Webstee-archief

In dit webstee-archief vien ie ooldere tiedings en aander ni'js. Et is goed om in de gaten te holen dat et de hieltied om oold ni'js gaot. Vaeke bin gegevens nog wel zo, mar alderhaande dingen bin ok veroolderd. Inderdaod, zoks heurt bi'j de aord van een archief.

Sutelaktie SSR begint 29 augustus

Ankem maendag 29 augustus begint in de dörpen De Haule en Donkerbroek de jaorlikse sutelaktie van de Stellingwarver Schrieversronte. Tiedens die aktie wo’n mit naeme de ni’jste boekuutgiften van de stichting huus an huus te koop anbeuden. Zoe’n 75 vri’jwilligers zorgen d’r alle jaoren weer opni’j veur dat veul meensken ok op disse wieze in de kunde kommen mit de Stellingwarver streektael en streekkultuur. Behalven boeken ligt d’r in de sutelkrojen ok ere negosie, zoas cd’s, de Stellingwarver Spreukekelender en et Stellingwarver tiedschrift De Ovend. De sutelders bin ok woensdag 31 augustus en maendag 5 september in Stellingwarf-Oostaende. Ze kommen dan o.e. in Appelsche, De Fochtel, Else en Oosterwoolde. Vanof woensdag 7 september is de aktie in Westaende.


Kraompien in de grotere dörpen
Ni’j is dit jaor een vaast verkooppunt in de grotere dörpen daor suteld wodt. Dat punt is te herkennen an een opvalende vlagge; meensken kun ok bi’j dat verkooppunt Stellingwarver boeken kopen of bestellen. In september wo’n bestellings ommenocht thuus bezorgd.

Lutz Jacobi opni’j van de perti’j
Veurig jaor dee Twiede Kaemerlid Lutz Jacobi veur et eerst mit an de Stellingwarver sutelaktie. Dat voldee heur zo best dat ze alle sutelders nuugde om een daggien naor de Twiede Kaemer in Den Haag te kommen. Et wodde een prachtige dag, die bi’j iederiene ommeraek in de smaek vul. Omreden Jacobi veul belang hecht an et in levend gebruuk blieven van de kleinere taelen, dot ze ok dit jaor weer mit an de sutelaktie. Op maendag 29 augustus gaot ze de streek op mit oold SSR-veurzitter Ype Dijkstra.


Première in Noordwoolde: Film AMAMA in Stellingwarf

De Stellingwarver Schrieversronte prissenteert op vri’jdagaovend 30 september, 20.00 ure, de Baskische film Amama van regisseur Asier Altuna. Amama is Baskisch veur Beppe / Grootmoeder. De film gaot over een generaosie- en opvolgingskonflikt op een Baskische boerderi’je daor ze eerst nog leven en warken neffens oolde tredisies. Tot de omslag komt! Et is een film van disse tied, die naeme maekt in hiel Europa, mar die wottelt in San Sebastian Kulturele Heufdstad. Eerder haelde et Europees Buro veur Kleine Taelen ‘Amama’ al naor et Friese Frieslaand, in Filmhuus Slieker, mit Friese ondertiteling. De reakties weren butengewoon geunstig. De film mit Stellingwarver ondertiteling is mit op suggestie van EBKT / EBLT. De prissentaosie maekt diel uut van de festiviteiten rond Europese Taeledag 2016, van EBKT / EBLT en Stellingwarver Schrieversronte.
Veur et eerst is een pracht van een butenlaanse speulfilm mit ondertitels in et Stellingwarfs toegaankelik. Dat maj’ niet missen. En daoromme willen we je geern anvieteren om ok te kommen.

Niet in de gelegenhied om te kommen? Ie kun ok nog naor een twiede veurstelling in Stellingwarf, die is in Oosterwoolde. Daor dri’jt de film op 8 oktober in et vaaste pergramme van Filmwerf, et Oosterwooldiger filmhuus. Risserveren veur die aovend kan via www.kunstwerf.com.

Degenen diede film zaggen vunnen him keunstig in et zien laoten hoe jongeren in een veraanderende wereld tegenover veurige generaosies kommen te staon. Toch kun de oolderen onder hiel wat spanning weer mitkommen. Hiel biezunder is hoe in de persoon ‘Beppe’ (Amama) de verbiening tussen hiel lange leden en de dag van morgen uutdrokt wodt. Los van de mooie Baskische netuur en inkelde eigen gebruken, zoj’ dezelde thematiek liekegoed zo in Stellingwarf uutbelen kunnen, zo zeden goenend die de film zaggen.
De filmvariaant mit Stellingwarver ondertiteling wodde mit meugelik maekt deur de perveensie Frieslaand.

Orgenisaosie: Stellingwarver Schrieversronmte, tegere mit et filmhuus
Plak: de grote filmzael van et Buurthuus, Noordwoolde
Intree: € 5,00
Risserveren kan op et mailadres: info@stellingwarfs.nl


In et kader van Europese Taeledag 2016:
Beppe. As een boom ommevaalt: Baskische speulfilm ‘Amama’ mit Stellingwarver ondertiteling! Buurthuus Noordwoolde, 30 september, 20.00 ure; ok bi'j Filmwerf in Oosterwoolde: 8 oktober, De Zon


De Stellingwarver Schrieversronte prissenteert op vri’jdagaovend 30 september, 20.00 ure, de Baskische film Amama van regisseur Asier Altuna. Amama is Baskisch veur Beppe / Grootmoeder. De film gaot over een generaosie- en opvolgingskonflikt op een Baskische boerderi’je daor ze nog leven en warken neffens oolde tredisies. Et is een film van disse tied, die naeme maekt in hiel Europa. Eerder haelde et Europees Buro veur Kleine Taelen ‘Amama’ al naor et Friese Frieslaand, in Filmhuus Slieker. De reakties weren slim geunstig.
Veur et eerst is een pracht van een butenlaanse speulfilm mit ondertitels in et Stellingwarfs toegaankelik. Dat maj’ niet missen. Wie dri’jen him en waore? De Stellingwarver Schrieversronte prissenteert, tegere mit ‘Filmhuis’ in Noordwoolde en et Noordwooldiger Buurthuus! Et is in de grote filmzael van et Buurthuus. Intree: € 5,00. Et tal plakken is beparkt. Daoromme is et neudig daj’ je opgeven. Graeg op et mailadres info@stellingwarfs.nl.
De filmvariaant mit Stellingwarver ondertiteling wodde mit meugelik maekt deur de perveensie Frieslaand. Niet in de gelegenhied om te kommen ? Is ‘t te veer van huus? Ie kun ok naor de twiede veurstelling in Stellingwarf, die is in Oosterwoolde. Daor dri’jt de film in et vaaste pergramme van Filmwerf, et Oosterwooldiger filmhuus. Tied: 8 oktober, 20.00 ure; plak: boverzael van hotel De Zon. Intree: € 7,00. Risserveren: via www.kunstwerf.com.
Now nog wat info over de film. Degenen die him zaggen vunnen him keunstig in et zien laoten hoe jongeren in een veraanderende wereld tegenover veurige generaosies kommen te staon. Toch kun de oolderen onder hiel wat spanning weer mitkommen. Hiel biezunder is hoe in de persoon ‘Beppe’ (Amama) de verbiening tussen hiel lange leden en de dag van morgen uutdrokt wodt. Los van de mooie Baskische netuur en inkelde eigen gebruken, zoj’ dezelde thematiek liekegoed zo in Stellingwarf uutbelen kunnen, zo zeden goenend die de film zaggen.

Ni’je encyklopedie veur Frieslaand verschenen

Deur aandere ni’jsgeving ’t zal ‘t haost gieniene in Frieslaand en omgeving ontgaon wezen, mar meensken veerder buten oons gebied en buten Nederlaand moet et ok niet ontkommen. Gister verscheen, mit een anbieding deur Tresoar-direkteur Bert Looper an kultuurdippeteerde Sietske Poepjes, de ni’je, vierdielige encyklopedie van Frieslaand. Die kwam tot staand onder heufdredaktie van dr. Meindert Schroor. Dit jongste Friese naoslagwark (‘NEF’) geft deur zoe’n 11.000 ingangen (trefwoorden) zicht op veurnaeme info op haost elk terrein van et bestaon in Frieslaand. Uutgever is Bornmeer, op ’e Gediek; 3152 blz.; pries € 99,50 tot 1-11-2016; dan € 125.


Interessaante artikels in De Ovend van juni 2016

De jongste oflevering van De Ovend geft ommedaenken an et ofscheid van Ype Dijkstra as veurzitter; dat gebeurt in ‘Et Veuroffien’ en in et eupeningsartikel over de goed bezochte jaorvergeerdering. Netuurlik bin d’r weer verhaelen van Lily Köhler (‘De zeuvende hemel’) en van Johan Veenstra, mit een oflevering in de riegel ‘Boris en Joris – katteverhaelen’. Veenstra zien 3000ste optreden as schriever/verteller wodt ok ommedaenken an geven, en Anne Henk Bloemhoff dot weer ‘Bericht uut Osaka’. Jan van Mackum vertelt van zien droombeeld ‘Vri’je Naosie’ en Carol Klok kikt as man die nog mar krek mit pensioen is weeromme op zien wark as een vorm van et alsmar weer doen van etzelde petroon. Dat wil zeggen, van zoas et bi’j juffer Eppie op ‘e kleuterschoele begon: ‘Allemaole zeden zi’j wa’k doen mos. Dee ‘k et niet dan kree’k gien diplome of selaris. En dan dee ‘k et mar, aanders haj’ ok gien leven.’
Disse Ovend vaalt extra op deur een tal interessaante artikels. Dat bin: ‘Oolde karkhoffies in Stellingwarf 4. Else’, deur Rienk Klooster en Dennis Worst, ‘Stellingwarver naemen veur libellen’ deur Henk J. Jager, ‘Herinnerings an de buurtschop Aekinge’ deur Kier en Joke Duin-Gorter en et ‘In Memoriam Boele Land’, deur Sietske Bloemhoff. Netuurlik is ok Frank Spijkers d’r weer bi’j mit ‘Otto, heer van Buil’ en d’r is vanzels ok weer ni’js van de redaktie. Abonnement: 20 euro in ’t jaor; los nommer: vier euro.


‘Bi’j’ bi’j de beien of bi’j’ bi’j de bi’jen?’: Kursus Stellingwarfs in de Hoolten Klinte

Dit naojaor zorgt de Stellingwarver Schrieversronte opni’j veur een zunnig anbod van kursussen Stellingwarfs en Stellingwarver streekkultuur. Zo kun meensken die graeg mit et schrieven van et Stellingwarfs an de slag willen en meer over de aachtergrond van disse mooie Nedersaksische tael weten willen, van ’t haast mitdoen an de kursus ‘Stellingwarfs veur beginners’.

Beien of bi’jen
Et lezen van et Stellingwarfs gaot zowat alle meensken goed of, mar et schrieven d’r van is een aander verhael. Dat leer ie veural deur et vule te doen en deur d’r mit mekeer mit an de gang te wezen. Behalven daj’ bi’j disse kursus aorig in de weer binnen mit de schrieveri’je, is d’r ok ommedaenken veur et praoten in et Stellingwarfs. Ok veur de biezundere geschiedenis en ligging van et gebied is d’r andacht.

Hoolten Klinte
De kursus wodt geven in de Hoolten Klinte in Appelsche, i.s.m. de Historische Verieninge Appelsche e.o. De kursus ‘Stellingwarfs veur beginners’ bestaot uut zes lesaovens van de hieltied twie uren en wodt geven deur dr. Henk Bloemhoff (Oosterwoolde), Geert Lantinga (Wolvege) en Mark van Veen (Wolvege). De daotums bin: maendag 14, 21 en 28 november en 9, 16 en 23 jannewaori, aovens van 19.30 – 21.30 ure. De pries is € 60,- (inkl. kursusmateriaol en koffie/thee). As ofsluting is d’r o.l.v. Geert Lantinga in et veurjaor een exkursie in een Stellingwarfs netuurgebied.
Meensken die interesse hebben kun et beste even bellen mit et kantoor van de Schrieversronte: 0516-451108, of mailen naor: info@stellingwarfs.nl.


Ofsluting kursus Laandschopsgeschiedenis Der Izzerd en omgeving

Mit mekeer op ’e fiets deur et dörpsgebied van Der Izzerd, Oolde- en Ni’jhooltwoolde, zo wodde op deensdagaovend 24 meie de kursus Laandschopsgeschiedenis ofsleuten die dit veurjaor in Der Izzerd holen is. Tiedens de fietstocht was d’r ommedaenken veur de ontstaonsgeschiedenis van et laandschop en de kultuurhistorische elementen die daor nog in weeromme te vienen binnen. Zo wodden o.e. de ‘poolder’ van Der Izzerd, et oerdal van De Oolde Kuunder en et oolde karkhoffien van Hooltwoolde opzocht. Via de Heirweg (Ni’jhooltwoolde) gong et an op ’e Scheene, die de greens vormt tussen Der Izzerd en Hooltpae. Kursusleider Dennis Worst leut tiedens de tocht o.e. zien hoe hi’j grondborings uutvoert en wat zoe’n onderzuuk je as onderzuker vertellen kan. Zo blieken d’r onder de ophoging van de karkeheuvel op et oolde karkhof van Hooltwoolde nog resten vene te zitten. An de haand daorvan vertelde Worst de kursisten ien en aander over et laandschop zoas dat d’r in de twaelfde of dattiende ieuw uutzien hebben moet, doe wodde de karke op dat plak sticht.
Et doel is dat de Stellingwarver Schrieversronte in 2017 opni’j een kursus Laandschopsgeschiedenis anbieden zal, mar dan weer in een eer Stellingwarfs dörp.


Nedersaksisch in Europarlement: CDA-Europarlementariër Annie Schreijer-Pierik warkt an een konfereensie

Mit bovennuumde konfereensie perbeert Vrouw Annie Schreijer-Pierik et Nedersaksisch te verdedigen en veuruut te helpen. Die tael kan neffens heur wel een impuls bruken. Et is een mooie en iewenoolde tael veur miljoenen meensken, van Polen tot in mien eigen Twente. Mar et wodt wat an de kaante drokt op ‘e schoelen, de tillevisie en internet, neffens disse Europarlementariër uut et Twentse Hengevelde.
Vrouw Schreijer zorgt veur de konfereensie tegere mit heur Duutse kollega Jens Gieseke (CDU) uut Eemsland. Gieseke is ok een vaaste spreker en verdediger van et Nedersaksisch. Vrouw Schreijer-Pierik is ok bliede mit de steun en anwezigheid van de orgenisaosie van minderhiedstaelen EBLT / EBKT (Europees Buro veur Kleine Taelen). Mit naeme steunt die et Nedersaksisch, Fries, Bildts en Papiamentu, veural in Europees verbaand. Ok de Stellingwarver Schrieversronte en vanzels de Nedersaksische koepelorgenisaosie SONT bin bi'j EBKT ansleuten.
‘Oonze Nedersaksisch / Nederduutse tael is an weerskaanten van de greens zuver geliek,’ zegt Vrouw Schreijer. ‘We moe’n zien hoe we die tael es even een flinke drokkerd veuruut geven kunnen.’ Ze verwaacht veul meensken en idenen bi’j de konfereensie, die vanzels veur et grootste pat in et Nedersaksisch / Nederduuts wezen zal. De bi’jienkomst is pland veur woensdag 28 september in et Europarlement in Brussel. [bron: RTV Oost]


Opni’j ommedaenken veur ‘oonze’ Johan Veenstra en now ok veur Geert Lantinga in ‘et Dagblad’

Nao de beide Stellingwarver kraanten en ok de LC zette now ok et ‘Dagblad van et Noorden’ Johan Veenstra, zien wark en zien 3000 veurdrachten in et volle locht. Twie bladzieden in de kraante van 13 meie: goed veur de bekendhied, ok angaonde et Stellingwarfs zels. Et zal Johan en zien wark now ok in Grunningerlaand en Noord-Drenthe nog bekender maeken. Zo te zien springt 'et Dagblad' staorigan wat vaeker over zien eigen schaad henne. Goed veur de lezer die graeg wat weten wil. Zo konnen de Grunningers en Drenten een dagmennig leden ok over de mooie wereld van Stellingwarf lezen, deur een soort ‘kuier’ an de haand van ‘oonze’ Geert Lantinga. Et geft hope veur vaeker info uut oonze laandstreek an de ere helte van et noorden.


Veurnaem boek over de Drentse schrieveri’je: ‘Waor roet en onkruud wortel schiet in ’t veld’

Vri’jdag 13-5-2016 wodde in et Drentse perveensiehuus dr. Henk Nijkeuter zien vervolg op de Geschiedenis van de Drentse literatuur, 1816-1956 prissenteerd. Et is aldereerst veur geïnteresseerden in de eigen Drentse literetuur van groot belang, mar ok de naobers mit interesse kun netuurlik mooie info vienen. Stellingwarver schrievers bi’jglieks hadden in de beschreven tied riegelmaotig literaire kontakten over de Drentse greens. Et boek omvaemt dik 500 blz. en ok daoromme is et veural een naoslagwark. Et beschrift de tied van nao WO II, mit as eerste onderwarpen de pesisie van streektaelliteretuur, de literaire kritiek en de literetuurgeschiedschrieving nao 1945. Dan komt de tiedrekte van 1947 tot 1979 in ’t volle locht. In 1947 zette et bekende Drents genootschop uut aende, en daor kwam ok de emaansipaosie van de Drentse schrieveri’je mit op glee. In 1956 wodde et streektaeltiedschrift ‘Oeze Volk’ opricht. Van stonde of an kwammen d’r meer boeken in et Drents. De schrievers wollen daor ok heur overtuging mit uutdregen. In perf. Hendrik Entjes zien ogen was et gebruuk van streektael doe om zien te laoten dat die tael wardering verdiende (lezing, 1966; zie ok note 1 onderan). In 1979 ontston et tiedschrift ‘Roet’. Dat rekende of mit ‘et oolde’ en was uut op echte literetuur. De alderlaeste jaoren kuj’ bepaold zien dat de Drentse literetuur leeft, neffens Nijkeuter.
Dippeteerde Henk Jumelet kreeg et eerste exemplaor uut hanen van Anne Doornbos, veurzitter van et ‘Huus van de Taol’. De perveensie bleek de komst van et boek ommeraek te warderen; Jumelet zee o.e. dat Drenthe behalven ‘et Huus’ ok aander wark veur et Drents beslist ondersteunen blieven zal. Hooglerer Friese tael- en letterkunde Goffe Jensma gaf vervolgens zien positieve prakkesaosies over et boek in ’t verbaand van ‘kleine litereturen’. ‘Het Drentse boek’ is de uutgever; pries: € 29,50.

Note 1 In 1972 hul perf. Entjes een eerste beschouwing veur de Stellingwarvers over ‘Literaire principes gaon ok op veur streektael’. Een kot verslag is te vienen in De Ovend jg. 1 nr. 4, blz. 11 e.v., digitaol te vienen op stellingia.nl.
Note 2 Geschiedenisoverzichten over de Stellingwarver schrieveri'je vien ie in et Haandboek Nedersaksisch (Van Gorcum, Assen), heufdstok 7.3, en in 'Feest van (h)erkenning', Schrieversronte-uutgifte uut 1997.


Jaorvergeerdering SSR: aorig wat volk

Disse keer was ’t wel een hiel biezundere jaorvergeerdering van de Stellingwarver Schrieversronte, om meer as ien reden. De belangriekste was dat mar even drie leden van et zeuvenkoppige bestuur oftredend weren en niet herkiesber, op grond van de huusregels bi’j de Stichting. Neffens et Huushooldelik Riegelment kuj’ niet langer as twie keer drie jaor in et bestuur zitten. Veur de veurzitter gelt drie keer drie jaor as de regel. Dat laeste gul now veur veurzitter Ype Dijkstra. Dijkstra het de oflopen negen jaor hiel veul en goed wark daon veur de Schrieversronte, en hi'j bouwde butendat algemiene bekendhied op in die rolle. De beide ere oftredende bestuursleden weren Geke Zanen en Henk Koelma. Koelma hadde van 2010 of de funktie van ponghoolder.

Ofscheid Geke Zanen en Henk Koelma

Veurzitter Ype Dijkstra prees in zien toespraoke ommeraek de grote inzet van Geke Zanen. Zi’j was een slim betrokken bestuurslid en ze was altied op verstarking en verni’jing uut. Daornaost was ze drok doende mit sommige biezundere aktiviteiten, zoas die van de warkgroep H.J. Bergveldpries. Veul lof hadde de veurzitter al liekegoed veur ponghoolder Henk Koelma, die zien financiële zaeken altied slim grondig uutvoerde. Mar ok nuumde Dijkstra de kwaliteiten van Koelma as et gong om et onderholen van de goeie kontakten mit de subsidiegevende overheden. Ok Henk Koelma zal nao zien vertrek nog et ien en aander an biezundere aktiviteiten doen blieven. Zo staot hi’j op 4 juni al weer in de Schrieversronte-kraom op de streekmark van Berkoop, tegere mit oold-bestuurslid Attie Nijboer.

Vakketures vervuld

Veur de vakketure die ontston deur et vertrek van Geke Zanen stelde et bestuur an de Algemiene Raod de heer Hans Salverda van Zorgvlied veur. Salverda is al jaoren aktief veur de SSR op verschillende fronten. Zo zit hi’j o.e. in een warkgroep die doende is mit et schrieven van een biezunder boek over de historie van et greensgebied tussen Stellingwarf en Westervelde. Hi’j dot ok alle jaoren mit an de sutelaktie. Veur de vakketure die ontston deur et vertrek van Henk Koelma stelde et bestuur Gerda Hoogeveen van De Fochtel kandidaot. Gerda Hoogeveen is nog onbekend binnen de Schrieversronte, mar dudelik is dat ze et Stellingwarfs en de Stellingwarver streekkultuur ommeraek toegedaon is. Gerda Hoogeveen is in et daegeliks leven warkzem as financieel beleidsmitwarker van de gemiente Merum. De kaans is dan ok groot dat et bestuur van de SSR heur benumen zal as de ni’je ponghoolder.

Ofscheid Ype Dijkstra; vakketure veurzitter

Jan Baas, de twiede veurzitter van de SSR, leut in zien toespraoke naor de vertrekkende veurzitter Ype Dijkstra toe weten ommeraek veul wardering te hebben veur zien grote inzet al die jaoren veur de Stellingwarver Schrieversronte. ‘Et was butendat een geweldige ervering om in een bestuur te zitten mit zoe’n kundige bestuurlike veurzitter as jow al die tied weren,’ zo leut hi’j weten. Ok veur zien grote en enthousiaste inzet angaonde hiel wat Schrieversronte-aktiviteiten hadde Baas veul goeie woorden over. Die kwammen d’r ok van oold-bestuurslid Attie Nijboer, die twie jaor leden uut et bestuur gong. Omreden zi’j nog altied hiele goeie herinnerings an die tied het, wol ze ok nog graeg even et woord voeren. ‘Dat vul me indertied niet mit om d’r mit op te holen, en dat zullen jim vast krek zo erveren,’ zo zee ze. ‘Mar et went ok wel weer, en d’r zal grif ok veur zorgd wodden dat jim allemaole nog mit riegelmaot benaoderd wodden om argens mit te helpen.’

Op dit mement is d’r nog een vakketure veur een veurzitter. Al bin d’r al wel goenend benaoderd, et bestuur kon in de jaorvergeerdering nog gien naeme numen. Oold-veurzitter Ype Dijkstra blift nog evenpies betrokken bi’j et bestuur om de opvolging veur mekeer te kriegen.

Stellingwarftrofee

Nao de bestuurswisseling wodde Ype Dijkstra extra in et zunnegien zet deur him de Stellingwarftrofee uut te rikken. Zie ok hieronder. Ok uut de reakties van de zael dee wel blieken dat iederiene vun dat Ype Dijkstra die mooie pries meer as toekwam.

Verhaelen en lieties

Nao et schoft weren d’r vermaekelike optredens van drie van de mitwarkers an de CD ‘Op ’e luuster staon’. Femmie van Veen las twie prachtige humoristische verhaelen veur van H.J. Bergveld, wiels Johan Veenstra zien ‘goolden oolde’ verhael ‘Op ’e fiets vot’ vertelde. Tot slot zong Henk Bloemhoff, mit gitaar, zien Stellingwarver evergreens ‘Oolde plaets’ en ‘Waor de Lende’. Hi’j sleut de aovend of mit een biezunder lied, ‘Op ‘e Fochtel in Stellingwarf’, naor et veurbeeld van et lied ‘Langedieke in Stellingwarf’. Dat was toepasselik, want Dijkstra vint as oold-Fochteler De Fochtel et mooiste Stellingwarver plak. Butendat verwees de zanger naor een kwa sfeer vergeliekber lied van Cornelis Vreeswijk, dat Dijkstra him een poze leden al es nuumd hadde. Van die zien lieties is Dijkstra een liefhebber en daoromme hadde de zanger de Langediekemer tekst veur disse keer bewarkt, mit De Fochtel in de glaansrolle.


Ype Dijkstra krigt Stellingwarftrofee

Tiedens de jaorvergeerdering van de Algemiene Raod van de Stellingwarver Schrieversronte op 12 meie wodde de Stellingwarftrofee uutrikt an de vertrekkende veurzitter Ype Dijkstra. De Stellingwarftrofee wodde indertied insteld deur de Stellingwarver Schrieversronte en is bedoeld veur meensken die heur slim inzetten, of inzet hebben, veur de Stellingwarver tael en streekkultuur.

Bestuurlik en aktiviteiten: bried inzetber

Ype Dijkstra het him in zien periode as veurzitter ommeraek en altied mit veul enthousiasme inzet veur ‘zien’ Stellingwarver Schrieversronte. Niet alliend in bestuurlik opzicht, mar ok daor waor et gong om zien wark bi’j veul aktiviteiten zels. Zo dee veurzitter Dijkstra altied butengewoon enthousiast mit an de sutelaktie, de zo belangrieke verkoopaktie van Stellingwarver boeken. En as d’r tiedens een Stellingwarver Dag een coach neudig was veur een SSR-voetbalploeg, dan was ok dat veur him gien inkeld perbleem. Mar heufdtaeke was netuurlik et besturen zels, en daor wodde Dijkstra ommeraek in prezen in de jaorvergeerdering. In et biezunder zette Dijkstra him alle keren weer in om te perberen de bezunings daor de stichting de laeste jaoren mit te maeken kreeg tot een minimum te beparken.

