een inkiek in et Kulturele Heufdstad-projekt ‘De tael van et hatte’ op Der Izzerd, de Ovend-redaktie dot dat wat et Schrieversronte-KH-projekt Jan de Bosfluiter angaot, Henk J. Jager vertelt veerder over koniferen in Stellingwarf en omkrieten en Jannes Westerhof brengt Henk Jongsma naor veuren die over die zien mooiste plak vertelt. Rob Zethoven komt mit et verhael ‘Keert et duuster, dan lengt et locht!’, Carol Klok mit et verhael ‘Speulen’, en Johan Veenstra vervolgt zien riegel ‘katteverhaelen’. De redaktie komt mit zien 150ste foto mit een Stellingwarver naeme. En dan… Jannes Westerhof zien veuroffien van disse oflevering maj’ beslist niet overslaon, et praot boeke- en tiedschriftelezers alle moed van de wereld in.
Ok dit losse nommer gelt mar 4 euro – vule beter nog is een abonnement, veur 20 euro in ’t jaor mar…


Bewoners zorginstellings in Stellingwarf en Wilhelminaoord geneuten van verhaelen

Ieder jaor bezorgen zoe’n twintig vri’jwilligers van de Stellingwarver Schrieversronte veul bewoners van alle zorginstellings en verpleegtehuzen in Stellingwarf en van De Menning in Wilhelminaoord een prachtige morgen of middag. Tiedens die morgen of middag wodt d’r uut een speciaol veur disse aktie saemenstelde veurleesmappe veurlezen in et Stellingwarfs. Donderdag 1 en vri’jdag 2 feberwaori gebeurde dat al weer veur de elfde keer en opni’j bleek wel dat de veurleesvri’jwilligers van de Schrieversronte hier ieder jaor veul meensken een groot plezier mit doen.
De veurleesmappe van de vri’jwilligers wodt zowat alle jaoren van ni’je verhaelen en gedichten veurzien, zodat veur heur de keuze ok alle keren groter wodt. Sommige veurlezers lezen niet alliend veur, mar nemen ok een meziekinsterment mit en zingen veur en mit de meensken bekende oolde lieties, zoas bi’jglieks Jacob Have uut Appelsche. Die mooie ofwisseling van verhaelen en meziek wodt deur et pebliek ommeraek wardeerd. Hiel vaeke wodt an de veurlezers vraogd of ze niet wat vaeker kommen kunnen, en pattie veurlezers voldoen graeg an die vraoge.
Veur de koördinaosie van de aktie zorgden dit keer de vaaste Schrieversrontevri’jwilligsters Kiena Bouwer (De Haule) en Akkie Zeilstra (Raevenswoold) en Schrieversrontemitwarkster Joke Coenrades (De Oosterstreek).


In kader KH: Pebliek geneut van Stellingwarver schriever / veurdreger Freddie de Vries

Meraokels veul wille hadde et pebliek vri’jdagaovend 27 jannewaori bi’j et luusteren naor de verhaelen van de Stellingwarver schriever Freddie de Vries. De biebeltheek van Noordwoolde hadde vri’jdagaovend i.s.m. de Stellingwarver Schrieversronte veur een optreden van him zorgd i.v.m et eupeningsweekaende van Kulturele Heufdstad 2018. Op die aovend wodden in tal van aandere plakken in de hiele perveensie verhaelen verteld. De belangstelling in Noordwoolde was zo groot, dat De Vries veur twie optredens zorgde i.p.v. iene.
Freddie de Vries schrift al weer hiel wat jaoren veural kruderige verhaelen, die soms bi’j et hilarische of binnen. Bi’j zien optredens kommen die verhaelen nog beter uut de varve, vanwegens zien biezundere meniere van vertellen. Et pebliek in de biebeltheek van Noordwoolde zal him disse prachtige aovend mit de schriever uut Hooltpae dan ok nog lange heugen.
Van De Vries verschient dit veurjaor zien eerste bundel mit verhaelen. Eerder zorgde hi’j, tegere mit Ruurd Jelle van der Leij, veur ‘Et Stellingwarver voegelboek’ dat in 2012 uutgeven wodde deur de Stellingwarver Schrieversronte.


Stellingwarfs Volkslied krigt opni’j ommedaenken

In een tied dat d’r op nationaol nivo weer wat ommedaenken veur et Nederlaanse volkslied is, kan et veur meensken in oonze regio netuurlik ok slim aorig wezen om weer es even tekst en alderhaande gegevens te lezen in verbaand mit et Stellingwarver volkslied. Et huus-an-huusblad 'Rondom De Stellingwerven' bödt een pagina-groot artikel – et is ok digitaol te zien:
www.issuu.com


Teken ie de Minority SafePack-petisie ok?

Et Minority Safepack is een burgerinitiatief van de Federal Union of European Nationalities. Et doel is om alle vuuftig miljoen meensken die as een minderhiedstael praoten te bescharmen en te steunen. As d’r genoeg haandtekens verzaemeld wodden, komt et onderwarp op ’e agenda bi’j de Europese Kemmissie. De initiatiefnemers hopen dat d’r in 't langelaeste een Europees beleid komt veur bi’jveurbeeld onderwies, kultuur en media om taelkundige en kulturele verscheidenhied in Europa an te vieteren. Et initiatief moet minstens ien miljoen ondertekeners hebben om geldig te wezen. In Nederland lig die drumpel op 19.500. Oonze Kommesaores van de Keuning de heer Arno Brok tekende veur Nederlaand as iene van de eersten. Wi’j’ de petisie ok tekenen? Veur meer infermaosie én tekenen kuj’ terechte op www.minority-safepack.eu.


Vanwegens Liwwadden Kulturele Heufdstad 2018: 'Wie wet waor Jan de Bosfluiter bleven is?'

De meensken in et dörp bin d’r mit an. Want zomar inienen is heur dörpsgenoot Jan de Bosfluiter verdwenen. Jan, een wat ooldere, rustige man, die aachter in de bos woont, altied lieke opgeruumd is en altied zien deunties fluit…

Vanwegens Liwwadden Kulturele Heufdstad orgeniseert de SSR veur dit biezundere jaor een verhaeleprojekt dat now uut aende gaot. Iederiene kan d’r an mitdoen: et doel is dat d’r in alle dörpen meensken an de slag gaon mit et schrieven van et twiede diel van et verhael over Jan de Bosfluiter. Et begin is d’r al en et verhael kan him in elk Stellingwarfs dörp ofspeulen. Iederiene die mitdot kan zien eigen kreativiteit kwiet in et oplossen van et raodsel rond Jan.

Insturen kan tot 1 november

Et verhael mag uut hooguut 1500 woorden bestaon, minder mag ok. Et gebruuk van et Stellingwarfs het de veurkeur, mar d’r mag ok een ere tael bruukt wodden. Et verhael moet uterlik op 1 november 2018 binnen wezen bi’j de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop. Et kan stuurd wodden naor et adres Willinge Prinsstraote 10, 8421 PE Berkoop/Oldeberkoop, mar mailen het de veurkeur. Dat kan naor info@stellingwarfs.nl, t.a.v. Sietske Bloemhoff.
Nao 1 november zal een selektie van de inzendings publiceerd wodden in et tiedschrift De Ovend. Alle verhaelen wo’n liekewel nao 1 december plaetst op de webstee www.stellingplus.nl. Veur de drie meerst originele inzendings stelt de Stellingwarver Schrieversronte een pries beschikber!
Veur meer infermaosie kuj’ bellen mit de Stellingwarver Schrieversronte: 0516-451108. Ie moe’n dan even vraogen naor Sietske Bloemhoff of Joke Coenrades.