Eerder gong de Stellingwarftrofee naor schriever Johan Veenstra en Ovend-redakteur Jannes Westerhof. De trofee zels is ontwurpen deur keunstener/keramist Peter Hiemstra van Berkoop.


’Zwarven deur de Stellingwarven’: Expesisie Annie Ligthart

Tiedens et Lendesymposium van een peer jaor leden weren veul schilderi’jen van De Lende te zien die Annie Ligthart maekt het. Daornao was d’r een prachtige ”Lende-expesisie’ van heur in et gebouw van de Schrieversronte in Berkoop.
Tot en mit donderdag 7 juli kan onder kantooruren van de Stellingwarver Schrieversronte de expesisie ‘Zwarven deur de Stellingwarven’ bezocht wodden. De schilderi’jen die te zien binnen, bin allegere van Annie Ligthart zels. Zi'j komt van Oosterwoolde en is veural bekend van heur schilderi’jen die ze maekte van de revier De Lende, mar ze schildert ok op ere plakken in de Stellingwarven. Zo is d’r prachtig wark van heur te zien dat ze in de Kaele Dunen maekte, en van bi’jglieks de Schaopedobbe en et Fochtelervene. Inspiraosie vun Annie Ligthart ok in verschillende plakkies in West-Stellingwarf. Zo legde ze o.e. De Braandemeer in de Westhoek en Et Iekenverlaot bi’j De Hoeve vaaste op et doek. De expesisie is van maendag tot en mit donderdag te bekieken tussen 9.00 en 16.00 ure in et gebouw van de Schrieversronte in Berkoop. De toegang is vergees.


Prachtartikel over Stellingwarver topauteur Johan Veenstra in de streekpasse

De weekblaeden Ni’je Oost-Stellingwarver en de Stellingwarf publiceerden op 20 april 2016 een prachtartikel over Johan Veenstra, topauteur van Stellingwarf. Ie kun uutvoerig lezen over zien wark en zien aachtergronden. Allienig al in boekvorm publiceerde Veenstra 25 keer. Biezundere anleiding veur et extra ommedaenken in de streekpasse was et 3000ste optreden van Veenstra as veurdreger uut eigen wark. Dat was op maendagaovend 18 april, op ’e Lemmer, veur de ‘Vrouwen van Nu’. Wi’j citeren even de beide kraanten: ‘Ype Dijkstra, veurzitter van de Stellingwarver Schrieversronte, fielseteerde Veenstra daor mit die biezundere gebeurtenis. De aldereerste keer dat Veenstra argens vertelde was in 1975. Et vertellen nam een grote vlocht doe hi’j mit zien Stellingwarver Stiekelstokkies wekeliks op Omroep Frieslaand te heuren was. Behalven in de drie zudelike perveensies het Veenstra in alle perveensies verteld veur alderhaande
groepen volk en et is him nog nooit overkommen dat ze et Stellingwarfs argens niet verstaon konnen. Ok niet in Den Haag. Veenstra: ‘ Ik hebbe et doe wel even inleided in et Nederlaans, mar et verstaon was gien inkeld perbleem. Aj’ mar dudelik praoten, dat is vanzels wel een veurweerde.’ Veenstra is nog lange niet van plan en hool d’r mit op. ‘Ik vien et prachtig wark. Eins vule mooier as schrieven. Dat zolange as meensken me vraogen om te kommen, stap ik in de auto en gao ’k d’r op of.’ Al de jaoren deur het Veenstra in et schoft en nao ofloop van zien optredens zien eigen
boeken an de man brocht.’
Even een aorige indrok van de regioverdieling van de optredens:
Drieduzend optredens: West-Stellingwarf: 453; Oost-Stellingwarf: 399, Et Friese Frieslaand: 1421, Drenthe: 329, Overiessel: 188, Grunningen: 119, enz.’


De Ovend jg. 44 nr. 2 is d’r: april 2016

Daor is hi’j al, de ni’jste Ovend. Redaktielid Jan Koops eupent mit een kruderig veuroffien naor anleiding van een bezuuk van de suteldillegaosie an de Twiede Kaemer. Daor is veerderop in dit ni’jste nommer ok een aorig verslag van te vienen. Et eerste artikel is de eerste oflevering in een riegel die de redaktie veur ogen het over de buurtschoppen. Dat belooft wel wat, want d’r bin nogal wat buurtschoppen in oonze streek. Veur de eerste keer is, in dit nommer dus, Riesberkaampe an de beurt. De auteurs brengen veural infermaosie over de ontginnings- en laandschopsgeschiedenis, en over de naemen die van Riese = rieshoolt ofleided binnen. Mit een viertal kaorties, de foto van een schilderi’je van Johannes Mulders en een uutvoerige literetuurlieste geven de schrievers Henk Bloemhoff en Dennis Worst toegelieke een aorig startschot veur de serie die dus volgen zal. Biezunder aorig en verrassend is, daornao, et artikel ‘Tante Coba’ van Inie Griffioen-Oord en Cootje Boekschooten-Oord, een impressie uut de femilie Siemen Oord, die een boekwinkel hadde op ’t Oost in Oosterwoolde. Harmen Hooltman beschrift in ‘Rooie Zundag’ diepgaonde indrokken uut et Noord-Ierse Londonderry in verbaand mit de gevulens van veur, op en veertig jaor lange nao et ingriepen van militairen op 30-1-1972, daor veul meensken bi'j ommekwammen ('Bloody Sunday'). De redaktie kondigt in dit nommer een boek mit sprokies van Grimm in et Stellingwarfs an. Ze laoten mit ‘De Oolde Sultan’ een soort veurteken zien. Al maekt die iene zwelver nog gien zommer, et doel bliekt wel dat de Grimm-vertaelings in de naozommer veur 't locht kommen.
WIE WIL TROUWENS MITDOEN AN ET STELLINGWARFS MEZIEKFESTITAL OP 23 JULI? Die vraoge klinkt dudelik halverwege De Ovend en we laoten him ok hier geern klinken. Katten lieken trouwe dieren te wezen en dat gelt al krek zo veur de katten van schriever Johan Veenstra: we lezen dus weer een oflevering van 'Boris en Joris – katteverhaelen'. Netuurlik, ok Sjoukje Oosterloo geft heur d’r weer bi'j en dat is disse keer mit et verhael ‘Pechweke’. Hiel biezunder is de beschrieving van Janny Boek-Beugeling, ‘De donkere daegen van 1944-1945’. Ze vertelt et indringende verhael van heur vader Jan Beugeling, die as Noordwooldiger verzetsman deur de Duutsers oppakt was en in et Duutse kaamp Wöbbelin belaand was, een butenkaamp van Neuengamme. Naodat de Amerikanen him en aanderen op 2 meie 1945 bevri’jd hadden, raekte hi’j op 19 meie 1945 toch nog weg as gevolg van slimme verzwakking; dat gebeurde in et ziekenhuus van Ludwigslust.
Disse Ovend brengt mit ‘Praoteri’jen’ poëzie van Jurrit Meindertsz. Bergsma, en ‘Now’ is een gedicht van Attie Nijboer. Lily Köhler brengt et verhael ‘Dreugbloemen’, en ok de redaktie lat him mit ni’js van zien aktieve kaante zien. Zo is d’r ommedaenken veur de cd ‘Op ‘e luuster staon’, veur de prissentaosie d’r van, veur de ‘Warkwinkel Liet’ en veur ‘Verkä, Wolf en de zeuven geities’, een Gerard Stout-produktie in verschillende streektaelen. Frank Spijkers sluut of mit een oflevering van ‘Otto, heer van Buil’.


Schriever Boele Land overleden

Op 6 april 2016 is wegraekt de heer Boele Land, opgruuid in Ni’jberkoop, laeter studerende in ’t Westen en daornao o.e. heufdonderwiezer in de perveensies Grunningen en Frieslaand. Boele Land was bi’j een protte meensken van de Stellingwarver Schrieversronte bekend as schriever en as belangstellende veur zowat alle wark van oonze stichting. Hi’j leut dat ok riegelmaotig blieken. Geboren wodde hi’j op 9 augustus 1927; zien heit verveerde mit et gezin uut et Friese Frieslaand, en begon in Ni’jberkoop een smederi’je. Daor kwam zien heit in de oorlog omme, deurdat laandwaachters die kerbied hebben wollen, begonnen te schieten. Een gebeurtenis die Land as persoon mit bepaold het, en daor ooldere dörpsbewoners nog heugenschop van hebben.
Boelde Land leerde van zien Ni'jberkoper omgeving et Stellingwarfs. Daorover en meer over wat him dreef kuj' lezen in zien reaktie op et winnen van de Oolde Pookpries, in De Ovend 19: 5: 155-157. In de tied dat hi'j nog flink wat uut ‘t stee zetten kon, schreef hi’j verhaelen in et Stellingwarfs, waoronder de novelle Gooldsje Ships passing in the night. Dat wark van him kreeg veul wardering, ok omdat de literaire inslag van Land d’r goed in te herkennen is. Zien briede belangstelling bliekt veerder uut zien betrokkenhied bi’j de filosofie en de netuur; ok op die punten gul hi’j as kenner. Hi’j was veerder hiel goed bekend mit de Nedersaksische literetuur in et algemien, ok mit die van et Nederduutse gebied. Een inkiekien in wat him doende holen kon as lezer is weeromme te vienen in zien bi’jdrege an de riegel ‘Dat vien ik now een mooi boek’ (De Ovend jg. 34, no. 4: 17 e.v.). In 1991 wun hi’j de Oolde Pookpries mit et verhael ‘De balke op ‘e schoelezoolder’ (opneumen in (De Ovend jg. 19, no 5: 147 e.v.). Zie veur disse schrieveri’je op stellingia.nl. D'r bin meer verhaelen van him opneumen in et tiedschrift De Ovend.. Humor en eernst lees ie bi’jglieks in et verhael ‘Et grote vergeten’ dat te vienen is in de bundel ‘Feest van (er)kenning’, eernstig ommedaenken ondergaoj' in et gedicht ‘Waoromme’ in etzelde boek. Al is de omvang van et wark van Land bescheiden, et het een blievend plakkien in de Stellingwarver schrieveri’je kregen.


TOPNI'JS! Krek bekend, 3-4-2016: De roman 'Vrouw van Ivoor' deur Johan Veenstra bekroond mit streektaelschrieveri'jepries Dagblad vh Noorden; zie ok hiernao

Dat numen we nog es goed ni'js op zundagmiddag 3 april 2016. Van hatte fielseteerd, Johan, mit disse bekroning. Uut naeme van alle Schrieversronte-leden! En van alle bijna-Schrieversronteleden!

Dit schreef de uutgeveri'je, de Stellingwarver Schrieversronte, in augustus veurig jaor, in de tied dat et boek uutkwam:

"Een vrouw van ivoor is een spannend en ontroerend boek over liefde en genegenhied.

Op een waarme julidag in 2006 komt een jonge vrouw uut Ivoorkust deur de aachterdeure in et huus van Johan Veenstra. Et zal een onrustige zoemer wodden. Johan Veenstra vertelt in zien ni’jste boek wie Aichata Guei is, dat ze vanwege de burgeroorlog uut Ivoorkust vlochten mos en… hoe een verliefdhied et leven kompleet op ’e kop zetten kan. Hi’j vertelt over zien en heur leven en hoe die levens mekeer op die waarme julidag kruzen.

Krek as zien roman Een brogge van glas uut 2006 is Een vrouw van ivoor een roman mit starke autobiografische elementen. In Een brogge van glas vertelt Veenstra dat hi’j eerst nao de dood van zien moeder geweerwodt wie zien vader is en dat hi’j een halfbreur het. Veur een klein pat is dit boek ok een vervolg op Een brogge van glas. Meensken die in dat boek veurkommen, kommen ok in dit boek veur. De schriever, zien moeder, zien kammeraod Frank en zien halfbreur. Mar et belangriekste pat van et boek gaot over die jonge vrouw uut Ivoorkust. Mit heur vader en moeder vlocht ze vanuut Bouaké naor Abidjan en laeter komt ze allienig naor Nederlaand. Daor belaant ze in een asielzukerscentrum en raekt tot over heur oren verliefd…

Et is Johan Veenstra opni’j lokt en schrief een boek daj’ et liefste in iene goeze uutlezen willen. 176 blz., € 13,50"

NOG NIET IN DE KUNDE MIT DIT MOOIE BOEK? BESTEL ET OP info@stellingwarfs.nl. Ok rondomtoe te koop in de boekwinkel.


Johan Veenstra weer nommeneerd

De Stellingwarver schriever Johan Veenstra het veur zien laeste roman Een vrouw van ivoor veur de twiede keer een nommenaosie kregen. Een schoffien leden wodde Veenstra mit vier Friestaelige schrievers nommeneerd veur de Rink van der Veldepriis. Now is de schriever uut Ni’jhooltpae nommeneerd veur de Streektaelpries van et Dagblad van het Noorden. Veenstra is op ’e kotlieste/shortlist terechtekommen mit de Drentse schrievers Gerard Nijenhuis, Klaas Koops, Tieme Woldman en de Grunninger schriever Jan Siebo Uffen. Butendat is d’r een biezundere edisie van et Drentse literaire tiedschrift Roet nommeneerd. Johan Veenstra kreeg de Streektaelpries van et Dagblad van het Noorden 2009 veur zien roman Et geheim van de wiend. In et Dagblad van het Noorden wodt Een vrouw van ivoor ongewoon eupenhattig in de streektaelliteretuur nuumd.
Op zundag 3 april wodt in de Winsinghhof in Roden bekendmaekt wie de Streektaelpries 2015 krigt.
De roman Een vrouw van ivoorverscheen 21 augustus veurig jaor bi’j de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop en telt 176 bladzieden. De roman kreeg geweldig goeie receensies in de Liwwadder Kraante en et Dagblad van het Noorden.
Ok in 2014 en 2015 weren d’r nommenaosies veur boekuutgiften van de Stellingwarver Schrieversronte. In 2014 was dat veur et kienderboek Winterwilleen in 2015 veur et boek Van schossel tot slingerpad, mit wark van drie Stellingwarver dichters en drie belende keunsteners.


Sprokies van Grimm in et Stellingwarfs

In de naozommer van 2016 verschient d’r een Stellingwarver verzaemeling van de wereldberoemde sprokies van de gebroeders Grimm: 'Sprokies van Grimm in et Stellingwarfs'. Et gaot om een ni’j diel in een serie van de Grimmsprokies in kleine taelen. Eerder verschenen al een Friese vertaeling (2012) en een Bildtse (2015), en op 19 meert 2016 kommen ze mit een Grunninger vertaeling veur ’t locht.
Veur de Stellingwarver vertaeling zorgen Sietske en Henk Bloemhoff, bekend van de Stellingwarver Schrieversronte; de uutgever is Taalburo Popkema. In et boek zullen ongeveer twintig sprokies opneumen wodden, mit kleurrieke illestraosies van Peter Boersma & Hilda Groenesteyn.
Et is veur et eerst dat d’r zoe’n grote verzaemeling Grimmsprokies in et Stellingwarfs verschient. Et boek is bedoeld veur iederiene, mar ’t is vanzels ok biezunder aorig om uut veur te lezen an jonge kiender.


Nedersaksisch veur Intergroup Europarlement

Op 10 meert 2016 stonnen Fries, Nedersaksisch en ok de streektael Bildts uut Noordwest-Frieslaand op ‘e agenda van de ‘Intergroup Minorities’ van et Europees Parlement, in Straotsburg. Daoromme weren EBKT-veurzitter Froukje de Jong en beleidsadviseur Onno Falkena anwezig om uutleg te geven. Van de ‘Intergroup’ weren meer as dattig parlementariërs, fraktiemitwarkers en zo wat henne anwezig. De prissentaosie was in et Engels, mit toegelieke overzettings in et Spaans, Pools en Hongaars. Onno Falkena schetste de Friese en Nedersaksische situaosie. Die van et Fries is in vergelieking redelik, zo dudede hi’j uut, mar d’r is veul te weensken op et terrein van o.e. rechtspraoke en onderwies. De drietaelige schoelen bi’jglieks doen et goed, wat meertaelighied en ok wat et Fries zels angaot; ere schoelen zollen meer doen moeten. Al mit al voldot Nederlaand in de praktiek nog niet an wat vaastelegd is onder diel III van et Europees haandvest. De ‘Intergroup’ wol graeg weten hoe et gaot mit de regionaole taelen en taelen van minderheden in Nederlaand, in et biezunder omreden Nederlaand now een half jaor veurzitter is van de EU. De situaosie van et Nedersaksisch is lastiger as die van et Fries. De Rieksoverhied het dislange nog gien laandelik beleid ontwikkeld, al het de Raod van Europa dat eerder al wel anraoden in een officiële rikkemedaosie deur de Raod van Ministers. Falkena legde uut dat et logisch dat de Nedersaksische NGO’s een hoger erkenningsnivo naostreven, ok al omreden in verschillende Noord-Duutse lanen wel meer aktiever warkt wodt an taelbeleid. Wat et Nedersaksische onderwies anbelangt, veur meer en beter liekt staorigan et dreegvlak over et gehiel toch wel groter wodden te wezen. EBKT-veurzitter Froukje de Jong het et Bildts as aachtergrondtael en stokte uut dat de Nederlaanse NGO’s ongerust binnen now de administratieve greenzen van de Bildtse gemiente vervalen deur een herindieling in Noordwest-Frieslaand. Daoromme ligt in Den Haag now de vraoge om diel II van et bekende Europese haandvest op et Bildts toe te passen. Europarlementariër Jan Huitema (VVD) uut Makkinge maekte an et aende een komplement veur de goeie EBKT-prissentaosie.


Fleurige middag: prissentaosie mediaboekien mit veurlees-cd in Berkoop

Et was een fleurige middag mit ien en al veurleesplezier die de Stellingwarver Schrieversronte hul gistermiddag, de tiende meert. Veur zoe’n dattig meensken die nuugd weren, prissenteerde veurzitter Ype Dijkstra in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte een peer mooie aktiviteiten. Dat was omreden d’r een ni’j mediaboekien mit cd verscheen bi’j de Stellingwarver Schrieversronte, onder de naeme ‘Op ‘e luuster staon’. O.e. de anwezige veurlezers van de cd en de anwezige wethoolder van kultuur Sierd de Boer van Oost-Stellingwarf kregen eerste exemplaoren. De veurleesaktiviteiten die de Schrieversronte riegelmaotig hoolt bin now nog wat rieker wodden mit dit mediaboekien. D’r staon verhaelen op van H.J. Bergveld, hiel verzorgd inlezen deur Femmie van Veen, van Klaas van der Weg, krek zo verzorgd veurlezen deur Klaas Dijkstra, en verhaelen van Johan Veenstra, deur de schriever zels op mooie wieze veurdreugen. Butendat het Henk Bloemhoff nog drie van zien bekende lieties op ‘e cd inzongen. Zie over de cd veerder hieronder op disse bladziede, veur meer info. Et pebliek het in alle geval naor eigen zeggen geneuten van een mooie veurleesmiddag, wiels d’r ok nog mit mekeer zongen wodde. Butendat weren verhaelen en lieties reden om ok zels an de praot te raeken en over aorige dingen te vertellen. Gao veur meer info en beelden van de middag naor www.stellingplus en kiek daor veerder onder 'Laeste ni'js'.


Stellingwarver veurleesaktie in zorginstellings

Zoe’n twintig vri’jwilligers van de Stellingwarver Schrieversronte weren de oflopen weke op pad veur de jaorlikse veurleesaktie in de Stellingwarver zorginstellings. Veur die aktie, die dit jaor veur de negende keer was, is altied weer lieke veul belangstelling en wardering. In alle zorginstellings in de beide gemienten, mar ok in De Menning in Wilhelminaoord, wodt d’r deur de veurlezers uut een speciaole veurleesmappe veurlezen. Hiel vaeke wodt dan nao et veurlezen an de veurlezers vraogd as ze niet wat vaeker kommen kunnen, en pattie vri’jwilligers voldoen daor graeg an.
Deur financiële steun van 'Kring van Bercoop' kon de aktie dit jaor uutbreided wodden. Zo gaon veurlezers now ok naor de kleine dörpen toe om veur te lezen an meensken die nog wel thuus wonen kunnen, mar die wel (diels) gebruuk maeken moeten van thuuszorg. Dit ni’je anbod gong gister uut aende bi’j de prissentaosie van et mediaboekien ‘Op 'e luuster staon’, dat speciaol veur de veurleesaktie ontwikkeld en uutgeven wodde. Uut drie dörpen kwam de oflopen weke al vraoge naor et veurleesanbod. Zo is op 20 april al de eerste speciaole veurleesmiddag in et MFA van Berkoop. Ok vanuut Makkinge en Else is al belangstelling toond. Oolderensozen, mar bi’jglieks ok verienings van Plaetselik Belang kun, as ze ok belangstelling hebben veur dit anbod, kontakt opnemen mit de Stellingwarver Schrieversronte.


Sutelploeg van de Stellingwarver Schrieversronte te gaaste in Twiede Kaemer

De Stellingwarver Schrieversronte gong op 9 meert naor de Twiede Kaemer, om die te bezien en om et wark in de Twiede Kaemer een keer bi'j te wonen. Niet de hiele Schrieversronte netuurlik, mar de meensken die altied helpen bi'j et sutelen. Dat kwam, kaemerlid Lutz Jacobi het et oflopen jaor mitdaon mit sutelen in oonze gebied en zo kwam van et ien et aander. Veur een aorig verslag kiek op www.stellingplus veerder onder 'Laeste ni'js'.


Raod van Europa zien Committee of Experts angaonde regionaole taelen praotte mit Nedersaksische orgenisaosies

Vandemiddag 1 meert praotte de kemmissie van deskundigen angaonde et Europese haandvest veur regionaole taelen en taelen van minderheden mit de Nedersaksische streektaelorgenisaosies over de pesisie van et Nedersaksisch in al zien variaanten. Dat was in et kader van de driejaorlikse visitaosie in et raemwark van et haandvest. De kemmissie bestaot uut Vrouw Vera Klopčič (veurzitter; ofkomstig uut Slovenié), Vrouw Päivi Majaniemi (ofkomstig uut Finlaand) and Vrouw Marieke Sanders-Ten Holte (uut Nederlaand). Mitwarkster van et Siktariaot Vrouw Adina Richifor was anwezig veur ambtelike ondersteuning. Zo goed as alle Nedersaksische instituten uut de regio’s weren vertegenwoordigd. SONT-veurzitter Hans Gerritsen kreeg, as veurzitter van de koepel, as eerste et woord. Hi’j gaf een overzicht van de laeste drie, vier jaor angaonde et verschil van inzicht tussen de regio’s an de iene kaante (NGO’s, regio- en gemientebesturen) en de verschillende ministeries an de ere kaante, angaonde de al dan niet toepassing van diel III van et Haandvest. Hi’j gaf ok an dat d’r de laeste tied een konstruktief overleg is mit Den Haag over een aander soort vorm van erkenning deur et Riek, as alternatief. Daornao weren de instituten uut de verschillende Nedersakische regio’s an de beurt. De veurzitter gaf de aktivititeiten en perblemen in bespreking via de route van de verschillende domeinen, bi’jveurbeeld et slim belangrieke onderwies, de omroep, et sociaole leven en meer. Veural in de kulturele sektor gebeurt d’r veul in de verschillende gebieden. Dat gelt ok veur de zorg. Van dat wodde vanuut oonze regio et veurleesprojekt nuumd.Wat et onderwies angaot is Stellingwarf wel een gebied mit een biezundere pesisie, en dan mit naeme mit et strukturele vak hiemkunde, mit daorin ok ommedaenken veur et Stellingwarfs. Op verschillende terreinen is wel aorig wat te verbeteren, zoas de financieringsstruktuur. De Iesselakedemie uut Zwolle wees op et lastige van de anpak allienig in projektvorm; zo kuj’ muuilik an grotere aktiviteiten warken, ie kun haost gien expertise opbouwen en die kuj'ok muuilik vaasteholen. Slim ongerust is elkeniene over Gelderlaand, daor de perveensie al een poze niks meer bi’jdreegt an streektaelaktiviteiten van et instituut ECAL in Doetinchem. De noordelike regionaole omroepen van Drenthe en Grunningen doen wel an streektael, Overiessel zo goed as niet en Gelderlaand nooit, wat tot een hoop lelkens leidet. Mar, zo stelde de vergeerdering mit mekeer vaaste, d’r bin ok zeker lochtpunten de laeste jaoren: et aksepteren en de wardering veur streektael wodt toch de hieltied beter. Daenk allienig mar an al die streektael in de meziek, in boeken en in kraanten.
De bi’jienkomst was in et Grunninger perveensiehuus en wodde deur de Nedersaksische warkers as vruchtber en plezierig beschouwd en goed van infermaosieontwikkeling. Et Committee nemt nog een poze de tied en komt dan mit een rappot, dat veurlegd wodt an de Raod van Ministers van de Raod van Europa, die dat dan deur de regel overnemen en weer an de Rieksoverhied van Nederlaand sturen, mit adviezen en rikkemedaosies.


Veurlezen verhaelen: ni'je cd op et punt van verschienen

Grootkaans op 10 meert verschient d’r al weer een hiel biezunder perdukt bi’j de Stichting Stellingwarver Schrieversronte. De Schrieversronte hadde en het hiele goeie erverings mit veurleesaktiviteiten in et Stellingwarfs, in et biezunder in een speciaole veurleesweke in de wintertied. Dat is in de zorginstellings en verpleegtehuzen in hiel Stellingwarf en ok in Wilhelminaoord (De Menning). De veurlezers vernemen algedurig dat veurlezen en vertellen ommeraek wardeerd wodt, niet allienig bi'jveurbeeld op schoelen, mar wisse ok in de zorginstellings en verpleegtehuzen.
Om extra ark te hebben het de Schrieversronte now een mooi mediumprojekt uutvoerd, mit as doel een cd mit vertelde en veurlezen verhaelen. Et is een perdukt dat d’r wezen mag: om de verhaelen, et veurlezen d’r van liekegoed as et infoboekien dat alles kompleet maekt. Mar ok veur et aandere pebliek dat graeg Stellingwarfs heurt en lest is disse ni’je uutgifte, ‘Op ‘e luuster staon’, een meraokelse mooie anweenst. En lao’we de meensken die Stellingwarfs leren willen niet vergeten: die hebben d’r mooie veurbeelden an hoe et Stellingwarfs klinkt. As ze dan zels de tekst d’r ok nog bi’j nemen, zitten ze hielendal goed.
Wat is d’r op de cd te heuren? Om te beginnen is dat de bekende Stellingwarver schriever Johan Veenstra uut Ni’jhooltpae. Die lest twie van zien eigen verhaelen veur: ‘Op ‘e fiets vot’ en ‘De pries’. Die beide verhaelen kommen uut zien hiel bekende verhaeleboek ‘Lamert en Lutske’. Van de belangrieke schriever van vroeger H.J. Bergveld (uut Appelsche; 1902-1966) bin drie haost klassiek te numen verhaelen te beluusteren: ‘Balstiender as scheiding’, ‘Agatha’ en ‘Fesoen’. Bergveld zien verhaelen op disse cd bin inlezen deur de bekende veurlezeresse Femmie van Veen, van Hooltpae.
De dadde schriever daor wark van te heuren is, is Klaas van der Weg (1916 – 1995). Van der Weg was indertied behalven vaaste infermaant in Ni’jtriene veur et projekt Stellingwarfs Woordeboek ok beheurlik aktief as Stellingwarver schriever. Hi’j kreeg veural bekendhied om zien kruderige stokkies die hi’j onder de rebrieksnaeme ‘Daegeliks dinkies’ veur et locht brocht. Hi’j schreef ze deurgaons in et tiedschrift ‘De Ovend’. Naoderhaand bin die bi’jdregen tot een bundel van mar liefst vuuftig stokkies brocht onder de titel, en die is now al wel te raoden,’Daegelikse dinkies’. Dit bin de stokkies van him die op de cd staon: ‘Jouke en Jeltien’, ‘De Botterfebriek’, ‘Hielke’, ‘Et Wrattien’ en ‘De tuunslange’. Van der Weg zien ‘Daegelikse dinkies’ bin veur de cd inlezen deur Klaas Dijkstra van Langedieke, de man die ok de hieltied materiaol anlevert veur een webstee veur et vak hiemkunde op ‘e basisschoelen.
De verhaelen wo’n ofwisseld mit drie bekende Stellingwarver lieties uut de begintied van de Stellingwarver Schrieversronte: ‘Hujjinge’, ‘Oolde Plaetse’ en ‘Waor de Lende’. Dat bin lieties van Henk Bloemhoff, die ze veur de gelegenhied opni’j inzongen het, mit eigen gitaarbegeleiding. De woorden van ‘Waor de Lende’ bin trouwens van Martinus Bakker, van Noordwoolde (1926 - 1996; schoelnaeme: Jouk).
De cd duurt roem een ure en zit in een zonuumd mediaboekien. D’r staot van alles in over wat d’r op 'e cd te heuren is, mar ok vien ie d’r alderhaande infermaosie in over de Stellingwarver regio. Veur de vormgeving zorgde Alain ter Schuur uut Wolvege. De cd en et mediaboekien kommen douk, as een gehiel vanzels, veur € 10,00 euro in de verkope.


Bekende Noord-Duutse uutgever Theo Schuster wegraekt

Naor oons now pas bekend wodden is, is op 16 jannewaori wegraekt de bekende uutgever van Nedersaksische / Nederduutse studies Theo Schuster. Et gaot bi’j ‘Schuster Verlag’ veural om proza en poëzie in et Nederduuts / Nedersaksisch en om studies op et terrein van de Nederduutse / Nedersaksische tael en literatuur. Ok de volkskunde hadde zien grote interesse. Hi’j zorgde butendat veur hiel wat herdrokken van studies op de verschillende terreinen. Op de webstee van et Instituut veur Nederduutse spraok (INS) wodt butendat angeven dat Schuster Verlag zoe’n 40 jaor uutgever was van publikaosies van heur Bremer instituut. Ok verschillende meensken uut Stellingwarf kwammen de laeste jaoren nog wel es een inkelde keer in zien mooie winkel in Leer. Dat stattien maekte hi’j aenlik tot een centrum van de Nederduutse litereretuur, zo staot te lezen op de webstee van et INS.


Meertaelige Wolf en de zeuven geities: in negen taelen, waoronder et Stellingwarfs

In de meertmaond is d’r in et noorden van Nederlaand vaeks extra ommedaenken veur et gebruuk van (streek)taelen. D’r bin gemienteraoden die in de streektael vergeerderen en d’r bin karkediensten in de eigen tael. Et sprokien 'Verkã, Wolf en de zeuven geities' is een ni’jmoodse wieze om et gebruuk en et mooie van (streek)tael te belochten. De Drentse schriever Gerard Stout, uut Peize, schreef de sprokies van de gebroeders Grimm over de Wolf en de zeuven geities en over Roodkappien en de wolf as et waore opni'je. Hi’j vun acht vertaelers veur zien sprokien. In een haandzem boek staon die vertaelings: in et Engels, Fraans, Duuts, Stellingwarfs, Westerkertiers (een Grunninger streektael), Plattduuts, Zuudoost-Drents en Riestendrèents, de variaant van et Nedersaksisch rond de greensrevier de Reest; dat is tussen Drente en Overiessel.
'Verkã, Wolf en de zeuven geities' begint in Duutslaand en hoolt op bi’j Zuud-Barge an et Oranjekenaol. De Duutse variaant van Maria Ufkes-Kayatz stopt bi’j Hamburg. De moraal van et sprokien blift beholen: gao niet mit vremden mit, mar wees ok niet bange veur et aeventuur. Tussen de riegels deur staon verwiezings naor de spannings in Europa van vandaege-de-dag. De identiteit van Verkã (wolf in et Perzisch) en de eigenhied van Wolf kommen naor veuren. Verkã en de Wolf ontdekken romantiek en erotiek.

In et boek staot een Nederlaanse versie mit een toelochting in voetnoten. Beginnende (sprokies)lezers kun zo makkelik de weg vienen. Haost alle vertaelings bin op YouTube te beluusteren, veurzien van netuurbeelden uit Noord-Nederlaand. Ok de Stellingwarver vertaeling is op youtube te volgen; kiek daor veur op www.gerardstout.nl/wolf

De vertaelers bin Carl-Heinz Dirks (Plattduuts uut Ostfrieslaand), Ivor Osgerby Bishop (Engels), Martin Koster (Riestendrèents), Madeleine Meursault-Proust (Frans), Sjoukje Oosterloo (Stellingwarfs), Gerard Stout (Zuudoost-Drents), Tonko Ufkes (Westerkertiers) en Maria Ufkes-Kayatz (Duuts), die ok veur illestraosies zorgde.


Ni’jste Ovend is d’r: mit een protte verscheidenhied en veul ni’js

De ni’jste Ovend is die van feberwaori 2016. Die is krek uut. D’r is veur iederiene genoeg moois in te vienen om him drekt hebben te willen! Carol Klok, van vroeger uut Appelsche, schrift over iene van zien mooiste herinnerings an vroeger, hoe hi’j graeg een ponnie hebben wol en zoe’n aorig dier toch niet kreeg, ok niet van preensesse Marijke. Jannie van der Zee vertelt over oolderwets koffiedrinken, Femmie van der Veen lat et mooiste plakkien van Hooltpae zien, en de redaktie komt mit een nogal onbekend oold volksriem dat in De Hoeve optekend is. Dat is mar een greep; butendat komt de redaktie mit een protte ni’js en ni’je dingen. Meer weten? Neem een abonnement: 6 keer in et jaor et ienigste kulturele tiedschrift van Stellingwarf veur Stellingwarfs en hielemaole in et Stellingwarfs. Dat maj’ toch niet missen. Om de pries hoej’ et niet te laoten: 20 euro in et jaor, een kleine twiehonderd bladzieden plezier, verspreid over et hiele jaor. Gien abonnement nog? Toch nemen, zollen we zeggen. Trouwens, op sommige ni’jgies uut disse Ovend kommen we op disse webstee weer weeromme.


Internationaole memmetaeldag mit Nederlaanse première van Baskische film

Et Europese buro veur Kleine Taelen is aktief in opdracht van de meerste Friese en Nedersaksische taelorgenisaosies, zoas bi´j de meerste lezers wel bekend is. In et kader van de Internationaole memmetaeldag wodt op 20 feberwaori de Nederlaanse première van een Baskische film vertoond, mit ondertiteling in et Fries. Dat is bi´j Slieker Film in Liwwadden, in et Fries Museum. Et begint om 15.30 ure, de kaorties gellen zeuven euro et stok. D’r is butendat veurof ok een prissentaosie van Kulturele Heufdstad Donostia-San Sebastián 2016 over et pergramme daore. Dat is om 14.30 ure, ie kun d'r ommenocht bi'j wezen.
Wie zaoterdags niet kan en toch graeg henne wil: de film wodt nog es op zundag 21 feberwaori vertoond, om 11.30 ure. Ie kun de veurstelling mit Engelse ondertiteling volgen, of die mit Friese ondertiteling.


Dagblad van et Noorden maekt inzendings bekend

Et bekende Dagblad van et Noorden het op 5 jannewaori weten laoten wat veur inzendings d’r kommen binnen veur heur streektaelpries van 2016. Dat is een lange riegel. D’r bin twie ofdielings: iene veur de meziek en iene veur de schrieveri’je. Veur die twiede kattegorie bin d’r meer as twintig inzendings, mit viere uut Stellingwarf. Et Dagblad priest oons ‘kleine taelgebied’ daor veur. De Stellingwarver inzendings bin Henk Jager zien ‘Vissen, amfibienen en reptielen’, Gerrit Hof zien verhaeleboek 'Jongesjaoren’, Xavière Kolk heur ‘Over beren en knuffels’ en Johan Veenstra zien ‘Een vrouw van Ivoor’. Dat boek is, neffens et Dagblad, ok de ienigste ‘dikke roman’ onder de inzendings. Bi’jkotten maekt een jury zien ‘eerste keur’ op in de vorm van een ‘kotlieste’, daornao gaon ze de priezen veerder bepaolen.


Ni'j boek: Over grote beren en knuffels

Op maendag 9 december overhaandigt auteur Xavière Kolk et eerste exemplaor van et prenteboek ´Over grote beren en knuffels´ an vrouw Sietske Poepjes, dippeteerde veur tael en kultuur van de perveensie Frieslaand.
Et prenteboek is bedoeld veur oolden én kiender. Om een gesprek angaon te kunnen over grote meensken en de greenzen van kiender. Xavière Kolk schreef dit boekien tegere mit heur zeuntien Daniël van acht jaor. Naodat Daniël twie jaor leden zo flink was om zien geheim te vertellen, wol hi’j mithelpen om aandere kiender te bescharmen tegen grote beren.
Et boekien is schreven vanuut de beleving van kleine beer; een jongien dat graeg wil dat zien oolden trots op him binnen. Op een dag vragt de grote beer uut zien straote as hi’j even in huus komt. Kleine beer wil niet bertaol wezen, dus dot hi’j dat. As kleine beer laeter buten komt is hi’j niet meer bliede. En hi’j pist naachs inienen in zien bedde. Ok het hi’j naachtmerries en is hi’j zomar kwaod op Mem.
Kleine beer en zien mem hopen dat dit boekien, mit et verhael in vier verschillende taelen, meensken helpen zal en steunen. En dat et boekien dit muuilike onderwarp beter bespreekber maekt.


Stellingwarfs, Bildts, Fries en Nederlaans

De vier taelen in dit boekien bin taelen die in Frieslaand bruukt wodden: et Stellingwarfs, et Bildts, et Fries en et Nederlaans. Omdaj’ je over muuilike onderwarpen in je eigen taal wat makkeliker uteren kunnen.
Veur de prachtige illestraosies en opmaek van et boek zorgde Edith Stultiens uut Liwwadden. Veur de vertaelings zorgden Baukje Luining (Bildts), Hermien van der Meer (Fries) en Sietske Bloemhoff (Stellingwarfs).
Et boek wodt uutgeven deur de Stichting Stellingwarver Schrieversronte, mit financiële steun van de perveensie Frieslaand. Veur et drokken d’r van zorgt Printbase bv in Sunt-Jehannesge.


Prissentaosie en komst Stellingwarver ‘Sprokies van Grimm’

Op vri’jdagmiddag 2 september zal de prissentaosie wezen van Sprokies van Grimm in ’t Stellingwarfs, een Stellingwarver verzaemeling van de wereldberoemde sprokies van de bruurs Grimm. Et gaot om een ni’j diel in een lopende serie van Grimm-sprokies in kleine taelen. Eerder verschenen al een Friese (2012), een Bildtse (2015) en een Grunninger vertaeling (meert 2016). Ie kun al an et boek kommen mit de Stellingwarver sutelaktie. Die lopt dit jaor van 29 augustus tot en mit 14 september.
De Stellingwarver vertaeling is maekt deur Sietske Bloemhoff & Henk Bloemhoff. De uutgifte is een saemenwarking van Taalburo Popkema en de Stellingwarver Schrieversronte. Et boek staon 23 sprokies in, mit liekevule kleurige illestraosies van Peter Boersma & Hilda Groenesteyn.
Et is veur et eerst dat d’r zoe’n grote verzaemeling Grimm-sprokies in et Stellingwarfs op ’e wereld komt. Et boek is bedoeld veur iederiene, mar et is veural ok hiel geschikt om jonge kiender mit veur te lezen in de eigen tael.
De prissentaosie zal van 14.00 ure of wezen bi’j de Meester K.J. Dijkstraschoele in Else, en iederiene het vri’je toegang. Speciaol veur de kiender zullen inkelde sprokies veurlezen wodden.
Dit projekt is mit meugelik maekt mit steun van de Perveensie Fryslân, de Douwe Kalma-Stifting en de Stichting Stellingwarver Schrieversronte. Meer gegevens: 114 blz., full color illestreerd; pries: €12,50; ISBN: 9789092460216


Grote meerderhied Raod West-Stellingwarf: onderzuuk meugelikhied van fusie in OWO-verbaand mit ’t Vene; VVD en PVDA: wel borging van eigen tael en identiteit neudig

Over vuuf jaor misschien nog wel, mar laeter niet meer, alle taeken die op ‘West’ ofkommen zels financieren en uutvoeren kunnen. Dat vint de Raod van West-Stellingwarf en daoromme hebben ze et kollege verzocht om mit de OWO-partners de fusiemeugelikheden te onderzuken van West- en Oost-Stellingwarf mit Opsterlaand en ’t Vene. Eerste ‘stip op ‘e horizon’, een term die riegelmaotig vul in de vergeerdering van 1 feberwaori, is april 2017: dan zol et wie, watte en hoe in een plan van anpak helder wezen moeten.

De drie koalisiepartners VVD, PVDA en CDA zien iene grote gemiente van de OWO-gemienten mit ok ’t Vene d’r bi’j as de beste geraansie veur goeie veurzienings op 'e lange termien, wiels Wolvege ekenomisch profiteren zal van een ‘ekenomische asse’ Et Vene – Wolvege. VVD en PVDA benaodrokten elk dat d’r in een groot verbaand wel zorgd wodden moet veur een goeie borging van de eigen tael en kultuur van de regio. De meerste perti’jen nuumden trouwens de eigen identiteit van de gemiente en dochten dat die niet te lieden kriegen zal in een vule grotere gemiente. Butendat mienden sommigen dat zoks veural een kwessie van de dörpen is, niet van een gemiente as gehiel. Haost iederiene was wel veur deurgaon mit Oost-Stellingwarf. Et CDA benaodrokte betrouwbere partner van Opsterlaand blieven te willen. Ok de fraktie Westenberg wil een fusie onderzocht zien. Gruun Links ok; die wardeert et eigen visiestok van Oost-Stellingwarf slim, omdat de eigen kaansen en meugelikheden d'r dudelik in op ‘e bodden kommen; zoks zol van West aenlik ok moeten. Weststellingwerf Natuurlijk wil wel mit Oost-Stellingwarf, mar mit ’t Vene wil die perti'j allienig saemenwarking. West-Stellingwarfs Belang wil zelsstaandig blieven en investeren in de lekaole demokraosie. WB en Vrijheid Voor Allen vienen dat de bevolking heurd wodden moet in een referendum. Die het over een fusie of veerdere saemenwarking zien oordiel niet via de stembusse geven kund. VVD en PVDA willen juust gien referendum; de PVDA wees in dat verbaand op de kommende gemienteraodsverkiezings as meugelikhied. Heufdelike stemming leverde op dat allienig beide vertegenwoordigers van WB, de VVA en Weststellingwerf Natuurlijk tegen et fusieonderzuuk weren.


Veurzitter Ype Dijkstra: meer naodrok s.v.p. op kultuur, tael en geschiedenis van Stellingwarf bi'j eventuele veerdere saemenwarking

Zundag de 31ste jannewaori was Schrieversronte-veurzitter Ype Dijkstra een ure te gaaste in et radiopergramme Huus en hiem van radio Odrie. Iene van de onderwarpen die op ‘e bodden kwammen weren de gemientelike rappotten over et al of niet deurgaon mit de gemientelike saemenwarking van de beide Stellingwarver gemienten en Opsterlaand, en et overleg daorover in de vergeerderings van de drie gemienteraoden. In disse tied van gemientelike saemenwarking en eventuele fusies in de veerdere toekomst haemerde Dijkstra d’r nog es op, krek as op ‘e ni’jjaorsreceptie van de Stellingwarver Schrieversronte, dat bi’j veerderpraoten toch veural de faktoren eigen kultuur, eigen tael en eigen geschiedenis van oonze regio Stellingwarf mitneumen wodden moeten. Veerdere, al of niet nauwere saemenwarking of laeter misschien nog fusies bin dingen daor de meensken heur miening hielemaole niet naor vraogd is, en butendat het zoks gien onderwarp west van verkiezingspergrammes, stemmeugelikheden of zoks. Mar, zee Dijkstra, gemienten bin niet in et eerste plak en allienig technische instermenten. Et bin, in oons geval zeker, eigen ienheden daor meensken mit eigen gewoonten, eigen opvattings en een eigen beleving van de identiteit gevuulsmaotig slim op betrokken binnen. De gemienten bin ok dingen van de meensken; now, praot daor over en betrek heur kultuur, tael en geschiedenis d’r bi’j, zo oordielde hi’j. Interviewer Hendrik Betten hadde him d’r trouwens over verbaosd, zee hi’j, dat beide Stellingwarver gemienten zokke verschillende rappotten uutkommen laoten hadden, mit zokke verschillende uutkomsten. Dijkstra zee him die verwondering goed veurstellen te kunnen.


Gemiente Westerveld: 20% inwoners minder as West-Stellingwarf; toch zelsstaandig de toekomst in

Borgemeister Rikus Jager van de Drentse gemiente Westerveld zegt vandaege in de LC dat ze daor gien verlet hebben van een fusie mit Stienwiekerlaand en beide Stellingwarver gemienten. Ze kun mit de gemiente Westerveld hiel goed zelsstaandig veerder. Opmarkelik is in dat verbaand dat zien gemiente nog gien 20.000 inwoners het, een vuufde minder as elk van de Stellingwarver gemienten. We kun hiel vule zels; veur et aandere warken we saemen, zegt Jager. In Frieslaand bin ze daor, zo et liekt onder drok van de perveensie Frieslaand, een stok graeger mit fusies en zo, donkt him. Hi’j begript de maekers van et gemientelike adviesstok van West-Stellingwarf niet, zegt hi’j. Ze bin niet bi’j him west om heur locht es op te stikken. Een begriepelike opmarking: dan hadden ze ommes heurd dat ok een kleinere gemiente prima zelsstaandig wezen kan; now stellen ze et omgekeerde [bron: LC 1-2-2016]


Raod van Stellingwarf-Oostaende: veurzichtig veerder mit OWO; D66: in 2017 500 jaor scheiden, dan dus weer bi’j mekeer is logisch

Op 26 jannewaori vergeerderde de gemienteraod van Oost-Stellingwarf over et hoe veerder mit de saemenwarking tussen de gemienten Oost-Stellingwarf, West-Stellingwarf en Opsterlaand. Dat leverde in meerderhied een veurzichtig veerdergaon op, zonder et besluut te nemen bereid te wezen tot een ambtelike fusie. De heer Slager van Ooststellingwerfs Belang, de perti’j mit de grootste fraktie in de raod, benaodrokte et grote belang van et zelsstaandig blieven. Dat kan neffens him goed in disse vorm van gemientelike saemenwarking in OWO-verbaand. Mit et CDA en de VVD, de aandere koalisieperti’jen - die mit ’n drienend de meerderhied hebben - komt dat daele op veurzichtig gruun locht veur deurgaonde saemenwarking, waorbi’j ommedaenken wezen moet veur verbeterings op punten daor et now nog niet goed gaot. De ienmaansfraktie van de CU daenkt ok zo, die van StellingwerfPlus wil bepaold niet naor een grotere gemiente toe, mar de ienmaansfraktie van D66 wil wel veerder om et gebied henne kieken, zoas naor Stienwiekerlaand, de gemiente die ok et vaekste nuumd wodt deur meensken die ok naor aandere meugelike partners kieken willen. D66 is dudelik van dat: die het as eerst stip op ‘e horizon et saemengaon van Oost- en West-Stellingwarf in 2017. Een hiel biezunder jaor zol dat wodden kunnen, deur een biezundere historische toevallighied. In 1517 wodde et gebied splist in Oost en West. Stellingwarf was doe te groot en gong dus gewoon deur de midden. Wat is d’r logischer om, as de schaole weer groter moet, die beide helten weer an mekeer te zetten, neffens D66. Ok PvdA en Gruun Links brochten de eigen kultuur en geschiedenis op ‘e bodden bi’j de veerdere gesprekken over saemenwarken en over et eventuele veerdere om de gemiente henne kieken in et locht van toekomstige saemenwarkings of eventuele fusies.


Ni’jjaorsbi’jienkomst Stellingwarver Schrieversronte: even bi’jpraoten, verscheidenhied an kultuur én de visie van Schrieversronte-veurzitter Ype Dijkstra op verschillende rappotten angaonde een veerdere gemientelike saemenwarking of een eventuele gemientelike herindielinge

Op zaoterdagaovend 23 jannewaori hul de Stellingwarver Schrieversronte zien traditionele ni’jjaorsbi’jienkomst. Disse keer was et in et nog ni’je aktiviteitecentrum MFA van Berkoop. Dat vuulde mar goed an, want de zaelruumte bleek slim geschikt veur de optredens van de artiesten die disse aovend tot een meraokels fleurige en gevarieerde gebeurtenis maekten.
Stellingwarver Schrieversronte-veurzitter Ype Dijkstra sprak uteraord een woord van welkom uut an iederiene en in et biezunder an de aktiviteitekemmissie, die disse aovend tot in de punties veurbereided hadde en ok uutvoerde.

Dijkstra was wel wat in mineur over de toestaand wiederop in de wereld, mit grote stromen vlochtelingen en mit oorlog in aorig wat lanen. Butendat maekte hi’j him wel wat ongerust over de mienings- en beeldvorming in Nederlaand zonder dat d’r al te vule kennis van feiten en kunde onder zit. Waor is de degelikhied op basis van kennis en kunde, waordeur oons laand in de twiede helte van de veurige ieuw zoveul stappen veuruut zetten kon? Dijkstra legde daorbi’j ok een link naor de rappotten en kraantestokken angaonde intergemientelike saemenwarking en eventuele fusies. Mit naeme vaalt et him de laeste tied op dat in dat verbaand vusen te min keken wodt naor de kulturele, taelkundige en historische kaanten. As Oost- en West-Stellingwarf veur saemenwarking en zo es om heur henne kieken willen, moe’n ze dat toch in et eerste plak doen naor Stienwiekerlaand (Ov.) en Westerveld (Dr.). Kiek daor now es goed naor, zee Dijkstra: dezelde soort kultuur, dezelde tael, mooie netuur- en kultuurlaandschoppen die kwa netuur- en kultuurtoerisme, kleinschaolige bedrieven en ontwikkelings van de boerkeri’jen slim op mekeer lieken en feitelik bi’j mekeer heuren. Daenk an de Rottige Miente, daenk an de Maotschoppi’je van Weldaodighied, daenk an de lijn Oosterwoolde – Appelsche – Diever. Kom me niet an mit de perveensiegreens, die stelt in dit verbaand amper wat veur en perveensiegreenzen bin prima te veraanderen. Dat is een stok minder ingewikkeld as goenend et graeg veurstellen willen. Stienwiekerlaand en Westerveld, daor liggen kulturele, maotschoppelike, geschiedkundige én taelkundige banen mit de gemienten Oost- en West-Stellingwarf, daor zol vule beter of naodocht wodden moeten, zee de Schrieversronte-veurzitter.

Vervolgens gong Dijkstra op de Stellingwarver Schrieversronte-aktiviteiten in en brocht naor veuren dat d’r in 2015 weer prachtige Schrieversronte-boeken verschenen binnen, bi’jglieks Henk Jager zien ‘Vissen, amfibienen en reptieien in Stellingwarf, et 25ste boek van Johan Veenstra: ‘Vrouw van Ivoor’ (nommeneerd veur de Rink v.d. Velde-pries) en twie ni’je routegidsen: ‘Fietsen in Noordwoolde’ deur Titus de Boer en Jan de Vries en ‘Wandelen bi’j Waskemeer’ deur Bauke Visser Koenders en Leny Mardou. Van de Berkoper auteur Gerrit Hof, die in 2012 wegraekte, verscheen et boek ‘Jongesjaoren’ en van Xavière Kolk ‘Over grote beren en knuffels’, een boek in Stellingwarfs, Bildts, Fries en Nederlaans, dat bedoeld is om op een goeie meniere over misbruuk van kiender praoten te kunnen. Een hiele riegel aktiviteiten kwam vervolgens nog es even goed naor veuren, zoas et warken an de H.J. Bergveld-pries. Die wodt now orgeniseerd deur de Stellingwarver Schrieversronte, omreden de gemienten et ofweten laoten hebben mit disse pries. De veurzitter leut vervolgens nog een hiele riegel ankondings heuren, zoas die van et Stellingwarver Meziekfestival. Dat zal op 13 augustus wezen, krek as veurig jaor weer in Appelsche, in en om de meziekkoepel henne op ‘e Boerestreek. Meer over de ni'je aktiviteiten kommen douk uteraord ok op disse webstee.