Et aeventuur van Jan de Bosfluiter

Iederiene in et dörp kent Jan Bos. Of misschien hiet hi’j ok wel Jan van de Bos. Aenlik wet gieniene hoe Jan zien aachternaeme percies is. Hi’j wodt zolange as iederiene him heugen kan - en Jan telt d’r al aorig wat jaorties henne - Jan de Bosfluiter nuumd. Dat komt wis en zeker omreden Jan altied fluit as hi’j onderwegens is. Of hi’j thuus ok altied fluit weten de meensken niet. Want Jan woont alliend, en wat aachterof bi’j de bos. Veul anloop het Jan niet, hi’j het daor ok gien verlet van. Hi’j het an wat kiepen, een peer katten en een hond genoeg. Mar zowat alle daegen ziej’ Jan wel even in et dörp, en dan maekt hi’j graeg een praotien mit de meensken die hi’j tegenkomt.
Nao een peer daegen vaalt et op. Et is aanders as aanders, et is stille op ’e diek. De meensken zeggen tegen mekaander dat ze Jan al een schoffien niet zien of heurd hebben. Dat is toch wel wat nuver. Een dag laeter besluten ze om mar es poolshoogte te nemen, iederiene kan ommes zomar wat kriegen.
Een peer manluden uut et dörp lopen deur de bos op et husien van Jan an. Om huus henne is niks biezunders te zien, et is d’r zo rustig as wat. De buterdeure zit op slot en ok al kloppen ze an, et blift stille. Bruno de hond slat niet an, d’r scharrelt gien kiepe om huus henne, en Jan zien beide katten zien ze ok niet.
Dan kieken de manluden deur et raem van de kaemer. Ze zien niks biezunders, al staon d’r wel wat kaastedeuren los. En et liekt as staot d’r op ’e taofel een brief tegen een koppien an.
De manluden besluten om mar es bi’j de aachterdeure te kieken. Die zit ok vaaste, mar iene van de mannen taast es in de geute en vint daor de sleutel van de deure. Dan gaon ze et huus in…


HOE REDDET HIM JAN SPLINTER? MIT MOOIE BOEKEN, OK VAN 'T WINTER! WI'J TIPTEN HIM EN DUS OK JOW: GEEF JEZELS STELLINGWARVER BOEKEN KEDO!

Lees daoromme ok veerder over oonze anraoders op disse webstee, en lees oons tiedschrift De Ovend - en al hielemaole in 2018!


500 JAOR OOST- EN WEST-STELLINGWARF: pracht van een lezingbundel mit hiel veul infermaosie en illestraosies; weer volop te kriegen! Titel: 'OMME DE DONKERHEIT DER VERGETENISS'

Dit is een spiksplinterni'j en beslist hiel mooi geschiedenisboek mit de vier lezings van et symposium Oost- en West-Stellingwarf 500 jaor. Dat symposium wodde hullen in de meimaond van 2017. Meindert Schroor vertelt over de middelieuwse geschiedenis mit et oge op de greenzen van et gebied, Henk Bloemhoff brengt et pebliek bi’j de meensken uut de eerste vuuftien jaor nao de opdielinge in 1517 en hi'j geft ok ommedaenken an de schrieftael. Jelle Terluin brengt een mooi beeld van de grietmannen uut de femilie Lycklama ŕ Nijeholt, en Michiel Herweijer gaot in op 'e geschiedenis van beide Stellingwarver gemienten nao WO II. Hi'j beschrift daorbi'j o.e. een meerlaogige identiteit.

Op 23 november kreeg borgemeister André van de Nadort van West-Stellingwarf et eerste exemplaor uut hanen van Schrieversronte-veurzitter Klaas van Weperen.

Dit bin de lezingtitels:
‘Twee-eenheid: de voorgeschiedenis van 500 jaar Oost- en Weststellingwerf’, ‘Stellingwarf: in de spiegel van de Rentmeestersrekens 1524-1531’,
‘De Lycklama’s ŕ Nijeholt en de OWO-gemeenten’, en
‘Modernisering en de groei van regionale identiteiten. De Stellingwerven na WO II’.

Dit boek is een uniek en boeiend gehiel van lezings, ri’j an kaorten, tekenings en aandere plaeties. De reakties 'uut et veld' bin slim positief. Zolange de veurraod strekt: schaf et an! Fermaot: A-4, tal blz.: 80. Iene van de lezings is in et Stellingwarfs, de eren bin in et Nederlaans. Uutgever: Stellingwarver Schrieversronte; pries: omdebi'j €17,50.
Disse lezingbundel kon verschienen mit steun van de gemiente Oost-Stellingwarf, ien en aander ok in et kader van heur pergramme van viering van / ommedaenken veur et 500-jaorig bestaon.


Huus-an-huusblad ‘Rondom’, edisie ‘De Stellingwerven’, geft in decembernommer veul ommedaenken an de kultuur van Stellingwarf