Nao Dijkstra was et de beurt an de uutvoerders van et kulturele pergramme. Zoas al angeven, de warkgroep publiciteit hadde veur een ommeraek gezellige aovend zorgd. Zo vertelde Klaasje Herder van Oosterwoolde de oolde Stellingwarver volksverhaelen ‘De laete Zwelver’ en ‘Et verhael van de Pietermannen’. Beide verhaelen bin uut overlevering weg naoverteld deur Wube Lamers van de Kuunderwal en in et laeste kwat van de veurige ieuw op pepier zet en in boekvorm uutgeven. Zoks onder de titel ‘Mien wegen bin duustere paeden’. Een anvulde versie van dat boek verscheen in 2011 bi’j de Stellingwarver Schrieversronte, onder dezelde titel.


De Nedersaksische manludezanggroep ‘’k Wait nait’ zong prachtige lieties in
verschillende Nedersaksische taelen, waoronder ok et Stellingwarfs. Ok van heur eigen Stellingwarver lied over boer Vondelkaamp kon de zael genieten. Mit dat lied wun de groep veurig jaor de twiede pries van et Stellingwarfs Meziekfestival. Arg veul wardering was d’r ok veur et optreden van de uut vuuf personen bestaonde Scheve Schaats Band uut Wolvege. De band speulde bekende lieties van o.e. Bob Dylan, The Monkees, Creedence Clearwater Revival en Amy Macdonald, mar hadde veur disse aovend ok drie teksten in et Stellingwarfs ommezetten laoten deur Sietske Bloemhoff, waoronder et bekende ‘Op ’e fiets’ van de Drentse groep ‘Skik’. Die Stellingwarver versie is veur aorighied onderan op disse pagina van oonze webstee plaetst.


Johan Veenstra kandidaot veur de Rink van der Veldepriis

De Stellingwarver schriever Johan Veenstra is ien van de vuuf kandidaoten veur de Rink van der Veldepriis 2016. Veenstra is nommeneerd veur zien roman Een vrouw van ivoor, die eind augustus uutgeven wodde deur de Stellingwarver Schrieversronte. De aandere vier kandidaoten veur de pries bin Willem Schoorstra (Pier), Mindert Wijnstra (De seefrou), Anne Feddema (De triennen fan Cheetah) en Hylke Tromp (Noah).
De Rink van der Veldepriis wodt sund 2004 om et jaor uutriekt deur de gemiente Smallingerlaand en de Friese Pers Boekerij. Hi’j bestaot uut een keunstwark van Anne Woudwijk en een bedrag van 1250 euro. De pries is nuumd naor de in 2001 wegraekte Friese schriever en journalist Rink van der Velde. Die zien boeken wodden jaorenlaank geweldig goed verkocht.
De winner wodt op 17 feberwaori 2016 bekendmaekt.

Streektael: een zaeke van deurgaon mit eten en drinken

In ‘De Taolkraant’ van december 2015 was o.e. een aorig vraoggesprek te lezen mit heufdredakteur Pieter Sijpersma van et bekende Dagblad van et Noorden. We haelen even een mooie uutspraoke van him over et gebruuk van de streektael naor veuren. Sijpersma reageert d’r mit op de pessimisten die d’r de hieltied bliek van geven dat ze daenken dat et allienig mar verkeerd gaon zal mit de streektaelen in de toekomst. Misschien verdwienen ze inderdaod, uutaendelik, zegt hi’j, mar dat is gien reden om now mit al die aktiviteiten op te holen. ‘Wij weet dat wij dood gaot, maor daorom stop wij nou toch niet met eten? Wij doet ’t veur de levenden en niet veur de dooien. Waor leefd wordt is der toekomst.’ Mooi om even in je ommegaon te laoten an et begin van een ni’j jaor.
('De Taolkraant' is een uutgifte van oonze zusterorgenisaosie in Drenthe, et Huus van de Taol in Beilen.)


Opgruuien mit en 't bruken van de streektael: niks gien hinder veur je Nederlaans

Perfester Leonie Cornips lat et weer es zien, en et is een mooie konklusie om et ni’je jaor mit in te gaon. Weer wodt antond: streektael is niet verkeerd, et het gien negatieve invloed. Perf. Cornips vertelt over een groep van jonge kiender die onderzocht binnen op heur woordkennis. Dit is in et kot heur konklusie: ‘Hoe we de 128 kinderen ook indelen, er is geen verschil te vinden in Nederlandse woordenschatkennis tussen kinderen die thuis meer Nederlands versus kinderen die thuis meer dialect spreken.’ Dit soorte uutspraoken is nog altied van belang om de negatieve beeldvorming te bestrieden die d’r hier en daor nog is. Mar et moet toch zo staorigan wel een keer dudelik wezen, zoj’ zeggen… [bron: elektrisch tiedschrift Neder-L, december 2015]

Ni’jste Ovend is d’r! Tip: wor Ovend-lezer!

De ni’jste Ovend is d’r weer, et zesde en laeste nommer van 2015. Van et ienigste Stellingwarver kulturele tiedschift, in et Stellingwarfs dus! Mit proza disse keer van Jannes Westerhof (een kruderig ‘Veuroffien’), van Roely Bakker, Sjoukje Oosterloo, Jannie van der Zee, Harmen Houtman, Johan Veenstra (weer mit een ‘katteverhael’) en Freddie de Vries. Dichtwark lezen we disse keer van Jan van Mackum en Willem Jan Teijema. Jan Koops stelt et ni’je bestuurslid van de Schrieversronte Hendrik Fokkema an oons veur en Anne Henk Bloemhoff vertelt weer as ‘oonze man in Osaka’ aorige weties uut Japan. De redaktie brengt aorig wat ni’js, zoas over de ni’jste publikaosie van de Stellingwarver Schrieversronte ‘Over grote beren en knuffels’. Sutelder Lutz Jacobi haelt de kollega-sutelders een dag naor Den Haag en d’r wodt weerommekeken op de Stellingwarver dag in De Hoeve. Dennis Worst en Henk Bloemhoff brengen heur twiede diel over Riete-benaemings in Stellingwarf en omgeving. Nog gien abonnement? Dat is gauw te verhelpen; even een berichien naor info@stellingwarfs.nl. Twintig euro in ’t jaor, daor hoej’ et dus niet om over te geven.


Arriva veur ’t Stellingwarfs

Et kan nog een zegen wodden om over een jaor mit de Arriva-bus deur Stellingwarf en omstreken te toeren. Temeensen, zo maeken we haost op uut een artikel in de LC van 9-12-2015. ‘Arriva pakt busdienst Zuidoost’ zo zegt de kop, en we lezen dat Oosterwoolde een hiele vlotte verbiening mit Drachten krigt, en in West-Stellingwarf komt een proef mit elektrische dielauto’s op ‘e lijnen daor weinig meensken mitgaon. Arriva wil ok Fries en Stellingwarfs steunen neffens direkteur Hettinga in de LC. Wat zol de inzet wodden veur et Stellingwarfs? As we optimistisch wezen meugen wodt et dus van 2016 of echt een zegen om mit de bus te gaon. Mit de Arrivabus, dan, want aanderen, zoas Qbuzz (‘Kwiebes’ in de volksmond’) hebben dan et naokieken. Temeensen, as et niet bi’j een veurlopige gunning blift en as ’t ok veerder veur de rest zo ni’jd wodt as ’t knipt is.



Oktobernommer De Ovend is d’r

De ni’jste oflevering van et twiemaondeliks tiedschrift De Ovend is d’r intied ok weer. Johan Veenstra gaot veerder mit zien riegel ‘Katteverhaelen’, Sjoukje Oosterloo vertelt ‘Mien lelkens’, Frank Spijkers prissenteert de strip ‘Otto, heer van Buil’ weer, Lily Köhler brengt et verhael ‘Saemenwonen’ en Freddie de Vries ‘Last Second!’. Jannes Westerhof vervolgt zien riegel ‘Dit plak dot me wat’ mit een verhael en beelden over Roelof Dragt, en van Anne Henk Bloemhoff is d’r weer een bericht uut Osaka. Behalven ankondigings en zo wat henne het disse Ovend nog de langere bi’jdregen ‘Gouke Gooijer op ‘e tekst’ deur Jan Koops, ‘Diepzinnige gemientewaopens van Oost- en West-Stellingwarf (5)' deur Frans Wuijts en de naemkundige en laandschopshistorische uutleg angaonde ‘Ried(de) in Stellingwarf: Riete, Vogel Rijd, Rie en al zo meer…’, et eerste diel van een artikel deur Henk Bloemhoff en Dennis Worst. ‘De Ovend’ kost twintig euro in et jaor; losse nommers gellen vier euro. Et volgende nommer is et zesde en laeste van dit jaor, en komt in december.


Stellingwarver vroege geschiedenis en volksverhaelen weren in “De Zon”

Op vri’jdagaovend 23 oktober hullen Stellingwarver Schrieversronte en Stichting Kunstwerf tegere een biezundere peblieksaovend over de streekkultuur en geschiedenis. Dat was in zael De Zon in Oosterwoolde. Veur et schoft vertelde streekkenner Geert Lantinga van Wolvege over de vroege geschiedenis van Stellingwarf, tot de tied dat de eerste dörpen ontstaon binnen. Daorbi’j kreeg de geologie van et gebied roem ommedaenken, waorbi’j ok de bewoningsmeugelikheden in de prehistorie inzichtelik maekt wodden. Ok de naor verholing weinig meugelike woonplakken die tot et jaor duzend grootkaans boven de gruuiende venelaoge uut stikken bleven, kwammen an de odder en sprakken tot de verbelinge. De meeste dörpies moe’n ontstaon wezen van de revierties uut, zoas in et geval van Peperge; een mooi veurbeeld dat Lantinga uutstokte mit hulpe van helder fotomateriaol. Biezunder was ok zien uutleg van een superoolde loop van de revier De Rijn, niet naor et westen mar via oons noorden richting Noordzee.
Nao et schoft vertelde Klaasje Herder uut Oosterwoolde drie verhaelen uut de bundel volksverhaelen die eerder naoverteld en opschreven weren deur Wiebe Jager, onder de schoelenaeme Wube Lamers van de Kuunderwal. Jaeger leefde van 1912-2001 en woonde in Berkoop, eerst ok an de ere kaante van De Kuunder, niet zo veer van de Kiekebarg. In 2011 wodde zien bundel volksverhaelen “Mien wegen bin duustere paeden, Oolde verhaelen uut Stellingwarf” opni'j uutgeven deur de Stellingwarver Schrieversronte. Et gaot om de twiede, uutbreide edisie van een uutgifte mit dezelde naeme uut 1980. Van de oorspronkelike uutgifte gaon 47 van de 52 verhaelen weeromme op ‘de volksmond’.
Vertelster Klaasje Herder hadde keuzen veur “Starke Garke”, “De laete zwelver” en “Et verhael van de Pietermannen”. Taelkundige Henk Bloemhoff vertelde tussendeur over de geschiedenis van et volksverhaele-onderzuuk ok hier bi’j omme, over de tredisie die begon mit naeme mit et wark van de bekende Duutse breurs Jacob en Wilhelm Grimm, en over de kenmarken van Jaeger zien volksverhaelen. Jaeger het die veural van aandere, ooldere vertellers heurd, uut et hiele gebied van Stellingwarf en et gebied van de tegenwoordige gemiente Stienwiekerlaand. “De laete zwelver" bliekt een ‘gewoon verhael’ te wezen mit bi’jgeleuf as centraol punt, "Starke Garke" is een zonuumde zwarfsaege en "Et verhael van de Pietermannen" is een ‘memoraot’, een verhael dat ‘uut de herinnering’ weg verteld wodt en in dit geval een ofschrik-effekt het naor kiender toe. Et zegt in wezen: ‘Kom niet in de buurt van de Kuunderkolken, die bin hatstikke geveerlik’.
De kleine tachtig belangstellenden geneuten tot et laeste van disse aovend en verschillenden praotten in de pauze en naotied nog deur over de geschiedenis en over de verhaelen die ze heurd hadden.


Jongste haandvestrapportage van Nederlaand beschikber

Op de webstee van et ministerie van Binnenlaanse Zaeken is kotleden pubiceerd et jongste verslag van Nederlaand over zien inspannings in et kader van et Europese Haandvest (driejaorlikse rapportage).
Dat rappot kuj’ vienen deur dit an te klikken:
www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2015/10/07/europees-handvest-voor-regionale-talen-of-talen-van-minderheden-2012-2014

Et verslag zal in elk geval an de odder wezen as de Raod van Europa zien visitaosie weer doen komt. Wat et Nedersaksisch betreft zal dan naogaon wodden of de inspannings van de overheden in et kader van diel II voldoende binnen. Et zal wel niet zo lange meer duren dat de visitaosie d'r is, mar wanneer percies is nog niet bekend.


Kursus Stellingwarfs veur beginners

Veur wie graeg mit et schrieven van et Stellingwarfs an de slag gaon willen zol, en meer over de aachtergrond van disse mooie Nedersaksische tael weten wil, begint eerdaegs weer een kursus ‘Stellingwarfs veur beginners’
Et lezen van et Stellingwarfs gaot zowat alle meensken wel goed of, mar et schrieven d’r van is een aander verhael… Dat leer ie veural deur et vule te doen en deur d’r mit eren en mit mekeer mit an de gang te wezen. Behalven daj’ bi’j disse kursus dus aorig in de weer binnen mit de schrieveri’je, is d’r ok ommedaenken veur et praoten in et Stellingwarfs. Ok veur de biezundere geschiedenis en ligging van et gebied is d’r ommedaenken.

Zes lesaovens en exkursie
De kursus ‘Stellingwarfs veur beginners’ bestaot uut zes lesaovens van de hieltied twie uren en wodt geven deur o.e. dr. Henk Bloemhoff en Geert Lantinga. De kursus wodt ofsleuten mit een exkursie in een Stellingwarfs netuurgebied.

De beginnerskursus wodt veur et eerst niet in Berkoop holen, mar op ’e Hoeve. In 2016 wodt de kursus opni’j in een aander dörp anbeuden. Meensken die interesse hebben kun et beste even bellen mit et kantoor van de Schrieversronte: 0516-451108, of mailen naor: info@stellingwarfs.nl.

Plak: et verieningsgebouw ’t Hokkien op ’e Hoeve.
Daotums:10, 17 en 24 november; en 5, 12 en 19 jannewaori
Tieden: 19.30 – 21.30 ure
Pries: € 60,-, lesmateriaol en koffie/thee inbegrepen


Stellingwarfs op Drongo-taelefestival, in perveensiaole prissentaosie

Op 25 en 26 september was et grote Drongo-taelefestival, in Utrecht, in de Jaorbeurs. Veur wie d'r niet was, en dat zal mit de meerste lezers zo wezen, haelen we et volgende even naor veuren. Ok de perveensie Frieslaand was d’r mit een stand, mit prissentaosies van mederne Friese leermiddels en ere vormen van taelondersteuning. De perveensie hadde ok zorgd veur een dudelike blik op ‘e beide streektaelen Bildts en Stellingwarfs. Veerder kwammen d’r aorige risseltaoten van onderzuuk naor Fries taelgebruuk in sociaole media naor veuren. Dat was in een speeddaten-mit-taelkundigen-prissentaosie van Liesbeth Jongbloed op et zonuumde Taelterras, donderdagaovend.
Laeter op ’e aovend kreeg et Stellingwarfs volop ommedaenken op datzelde terras mit een vlotte prissentaosie deur Henk Bloemhoff, eerder verbunnen an de Stellingwarver Schrieversronte. Die leut et pebliek zien hoe et Stellingwarfs in veertig jaor tied gruuid is van een tael die mar slimme weinig schreven wodde naor een tael die volweerdig bruukt wodt. Dat gebruuk is bi’jglieks te zien in schoelemateriaol, de 170 boeken die van 1972 tot now verschenen binnen en an et Stellingwarfstaelige kulturele tiedschrift De Ovend. Et is een kwessie van gemienschoppelik wark van meensken die heur graeg veur de taelzorg inzetten willen, mit de neudige en dus ok toegelieke slim wardeerde ondersteuning deur de overheden. Dat bin in dit geval zoas bekend de perveensie en netuurlik de beide Stellingwarver gemienten. Die kwammen mit de prissentaosie over et streektaelwark van et taelinstituut in Berkoop zels ok goed veur et locht. Nao ofloop van de prissentaosie bleek dat inkelde bezukers van et Taelterras deur femiliebanen of op een aandere meniere wel wat weet hadden van Stellingwarf, mit naeme deur et Stellingwarfs. Die hadden uteraord extra belangstelling.
De Friese anwezighied uterde him veerder mit goeie infermaosie over een spoedkursus Fries, liekewel as over de digitaole veurziening ‘Taalweb’.


Ni’jste Ovend: lees him!

Waoromme dat? Now, ok de ni’jste Ovend is de muuite van et lezen meer as weerd. Al was et allienig mar om et kruderige kollum-achtige 'Veuroffien' van redakteur Jannes Westerhof an et begin. Of om de dadde oflevering van ‘Et Bosbargpad’, mit veul infermaosie en mooie foto’s. Of om de volgende oflevering in Johan Veenstra zien riegel Katteverhaelen. Of om de aorige oflevering mit Lenus van der Broek in de riegel ‘Dit plak dot me wat’. Of om Frans Wuijts zien vervolg over de Stellingwarver gemientewaopens. En zo is meer netuurlik. Jan van Mackem schrift et prepensioen, Anne Bult over ‘De zeuventien boerderi’jen van de femilie Bult in de Stellingwarven’, Lily Köhler brengt et verhael ‘Toeval’ en Henk Bloemhoff en Dennis Worst schrieven over de betekenis van ‘riem’ in de naeme ‘Riemsloot’ in Appelsche in verbaand mit et laandschop. Nóg gien abonnement? Toch gauw doen dus!


Dillegaosie van Bonaire op warkbezuuk in Stellingwarf

Vandemorgen 15 september was in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte een bi’jienkomst mit een vier man starke dillegaosie uut Bonaire. Disse geïnteresseerde gaasten wollen geern weten en leren hoe in de regio Stellingwarf et Stellingwarfs bescharmd wodt en hoe et bruken blieven van die tael ondersteuning krigt. Et eilaand Bonaire is in 2010 bi’j Nederlaand gaon en de eigen tael, et bekende Papiaments, is zodoende meer onder drok kommen te staon, ok deur de verstarking van et plak van et Nederlaans in et onderwies. De situaosies van Bonaire en Stellingwarf bin op aorig wat punten vergeliekber, en de meensken van Bonaire wollen dus graeg idenen opdoen. De situaosie van et Stellingwarfs was tot 1972 dat d’r zo goed as niks an gebeurde, allienig wodde d’r wel es wat in dicht en ok schreven goenend wel verhaelen. In 1972 sleugen een koppel meensken de hanen in mekeer. Ze risseneerden: as d’r dan deur alderhaande instaansie niks an gebeurt, dan doen wi’j dat zels wel, en mit mekeer. Eerst in een verieninge, laeter in een stichting hebben dus geïnteresseerde meensken mit mekeer gauwachtig de Stellingwarver Schrieversronte opricht en laeter stap veur stap uutbouwd. Zodoende kwam d’r publikaosies ok in boekvorm, woordeboekwark wodde opzet en uutvoerd, teniel en meziek kregen ommedaenken, d’r wodden now en dan initiatieven in et onderwies neumen wiels laeter et vak hiemkunde ontston mit ommedaenken veur de omgeving, et Stellingwarfs en ok et Fries, en gao mar deur. De ankneupingspunten weren dus rejaol anwezig. Ok op Bonaire is et zo dat d’r veul gebeuren kan en ok gebeuren zal deur aorig wat vri’jwilligers. Zo hebben meensken die heur zorgen maeken over de eigen tael een eigen Papiamentse akedemie opzet die wel te vergelieken is mit de Stellingwarver Schrieversronte. De Akedemie op Bonaire bestaot now vuuf jaor, dot overal info op en kreeg netuurlik infermaosiepakketten mit. De vertegenwoordigers van Bonaire hadden aenlik veur alle taelbevodderingsaktiviteiten belangstelling. In et biezunder hadden ze dat veur de formule van et schoelehiemkunde en mit naeme veur et plak van et Stellingwarfs daorin.
Besleuten wodde tot meer uutwisseling. Dat zal niet ingewikkeld wezen, want veurzitter Ruben Severina, veurzitter van de Papiamentse orgeniaosie Splika vertegenwoordigt die al in et Europees Buro veur Kleine Taelen. Dat is een koepel daor hiel veul regionaole tael-orgenisaosies al in zitten, ok de Stellingwarver Schrieversronte. Butendat blift d’r kontakt mit de Papiamentse akedemie op Bonaire; de direkteur daorvan, Vrouw Geraldine Dammers en de aandere dillegaosieleden willen butendat mit naeme Schrieversronte-websteden riegelmaotig bezuken, zoas stellingia.nl en stellingplus.nl.
De inleidings veur de dillegaosie wodden verzorgd deur Schrieversronteveurzitter Ype Dijkstra en direkteur Sietske Bloemhoff, wiels taelkundige Henk Bloemhoff o.e. op et historische plak van et Stellingwarfs, op de beschrieving van de tael en op vormen van erkenning en et psychologische effekt daorvan ingong.
De dillegaosie was van 9.30 tot goed 12.00 ure bi’j de Schrieversronte en gong doe deur naor overleg in Den Haag. Ze weren drie daegen op warkvesite in Frieslaand, op verzuuk van et eilaandbestuur van Bonaire. Op deensdag hadden ze mit de dippeteerde van onderwies en kultuur praot en hadden ze een Friese schoele mit et drietaelige medel bezocht (Nederlaans – Engels – Fries).


Boekverkope gruuit weer: sutelaktie brocht dit jaor veur meer as € 12.200 op

Ok al gong deur et regenachtige weer van maendagaovend de extra sutelaovend van de Stellingwarver Schrieversroibte niet deur, de aktie leverde mit mekeer € 2000,- meer op as die van veurig jaor. Veur meer as € 12.200,00 wodde d’r in de 41e sutelaktie an Stellingwarver boeken, kelenders en cd;s verkocht. Een risseltaot daor de stichting uut Berkoop ommeraek wies mit is! Niet alliend et eindrisseltaot geft an dat de verkoop van, ok Stellingwarver, boeken weer in de lift zit nao een tied van recessie, mar ok de verkoop per sutelder maekt dat dudelik.

Opni’j wodde de Stellingwarver Spreukekelender veerweg et beste verkocht. Ok hiel goed verkocht wodde de ni’je roman ‘Een vrouw van ivoor’ van Johan Veenstra, en dat gul ok veur et boek ‘Jongesjaoren’van Gerrit Hof. Veul interesse was d’r butendat veur de verschillende fiets- en kuierroutes die de Schrieversronte uutgeft en et boek ‘De dörpen van Stellingwarf in oolde beelden’van Jan Koops en Jan de Vries.


Lutz Jacobi eupende sutelaktie

Mit een beste galp op de speciaole suteltoeter eupende Twiede Kaemerlid veur de PvdA Lutz Jacobi maendagmiddag de jaorlikse sutelaktie van de Stellingwarver Schrieversronte. Anslutend daorop leut Jacobi weten van hoe ’n groot belang ze de inzet veur de eigen Stellingwarver streektael vint. Ze dee heur verhael in zo goed meugelik Stellingwarfs; hielemaole vremd is heur die tael niet omreden ze vroeger een posien naor de Mulo in Wolvege gaon het. Jacobi hul mitien ok een waarm pleidooi veur de veerdere erkenning van et Stellingwarfs onder diel drieje van et Europees Haandvest veur minderhiedstaelen. Jacobi reup iederiene op om bi’j heur eigen politieke aachterban et belang van die veerdere erkenning dudelik te maeken; mit mekeer moe’n we zorgen dat die d’r komt, neffens heur. Lutz Jacobi zet heur al langere tied veur die erkenning in, krek as bi’jglieks heur vroegere kollega Eddy van Hijum van et CDA.
Tegere mit alle ere sutelders gong Jacobi daornao mit de kroje de straote uut om zoveul meugelik an Stellingwarver boeken te verkopen. Ze dee dat tegere mit Johan Veenstra, en et sutelduo dee, in Ni’jhooltpae, ommeraek goeie zaeken. De Schrieversronte verkocht disse eerste aovend mar liefst veur over de € 2000,00 an boeken en kelenders, en dat is een arg mooi begin van disse belangrieke aktie.


Onvergetelike aovend: prissentaosie vuventwintigste boek van Johan Veenstra

De lezers van disse webstee die vri’jdagaovend 21 augustus niet naor De Ni’je Stienze in Ni’jhooltpae gaon binnen, hebben wat mist. Daor was een prachtige kulturele aovend bi’j gelegenhied van et uutkommen van et ni’jste boek van Johan Veenstra, de bekendste Stellingwarver schriever. Et was niet zomar even een prissentaosie, mar genieten van een meraokels mooi pergramme mit een zael stiefvol volk. En et gong allemaol veural om et ni’je boek netuurlik, de roman ‘Een vrouw van ivoor’.

De Stellingwarver Schrieversronte is de vaaste uutgever van et wark van Johan Veenstra, dat d’r was alle reden dat de veurzitter van oonze stichting, Ype Dijkstra, de aovend eupende en op verschillende aspekten ingong. De aovend wodde in zien hiele heer en veer hatstikke positief. Dat was begriepelik, want van heinde en veer weren de meensken kommen en de veurzitter prees dat. Ondaanks ‘Sail’ en ‘de slimste mens’ op ‘e tillevisie, toch de veurkeur geven an disse aovend. Dijkstra hadde nog wel meer reden om zien bliedschop te uteren: et Stellingwarfs beslat mar een klein taelgebied, en dan in veertig jaor tied 25 boeken allienig al van disse iene schriever, zoks is toch een meraokel. Wel een teken dat ien en aander slim leeft, en dat d’r een boel belangstelling is. As altied leut Dijkstra ok een stokmennig kruderige noten heuren, zoals de ankondiging van de sutelaktie de kommende weke en dat Johan Veenstra mit kaemerlid Lutz Jacobi sutelen zal, en ok nog mit oold-dippeteerde Jannewietske de Vries. Hi’j vreug as ’t wel vertrouwd was, en as Veenstra misschien ok docht zels beter op ‘e centen passen te kunnen as die linkse poletieke meensken. Veenstra ontkende et niet. Los van dat ni’js hadde Dijkstra nog aander aorig ni’js. Hi’j wees d’r op dat de Schrieversronte kotleden nommeneerd is deur et VSB-foons. Veur meer weten daorover: zie veerder op disse webstee.
De schriever Johan Veenstra zels kwam disse aovend netuurlik roem an et woord. Hi’j begon mit een pat veur te lezen uut et ni’je boek, heufdstok 1, een pat dat, zoas hi’j naodrokkelik zee, wél waor is. Veenstra wus et al spannend te maeken doe hi’j zee dat et rond de feguur Eric aanders wodt in et boek. (Woj' now al meer weten over de inhoold? Zie dan veerderop op disse bladziede van de webstee.)
In ansluting beud Veenstra et eerste exemplaor an an kollega-schriever en toegelieke diekgraaf van Reest / De Wieden Marga Kool. Ok Marga Kool is al lange jaoren aktief as schriever, in et Drents dan, en heur wark het een grote wardering. Johan Veenstra is ok wat dat betreft mit heur te vergelieken. Marga Kool kwam mit herinnerings van erverings uut de Nedersaksische schrieveri’je en prees et wark van Veenstra ommeraek. Hi’j zet je ok wel es op et verkeerde bien, zee ze, en de ontkneuping is dan verrassend, ok now weer. Et ni’je boek is beslist een anweenst, daor was ze wisse van. Biezunder an et wark van Veenstra is ok zien slim goeie gebruuk van et Stellingwarfs, zee ze.
In een eerste interviewsessie mit Johan Veenstra wus Pieter Jonker alderhaande kaanten van de schrieveri’je naor veuren kommen te laoten, en in de twiede, mit ok Marga Kool in de rolle van ondervraogde, gong dat nog even deur.

Biezunder was dat ok de heer Feike Oosterhof een eerste exemplaor kreeg. Die hadde gegevens andreugen veur et schrieven van de roman. Ok al biezunder in et gehiel was et weerommekieken van Veenstra op de ontwikkeling van zien schrieveri’je in de vorm van een deur him naovertelde brief uut de ni’je roman. Dat is een brief van de Veenstra van now an de Veenstra die nog an et begin van zien Stellingwarver schrieveri’je ston.
Een veurnaem aspekt in et boek is ok de zee. Dat was anleiding om Bennie Huisman te vraogen om wat van zien meziek heuren te laoten. Die dee dat en dat sleug hiel goed an. Een goeie zeggingskracht, niet overdreven uutbundig en mit goeie begeleiding.

Maj’ nog vule an schrieveri’je van Marga Kool en Johan Veenstra verwaachten, de kommende jaoren? Daor weren beide schrievers wat veurzichtig mit. De woorden ‘mankeliek’ en ‘oolder wodden’ weren soms niet van de locht, mar wie goed luusterde kon in beide gevallen wel een stok of vuuf plannen veur ni’je boeken vernemen, om te beginnen een dichtbundel van Johan Veenstra. De veurzitter neteerde dat mar al te graeg. In elk geval gaot Johan Veenstra over niet al te lange tied van een mooi kedo genieten, een mooi reisweekaende dat de Schrieversronte him anbeud bi’j gelegenhied van de prissentaosie van zien 25ste boek. Veurzitter Dijkstra was netuurlik meraokelse bliede mit hoe de aovend gaon was en keek dus, ofslutende, weeromme op een prachtige kulturele bi’jienkomst.

Et ni'je boek is uteraord ok in de sutelaktie te koop en gelt € 13,50.



Stellingwarver Schrieversronte is een ronde veerder in idenenwedstried VSB-foons

Omreden et VSB-foons vuventwintig jaor bestaot is d’r deur die stichting een idenenwedstried uutschreven veur kulturele en maotschoppelike instellings. De stichting VSB-foons is een Nederlaanse goeie-doelenorgenisaosie die kulturele en maotschoppelike initiatieven ondersteunt. Veur de wedstried konnen idenen inleverd wodden die bi’jdregen an een mooiere saemenleving. Idenen die d’r veur zorgen dat meensken mitdoen kunnen an een een sociaole of kulturele aktiviteit waorbi’j ze mekeer ontmoeten, begriepen en inspireren. Belangriek is dat et gaot om een idee, waorbi’j een sociaole of kulturele verieninge of stichting him inzet veur een aander.

Eerste pries € 25.000,-

Ok de Stichting Stellingwarver Schrieversronte kreeg een uutneudiging om an disse wedstried mit te doen. Groot was vanzels de verrassing bi’j bestuur en passeniel doe et bericht binnenkwam dat et idee dat inleverd was deur de eerste ronde kommen is. Meer as 500 idenen weren bi’j et foons binnenkommen, per perveensie bin de beste tien idenen selekteerd. Now vri’jdag zal de SSR tiedens de feestkaravaan van et VSB-foons, die dan in Liwwadden is, et idee veur de kamera ‘pitchen’. Daornao zullen de filmpies van alle idenen op een webstee plaetst wodden en kan iederiene op et idee van heur of zien keuze stemmen. Uuteindelik wodt an de haand van die stemmen én et oordiel van een deur et VSB-foons instelde jury de winner bekend maekt. Mit de pries kan € 25.000 wunnen wodden.

Verhaele-estafette

Et idee dat de SSR inleverde is et mit mekeer schrieven van een vervolgverhael. Alle Stellingwarver dörpen zullen anschreven wodden mit de vraoge om mit te doen an et mit mekeer schrieven van een vervolgverhael. De (clusters van) dörpen zullen in twie groepen verdield wodden. In twie dörpen zal dan tiedens een kulturele aovend de ‘verhaele-estafette’ uut aende gaon. Veur et schrieven van elk diel van et verhael zal een bepaolde tiedslimiet gellen, beide vervolgverhaelen zullen uuteindelik in ien boek uutgeven wodden. Et plan is dat et boek an et aende van et jaor 2017 verschienen zal, opni’j tiedens een biezundere kulturele aovend.



Ni’je roman van Johan Veenstra

Kommende vri’jdagaovend 21 augustus wodt in mfc De Ni’je Stienze in Ni’jhooltpae een kulturele aovend hullen naor anleiding van et uutkommen van de roman Een vrouw van ivoor van Johan Veenstra. De aovend begint om 8 ure en iederiene is welkom. De toegang is vergees.
Et eerste exemplaor van Een vrouw van ivoor is veur de bekende Drentse schriefster Marga Kool. Et twiede exemplaor geft de schriever an Feike Oosterhof, die vroeger in Ni’jhooltpae woond het. Laeter het hi’j jaorenlaank in Ivoorkust woond en warkt. Hi’j woont vandaege-de-dag in België. Zonder zien hulpe zol de schriever et boek niet schrieven kund hebben! Johan Veenstra en Marga Kool wo’n die aovend interviewd en ondervraogd deur Pieter Jonker, de vroegere direkteur van de Stellingwarver Schrieversronte. De Friese zanger Bennie Huisman gaot zowel veur as nao et schoft lieties zingen over et waeter en de zee, omdat de zee een peer keer naodrokkelik in de roman veurkomt. Et belooft al mit al een blinders mooie aovend te wodden!
Een vrouw van ivoor is et 25ste boek van Johan Veenstra en zien 6de roman. Et is een boek over liefde en genegenhied. Veur een klein diel is et een vervolg op Veenstra zien autobiografische roman Een brogge van glas, die in 2006 uutkwam. Dat was een roman over de zuuktocht naor een onbekende vader en een halfbreur. Dezelde meensken die in dat boek veurkommen kommen ok in Een vrouw van ivoor veur: de schriever, zien moeder, zien kammeraod Frank en zien halfbreur. Mar et belangriekste diel van et boek gaot over Aichata Guei, een mooie, jonge vrouw uut Ivoorkust… Zi’j mos uut heur laand vlochten in de tied van de burgeroorlog daore. Op een waarme julidag van 2006 komt ze deur de aachterdeure in et huus van Johan Veenstra in Ni’jhooltpae. Johan Veenstra volgt heur leven en zien eigen leven tot heur wegen mekaander op die waarme julidag kruzen. De zoemer van 2006 zol een onrustige zoemer wodden. Een verliefdhied zette et leven kompleet op ’e kop.
Et is Johan Veenstra opni’j lokt en schrief een boek daj’ et liefste in iene goeze uutlezen willen!
De ni’je roman is op ’e aovend van de 21ste augustus te koop en de schriever signeert ze mit alle genoegen. Et boek wodt uutgeven deur de Stichting Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop. Et omslag is maekt deur Sijtze Veldema van Stilet Vormgeving in Dwingel. Et boek telt 176 bladzieden en gelt € 13,50.


Sutelaktie wodt eupend deur Lutz Jacobi

Twiede Kaemerlid veur de PvdA Lutz Jacobi zal kommende maendag 24 augustus niet alliend de sutelaktie van de Stellingwarver Schrieversronte eupenen, ze gaot ok mit de kroje de weg uut om te helpen mit de verkoop van Stellingwarver boeken. Dat dot ze tegere mit Johan Veenstra, mit wie ze veurig jaor ofpraot het om een keer mit te doen an disse veur de Schrieversronte zo belangrieke aktie. Jacobi dot veural ok mit om an te geven hoe belangriek zi’j et vint dat et Stellingwarfs, krek as et Fries, as kultureel arfgoed beweerd en in levend gebruuk blift. Lutz Jacobi lat dat mit riegelmaot weten, en zet heur bi’jglieks ok beheurlik in veur de veerdere erkenning van et Stellingwarfs onder diel drie van et Europees Haandvest veur Minderhiedstaelen. Et Stellingwarfs is al erkend onder diel twieje.
De sutelaktie komt dit keer op 24, 26 en 31 augustus in de gemiente West-Stellingwarf en is dan in Blesdieke, Der Izzerd, Hooltwoolde, Ni’jhooltpae, Ni’j- en Ooldetriene, Sunnege, Noordwoolde, Wolvege en Zaandhuzen. Op 2, 7 en 9 augustus wodt d’r suteld in de Oost-Stellingwarver dörpen Berkoop, Ni’jberkoop, Makkinge, Appelsche-Noord en Waskemeer. Veur et orgeniseren en uutvoeren kunnen van de sutelaktie zorgt alle jaoren opni’j een grote groep van vri’jwilligers.


Jongesjaoren: boek mit biezundere verhaelen van Gerrit Hof (1942 – 2012)

Vlak veur de jaorlikse sutelaktie van de Stellingwarver Schrieversronte wodt et boek Jongesjaoren van Gerrit Hof uut Berkoop deur drokker Douwe Dijkstra uut Suntjehannesge bi’j de Stellingwarver Schrieversronte ofleverd. Eerdaegs zal de officiële prissentaosie van dit biezundere boek in de naoste femiliekring plakvienen.

Doe Gerrit Hof op 9 april 2012 uut de tied raekte, leut hi’j een verzaemeling stokkies nao waor as hi’j in vertelt over zien jeugd in Berkoop. Zien vrouw Jelly, die him eertieds anvieterde om zien verhaelen es op pepier te zetten, het die stokkies verzaemeld en in een boekien zet veur femilie, vrunden en kunde. Toch leek et Jelly aorig toe om et boek ok in een brieder verbaand uut te geven en kwam mit dat idee bi’j de Stellingwarver Schrieversronte. Al gauw wodde besleuten om Jongesjaoren uut te geven, omreden Gerrit Hof in et boek een mooi sfeerbeeld geft over et opgruuien in een Stellingwarfs dörp vlak nao de Twiede Wereldoorlog. Dat Gerrit doe in et paand woonde waor now de Schrieversronte zien onderdak het – zien heit was doe baankdirekteur – is een aorige bi’jkomstighied.

In et boek is Gerrit bi’j uutstek de ’verhaeleman’ zoas veul meensken him kenden. Een smeuïge verteller, die oge hadde veur de kleine biezunderheden die et leven zo weerdevol maeken. Zien jeugdherinnerings bin niet mit een grote penne schreven, mar dichtebi’j en mit gevuul veur de ‘meenselike maot’. De verhaelen geven plezierig leesber weer hoe et joongien Gerrit indertied zien omgeving in verwondering beleefde. Et weren de jaoren vuuftig van de veurige ieuw waor hi’j in opgruuide, veer van et gewoel in de wereld.

Dat et een gelokkige tied was, en bepaolend veur zien laetere levensholing. Dat wodt dudelik bi’j et lezen van et boek. Een levensholing die him kenmarkte deur zien oprechte ni’jsgierighied naor meensken, zien grote bewondering veur de netuur en zien liefde veur zien dörp en zien omgeving.

Gerrit is d’r niet meer, mar zien verhaelen zullen him nog lange levendig holen bi’j al die meensken die him kend hebben. Veur et omslag en de opmaek van Jongesjaoren zorgde Schrieversronte-mitwarkster Trijnie Telkamp. Et boek telt 136 bladzieden en kost € 12,50.


Stienwiekers nog wel in gebruuk bi’j et jongvolk

D’r wodt nogal es docht dat allienig oolderen de streektael nog mar praoten, mar d’r bin ok aandere veurbeelden. Op verzuuk van de Iesselakedemie dee student Meertaelighied Daan Brandenburg onderzuuk naor de streektael in Stienwiek onder et jongvolk van 12 tot 18 jaor. Hoe is de holing en wanneer bruken ze de streektael? Daor was et om te doen.
De onderzuker komt tot de konklusie dat de streektael nog de hieltied bruukt wodt onder de jongeren. Et vaalt wel op dat dat gebruuk veural zit in de kontakten mit de paken en beppen. As et daor in de toekomst allienig van ofhangen zol, zal et bruken van de streektael wel ofnemen, dat is wel zo, is de rissenaosie in et onderzuuk.
Jongeren die ze streektael bruken bin positiever over die tael as die dat niet doen. Instituten die heur doende holen mit et Nedersaksisch, zollen menieren vienen moeten om kiender meer in anraeking te brengen mit de streektael, om de holing positiever te kriegen, zo wodt in et algemien steld.
De Engelstaelige skriptie Steenwijk: Folk Perception and Regional Language of the Youth kuj’ daelelaeden uut de ‘onderzoeksdatabase’ van de RUG:
http://www.rug.nl/research/portal/publications/steenwijk-folk-perception-and-regional-language-of-the-youth%28b2c50f36-51bf-4bdd-82bf-2ac8bb47c506%29.html. Et onlineblad ‘Mijn Stad, Mijn Dorp’, een uutgifte van et Historisch Centrum Overiessel, publiceerde kotleden een artikel over et onderzuuk (onlinemagazine.mijnstadmijndorp.nl).


Stellingwarfs Meziekfestival: et festival van de ontdekkings

Zaoterdagaovend 18 juli 2015 op ’e Boerestreek in Appelsche was ’t een mooi spektaokel. Zoe’n 250 meensken kwammen op et Stellingwarfs Meziekfestival of, et tetaol ni’je vervolg op Stellingwarfpop. Vuuf dielnemende zangers en groepen disse keer: Lammy Bruyns uut ’t Vene (van vroeger van Vinkege), de al wat bekende zanggroep 'k Wait nait, Lammy Bruyns nog es mar now mit heur Combo, Mirjam Acoustic uut Wolvege en de groep Spirit of the dark. Overdag hadde d’r al her en der in de regio ommedaenken veur et festival west deurdat de orgenisaosie mit een enorme paorsachtige bus deur de streek trok, een soort Magical Mystery Tour om pebliek waarm te maeken. Jurylid en troebedoer Serge Epskamp hadde daorbi’j op verschillende plakken al mit kleine optredens goed sfeer weten te maeken, en die ‘act-mit-de-bus’ wodde overal ommeraek wardeerd. Een prima sfeer was d’r aovens ok in en om de meziekkoepel op 'e Boerestreek.
Dat wodde een soort festival van de verrassings, of aenlik: van de ontdekkings. De enthousiaste groep ‘k Wait nait, mit starke moniekebegeleiding, wodde twiede wat de wedstried anbelangt. Dat was mit een stark nommer over een zekere Boer Vondelkaamp, een mooi, dudelik, al zingende verteld verhael. Veur wie 'k Wait nait niet kent was et bepaold een ontdekking. Et is, deur de aachtergrond van de leden, een soort Grunnings-Drents-Stellingwarver groep die op Iers-achtige menier waarmte schept mit meraokels enthousiast zingen. Uut volle bost dus. Stonnen ze niet op et podium, dan zatten ze wel algedurig te zingen en sfeer te maeken in de zael van et bi’j et festival betrokken kefé-resteraant ‘Oud Duinenzathe’.
Deur de kwaliteit van zang, prissentaosie en overtugingskracht en een ni’j element: Stellingwarver lieties op een starke, Fraanse chanson-achtige meniere brocht, maekte Lammy Bruins uut ’t Vene weer op een hiel aandere meniere indrok. Stark zongen, mit een ommeraek goeie eigen begeleiding op ‘e akkordeon. Lammy Bruyns hadde heur sporen mit de akkordeon al wel verdiend, dat koj' goed marken. Ok de jury was onder de indrok; die weren vol lof en gavven de eerste pries veur et lietien ‘Mooie aovend’.
Mar daormit hul et bepaold nog niet op. Ok een ontdekking was degene die de dadde pries kreeg, Mirjam Acoustic van Wolvege, die indrok wus te maeken mit een hiele mooie stemme, zoas bi’j et vertolking van Blauwe ente, een nommer van Suze Sanders uut Der Izzerd
Netuurlik, ok Lammy Bruyns mit Combo hadde de jury en hadde ok et pebliek wardering veur, en wat de groep Spirit of the dark angaot al liekegoed. Die wussen an et aende weer de sfeer te maeken daor ze bekend omme binnen, ok deur de meraokels enthousiaste prissentaosie van de zangeres.
Spraankelend was trouwens ok de prissentaosie deur Anna Span, et mag hier niet vergeten wodden. In de jury zatten behalven Serge Epskamp ok de taelkundige Philo Bloemhoff en Appie van Riesen, mitwarker bi’j radio Odrie.
Ankem jaor komt et festival weer naor Appelsche, zo hebben de orgenisaosie en Stichting Algemiene Aktiviteiten Appelsche al ofpraot. Neteren dus mar: De Boerestreek, zaoterdag 6 augustus 2016. (Meer, en veul foto’s ok, op www.stellingplus.nl)


Kultuurdippeteerde Sietske Poepjes eupent veurleesweke Tomke in Noordwoolde

Kommende maendagmorgen 1 juni is de eupening van de Tomke-veurleesweke in ukkespeulplak Meulewiek in Noordwoolde. De eupening zal gebeuren deur kultuurdippeteerde Sietske Poepjes. Zi’j zal daorveur een verhaeltien veurlezen uut et ni’jste Tomkeboekien Hoj Tomke. Et is veur et eerst dat disse biezundere veurleesweke, die sund jaor en dag in de hiele perveensie Frieslaand holen wodt, in Stellingwarf uut aende gaot.
De Tomke-veurleesweke is een initiatief van It Selskip foar Fryske schriftekennisse. Dit zelschop het deur de hiele perveensie henne overal vri’jwillige mitwarkers zitten die de weke in heur dörp of regio orgeniseren. In de Stellingwarven gebeurt dat al sund jaor en dag deur twie vri’jwilligers van de Stellingwarver Schrieversronte, dat bin Akkie Zeilstra veur Oostaende en Wikje Haan veur Westaende.
Et boekien Tomke mit daorin de aeventuren van et joongien Tomke, zien kammeraotien Romke et hontien en Kornelia de kangeroe verschient dit jaor veur de 19e keer. Et wodt uutgeven deur de Afûk en komt behalven in et Fries en et Stellingwarfs o.e. ok uut in et Bildts en dit jaor veur et eerst in et Schiermonnikoogs. Veur de Stellingwarver ukken wodt Tomke vanuut et Fries in et Stellingwarfs vertaeld deur Sjoukje Oosterloo. De Stellingwarver Schrieversronte stelt veur alle ukken een boekien beschikber.
De feestelike eupening wodt bi’jwoond deur vertegenwoordigers van It selskip foar Fryske schriftekennisse, de Afûk en de Schrieversronte.


Jaap van der Bij bi’j jaorvergeerdering: Stellingwarfs verdient dezelde staotus as et Fries

De jaorvergeerdering van de Stellingwarver Schrieversronte wodde ok now weer deur een aorig koppeltien meensken bezocht, die heur betrokkenhied volop blieken leuten. Zo was d’r een aorige gedaachtewisseling over lekaole tillevisie, een idee dat et bestuur geern veerder onderzuken wil. Nao et schoft was d’r een biezunder pergrammeonderdiel. Veurzitter Ype Dijkstra gong op een College Tour-achtige meniere in gesprek mit de heer Jaap van der Bij, bekend onder meer van zien aktiviteiten in de Ried fan de Fryske Beweging, en as zodaonig al goed bekend mit de Stellingwarver Schrieversronte. Die is uteraord ok vertegenwoordigd in die Ried. Et gesprek hadde een indieling in drie thema’s: onderwies, (tael)beweging en poletiek. Dat kreeg een biezunder extragien, want Van der Bij veurzitter van de OSF.
Van der Bij schilderde in et gesprek hoe hi’j d’r staorigan aachter kommen was hoe muuilik et Fries et indertied hadde om wat tot anzien te kommen. Hi’j ston d’r eerst nogal koold tegenover, mar wodde de hieltied meer deurdrongen deur de invloed van kollega’s in et onderwies in et Friese Frieslaand. En nog bin d’r perblemen zat, vandaege-de-dag, zee hi’j: de meensken moe’n d’r weer toe brocht wodden om Fries en Stellingwarfs te praoten tegen goenend van buten die dat niet doen. Van der Bij pleitte in et algemien veur de meertaelige saemenleving, en niet tegen een saemenleving daor taelen as et waore wat butensleuten wodden. In de praktiek het de tael van ‘de ekonomische macht’, lees: ‘Hollaand’ slim et overwicht. Op een vraoge uut de zael, daor in steld wodde dat ‘Den Haag’ tegen veerdere erkennings onder diel III is omreden de Raod van Europa dan zo streng konterleren gaot, reageerde hi’j mit de opmarking dat dat gewoon niet waor is. De Raod is oe zo bedochtzem en vrundelik-uutneudigend, was zien inzicht. De Ried het een biezunder projekt in ontwikkeling dat in gang perbeert te brengen dat meensken weer gewoon veuruutstrevend mit de tael van dörp en streek ommegaon, ok dus wat et Stellingwarfs anbelangt.
In gesprek mit Dijkstra en de zael over de poletiek in gemiente en perveensie dochte et Van der Bij dat politici meer naost de meensken en orgenisaosies staon moeten; et liekt vandaege-de-dag wel es dat ze op de ien of aandere meniere wat te vule op ofstaand kommen binnen, wiels ze toch veur en van de meensken binnen, niet eersomme, en dus uutgaon moeten zollen van wat d’r bi’j de orgenisaosies leeft. En zo kwammen d’r in dit boeiende pergramme-onderdiel nogal wat interessaante, fundamentele zaeken op ‘e bodden. Et onderwarp, de invulling en de visies zollen beslist ok een veul groter pebliek boeid hebben.


Hendrik Fokkema uut Sunnege: ni'je man in et bestuur van de Stellingwarver Schrieversronte; ofscheid van Fokke Bron

Neffens de statuten van de Stellingwarver Schrieversronte kun bestuursleden twie tiedrektes zitting hebben in et bestuur, dat zodoende was d’r op de aovend van 20 meie een oftreden en een opvolging in de jaorvergeerdering in Berkoop an de odder. Zittend lid Fokke Bron van De Langelille mos spietig genoeg ofscheid nemen. Hi’j was een bestuurslid daor iederiene slim op gesteld was. Dat dee ok now weer blieken. Aenlik vertegenwoordigde hi’j ok een biezunder stokkien Stellingwarf, dat wil zeggen de westelikste kaante. Bron wodde deur veurzitter Ype Dijkstra slim bedaankt veur zien inzet en hi’j kreeg netuurlik een hattelik applaus van de zael. Dat was d’r ok veur et ni’je bestuurslid Hendrik Fokkema van Sunnege. Fokkema warkt een flink aende buten oons gebied in et onderwies, mar is streekman in hatte en nieren, zo dee bi’j zien kleine prissentaosie blieken. Hi’j is begaon mit et eigene, mit et kleine en wat grotere dat bi’j de regio heurt, en in et biezunder ok mit de eigen tael. Die moe’n we veural niet sloeren laoten en die is veural niet minder, zo benaodrokte hi’j nog es. Dit ni’je bestuurslid zal him vot-op-slag thuus vulen kunnen in et bestuur, zo zal mennige anwezige docht hebben. In ieder geval, de Algemiene Raod van de Stichting Stellingwarver Schrieversronte zag et mit de welkomstwoorden van veurzitter Dijkstra hielemaole zitten en stemde mit algemiene stemmen veur et ni’je bestuurslid.