‘Rondom De Stellingwerven’ verschient 18 keer per jaor. In oonze regio is et eerste jaor, 2017, now ‘vol’. Et decembernommer geft mooi twie keer uutgebreid ommedaenken an oonze eigen kultuur en identiteit. Et blad brengt info over dé Stellingwarver volksverteller bi’j uutstek Wube Jaeger uut Berkoop (1912-2001; bekend van zien volksverhaeleboek ‘Mien wegen bin duustere paeden. Oolde verhaelen uut Stellingwarf’; ps.: Wube Lamers van de Kuunderwal). En et bestedet een bladziede an et wark van Schrieversronte-lid Piet van der Lende uut Amsterdam, van vroeger uut Spange. Bi’j et artikel over Wube Jaeger is een mooie foto van die verteller opneumen, en ok de komplete tekst van ‘zien’ volksverhael ‘De Duvelbaner’. In et Stellingwarfs uteraord, want dat was de tael daor Jaeger altied in vertelde. In et artikel over Piet van der Lende vertelt die zels over zien geschiedeniswebstee daor hi’j in de jaoren negentig mit uut aende zette. Die is van et begin of bedoeld veur ‘sneupers’ in de Stellingwarver geschiedenis, en toegelieke ok veur meensken mit grote interesse in de geschiedenis van de regio Stienwiekerlaand (de ‘Kop van Overiessel’ kuj’ in dit geval ok zeggen). Veur de liefhebber: de webstee van Van der Lende floreert hiel goed, en het as adres www.stellingwerven.dds.nl. In et artikel vertelt Van der Lende ok wat him nog altied bint mit zien oolde geboortestreek, en dat hi'j nog graeg in et Stellingwarfs praot. Hi’j gaot in op de veraanderings in de laandbouw en beschrift wat in zien ogen biezunder was en is an oonze regio. En hi’j vertelt netuurlik dat hi’j doende is mit de beschrieving van de veldnaemen van Oolde- en Ni’jlaemer. De edisies van Rondom bin digitaol in te zien op https://www.zichtop.nl/.


LC: Johan Veenstra zien jongste Stellingwarver dichtbundel bi’j de top-drieje van biezundere Friese poëzie in 2017

December, et is de maond van et weerommekieken, veuruutblikken en alderhaande biezundere miemerderi’jen. Soms slim eernstig, soms ok hiel opmarkelik of vermaekelik. Ok de top honderd, top 2000 en al zo meer vullen de kraanten en aandere media. De LC hadde veur de kraante van 22 december 2017 de pagina’s ‘Wat 2017 biezunder maekte’ opzet mit hulpe van heur besprekers. Die zorgden elk veur heur eigen ‘top drieje’ van belangriek wark. Veur oonze Stellingwarver schrieveri’je was d’r van dat een mooie verrassing. Onder et koppien ‘Fryske Poëzij’ zet Rixt Oenema Johan Veenstra zien dichtbundel, ‘De overkaant van et waeter’, as heur nommer drieje. Bepaold niet onbegriepelik veur wie wet hoe goed dit boek et mitien al nao verschienen daon het.


TIPS OM BOEKEN AS KEDO TE GEVEN!

Allegere te koop bi’j de Stellingwarver Schrieversronte en in de boekwinkel

1.Veldnaemen van Stellingwarf diel VII Oosterwoolde

Een prachtboek mit hiel veul illestraosies, kaorties en veertien losse laandkaorten mit daorop zo goed as alle beweerde veldnaemen in Oosterwoolde. Die veldnaemen wo’n allegere nuumd in twie biezundere heufdstokken, mit alfebetische oddering. Twie aandere heufdstokken gaon uutvoerig en hiel leesber over de geschiedenis van et laandschop van Oosterwoolde en over de algemiene geschiedenis, mit een biezunder ommedaenken veur de buurtschoppen. Mit de toelochtende beginheufdstokken een mijlpaol in de publikaosiereeks van de Stellingwarver veldnaemen mar toegelieke ok belist een mijlpaol in de geschiedenisbeschrievings van Oosterwoolde. Et boek is goed, mooi en verni’jend, dat zeggen ok specialisten. Fermaot: A-4, tal blz.: 173. Uutgever: Stellingwarver Schrieversronte; pries: € 27,50. Meer info is veerderop te vienen in et websteearchief: klik dat an op ien van de onderste meugelikheden in de linkerkelom van disse webstee.


2. De raadselachtige gemeentewapens van de Stellingwerven

Frans Wuijts het him de laeste jaoren drok doende hullen mit et inventariseren, bestuderen en beschrieven van gevelstiender mit de gemientewaopens – zoas ze mit naeme op oolde schoelegebouwen veurkwammen. Hi’j spande him in om waor as dat kunnen zol ze opknappen te laoten. Dit ni'je boek over de gemientewaopens is een uutvoerige behaandeling van ien en aander en is daormit ok een weerdevolle anvulling op alle ere boeken die over de geschiedenis van oonze regio gaon. Et boek is slim leesber, ommeraek mooi uutvoerd, telt 120 bladzieden en gelt € 12,50. Meer info is veerderop te vienen in oons websteearchief.