‘10 mei 1940 Evacuatie in Weststellingwerf’

‘10 mei 1940 Evacuatie in Weststellingwerf’ is de titel van De Stelling, et tiedschrift van de Vereniging Historie Weststellingwerf e.o., dat bi’jkotten prissenteerd wodden zal tiedens een bi’jienkomst in De RietNymf in Munnikeburen.
Die evakuaosie op de eerste dag van de Twiede Wereldoorlog van de 2277 bewoners, tegere mit 6133 stoks vee uut De Groote Veenpoolder in West-Stellingwarf en van een diel van et waeterschop De Poolder Ooldelaemer, is een zowat vergeten gebeurtenis.
De twie poolders weren een onderdiel van de Friese Merelinie en zollen daoromme onder waeter zet wodden om zo een netuurlike barrière dwas deur de perveensie te kriegen, die de komst van de Duutse troepen richting de Ofsluutdiek mit keren mos.
De overrompelende invaosie, een gebrekkige orgenisaosie en zowat gien waeter weren d’r de oorzaeken van dat et hiele Friese merelinieprojekt op niks uutdri’jde.
Was liekewel et onderwaeterzetten deurgaon in de daegen daornao, dan zollen de gevolgen niet te overzien west wezen.
De redaktie van De Stelling het perbeerd de evakuaosie in West-Stellingwarf en de verhaelen d’r ommetoe zo getrouw meugelik weer te geven.
Vri’jdag 8 meie om 14.00 ure zal wethoolder Frans Kloosterman van West-Stellingwarf et eerste exemplaor van dit biezundere nommer van De Stelling in ontvangst nemen. Dat zal wezen in et Life en Nature Centrum De RietNymf, Grindweg 103 in Munnikeburen.
Iene van de saemenstellers van dit nommer van De Stelling, Geert Lantinga, zal een kotte illestreerde veurdracht over et gebeuren om 10 meie 1940 holen.
Meer infermaosie kuj’ kriegen via info@historieweststellingwerf.nl of 0561-481595.


Nedersaksisch: ni’j overleg mit et ministerie

De perveensie Drenthe en SONT hebben de Nedersaksische overheden en bi’j SONT ansleuten orgenisaosies mit een brief infermeerd over de staand van zaeken angaonde heur overleg mit Binnenlaanse zaeken. Et hiernao volgende komt as veurnaemste uut die brief, die in zien gehiel te vienen is op www.sont.nl.
Veurig jaor meie is ambtelik overleg tot staand kommen tussen SONT en et Ministerie van BZK, angaonde een verkenning van meugelikheden en onmeugelikheden op et punt van veerdere erkenning. Ok het d’r overleg west mit de opstellers van et rappot 'Nedersaksisch waar het kan' (et rappot Herweijer / Jans). In overleg is mit mekeer vaaststeld dat et Nedersaksisch voldot an de 37 parregraffen daor et de hieltied omme gaot. Daornaost wodde angeven dat ambtelike vertegenwoordigers aorig schruten binnen veur konsekweensies op et gebied van wet- en regelgeving en middels as de erkenning opgeven wodt bi’j de Raod van Europa en leidet tot visitaosies op et nivo van diel III.
In et verlengde het et Ministerie van BZK et veurstel daon om over te gaon tot een laandelike erkenning van et Nedersaksisch op basis van de al nuumde 37 parregraffen, liekewel zonder dat zoks officieel opgeven wodt bi’j de Raod van Europa. De erkenning zol op kammenetsnivo gebeuren moeten toegelieke mit een konvenaant van et Riek, regionaole overheden en SONT dat veurzicht in een konkreet saemenwarkingspergramme.
SONT zicht zoks as een goeie meugelikhied, omreden et een laandelike erkenning inhoolt bovenop de bestaonde erkenning onder diel II van et Europese haandvest. Zoks komt de staotus van et Nedersaksisch ten goede, omdat et invulling geft an de feitelike betrokkenhied van et Ministerie van BZK bi’j et Nedersaksisch en omreden rekening hullen wodden mit de bezwaoren van et Riek. We staon an et begin van een begaonber pad, zegt SONT, dus: ‘wodt vervolgd’.


Nedersaksisch en Riek: gien financieel ni’js

In tegenstelling mit aandere berichten in pattie media is d’r veur zoveer oons bekend gien spraoke van financiële toezeggings deur et Riek angaonde ondersteuning van et Nedersaksisch. Wel wodt verkend in hoevere et Riek him d’r formeel in vienen kunnen zol dat voldaon wodt an 37 parregraffen van et Europese haandvest. Die bin eerder bevestigd deur juristen van de RUG, deur de perveensies Drenthe, Gelderlaand, Grunningen en Overiessel en deur de gemienten Oost- en West-Stellingwarf. Hoewel zoks gien ni’js is, brengen we disse tiedinge omreden we van verschillende kaanten vraogen kregen.


Ni’je webstee Schrieversronte

Sund een posien het de Stellingwarver Schrieversronte een ni’je, overkoepelende, webstee. Dat is www.stellingwarver-schrieversronte.nl. Wie op die webstee kikt, zicht de drie websteden die de stichting onderdehaand verzorgt en beheert. Et gaot om de algemiene webstee stellingwarfs.nl, daor mit naeme veul infermaosie en ni’js op te vienen is angaonde de tael en de aachtergronden daorvan. Ok is d’r alle andacht veur de streek- en laandschopsgeschiedenis. De twiede webstee is stellingplus.nl, die veural bedoeld is om alle aktiviteiten en ni’jgies van de SSR op te zetten. D’r wo’n ok mit riegelmaot verhaelen en gedichten, foto’s, streekgerechten, spreuken én ‘dwarrels’ op plaetst. Zoe’n ‘dwarrel’ kuj’ een betien vergelieken mit ‘Loesje’. De dadde webstee is www.stellingia.nl, dat is et digitaole Kenniscentrum van de Stellingwarver Schrieversronte. Op termien zullen daor alle (biezundere) kollekties, boeken, tiedschriften, et knipselarchief en et geluuds- en beeldarchief uut et unieke Kenniscentrum in Berkoop op plaetst wodden.


Kraanzelegging mit schoelekiender bi’j herdaenkingsmonement in Oosterwoolde

Bi’j et monement an de Brink in Oosterwoolde was vandemorgen 13-4-2013 om 11.00 ure een kraanzelegging mit schoelekiender. Dat weren de kiender van de hoogste groepen van alle schoelen. Krek as in een tal aandere plakken in oonze omgeving wodde op die meniere stillestaon bi’j et feit dat et dörp Oosterwoolde 70 jaor leden, op 13 april 1945, bevri’jd wodde van de Duutse bezetters. Et monement is adopteerd deur alle basisschoelen in Oosterwoolde. Wethoolder Sietse Derks legde tegere mit schoelekiender een kraanze bi’j et monement. ‘Opdat wi’j niet vergeten’. [bron: webstee gemiente Oost-Stellingwarf]


Tentoonstelling W.O. II deur burgemeester Oosterman eupend

Maendagmorgen 13 april 2015 eupende burgemeester Harry Oosterman van Oost-Stellingwarf een biezundere tentoonstelling rond de Twiede Wereldoorlog. Bi’j die eupening weren kiender van basisschoele De Lamer betrokken (van Oolde- en Ni'jlaemer en omgeving). Zi’j warken dit veurjaor an een groot projekt rond die oorlog. Oosterman gaf an dat hi’j et van groot belang acht dat kiender weet hebben van die verschrikkelike periode '40-'45. Dat oons laand now al 70 jaor niet betrokken west het bi’j oorloggen is best biezunder. Vandaege-de-dag is d’r opni’j veul spanning in de wereld, zoas de situaosie in Oekraïne en die in et Midden-Oosten. De burgemeester komplementeerde daoromme et initiatief van de Stellingwarver Schrieversronte om een tentoonstelling te orgeniseren die mit naeme bedoeld is veur de kiender.
De tentoonstelling wodde inricht deur de vri’jwilligers Jan Menger, Jan de Vries, Hendrik Betten, Pieter de Jong en Roelof Dragt, mit hulpe van Schrieversrontemitwarkster Saskia Douma.
Veur disse biezundere eupening hadde de Schrieversronte ok auteur Niek van der Oord nuugd. Van der Oord vertelde de kiender an de haand van een PowerPoint over de Joodse warkkaampen zoas die hier bi’j omme indertied veurkwammen. Die kaampen weren de plakken waor Joden eerst verzaemeld en an et wark zet wodden. Begin oktober 1942 bin alle meensken die in die kaampen zatten toegelieke vothaeld en ofvoerd naor Westerbork en vervolgens naor de vernietigingskaampen. De auteur van et krek opni’j verschenen boek ‘Joodse Werkkampen’ hadde ok een koffertien mitneumen. Dat koffertien wodde deur zien eigener in bewering geven doe hi’j naor Westerbork ofvoerd wodde. Et koffertien is d’r nog altied, de eigener is nooit weerommekommen. Et verhael maekte zichtber indrok op de kiender.
Nao de eupening konnen de leerlingen an de haand van een begeleidende lesbrief de tentoonstelling bekieken. Mit mekeer zullen zoe’n tien schoelen de tentoonstelling bekieken gaon. De tentoonstelling, die tot en mit 26 april duurt, is veur iederiene te bezuken. Dat kan van maendag tot en mit vri’jdag tussen 9.00 en 16.00 ure, en in et weekaende van 13.00 tot 16.00 ure. De toegang is ommenocht.


Jongste Ovend: ok ommedaenken veur 70 jaor bevri’jding

Nommer 2 van ‘De Ovend’ jg. 43 (2015) geft in verschillende bi’jdregen ommedaenken an W.O. II. De redaktie gaot in op de tentoonstelling die argens eers op disse websteebladziede ok nuumd en beschreven is, en geft ommedaenken an et Monement op et Keuper-drok-draank-schrieversplein in Oosterwoolde, Sjoukje Oosterloo beschrift herinnings an die oorlog, die ze nog as klein maegien mitmaekt het. Harmen Houtman beschrift in ‘Nooit weer…!?’zien ‘Bezuuk Auschwitz – Birkenau’ en Jan Menger komt in ‘Dit plak dot me wat’, schreven deur Jannes Westerhof, ok uut op herinnerings an de oorlog. En ok op zien verzaemelwark angaonde oorlog, dat hi’j zoe’n betien zien leven lang al daon het. Jan Koops gaot veerder weeromme in de tied en vertelt over de inzet van vri’jwilligers - ok uut oonze omgeving - om et leger te helpen om een aende te maeken an de Belgische opstaand. De beide bruurs Albert en Koop Piekeboer uut Donkerbroek kriegen mit naeme zien ommedaenken; et herdaenkingskrusien van iene van beide, Koop, is in bezit van de Hervormde gemiente. Jan Koops vertelt in de Ovend veerder ok over een ni’je kuierroute in Appelsche. Daor bin hi'j en aanderen mit doende. Veerder o.e. in disse Ovend poëzie van Roely Bakker, Willem Jan Teijema, Freddie de Vries en Harmen Houtman. Johan Veenstra brengt zien volgende katteverhael, Jannes Westerhof stelt uut naeme van De Ovend Jan Koops veur as ni’j redaktielid, en in een eer artikel geft hi’j een indrok van de schriever Chris Canter. Jan van Mackem gaot in op de voetbalanduding ‘melbussehoogte’ en Anne Henk Bloemhoff vertelt over de wereld van Osaka (Japan). Hi'j ondervun een aorige overienkomst mit oonze wereld: zien gebruuk van streektaelwoorden uut die regio kreeg de neudige wardering van de meensken daor bi'j omme.


Maotschoppelike meerweerde bi'j promosietrajekt Laandschopsgeschiedenis

Promovendus Dennis Worst (Fryske Akademy) het mit aandere enthousiastelingen een kursus laandschopsgeschiedenis opzet, en voert die uut mit heur en et streektaelinstituut Stellingwarver Schrieversronte. Hi'j dot dat naost zien promosietrajekt, in verschillende dörpen nao mekeer. Nao Else en Oosterwoolde dri'jt de kursus now in Appelsche (mit mitwarking van de historische verieninge, in De Hoolten Klinte). In vier verschillende thema-aovens en mit twie exkursies wodt stillestaon bi'j de ontstaons- en dörpsgeschiedenis. Iederkeer staot et verbaand tussen meensken en laandschop centraol. Lees veerder op et aio-blog bi'j de FA: www.deayotun.wordpress.com


Herdaenkings zeuventig jaor bevri'jding gaonde

Dit jaor is et zeuventig jaor leden dat Nederlaand bevri'jd wodde van de Duutse bezetters. De ooldsten onder oons weten dat nog uut eigen heugenschop, aanderen weten d'r van uut de femiliekring, van kunde, uut boeken, van films en gao mar deur. De dattiende april is veur Oost- en West-Stellingwarf biezunder, omreden oons gebied in die tied van et zuden uut weer vri'j wodde deur toedoen van o.e. de Kannedezen en Fraansen. Vandaor ok de naeme '13 aprilstraote'in Oosterwoolde. De Stellingwarver Schrieversronte geft op gepaste wieze ommedaenken an de oorlog en de ofloop d'r van, mit andacht veur wat him in oonze kontreinen ofspeulde. Zo is d'r een biezundere tentoonstelling in et Schrieversrontegebouw en geft Niek van der Oord een interessaante lezing (in beide gevallen: zie boven en naor onderen op disse bladziede).

Hier direkt onder lezen jim een gedicht van de bekende schriever H.J. Bergveld, dat hi'j schreef en publiceerde zeuven jaor nao de oorlog, dus gien zeuventig jaor... Toch zullen d'r misschien nogal wat lezers van now dezelde ongerusthied vulen: de oorlog en de offers die brocht binnen, meugen niet vergeten wodden.

Zol Nederlaand nog weten?

Et zal oons Nederlaanse volk
Naor 'k hope nog wel heugen,
Dat wi’j oons onder 't Duutse jok
Veur knoet en onrecht beugen.
Et was de tied van roof en moord,
Van laandverraod en leugen!
De tied waorin soms heit en kiend
Mekaander niet verdreugen!
De tied van arbeidsdienst en zo
En warken in de vremde!
De tied van koncentraosiekaamp
En wat oons méér beklemde!

Doe zochten wi’j om hulp en raod
En 'n veilig hennekommen!
En om een vals persoonsbewies
Om an 't geveer t' ontkommen!
D'r weren goenend uut 't verzet
Die daor wel raod op wusten!
En die veur oons, uut plichtsgevuuI,
Heur leven waogen dusten!
En… vul d'r iene deur verraod,
Dan weren wi’j verslegen!
Wi’j zeden: ‘Die vergeet ik nooit!’
En snokten,… wat verlegen…

Now is et al weer zeuven jaor
Dat wi’j in vrede leven.
En ieder jaor, de vierde mei’,
Dan daenken wi’j nog even
An oonze helden uut 't verzet,
Die veur de vri’jhied vullen!
Temeensen... dat was grif oons plan!
Mar 't bleef meerstal bi'j: zúllenl
Et schient, wi'j bin mit oonze nood
Heur offers ók vergeten…
En 'k vraoge mi'j mit schaemte of:
Zol Nederlaand nog wéten?

(meie 1952)


Et gedicht komt uut Bergveld lest veur uut eigen wark (Berkoop, 2013). Daor staot ok een soortgeliekens gedicht in: Opdat wi'j nooit vergeten, en ok infermaosie over de rolle van Bergveld in et verzet van oonze omgeving. Ok et herdaenkingsmonement bi'j et Gezondhiedscentrum (et oolde gemientehuus) in Oosterwoolde toont dichtriegels van Bergveld. Uteraord is d'r hiel vule meer bekend over W.O. II in Stellingwarf. Klik bi'jveurbeeld an: www.stellingia.nl. Gao dan naor 'boeken' en klik an 'De regio tijdens de tweede wereldoorlog'. Kiek eventueel ok op etzelde www.stellingia.nl, index haandbiebeltheek, en zuuk dan op 'oorlog', 'bevrijding'.


Lezing over Joodse warkkaampen op kommenwegen: 16-4, gebouw Stellingwarver Schrieversronte, Berkoop

In Oost- en West-Stellingwarf en krek d’r buten weren in de Twiede Wereldoorlog warkkaampen daor Joodse Nederlaanders verplicht an et wark zet wodden. De geschiedenis van die Joodse warkkaampen is de laeste jaoren veur et locht kommen. Niek van der Oord, auteur van et boek ‘Jodenkampen’, vertelt d’r op 16 april over, bi’j de Stellingwarver Schrieversronte.
Om disse tied henne verschient de dadde drok van et boek, dat in 2003 veur et eerst van de passe kwam. Zoks geft an dat veur veul meensken de geschiedenis van de Joodse warkkaampen hielemaole onbekend was. Die kaampen weren et veurpertaol voor Kaamp Westerbork. Van daor uut wodden de Joden op transport zet naor de vernietigingskaampen Auschwitz en Sobibor.
In West-Stellingwerf lag kaamp ‘It Petgat’ in Blesdieke en in Oost-Stellingwerf haj’ de kaampen De Laandweer (Else) en Ybenheer (De Fochtel), wiels krek over de perveensiegreens de kaampen Diever A en B en Vledder laggen. Honderden Joodse mannen zatten daore in 1942. Mar inkelden van heur hebben de oorlog overleefd. Op die lekaosies het de Stichting Joodse Warkkaampen, daor Van der Oord veurzitter van is, monementen opricht. De lezing - mit powerpoint - zal wezen in het gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte en begint om 20.00 ure. De intree is € 5,00. Vanwegens et niet zo grote tal stoelen is et neudig daj’ je even opgeven. Dat kan deur te mailen naor info@stellingwarfs.nl of deur te bellen mit et kantoor: 0516-451108.


Jaorverslag 2014 van Stichting Stellingwarver Schrieversronte online

Krek as mit twie eerdere jaorverslaegen is now ok et jaorverslag 2014 digitaol beschikber. Ie kun et vienen deur an de linkerkaante van disse bladziede, onder 'Algemiene info', de anklikmeugelikhied 'bestuur' te kiezen.


Verhael van Harmen Houtman bi'j beste drieje van Friese schriefwedstried

Nao de nommenaosie van et Stellingwarver ‘Van schossel tot slingerpad’, een keunstboek mit poëzie en beeldende keunst van drie Stellingwarver dichters en drie keunsteners, bi'j de DvhN-streektaelpries is Stellingwarf opni'j bi'j de beteren in groter verbaand, en nog wel bi'j de top-drieje van een grote perveensiaole schrieveri'jepries in Frieslaand.
Vandaege wodde bekend dat schriever Harmen Houtman een pries wunnen het mit zien bi’jdrege an een gezaemelike schriefwedstried van et Fries Dagblad, Omroep Frieslaand en et Fryske Skriuwersboun. An de verhaelewedstried deden mar liefst 54 meensken mit, en et verhael ‘De verleuren zeune’ van Harmen heurt bi’j de beste drieje. Op donderdag 26 meert wodt in een livepergramme van Omroep Frieslaand bekend maekt wie de uuteindelike winner wodden is.


Minister geft Madeleine van Toorenburg bescheid

Op 5 meert het minister Plasterk van Binnenlaanse Zaeken bescheid geven op de vraogen van CDA-kaemerlid Vrouw M. van Toorenburg. De antwoorden bin niet schokkend; de minister wist veuruut naor de kommende evaluaosie mit de Raod van Europa en overleg mit SONT en de regio-overheden om te zien wat meugelikerwieze daon wodden kan. Veur meer lezen kuj' naor de webstee van Binnenlaanse zaeken gaon. Klik dan an: http://bit.ly/1ETcX3H]


Position paper veur de Raod van Europa en Kaemerkemmissie Binnenlaanse Zaeken angaonde Fries en Nedersaksisch

Gister 6 meert is een ‘position paper’ anbeuden an de Kaemerleden de vrouwluden Magda Berndsen (D'66) en Lutz Jacobi (PvdA). Waornemend veurzitter van EBLT / EBKT Tryntsje van der Veer en adviseur Onno Falkena hebben in heur inleidings behalve veur Friese kwessies dudelik ommedaenken vraogd veur de pesisie van et Nedersaksisch, in de geest van de pesaosie d’r over in et paper, in et biezunder veur de erkenning onder diel III. Vrouw Berndsen is veurzitter, vrouw Jacobi twiede veurzitter. Zi'j zullen et paper an de odder stellen in de Kaemerkemmissie. Lutz Jacobi gong nog op de weigering tot erkenning onder diel III deur Plasterk in en zee dat ze d'r wat an perberen te doen vanuut de Kaemerkemmissie. Berndsen nuumde de laeste wet op et Fries as een positieve ontwikkeling. Vrouw Marieke Sanders, Nederlaans lid van et Committee of Experts van de Raod van Europa kreeg uteraord ok een exemplaor van et paper anbeuden en vun persoonlik de evaluaosie van de warking van et haandvest belangriek. Dat gebeurt in principe driejaorliks, en daoromme bin goeie verslagleggings een veurnaem ding. Verschillende anwezigen nuumden et belangriek dat d'r een struktureel nationaol overleg op gang komt tussen NGO's enz. en overheden over evaluaosies, ofstemmings en zo wat henne. Duutslaand geft van dat al jaoren et goeie veurbeeld, zo staot ok in et paper te lezen. En dat is ok de rikkemedaosie deur de RvE. De tekst van et paper is te vienen op de webstee van eblt.nl.


Eventaoris haandbiebeltheek op stellingia.nl

Al sund jaor en dag beschikt de Stellingwarver Schrieversronte over een interessaante haandbiebeltheek. Die biebeltheek is in et eerste plak bedoeld veur intern gebruuk, mar is ok te bezuken deur eren. Van de boeken van de biebeltheek is now een beschrievende index maekt deur Schrieversronte-vri’jwilliger Jaap Elzenaar van De Hoeve. Die index is sund kot in te zien op www.stellingia.nl. In de haandbiebeltheek kuj’ nao ofspraoke terechte in kantooruren van de Stellingwarver Schrieversronte. Et maeken van een ofspraoke kan tillefonisch (0516-451108) of via de mail info@stellingwarfs.nl .


Oplaeden, tot in de e-wolken(s)...

Al een jaor of wat numen we in et digitaole wereltien van de Stellingwarver Schrieversronte de website de webstee, krek as in Drenthe en Overiessel en zo, en et downloaden daelelaeden. Mar hoe dan mit uplaoden, kregen we as vraoge. Now, dat is niet botte ingewikkeld: uploaden = oplaeden. Ie kun huusraod oplaeden (op een waegen), en ie kun ok huj, kuil en dong oplaeden. En zo kuj' dus ok een bestaand oplaeden op o.e. een webstee of e-wolke. Inderdaod, de iCloud. Eerlik is eerlik, dat liekt een soortnaeme mar et is feitelik een marknaeme, van Apple. We heuren die bron wel even te numen.


Nog mar es een keer weer: ‘dialekt’ levert gien schae op bi’j kiender

As dielprojekt bi’j een groter projekt naor meertaelighied van de universiteit van Utrecht dot Kirsten van den Heuij onderzuuk naor de taelbeheersing van schoelekiender in een Limburgs dörp. Ze zegt: ‘We zien dat de kiender die hiel vule Nederlaans bruken, niet per definitie ok een grote woordeschat van et Nederlaans hebben. Kiender die veul dialektwoorden hebben, skoren in elk geval niet minder op oonze taek. Butendat zitten alle kiender in oonze steekproef wat boven et laandelike gemiddelde. Et dialekt zit heur dus niet in de wege.’ Uut heur grotere onderzuuk dot blieken dat kiender die twietaelig opgruuien, kognitief veurdiel hebben kunnen. Deurdat ze de hieltied iene van beide taelen onderdrokken moeten, kun ze hiel goed infermaosie die van belang is scheiden van wat onbelangriek is. Op alderhaande kognitieve taekies doen ze et daordeur over et algemien beter, zegt de onderzuukster. (bron: de ni’jsbrief van et Meertens Instituut)


Webstee 'Stellingia' bödt een digitaole blik in belangrieke studies, beschrievings, dicht- en verhaelebundels en meer uut et Schrieversronte-kenniscentrum

Op zaoterdag 22 november het de Stellingwarver Schrieversronte officieel een ni'je webstee eupend, www.stellingia.nl. www.stellingia.nl! Daor is een hieleboel te zien. D'r bin alderhaande belangrieke studies over et Stellingwarfs en de Stellingwarver geschiedenis opneumen. Vri'jwilligers scannen materiaol uut et Schrieversronte-kenniscentrum en zullen dat gaondeweg veur de wereld toegaankelik maeken op de ni'je webstee. Mit naeme ok uutgiften die uutverkocht binnen en die niet nog es opni'j drokt wodden, zullen op disse meniere makkelik in te zien wezen. Dislange koj' op www.stellingwarfs.nl et haandwoordeboek Stellingwarfs - Nederlaans inzien, mar sund 22 november 2014 is op www.stellingia.nl ok et grote, vierdielige Stellingwarfs Woordeboek te raodplegen. En zo is d'r meer. Ok de verschillende jaorgangen van et Stellingwarver kulturele tiedschrift 'De Ovend' kommen daor te hangen; flink wat ofleverings bin d'r al in te zien.


Gegevens in oolde dagblaeden zuken: dat kan goed mit ‘Delpher’

Een aorig ni’jgien uut de digitaole wereld, daor et Meertens Instituut mit naeme op wezen het: d’r bin now hiel vule oolde kraante-uutgiften beschikber om digitaol deur te zuken, zo te zien ok meer as dat de meersten bekend wezen zal. Vandaor dit berichien: veur elkeniene die bepaolde oolde dagbladen deurzuken wil is d’r now de zuukmesiene Delpher. De Keuninklike Biebeltheek (KB) het d'r hiel veul veur anleverd. Die het trouwens een jaormennig leden al weten laoten an de Stellingwarver Schrieversronte dat ze zels al heur boeken gaondeweg digitaliseren zullen, ok heur boeken in de streektael. Mar Delpher is dus now even in et ni’js. Ie kun in oolde kraanten vanzels berichten vienen over streektaelschrievers vroeger, over stokkies m.b.t. de geschiedenis, en al zo wat henne. Et is netuurlik wel even goed naodaenken om een logisch woord in te tikken daor aj' mit zuken willen. Veur oonze omgeving is van belang om te weten dat ok de ‘Friese Koerier’ (1952-1969) deur te zuken is via Delpher. Die kraante, die veul infermaosie het uut Stellingwarf weg, is now dus ok beter te vienen en in te zien as eerder. De KB hadde al wel de ‘Friese Koerier’ digitaol beschikber sund et laest van 2011. De Liwwadder kraante van vroeger koj’ al eerder digitaol deurzuken, via dekrantvantoen.nl. Dat was al aorig bekend. Dat de Friese Koerier ok te deurzuken was, was dus niet bi'j elkeniene bekend. Mar dat zal now mit ‘Delpher’ wel aanders wodden. Hier kuj’ him vienen:
www.delpher.nl


Of bi'j' an 't zuken naor oolder ni'js van de Stellingwarver Schrieversronte? Klik dan 'webstee-archief' an, linksonder, en ruul algedurig deur naor beneden!


Stellingwarver Schrieversronte vragt vri’jwilligers!

Veur et veerder digitaliseren van et Kenniscentrum van de Schrieversronte is de Stellingwarver Schrieversronte op zuke naor meensken die een dagdiel in de weke daor an mithelpen willen. Sund een posien is om die reden al een groepien vri’jwilligers o.l.v. Schrieversrontemitwarkster Saskia Douma drok doende mit et herorgeniseren van et belangrieke centrum. Et Kenniscentrum van de Schrieversronte is ét centrum in de Stellingwarven waor unieke kollekties angaonde de Stellingwarver tael en streekkultuur op een goeie meniere beweerd blieven. Et doel is om de kommende tied alle unieke materiaol dat in et Kenniscentrum te vienen is op de ni’je webstee www.stellingia.nl te plaetsen. Veur et inscannen van alle schriftelike materiaol wodt now uutkeken naor meensken die de Schrieversronte daor bi’j helpen willen. Dus… hebben jow een morgen of een middag over in de weke, en jow zollen mithelpen willen, jow bin van hatte welkom! Anmellen kan deur even te bellen mit de Schrieversronte (0516-451108), en dan even te vraogen naor Sietske Bloemhoff.


Ype Dijkstra, veurzitter van de Stellingwarver Schrieversronte: mit mekeer zorgen veur de tael en en aandere eigene van Oost- en West-Stellingwarf! Veur et locht kommen d’r mit!

Meensken moe’n zorgen veur et eigene en daor mit naor veuren stappen. Dat eigene moej’ toch veural niet sloeren laoten. Disse bosschop brocht veurzitter Ype Dijkstra van de Stellingwarver Schrieversronte in een noflik en interessaant vraoggesprek dat Odrie vandemorgen, 15 feberwaori, mit him hadde. Et pergramme Huus en Hiem van de Oost-Stellingwarver radio Odrie is bi’j veul meensken wel bekend, mar bi’j aanderen jammer genoeg ok niet. Niet iederiene zal de uutzending mit Dijkstra heurd hebben en daoromme brengen we hier nog wat grepen d’r uut naor veuren. Et onderwarp en de uutienzettings weren feitelik geschikt veur een veul groter pebliek as allienig Oost-Stellingwarf, dat was dudelik. Wi’j moe’n, zo zee de veurzitter, de kleine dingen: de gewoonten, mar ok de tael, die in Nederlaand en in et verbaand van West-Europa toch feitelik hiel biezunder is, slim koesteren en we moe’n die eigen tael en kultuur naor veuren brengen. As streektaelinstituut het de Stellingwarver Schrieversronte daor netuurlik een stok verantwoordelikhied in en ze doen daor allemachtig veul, mar ok de gewone meensken zels in alle veertig dörpen kun veul betekenen, en zeker zollen ok de overheden meer kunnen as now. Netuurlik warkt de Stellingwarver Schrieversronte op alderhaande fronten goed saemen mit de beide gemienten en de perveensie, mar Dijkstra zol now oe zo graeg zien dat die zorg ok wat meer uut betrokken bestuurders en politici zels kwam. De prissentaosie van de Schrieversronte veur de Raod van Oost nog niet zo lange leden het wat him as Schrieversronte-veurzitter betreft een voltreffer west, want hi’j vernam dat d’r toch echt wel goeie belangstelling was en dat de goeie wil ok dudelik was. D’r is deur alle enthousiasme dan ok een iendaegse flitskursus Stellingwarver tael en kultuur in de maek, uutgerekend ok veur oonze volksvertegenwoordigers in de gemienteraoden.
Dijkstra wees op et biezundere van oons gebied; dat bin niet allienig de tael en de kultuur, mar dat bin ok netuur en laandschop, zoas et Lendedal. Hi’j vun dat we mit ’n allen, dus ok de gemienten en alderhaande orgenisaosies en instellings, et biezundere van oons gebied goed in de gaten hebben moeten en die ok waor et kan naor veuren brengen moeten. Oons gebied het die prachtige weerden, now, dat moe’n meensken daor niet mit een ‘now ja, och ja’ half an veurbi’jgaon. We moe’n dat mooie uutdregen, dan kan de biezunderhied van oons gebied ok dudelik wodden bi’j aanderen.
In dat verbaand nuumde de veurzitter ‘zien’ instelling een fantastische instelling, mit een kleine staf mit mitwarkers en een hiele protte vri’jwilligers die mit mekeer hiel vule uut de wege zetten. De Stellingwarver Schrieversronte is d’r veur de gemienschop en het allienig al een belangrieke funktie as infermaosiecentrum over de streek, de kultuur en de tael in et biezunder. Et zol, zo markte de veurzitter tussendeur op, verschrikkelik wezen as zokke aktiviteiten deur gemientelike bezunigings in et gedrang kommen zollen.
Van dat wees hi’j d’r nog es op dat et hielemaole verkeerd west het dat de gemienten in 2008 stopt binnen mit de subsidiëring van et ienigste wetenschoppelik onderzuuk naor et Stellingwarfs dat d’r was: dat van de Stellingwarver Schrieversronte. Meer as zunde, zee hi’j, want wie wat wil moet wat leren willen en wat onderzuken willen, eers overheerst al gauw de oppervlakkighied, en dat moe’n we echt veurkommen.
Wi’j moe’n trots wezen op de eigen tael en et aandere eigene, zo was de bosschop van Dijkstra, en dat moe’n we echt uutdregen. Zo zol et ok mooi wezen om de Stellingwarver naeme onder de Nederlaanse naeme op ‘e plaknaembodden te zetten. Om et eigene, et biezundere, uut te dregen.
Et vraoggesprek wodde voerd deur Hendrik Betten, en die kreeg netuurlik veul meer info van Dijkstra as wi’j hiere now beschrieven. Et was zoas vaeke een mooie uutzending, die extra fleur kreeg deur de meziekkeuze van Dijkstra. Zoas een lied van de verZweedste Nederlaander Cornelis Vreeswijk, mit kienderkoor en al.


Stellingwarver pergrammes op radio Odrie (lekaole omroep Oost-Stellingwarf): ok via live-stream

We kregen de vraoge of Odrie ok buten Oost-Stellingwarf beluusterd wodden kan, omreden meensken graeg naor et pergramme Huus en hiem van de zundagmorgen luusteren willen, en naor de vri’jdagse uutzending mit meziek in de streektael, 'Singeliers'. Zoks kan al weer een posien, mit daank an internet. Tip: zuuk daore http://www.omroepodrie.nl/. Klik an: ‘Luister naar Odrie via onze live-stream’

De pergrammes daor wi’j op doelen bin zo verdield over de weke:
Op de zundagmorgen is van 10.00 – 11.00 ure de herhaeling van et pergramme 'Singeliers', van de veurbi’je vri’jdag. Van 11.00 ure tot 12.00 ure heur ie et pergramme vol Stellingwarver kultuur en gebeurtenissen: ‘Huus en hiem’. Prissentaosie: Marry de Vos en Hendrik Betten; techniek: Peter Cruyming.
Op vri’jdag, van 16.00 tot 17.00 ure, is de herhaeling van et pergramme ‘Huus en Hiem’ dat de veurbi’je zundag west het.
Ok op vri’jdag is, van 17.00 ure tot 18.00 ure, et pergramme ‘Singeliers’, mit meziek in de streektael. Prissentaosie: Henk Kroese, Evert de Boer, Sietske Bloemhoff, Baukje Oosting, Hans Koopmans. Techniek: Jitze Hofstra.



Ni’jste Ovend is uut: neem een abonnement!

De Ovend jg. 43 no. 1 is pas verschenen. Dat is et feberwaorinommer van 2015. Daorin staot weer veul an interessaants te lezen, zoas krek as altied mit ‘De Ovend’. Geert Lantinga van Wolvege gaot in een fotorieke bi’jdrege kuierendewieze deur een mooi Stellingwarver laandschop, de redaktie vertelt dat de Schrieversronte-uutgifte ‘Van schossel tot slingerpad’ op nommenaosie staot bi’j de Dagblad van het Noorden-streektaelpries, Jannes Westerhof praot mit de Twent Gerrit Dannenberg in de riegel 'Oosterse kontakten' en Attie Nijboer publiceert een mooi gedicht mit as titel 'Dikke vlokken’. Anne Henk Bloemhoff geft zien Japanse indrokken now hi’j in Osaka an een taele-opleiding Japans leert, Lily Köhler schreef et verhael ‘Bemuuien’, Freddie de Vries schrift over woorden uut de wereld van de voetbalderi’je en schriever Johan Veenstra begint an een riegel kollums: ‘Boris en Joris – katteverhaelen’, kotomme, zoas aenlik ok van schrievers verwaacht wodden mag, zo legt hi’j uut. Henk Bloemhoff bleek mit hulpe van Jerem van Duijl ooldere vienplakken van Aekinge, De Knölle, Jardingen, Terwissche en Venekoten vunnen te hebben, en d’r is ommedaenken veur de prissentaosie van et ni’jste boek van Henk Jager: ‘Vissen, amfibienen en reptielen in Stellingwarf’. Wethoolder Sierd de Boer van Oost-Stellingwarf en wethoolder Frans Kloosterman van West-Stellingwarf bleken d’r bliede mit te wezen dat zi’j et eerste exemplaor anlangd kregen. En d’r is nog meer, lees zels mar es in et ienigste kulturele blad veur hiel Stellingwarf, in et Stellingwarfs netuurlik, et tiedschrift 'De Ovend' dus! Losse nommers van De Ovend gellen € 4,00, een jaorabonnement gelt € 20,00. Bi’j een jaorabonnement kriej’ zes nommers, elke twie maonden kriej’ dan et ni’jste nommer toestuurd.


CDA-er Madeleine van Toorenburg vragt minister Plasterk nao an over de erkenning onder diel III van et Nedersaksisch

Alweer zoe’n aanderhalf jaor leden of zoks was d’r een kaemerdebat waorin o.e. Lutz Jacobi (PVDA), Sander de Rouwe (CDA) en op 'e aachtergrond Eddy van Heijum (CDA) et opnammen veur et Nedersaksisch tegenover minister Plasterk, die mit de wonderlikste argementen toch krek de meerderhied hul: niet opni’j praoten over erkenning van et Nedersaksisch onder diel III van et Europese Haandvest, ik blief bi’j de eerdere ofwiezing. In de kaemerkemmissie van Binnenlaanse Zaeken is daor liekewel kritisch op deurpraot, mar in Plasterk liekt niet vule schot te zitten om d'r wat positiever naor te kieken. Gelokkig bin d’r nog altied aktieve kaemerleden, zoas CDA-kaemerlid Vrouw Madeleine van Toorenburg. Zi’j het een tal vraogen steld an Plasterk, PvdA-minister dus van Binnenlaanse Zaeken en Keuninkrieksrelaosies. Die vraogen kommen d’r in et kot op daele hoe et d’r mit staot. Zi’j wil o.e. weten as Plasterk him bepaolde toezeggings herinnert, wat de ambtelike gesprekken mit SONT opleverd hebben en as hi’j nog altied mient dat de inspannings onvoldoende binnen om tot erkenning onder diel III van et Europese Haandvest over te gaon. Ok wil zi’j weten wanneer as de experts van de Raod van Europa kommen om de naoleving van et haandvest in Nederlaand nao te gaon en hoe et ministerie daor now betrokken bi’j is.

Belangriekste vraoge: erkenning onder diel III

Alderbelangriekste vraoge veur et Nedersaksisch is liekewel et volgende. Vrouw Van Toorenburg citeert een kemmissieverslag van 24 april 2014; doe stelde et kammenet him veurstellen te kunnen dat et bezuuk van de Raod van Europa ‘ok ankneupingspunten bödt om de pesisie van et Nedersaksisch onder et Europees Haandvest tegen et locht te holen’. Vraoge die Vrouw Van Toorenburg d’r uut votkommen lat is as Plasterk daoromme bereid is om et kommende jaor zien pesisiebepaoling over erkenning onder diel III te heroverwegen.’

Gremietighied bi’j de Schrieversronte

De Stellingwarver Schrieversronte dringt al van rond 1994 an op erkenning onder diel III van et Nedersaksisch en in 1995 hebben beide gemienten dat verzuuk overneumen. Wel wodde in dat jaor diel II toekend, mar d’r is sund die tied al drie keer degelik antoond dat et Nedersaksisch an de bepaolings veur diel III voldot neffens et telsysteem van et haandvest. De laeste keer was dat mit et verschienen van et rappot Herweijer / Jans, te lezen op www.sont.nl. Nog mar een peer daegen leden sprak Schrieversronte-veurzitter Ype Dijkstra op Radio Odrie zien grote teleurstelling uut over de holing van minister Plasterk in dit verhael. Die man was him ommeraek ofvalen, zee hi’j ronduut. Dijkstra wodt now deur de CDA-kaemervraogen as et waore op zien winken bediend. Oold-streektaelfunktionaoris van de Stellingwarver Schrieversronte Henk Bloemhoff daenkt al krek liek. Die zit van 1994 of dichte op de erkenningskwessie en zegt: ‘Plasterk miende bliekber wat stoer doen te kunnen deur een fesoenlik verzuuk uut Noord- en Oost-Nederlaand, dat ok nog es niks kost en daor hi’jzels niks an hoeft te doen, nogal hooghattig naost him daele te leggen. Et Nedersaksisch en wi’j as gewone burgers moe’n zok gedrag dan zeker mar weer belieden.’ Et bestuur, direkteur en passeniel van de Stellingwarver Schrieversronte bin dus slim bliede dat volksvertegenwoordigers as Madeleine van Toorenburg d’r mit an de slag gaon.


Stellingwarver Schrieversronte eupende de archiefdeuren

Op zaoterdag 22 november kon iederiene van morgens tiene tot middags vier ure in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte terechte. De stichting zette die dag de deuren van et verni’jde Kenniscentrum waegenwied los, zodat bezukers een indrok kriegen konnen van wat d’r in dit veur de streek unieke centrum beweerd wodt. Al sund de oprichting van de Stellingwarver Schrieversronte in 1972 wodt perbeerd om alles op et gebied van de geschiedenis van et Stellingwarfs én dat van de Stellingwarver streekkultuur in dit centrum onder te brengen. Deur de jaoren henne is d’r zo een unieke verzaemeling ontstaon, die nargens eers in de regio te vienen is. Niet alliend is daor deur de mitwarkers van de Schrieversronte en een groep aktieve vri’jwilligers veul wark veur verzet; ok nogal wat biezundere kollekties bin deur de eigeners of arfgenaemen d’r van an de Schrieversronte schonken. Biezundere kollekties bin die van o.e. de ammeteur-historici Gerke P. Mulder (1905-1980) uut Appelsche, mar bi’jglieks ok op et gebied van de archeologie is d’r veul te bekieken. De hiele zaoterdag hebben mitwarkers en vri’jwilligers de bezukers rondleided. De vri'jwilligers hadden butendat veur een alderaorigste, overzichtelike tentoonstelling zorgd, die de bezukers slim wardeerden.


Studiekaemer

In de ni’je studiekaemer van et gebouw van de Schrieversronte kan iederiene die dat wil dokementen uut et Kenniscentrum veerder inzien. Vri’jwilligers hebben ien van de kantoorruumten daorveur speciaol inricht. In de studiekaemer is ok de haandbiebeltheek van de Schrieversronte te vienen. In de biebeltheek bin boeken opneumen die mit de regio te maeken hebben, mar ok alle Stellingwarfstaelige romans en dichtbundels bin daor in opneumen. In de studiekaemer is butendat een komputer te gebruken die ansleuten is op Internet, zodat eventueel mitien gebruuk maekt wodden kan van de webstee van et Kenniscentrum. De (biezundere) kollekties van et Kenniscentrum, mar ok de boeken in de haandbiebeltheek, wo’n niet uutliend. Kenniscentrum en studiekaemer bin alliend nao ofspraoke te bezuken.


Belangriek ommedaenken veur Nedersaksisch in et locht van kienderrechterapportage an VN

De vierde ngo-rapportage van et Nederlaanse Kienderrechtekollektief het ok et belang van zorg veur voldoende plak veur de minderhiedstaelen Fries, Limburgs en Nedersaksisch mit naeme in et onderwies onderstreept. Et bliekt, zo nuumt et rappot, dat et veur kiender vaeke muuilik is om zoe’n tael te bruken, omreden d’r in et onderwiespergramme en op tillevisie en radio weinig of gien ommedaenken an geven wodt. Ok bin d’r klachten dat d’r te min vakbekwaome meensken op ’e schoelen binnen. Et Nederlaanse kienderrechtekollektief rikkemedeert daoromme dit an de Verienigde Naosies: ‘Garandeer dat er op school en in de media voldoende aandacht wordt besteed aan minderheidstalen’. Uteraord vint ok de Stellingwarver Schrieversronte zoe’n geraansie veur voldoende ommedaenken van groot belang.
Et rappot is schreven deur ngo’s en maotschoppelijke orgenisaosies uut hiele Nederlaand die heur daegeliks doende holen mit kiender en kienderrechten. Zo onstaot een goed beeld van de kienderrechtesituaosie, zo stelt et rappot. Hoewel Nederlaand een ontwikkeld laand is waor veul kiender et goed hebben, is dat toch niet mit elk zo. Et rappot gaot dan ok over kiender daor et niet goed mit gaot of daor et mis mit gaon kan. Et wodde onderschreven deur tachtig maotschoppelike orgenisaosies, en zal deur de VN weer bruukt wodden om oonze overhied rikkemedaosies te doen om te verbeteren.


Snuffelkursus veur leden van raoden en staoten

De zunne leut him vandemorgen van twie kaanten zien: buten in et centrum van Berkoop mit tieden van mooi zunnig weer en… binnen, in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte. Daor was een fleurig en slim geïntesseerd zelschop van negen raods- en staoteleden bi’j mekeer om mit mekeer mit te doen an de Snuffelkursus, speciaol saemensteld veur heur as groep. Die kursus beston uut een mooi anbod op et terrein van de geschiedenis (brocht deur Geert Lantinga), de tael (Henk Bloemhoff) en de laandschopsgeschiedenis (lezing deur Dennis Worst). Dielnemers weren slim enthousiast over wat ze te heuren en te zien kregen. Nao et gemienschoppelike broodeten kreeg de kursus nog een levendig vervolg in et Diakenievene ,mit een netuurexkursie onder leiding van twie Fryske Gea-gidsen.
Al mit al een mooie aktie van vroege, echte deurzetters op de zaoterdag.


Blievende wardering en ommedaenken veur streektael bepleit: het et DvhN et veurjaor reuken?'

Nao sombere geluden in et Dagblad van et Noorden van de laeste tied over de toekomst van de streektael is d’r weer wat evenwichtiger praot te beleven in et kommentaor van de heufdredaktie van 2-3-2015. Et gaot niet om ekenomie mar om kultuur, zo wodt steld. ‘As streektael now leeft of starft, et was en is een follement van oonze identiteit, krek as et Nederlaans. Wie zien tael kwietraekt, raekt himzels kwiet. Allienig al om die reden verdient et wardering en ommedaenken die blieven. Niet allienig in meert [streektaelmaond in pattie regio’s], mar ok daornao’ zo risseneert et DvhN. We kun beter an de slag gaon en flink an de slag blieven veur et Stellingwarfs as dat we wat op een duustere toekomst ommestennen, zo is bi’j de Stellingwarver Schrieversronte altied oordield. Al in de begintied van de Schrieversronte (1972) wodde d’r wel es zwatgallig tegen de Schrieversronte zegd dat et Stellingwarfs nog hooguut 25 jaor te leven hebben zol, en et Fries nog zoe’n 40 jaor. Gien van beide veurspellings bin uutkommen. Morgen begint de toekomst...

Streektaelpries van et Dagblad van et Noorden veur de tiende keer uutrikt

mit Uutdielbundel mit Stellingwarver bi’jdregen van Sjoukje Oosterloo en Johan Veenstra

De Grunninger Chris Kiel het de Streektaelpries 2014 wunnen in de kattegerie poëzie en proza. Et Stellingwarver ‘Van schossel tot slingerpad’, een keunstboek mit poëzie en beeldende keunst van drie Stellingwarver dichters en drie keunsteners dat deur de Stellingwarver Schrieversronte uutgeven wodde, was nommeneerd, krek as et Drentse ‘Strunen in de taoltuun’ van Abel Darwinkel, en de Grunninger app ‘Lassa dut bosschoppen’, van Esther en Kirsten Plomp in de vertaeling van Riemke Bakker. Bert Hadders en de Nozems wunnen in de kattegerie CD/DVD.
De jury nuumde ‘Van schossel tot slingerpad’ een arg mooi vormgeven boek, mit een biezunder goed op mekeer ofstemde inhoold van beeldende keunst en poëzie. Ok de veertig inbunnen boeken deur haandboekbienders wodde as positieve saemenwarking benuumd. ‘Een boek om vaeke in te kieken en van te genieten’, zo zee juryveurzitter Eric van Oosterhout. In et daegeliks leven is Van Oosterhout burgemeester van de gemiente Aa en Hunze; hi’j zet him mit riegelmaot arg in veur et behoold van de Nedersaksische streektaelen.
Omreden et de tiende keer was dat de pries uutrikt wodde, wodde ok nog de bundel ‘De eerste pries’ uutdield aan alle bezukers van de middag. An die bundel konnen alle eerdere nommeneerden veur de pries mitdoen. In et boekien bin Stellingwarver bi’jdregen opneumen van Sjoukje Oosterloo en Johan Veenstra.

Meertaelig onderwies Drents & Duuts en een Drents lektoraot op kommenwegen

De Drentse staoten boerken goed mit et Drents en et Duuts. De perveensie Drenthe wil meer ommedaenken veur et Duuts en toegelieke veur et Drents in et Drentse onderwies. Perveensiaole Staoten van Drenthe hebben d’r maximaol een ton per jaor veur beschikber steld, veur de tied van de kommende vier jaor. Doel is om de streektael in levendig gebruuk te holen en de weerde van meertaelig onderwies beter uut te buiten. Et projekt zal dreven wodden deur een anjaeger veur Drents en Duuts, die uutgruuien zal tot een lektor bi’j de Stenden-hogeschoele in Liwwadden, die een vestiging het o.e. in Emmen. Inkelde basisschoelen in Zuudoost-Drenthe kriegen een proefprojekt. Ok et Drentse streektaelinstituut Huus van de Taol zal uteraord betrokken wezen. D’r wodt o.e. docht an et opwarken van de kundigheden van docenten en studenten. Dippeteerde Munniksma risseneert ok dat meertaelighied meer kaansen geft veur wark en ontwikkeling.

Winters cadeau-aanbod Stellingwerver routegidsen

De Stichting Stellingwarver Schrieversronte geeft sinds een paar jaar Stellingwerver fiets- en wandelroutegidsen uit. In de gidsen worden routes beschreven door streekkenners uit de regio, die voor veel extra informatie zorgen over het gebied waar de route langs voert. Er is veel aandacht voor de historie, het landschap, de natuur en de taal van de streek. Alle gidsen (op zakformaat en met ringband) zijn bovendien voorzien van een duidelijke routekaart.
Tot nu toe verschenen de volgende vijf gidsen:

De buurtschappen van Oosterwolde, fiets- of wandeltocht, 26 km, door Sietske Bloemhoff
32 bladzijden, € 7,50
Wandelen rond Wolvega, wandeltocht, 20 km, door Geert Lantinga
64 bladzijden, € 8,50
Taalfietstocht rond Berkoop, fietstocht, 52 km, door Sietske Bloemhoff
32 bladzijden, € 7,50
Fietsen in en om Appelscha, van 28.5 – 61 km, door Jan Koops
32 bladzijden, € 7,50
Langs oolde en ni’je hooltpaeden, wandeltocht, 21 km, door Geert Lantinga
64 bladzijden, € 8,50

Alle vijf gidsen zijn financieel mede mogelijk gemaakt door de Rabobank. Tot 31 meert 2015 geldt voor leden van de bank een speciale korting. Wanneer u alle vijf gidsen aanschaft betaalt u in plaats van € 39,50 slechts € 34,50. Onderstaande bon kunt u sturen naar:
Stellingwarver Schrieversronte, Willinge Prinsstraat 10, 8421 PE Oldeberkoop. Na ontvangst worden u de gidsen z.s.m. toegestuurd.

KORTINGSBON
Ja, ik maak gebruik van dit speciale aanbod en bestel alle vijf Stellingwerver routegidsen voor € 34,50

Naam:
Straat:
PC en plaats:
Telefoon:
Email:
Handtekening

Stichting Stellingwarver Schrieversronte
Willinge Prinsstraat 10
8421 PE Oldeberkoop
info@stellingwarfs.nl
0516-451108
www.stellingwarfs.nl – www.stellingplus.nl


Wethoolders wies mit Henk Jager zien ni’je boek: ‘Vissen, amfibienen en reptielen in Stellingwarf’

‘Een belangrieke uutgifte in een belangrieke serie Stellingwarver netuurboeken,’zo leut veurzitter Ype Dijkstra oflopen zaoterdagmiddag 7 feberwaori weten bi’j de prissentaosie van de ni’jste uutgifte van de Stellingwarver Schrieversronte. Hi’j doelde daormit op et boek ‘Vissen, amfibienen en reptielen in Stellingwarf’ van Henk Jager uut Berkoop. De eerste beide exemplaoren van dit prachtig uutgeven boek wodden deur de auteur uutrikt an de beide Stellingwarver wethoolders van kultuur Sierd de Boer (Stellingwarf-Oostaende) en Frans Kloosterman (Stellingwarf-Westaende). Beide manluden gavven an slim inneumen te wezen mit disse ni’jste uutgifte van de Schrieversronte. Bi’j et lezen van et koncept was beide wel dudelik wodden hoe belangriek ok disse uutgifte weer is veur de eigen Stellingwarver streekkultuur. Veur Jager was dit et twiede diel in de serie netuurboeken; in 2006 verscheen van zien haand ‘Et Stellingwarver plaanteboek’. Krek as bi’j et plaanteboek zorgde opni’j netuurfotograaf Klaas van der Veen uut Meppel veur professionele foto’s.
De feestelike bi’jienkomst in et gebouw van de Schrieversronte wodde bi’jwoond deur roem vuuftig belangstellenden. Veur een muzikaol intermezzo zorgde Serge Epskamp van Zaandhuzen. Tal bladzieden: 120; pries: € 17,50.