3.Rentmeestersrekens van Stellingwarf-Oostaende en Stellingwarf-Westaende

Jerem van Duijl, Sjoerd Galema en Henk Bloemhoff zorgden veur een uutgifte van de bekende mar dislange niet goed ontsleuten Stellingwarver rentmeestersrekens uut de tied van 1524 tot 1531. De uutgifte is de echte tekst mar now in typletters (‘diplomaotisch’), en et gehiel is veurzien van uutleg en een woordelieste van lastige termen. Mooi veur iederiene die een inkiekien hebben wil in et leven in de beide gemienten van doe, d.w.z. in de tiedrekte van 1524-1531 en even daorveur. Inderdaod, dat laeste ok, de teksten getugen d'r now en dan ok van. Fermaot: A-4, tal blz.: 127. Uutgever: Stellingwarver Schrieversronte; pries: € 15,00. Meer info is te vienen in oons websteearchief van disse webstee.


De Kienderwebstee: ni'jste webstee bi'j de Stellingwarver Schrieversronte

Bi'j de Stellingwarver Schrieversronte wodt al wat langer warkt an een ni'je webstee. Die is bedoeld veur kiender van vier tot twaelf jaor en hiet daoromme ok 'Kienderwebstee' (www.kienderwebstee.nl). Verhaelties, gedichten, spullegies, kleurplaeten, puzelties, lieties en gao mar deur zullen d'r plaetst wodden. Alles is bedoeld om thuus aachter de komputer lezen of doen te kunnen. Veur invulling en driemaondelikse verni'jing zorgen Kiena Bouwer, vaaste vri'jwilliger bi'j de Stellingwarver Schrieversronte, en Schrieversronte-webmeister Ninke van der Veen.


Omroep Odrie: vlakbi’j, uut de eigen streek en… mit eigen tael en meziek: Odrie

Veur wie et nog niet wus: Omroep Odrie in Oost-Stellingwarf het twie hiele mooie pergrammes in en mit streektael en streektaelmeziek. Ze wo’n hieronder nog es nuumd. Die lekaole omroep is te heuren op 106.9 FM, kabel 104.1 FM.
Veur wie dit ok niet wus: via internet kuj’ Omroep Odrie ok goed heuren:
http://www.radioviainternet.nl/omroep-odrie.

Die streektaelpergrammes dat bin:

Op de vri’jdag:
16:00 ure: Huus en Hiem (herhaeling van de zundag d’r veur)
17:00 ure: Singeliers, meziekpergramme in de streektael. Prissentaosie: Henk Kroese, Evert de Boer, Sietske Bloemhoff, Baukje Oosting, Hans Koopmans.
Techniek: Jitze Hofstra

Op de zundagmorgen:
10.00 ure: Singeliers. Herhaeling van de zundag d’r veur (zie boven)
11.00-12.00 ure. Huus en Hiem. Stellingwarfs tael- en kultuurpergramme mit hiel wat zaeken die in huus en op et arf gebeueren. Prissentaosie: Hendrik Betten. Techniek: Peter Cruiming.


Krek weeromme van een dag op schoele, van et warken op 'e febriek, een kuier of een lange vergeerdering, en even tied veur een gedicht? Lees dan even veerder!


Kuier deur De Braandemeer

De Rottige Miente is een prachtig gebied in et westen van West-Stellingwarf. Dichte in de buurt ligt et netuurgebied Braandemeer. Een roeg gebied, waoj’ in twie uren (zes km) deurhenne kuieren kunnen. De naeme zol ofkomstig wezen van et ontstaon van dit stok netuur: een venebraand. Deur een diel van dit mooie stokkien Stellingwarf kuj’ ok henne fietsen. In De Kuunder ligt een anlegplak veur boten. Pruuf uut disse dichtriegels de sfeer:

Et riet wi’jt hier mit alle wienden mit,
de voegels daansen deur et weer,
et held’re waeter en et sobbig laand;
de puzelstokkies van et Braandemeer


Harmen Houtman (bron: Ni’je Oost-Stellingwarver 25-5-2011)


Op ’e fiets

(de tekst van et bekende lied van de Drentse groep ‘Skik’, vertaeld en naor oonze streek Stellingwarf bewarkt deur Sietske Bloemhoff)

'k Trap de fiets deur maelig zaand
op 'n pad tussen Buil en Else,
en as ik douk bi’j Kannede belaan’,
dan fiets ik deur.
Langs Appelsche gao 'k op ’e Fochtel an,
Oosterwoolde en dan langs de Kompejonsvaort,
en as ik dan De Kuunder zie dan fiets ik deur,
ik wil de hieltied veerder, ik wil alles zien.

De laeste mooie dag van 't jaor misschien,
liekewel 't mit de winterdag ok oe zo mooi wezen kan.
Ik wil now veerder deur naor Makkinge,
want bi’j d’oolde meule vien ik et prachtig.
A’k hier zo fiets en ’t wi’jt niet slim,
dan gaot 't haost vanzels.

Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
‘k heb de banen vol mit wiend,
nee, ik heb ja niks te klaegen.
Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
'k Zol haost zeggen, ja et mag wel zo.

’k Zit op ’e fiets, kom deur Iegyptezaand,
en bin zowat bi’j de Friese greens,
ik daenk da'k even kieken gao in ’t Hoornster laand,
dan gauw naor Berkoop.
Ik stao even te kieken bi’j et oold kenon,
en stao een posien te daenken wat ik now doen zal,
links of rechtdeur.

Dan gao ik veerder naor Zaandhuzen toe,
'n kaorte he'k niet neudig, want ik ken mien arf,
a'k daor doukies over De Lende kom
dan bin ‘k weeromme in West-Stellingwarf.
‘k Wil de hieltied veerder, naor Noordwoolde toe,
Vinkege, De Hoeve, naor Hooltpae.
A’k hier zo fiets en et wi’jt niet slim
dan gaot 't haost vanzels

Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
’k heb de banen vol mit wiend,
nee, ik heb ja niks te klaegen.
Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
'k Zol haost zeggen, ja et mag wel zo.

'k Gao now over Wolvege, Ni’jtriene,
over ’t pad langs de Scheene kot bi’j Scharpenzeel,
en dan rechtdeur naor et beeld van Pieter Poot,
Spangehoek en dan naor Sliekenborg,
‘k Zie lanen en de Kuunder Karke staon,
dan fiets ik deur want ’t wi’jt niet slim,
't gaot vandaege vanzels

Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
’k heb de banen vol mit wiend,
nee, ik heb ja niks te klaegen.
Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
'k Zol haost zeggen, ja et mag wel zo.



Riekdom

rusteloos
jaegen de meensken
aachter heur dromen an

dromen van riekdom
dromen van altied meer
dromen van altied groter
dromen van altied beter

*
ze vergeten
de grote riekdom
die ze al jaoren bezitten

Jan Veldhuizen (1941-2005); uut: De wiend blaost ok wel es
aandersomme. Gedichten.



De eerste drie gedichten die hier volgen kommen uut de Schrieversronte-uutgifte: 'Van Schossel tot kuierpad' (Berkoop, zommer 2014)


Ik daenk de hooltwallen
om mien gedaachten henne

in de veerte een geluud
een traog piepen
deur et hoolt
onder de bomen deur
veurbi’j et hekke
langs de zwatte brummels
et laand in
langzem naor beneden
maekt De Kuunder ruumte
stuurt et waeter
krek die kaante op
waor a’k henne wol
elke peddelslag een betien
veerder vot
havens wo’n groter
de golfslag van de boten hoger
gruun maekt plak veur witte koppen
schoem jagt langs mi’j henne

ik daenk de hooltwallen
om mien gedaachten henne

Willem Jan Teijema


Kringloop

Zunnestraolen
blote voeten op
gruun grös
voegelgekwetter
meitied
et hatte zingt
de geest zocht
ni’je paeden
pruuft al de
zoemer
in volle bluui
geurende as
riepe appels in de
haast
oktoberstormen
stelen kleur
roven blaeden van
huverende bomen
naekte toeken huden
zwiegende voegels
winter
koolde stolt et waeter
zunnestraolen spiegelen
verlangst naor
blote voeten op
gruun grös.

Roely Bakker


Waor as ik gao

Aendeloos
Op ‘e wiend
Drift de schofferd
Boven et laand
Oftekend
Tegen et blauw
Van de onaendighied

In de zunne
Stao ik
Mit zien klauwen
In mien ziel
Volg ik
De voegel
Veerder
Naor ginder
Daor
Waor as ik
Gaon kan

Christine Mulder



Een goeie naeme is alles weerd

Et is mi'j zuver liekevule
As ik now hiete Haans of Jan.
Wat naeme of wat ván ik drege
Et komt d'r mď’j gien steek op an!
Mar kom mi'j niet an oonze straoten!
Dat komt mi'j krek! Dat stikt mi'j nauw!
As die inienend omdeupt wodden,
Dan komt oons hiele dörp in ’t touw!
Wat veur mienheer woont now an “'t Lege",
An "Mattenskaamp" of "Bottergat"!
"Jan Arends Hof, dat is kleinerend!
En "Geitewal" is vuus te plat!
Wď’j willen knappe, nď’je naemen,
Niet alledaegs, mar wat appát!
En as ze mď’j om raod vraogd hadden,
Dan wus ik wel een stok of wat.
Zo as de "Bruuk-meer-botter-straote"
En et "Prinsesse-bonen-pad"!
En dan de "Hoge-mieters-laene"!
Want Oosterwoolde is gien gat!
Dan nog et "Hoolt- en Kekke-strekien".
En 't "Keuper-drok-draank-schrieversplein"!
Zo kregen wi'j een knap stel naemen
En 't wodde krek een stad in 't klein!

(H.J. Bergveld (1902-1966; bron: Bergveld lest veur uut eigen wark)



=================================================


Lendediek III

Elektrische paolen spinnen
mit heur zwatte draoden
een web van miemering
deur haastige lochten.

De dieze uut et waeter
wist tiedelik et asfalt uut,
een spinne lat een druppe valen,
op roestig stiekeldraod…

De zunne dri’jt zien kotte uren,
de wiend gieselt boom en blad,
et brune riet fluustert huut’rig
de diek waacht kalm en zwat.


Harmen Houtman
(uut:Dichterbi’j. Gedichten. Berkoop, 2008)



November

’t Is weer gebeurd
mit alle uutbundighied van kleur en fleur.
Zo hier en daor lopt nog een koppel vee
te snuuien langs de kaant
de laeste gruunties op te zuken.
De sloden bin zo goed as dreuge.
Ja disse haast zal oons nog lange heugen,
want, ’t is haost half november onderhaand.
De meerste bomen bin al kael.
Et blad ligt overal,
now bruun van kleur
en ’t ritselt al mar deur
tot ok de laesten valen.
’t Is zo heur tied
en wi’j geloven et haost niet,
mar ’t is al half november onderhaand.
Die lochten – zo massief
in grauw en gries,
waoraachter al zo vroeg de vaele zunne ondergaot
en dan nog even mit een glundig goolden raand
zien best dot oons wat waarmte mit te geven,
want ’t is al half november onderhaand

Lamkje Hof-de Boer (1908-1991)
(bron: Onder eigen volk. Wark uut de jaoren 1970-1976 van 24 Stellingwarver schrievers. Oosterwoolde, 1978)



tael

Wie streektael slit veur nostalgie
moet dit verhael niet lezen.
Et Stellingwarfs moet potverdrie
écht niet van gister wezen!


Jouk (schoelnaeme van Martinus Bakker)
Uut: De Ovend 9 (1981): blz. 88


Vot weten wat een Stellingwarfs woord inhoolt of hoej' et schrieven moeten?

Klik dan an: www.stellingplus.nl/wp-content/uploads/2010/10/woordenboek3.pdf.


Femilieberichten in et Stellingwarfs

Riegelmaotig wo’n wi’j vraogd om hulpe bi’j et schrieven van een tekst in et Stellingwarfs, bi’j et maeken van een opschrift, bi’j et bedaenken van een naeme in et Stellingwarfs of bi’j et opstellen van een femiliebericht in et Stellingwarfs. Et is hiel goed dat zoks gebeurt. De Stellingwarver Schrieversronte bestaot as instelling ok om meensken bi’j zok soorte van dingen te helpen. En wi’j helpen jim graeg, dat blief d’r mar niet lange over piekeren. Bel of mail oons dus, oons tillefoonnommer is 0516-451108. Om te mailen kuj' hier an de linkerkaante 'kontakt maeken' anklikken.


NI'JSTE ANPASSING VAN DISSE BLADZIEDE: 20-02-2018