PVDA-staotelid-kandidaot Anneke Beukers wil meer struktureel geld van de perveensie veur et Overiesselse Nedersaksisch

PVDA-kandidaot-staotelid Anneke Beukers uut Overiessel het veurbi’je zaoterdag op een symposium in Hengelo bepleit dat d’r meer geld komt veur et Nedersaksisch in Overiessel. En dat moet dan ok struktureel wezen. Zoks komt goed te passe bi’j de aktie van de CDA in de Kaemer veur et pleiten veur staotus diel III richting minister Plasterk, zeggen ingewijden. Op de webstee van de kraante Tubantia wodt nog anhaeld dat in 2013 een motie van CDA en PVDA in de Twiede Kaemer veur promosie van et Nedersaksisch naor diel III deur minister Plasterk ofwezen wodden, wiels die doe een kaemermeerderhied mit wus te kriegen. Zoks ondaanks goeie pleidooien van de PVDA-fraktie (Lutz Jacobi) en de CDA-fraktie (Sander de Rouwe) en ondaanks positieve oordielen van de juristen Herweijer en Jans in heur rappot ‘Nedersaksisch waar het kan’. Zoe’n 57% beantwoorders van een internetenquête wil taelbeleid veur et Twents krek as in Frieslaand veur et Fries (peiling 24-2-2015).


SONT-webstee weer in de locht

Et het een posien duurd, mar et is ok al weer een dag of wat o.k. mit de SONT-webstee: die is weer in de locht. Inderdaod, www.sont.nl.
En dat is goed, veural veur die meensken die zuken naor et rappot 'Nedersaksisch waar het kan', daor de hooglerers Herweijer en Jans in bewezen hebben dat et Nedersaksisch op grond van de beleidssituaosies in de regio erkend wodden kan onder diel III van et Europese haandvest veur regionaole taelen en taelen van minderheden.


Nog plak in kursus laandschopsgeschiedenis Appelsche

Op donderdag 2 april gaot de kursus Laandschopsgeschiedenis Appelsche uut aende. Al hebben heur onderhaand al flink wat meensken opgeven veur de kursus, d’r kun d’r nog wel een peer bi’j. De kursus bestaot uut vier lesaovenden en wodt geven in de Hoolten Klinte in Appelsche. Tiedens de aovens is d’r ommedaenken veur et ontstaon van et laandschop (drs. Dennis Worst), de dörpsgeschiedenis (drs. Dennis Worst), veldnaemen as gidsfossiel veur de dörps- en laandschopsgeschiedenis (dr. Henk Bloemhoff) en de netuurgebieden om Appelsche henne (Corné Joziasse van Staotsbosbeheer). De kursusaovens bin op 2, 9, 16 en 23 april. Op zaoterdag 11 en 25 april bin d’r butendat twie (fiets)exkursies. Veur uutgebreide infermaosie over de kursus, et pergramme en de kosten kuj’ terechte op www.stellingplus.nl. Opgeven kan via info@stellingwarfs.nl of deur te bellen naor 0516-451108 (Stellingwarver Schrieversronte).


Analyse en opinie Weststellingwerfs Belang angaonde een kotting van West-Stellingwarf in december 2014 op de subsidie van de Stellingwarver Schrieversronte; mit vergeliekings van subsidies veur streektaelondersteuning

In december 2014 het de gemiente West-Stellingwarf tot een kotting besleuten op de subsidie van de Stellingwarver Schrieversronte. Butengewoon jammer veur de instelling, de meensken in de Stellingwarver regio en daorbuten en veur de Stellingwarver kultuur. Hoewel et d’r even op leek dat de meerderhied van de raod et kollegeveurstel niet volgen wol,gong die meerderhied toch omme, ok al hadden et bestuur van de Stellingwarver Schrieversronte en de koepelorgenisaosie EBLT / EBKT dudelik en helder inspreuken en helder maekt dat de streekkultuur krek steund wodden moeten zol in plaets van eersomme. De lekaole perti’j Weststellingwerfs Belang, die him tegen de bezuniging verzet hadde, het naotied een analyse maekt van de gang van zaeken en het ok veerder de subsidiebasis onder de loep neumen, waorbi’j vergeleken is mit Fries en Bildts. Et risseltaot van de analyse volgt hieronder. Et leek oons goed om ien en aander bi’j de belangstellende websteebezuker bekend te maeken.


“Alles van waarde is weerloos” (Lucebert)


En dat is erg spijtig, want je zou graag willen dat onze gemeente zich voor honderd procent inzet voor de cultuur, in het bijzonder voor de Stellingwerver streekcultuur. Anders gesteld: onze gemeente, en dan met name het gemeentebestuur, zou juist erg trots op en blij moeten zijn met de bijzonderheden van de streekcultuur die onze prachtige regio zo kenmerken. Een gebied met bijvoorbeeld een grote diversiteit aan landschappen en natuur, daardoor kent Stellingwerf o.m. de grootste verscheidenheid aan vogelsoorten in ons land. Een gebied met een rijke en bijzondere historie wat betreft de ontstaansgeschiedenis, en bovendien een gebied met een prachtige Nedersaksische taal die vele jaren ouder is dan het Nederlands.
Helaas moeten wij constateren dat het huidige gemeentebestuur de zorg, bescherming en verdere ontwikkeling van die eigen streekcultuur steeds minder belangrijk lijkt te vinden. Want opnieuw werd eind 2014 de stichting Stellingwarver Schrieversronte (SSR), die zich al ruim veertig jaar op vele manieren inzet voor de Stellingwerver streekcultuur, met tien procent op haar structurele subsidie gekort, terwijl dat ook in 2012 al was gebeurd. Met elkaar komt dat neer op een verlaging van ongeveer € 10.000,-.
De reden voor met name de laatste bezuiniging is onnavolgbaar. Omdat, volgens het college van B & W, de SSR in de vorige bezuinigingsronde in 2012 gespaard zou zijn gebleven, was de stichting nu wel ‘aan de beurt’. Op zich een vreemde redenering, maar bovendien was de SSR in 2012 wél met tien procent gekort. Tijdens de begrotingsvergadering op 3 november werd dit door het college hardnekkig ontkend, maar na de toen ontstane verwarring werd op voorstel van Mariska Rikkers van Weststellingwerfs Belang het besluit over wel of niet bezuinigen doorgeschoven naar de volgende raadsvergadering.

Beschikbare subsidiegelden Stellingwerfs i.v.m. die voor het Bildts en Fries

Het lijkt goed om hier de vergelijking aan te geven wat betreft de beschikbare subsidiegelden t.b.v. het Stellingwerfs en die voor het Bildts en Fries. Zo geeft de gemeente Het Bildt (10.650 inwoners) € 4,00 subsidie per inwoner voor taal en cultuur, de provincie € 1,50. Daarnaast is er ook nog een post ondersteuning vanuit de gemeente en een historisch archiefmedewerker die een belangrijke bijdrage levert voor het behoud van de Bildtse historie. De provincie stelt ongeveer € 5.000.000,- beschikbaar voor de instandhouding van de Friese taal en cultuur. Met 650.000 inwoners komt dat neer op € 7,50 per persoon. Voor het behoud van het Stellingwerfs en de Stellingwerver streekcultuur is de gemeenschappelijke bijdrage van de gemeenten € 1,76 per persoon en die van de provincie ± € 0,89 per persoon. Vanaf januari 2015 gaat de gemeentelijke bijdrage structureel opnieuw naar beneden dankzij de nieuwste bezuiniging door Weststellingwerf.

Memo college

Na 3 november werden middels een memo van het college aan de raadsleden andere redenen voor de geplande bezuiniging opgevoerd. Zo zou in de eerste plaats de stichting niet willen samenwerken met de Friese collega-instituten Afûk, Tresoar en Fryske Akademy (1), is er in de tweede plaats een reservepost van € 125.000,- (2) en als derde reden werd aangegeven dat de Schrieversronte ook nog eens in het bezit is van een eigen pand (3).

Samenwerking met Friese instituten (1)

Van het al dan niet willen samenwerken met Afûk, Tresoar en de Fryske Akademy kan het volgende worden gezegd: een paar jaar geleden kreeg de SSR opdracht van de toenmalige portefeuillehouder van cultuur, tevens voorzitter van de gemeenteraad, om uitgebreid onderzoek te doen naar mogelijkheden voor verdere samenwerking met de drie belangrijkste Friese instituten. Een aantal taken van de Schrieversronte zouden best kunnen worden overgenomen door die instituten, zo vond die portefeuillehouder en dat zou een fikse besparing op kunnen leveren.
Na uitvoerige gesprekken met de directies van Tresoar, Afûk en FA bleek dat de door portefeuillehouder genoemde samenwerking niet mogelijk te zijn. Immers, voor de Friese instituten zou voor het uitvoeren van de genoemde activiteiten óók financiële middelen beschikbaar moeten zijn, en dat is beslist niet het geval. Deze instituten worden niet gesubsidieerd voor samenwerkingsprojecten. Overigens werkt de Schrieversronte al op veel fronten op een plezierige en vooral ook constructieve manier samen met alle drie instituten. Zo wordt met Tresoar samengewerkt op het gebied van de digitalisering van taalkundige en historische onderwerpen, en komt er bovendien steeds meer een gezamenlijk aanbod van cursuswerk: in 2014 gingen de eerste voorbereidingen van start voor een cursus liedteksten schrijven in het Stellingwerfs, Bildts en Fries t.b.v. moderne muziek. Het doel is om in 2015 of 2016 een festival in Leeuwarden te organiseren waarbij deze teksten uitgevoerd worden door singer-songwriters, bands etc. uit de hele provincie.
Met de Afûk wordt o.a. al sinds jaar en dag gezamenlijk het zo bijzondere boekje voor peuters ‘Tomke’ uitgegeven. Aan Afûk wordt bovendien ook ondersteuning geboden aan een taalproject rond de ouderenzorg. Bij de Fryske Akedemy is een neerlandicus als vrijwillig gastonderzoeker t.b.v. het Stellingwerfs één dag per week actief én zijn er met enige regelmaat andere samenwerkingsverbanden op wetenschappelijk niveau. Samenvattend: daar waar mogelijkheden zijn om elkaar aan te vullen en/of elkaar te versterken gebeurt dat op een hele adequate wijze.
In samenwerking schuilt echter géén enkele mogelijkheid voor kostenvermindering. De betrokken instituten hebben geen middelen om taken van een collega over te nemen.

Reservepost van € 125.000,- (2)

De reservepost van € 125.000,- is in de eerste plaats het werkkapitaal van de uitgeverij van de Schrieversronte, stichting Et Boekefoons. Om die reden is het bedrag soms ook aanmerkelijk kleiner. Ook al wordt per titel goed gekeken naar de verkoopmogelijkheden, soms zijn er uitgiften waarvan de verkoop tegenvalt. Maar uit deze de reservepost wordt jaarlijks ook minstens € 10.000,- beschikbaar gesteld aan de SSR en is het bedrag daarnaast bedoeld voor eventuele financiële tegenvallers bij beide stichtingen. De uitgeverij van de Schrieversronte lijkt een financieel gezond bedrijf, maar er zijn maar een paar tegenvallers voor nodig om tot een heel ander beeld te komen.

Eigen pand (3)

Tot slot blijkt dat de toenmalige portefeuillehouder het een goed idee zou vinden wanneer de SSR een hypotheek op het eigen vrij van schulden zijnde pand zou nemen. Door daarvoor te kiezen zou immers ook minder subsidiegeld nodig zijn. Een onvoorstelbaar slecht idee van een gemeentebestuurder! Een idee om iemand, in dit geval de SSR, respectloos linea recta richting afgrond te sturen.

Opmerkelijke mening CDA tijdens raadsvergadering 15 december

In de raadsvergadering van 1 december werd de beslissing van het collegevoorstel om de subsidie voor de SSR te korten opnieuw uitgesteld, nu naar 15 december. Tijdens deze laatste vergadering werd door Weststellingwerfs Belang een motie ingediend met het verzoek om de bezuiniging met één jaar uit te stellen, om de verschillende ideeën hierover nog eens goed tegen het licht te kunnen houden. Helaas kreeg WB onvoldoende steun van de andere fracties en werd voor de bezuiniging gestemd.
Bijzonder was de opmerking van het CDA tijdens de raadsvergadering van 15 december. Deze partij liet weten subsidiegelden ten goede te willen laten komen aan de inwoners en niet aan een organisatie als de SSR… Wellicht ten overvloede: de Schrieversronte zet zich in voor de instandhouding en verdere ontwikkeling van de Stellingwerver streektaal en streekcultuur, juist t.b.v. ALLE Stellingwervers: voor die van nu én die van later!

Conclusie

Met de bovenstaande bezuinigingsideeën wordt duidelijk dat het huidige college veel minder met de Stellingwerver streekcultuur lijkt te hebben dan eerder het geval was. Juist in een tijd dat er steeds meer waardering voor de streektaal en streekcultuur komt, laat men het ondersteunen daarvan in onze regio steeds meer afweten. En dat is op z’n minst een schande voor onze zo bijzondere cultuur-, natuur- en historierijke Stellingwerven.

Rest een open vraag: hebben we hier te maken met cultuurbarbarij…??

december 2014


Bus vol verhaelen

In saemenwarking mit de perveensie Frieslaand en 'Boeken fan Fryslân' gaot op donderdag 29 jannewaori et boekeprojekt ‘Bus vol verhaelen’ uut aende. In vuuftien bussen van Arriva en Qbuzz kommen kaasten mit Friese en Stellingwarver boeken te staon. Reizigers kun zo tiedens heur reize een boek lezen. Van vier Stellingwarver schrievers bin boeken deur de Stellingwarver Schrieversronte beschikber steld veur dit unieke projekt. Et gaot om boeken mit gedichten en kotte verhaelen van Roely Bakker, Harmen Houtman, Sjoukjkke Oosterloo en Johan Veenstra.

‘Van schossel tot slingerpad’ op nommenaosie

De jury van de jaorlikse Dagblad van het Noorden-streektaelpries het zien kotte liesten opsteld van perdukties in de streektael uut 2014. In de kattegerie boeken staon d’r zesse op nommenaosie. Et goeie ni’js is dat et keunst- en poëzieboek ‘Van schossel tot slingerpad', een uutgifte van de Stellingwarver Schrieversronte, iene van die zesse is [bron: DvhN 17-1-2015].
Hej’ trouwens zels belangstelling veur dit prachtboek? In ‘Van schossel tot slingerpad’ bin ofbelings van wark te zien van drie belende keunsteners uut Stellingwarf, en bin gedichten te lezen van drie Stellingwarver dichters. Alle zesse hebben heur bi’j heur wark inspireren laoten deur et thema 'ruumte'. Et boek is uutgeven in een had kaft, is 56 blz. en gelt € 17,50. Et is Schrieversronte-uutgifte 160; ISBN 987-90-6466-173-0.


Netuurgidsen vraogd; bruuk Stellingwarfs as 't even kan

In de beide Stellingwarver gemienten bin of wo’n meensken vraogd om mit naeme veur et basisonderwies rondleidings te verzorgen angaonde de netuur in de eigen leefomgeving en/of de historie van et dörp. Et doel van de exkursies is om kiender (meer) in de kunde te brengen mit et biezundere van heur eigen dörp.

De gidsen hoeven niet zels aktief mit heur anbod naor de schoelen te gaon, as schoelen graeg een rondleiding op dit gebied hebben willen zollen kun ze zels mit heur vraogen of verzuken kontakt opnemen mit de gidsen. De gidsen bepaolen vervolgens as ze al dan niet an de vraoge voldoen kunnen. Datzelde gelt ok veur een evt. onkostevergoeding. Et kontakt van de schoelen is dus rechtstreeks mit de gids. De inhoold van et pergramme van de gids is streekgericht, et gebruuk van de Stellingwarver streektael het de veurkeur.

Intied is op de speciaole webstee veur et basisonderwies www.stellingwerf-heemkunde.nl et eerste begin van et anbod van gidsen te zien. Dat anbod zal de kommende tied de hieltied uutbreided wodden. Opgeven kan bi’j de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop (mail: info@stellingwarfs.nl; bellen mit et kantoor kan ok: 0516-451108, dan even vraogen naor Sietske Bloemhoff).


Aorighied an schrieveri’je in et Nederduuts?

’t Zol wezen kunnen daj’ aorighied hebben an de schrieveri’je in de streektael van vlak over de greens. En dan is dit misschien een aorig ni’jgien. In de Duutse stad Leer (Nedersaksen) wodt op verschillende menieren vierd dat de bekende, om niet te zeggen beroemde Nederduutse schriefster Wilhelmine Siefkes 125 jaor leden op ‘e wereld kwam. De eerstvolgende aktiviteit is op 9 feberwaori; as laeste is d’r een lezing angaonde de Nederduutse schrieveri’je op 12 november. D’r tussenin bin nog drie aktiviteiten. Meer hierover op www.leeraner-bz.de/2014/12/12/leer-feiert-den-125-geburtstag-von-wilhelmine-siefkes/


Lees et wark van Lamkje Hof op oonze webstee Stellingia.nl

Deurdat et NCRV-pergramme Plein 5 Radio Nostalgie ommedaenken gaf an oonze Stellingwarver schriefster Lamkje Hof (zie hieronder) is ok heur wark weer in de belangstelling. Bi'j' misschien op zuke naor heur beide Schrieversronte-publikaosies? Die bin uutverkocht, mar ie kun ze tegenwoordig wel digitaol lezen. Kiek onder 'boeken' op oonze webstee Stellingia.nl: www.stellingia.nl/boeken. Ruul mit de moes naor beneden en vien Van mien kaant bekeken en Veur loon en verval.


Lezingteksten over de Beneficiaalboeken verschenen

In et naojaor van 2013 wodden de bekende Beneficiaalboeken (1543) opni’j uutgeven. Negen onderzukers was vraogd om een lezing te holen over bepaolde aspekten in de Beneficiaalboeken die mit heur vakaachtergrond te maeken hadden. Die lezings bin holen op een symposiumdag, bi’j gelegenhied van de prissentaosie. Zo ontston een beeld van de grote, veural historische weerde van de Beneficiaalboeken. Van de negen lezings gongen twieje in et biezunder in op oonze regio. Die van Dennis Worst, over et winnen van huj an de benedenloop van De Lende, De Kuunder of Tsjonger en De Boorn, hiet ‘Hooi halen stroomafwaarts. het belang van hooiwinning voor de veenboeren in Zuidoost-Friesland’, en die van Henk Bloemhoff ‘Nedersaksische elementen in de Stellingwerver Beneficiaalboekteksten. Alle lezings bin now verschenen in et themadiel van jaorboek De Vrije Fries (2014), dl. 94, vanof blz. 129. Hans Mol en Peter van der Meer leiden van die bladziede of de lezingteksten in.


Lamkje Hof-de Boer kreeg ommedaenken in NCRV’s Plein 5

Deensdagmiddag 30 december was d’r in et pergramme ‘Plein 5’ van de NCRV roem ommedaenken veur de Stellingwarver schriefster Lamkje Hof-de Boer (1908-1991). Et pergramme is nog te beluusteren op Radio 5 Nostalgia, in de herhaeling ('uitzending gemist'): http://plein5.ncrv.nl/ncrvgemist/30-12-2014/plein-5.
Plein 5 het altied veul andacht veur de kultuur uut de verschillende regio’s; mit naeme gelt dat ok veur de (biezunderheden) van de streektaelen.
Lamkje Hof-de Boer het veur et Stellingwarfs altied een belangrieke vertegenwoordigster west. Al veurdat de Stellingwarver Schrieversronte opricht wodde schreef Vrouw Hof, zoas ze bi’j veul meensken bekend was en nog altied is, Stellingwarver verhaelties en riempies veur o.e. 'De Dreijer', et dörpsblad van Berkoop. Doe de Schrieversronte opricht wodde dee Vrouw Hof ok mitien mit an de aldereerste kursus Stellingwarfs veur beginners. Ze schreef al rap bi’jdregen veur et Stellingwarver tiedschrift De Ovend en was ok een belangrieke infermaant veur et Stellingwarfs Woordeboek. In 1981 gaf de Schrieversronte heur dichtbundeltien Van mien kaant bekeken uut en in 1986 verscheen heur twiede boek, Veur loon en verval. In dat boek vertelt ze over heur biezundere leven, mit veul hoogte-, mar ok dieptepunten. Kotleden gaf SONT (Streektael Orgenisaosie Nedersaksisch Taelgebied) de bloemlezing Gloepends mooie verhalen uit Stellingwerf, Groningen, Drenthe, Salland & Land van Vollenhove, Twente, Achterhoek en de Veluwe uut, mit ok een verhael van Lamkje Hof-de Boer. Et is niet veur et eerst dat de NCRV ommedaenken het veur Vrouw Hof. Al in 1988 wodde deur de omroep een dokementaire uutzunnen over heur biezundere leven, dat was n.a.v. van heur boek Veur loon en verval. Of bi'j' nog op zuke naor heur beide Schrieversronte-publikaosies? Kiek dan op www.stellingia.nl/boeken; ruul mit de moes deur naor onderen en vien Veur loon en verval en Van mien kaant bekeken. De pepieren uutgiftes van disse boeken bin uutverkocht bi'j de Schrieversronte.


Gedichteweke en toegelieke aorighied an een stevige winter? We kun helpen! Hier komt…

KEUNING ROEGBAORD!

Keuning Roegbaord het zien haand
Daelelegd op stad en laand.
En hi’j blaost zien koolde aosem
Over ’t waeter; voorn en braosem
Vlochten in de diepte vot.
En hi’j schuddet, naor zien aord,
Grote vlokken uut zien baord,
Tot de wereld wiedwaor wit wodt
En de wegen spiegelglad.
Keuning Roegbaord grinnikt wat.

Mar de kiender, mit heur sleden,
Draeven ov’ral of en an,
Glieden waor ’t mar even kan.
Keuning Roegbaord lacht tevreden,
Het d’r zien pleziertien van!
En hi’j blaost nóg even hadder!
En hi’j schuddet nóg wat barder!
En de oold’re generaosie
Klaegt netuurlik stien en bien,
Want ze meugen him niet zien!
Roegbaord, wat bin ie gemien!
Wat bedoej’ en wat beblaos ie!
Roegbaord grinnikt om heur zorgen:
Oolde zoere proemers bin ‘t!
Roegbaord is de Kiendervrind!
Wie de Jeugd het, die het Morgen!

(Jouk; = ps. van schriever / dichter Martinus Bakker (1926-
1996);uut: Een haandvol speulgoed. Wolvege, 1972.
Meer Stellingwarver poëzie lezen? Klik veur oonze boeken op
'oonze uutgiften', links op disse bladziede.


Film in 't Welsh op Memmetaeldag: gezaemelike aktiviteit van EBLT / EBKT

EBLT/EBKT, et Europese Buro veur Kleine Taelen, en Slieker Film in Liwwadden prissenteren op 21 feberwaori, dan is 't de Internationaole Memmetaeldag van de Verienigde Naosies een biezundere film. Dat is de film 'Y Syrcas', dat is Welsh veur ‘Et Cirkus’. Regiseur Allen kon neffens eigen zeggen disse film niet zonder de klaanken, de sfeer en de eigen daenkwieze van et Welsh maeken. De film gaot over et aldereerste reizende cirkus dat mit olifaant en al in 1848 deur Wales trok. Et was een kultuurschok van komsa veur de plattelaansbevolking in die tied, want die was slim an de karke. De film is in et Engels ondertiteld en is veur alle leeftieden. Y Syrcas wun veurig jaor de jurypries en de pebliekspries op et vuufde Europese Minderheden Film festival in et Duutse Noord-Frieslaand. Disse film is in de krokusvekaansie twie keer te zien bi'j Slieker Film, in et Fries Museum in Liwwadden. Dat is op zaoterdag 21 feberwaori om 15.00 ure en op deensdag 24 feberwaori om 15.00 ure.



NI'JSTE NOMMER VAN 'DE OVEND' VERSCHENEN

Et ni'jste nommer van et Stellingwarver kulturele tiedschrift 'De Ovend' is een peer daegen leden verschenen, en krek as altied is et weer slim de muuite weerd. Belangstelling? En ie hebben nog gien abonnement veur €20 in 't jaor? 'De Ovend' is elke keer 32 bladzieden en hi'j verschient elke twie maonden. Mitien nemen, zoks: mail vot naor info@stellingwarfs.nl. Ie kun jezels en de Stellingwarver Schrieversronte haost gien groter plezier doen! Wat staot d'r disse keer in dit pracht van een eigen streektiedschrift? Now, mooie gedichten van Jan Willem Teijema en Klaas Knillis Hofstra, bi'jveurbeeld! 'De weensputte' van Roely Bakker is just weer een mooi stokkien proza, en Lily Köhler heur 'Zorgstelsel' al krek liek. De redaktie geft trouwens ommedaenken an de pas verschenen bundel 'Gloepends', een bloemlezing van Nedersaksisch proza van nao W.O. II. Netuurlik het Frank Spijkers weer een strip-oflevering over Otto, heer van Buil, en Kees Koopstra vertelt over 'Snoekvisken in De Lende'. In de oflevering 'Dit plak dot me wat' vertelt Fettje Alten over heur biezundere baand en liefde mit et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte in et centrum van Berkoop. Biezunder is ok et artikel van Geert Lantinga: 'De Lende, van begin tot aende', et laeste in een mooie riegel. Ok disse oflevering van die riegel wodt weer extra mooi maekt mit vri'j wat biezundere foto's. En zo is d'r meer te vienen, zoas Gerrit Dannenberg zien oflevering van een Nedersaksisch vervolgverhael. Hiel biezunder is ok et Veuroffien, van Jimmy Visser, die dit veur de laeste keer dot. Ja, ok dat stokkien dot je wat as trouwe lezer, om niet te zeggen: dat dot je hiel vule. Zo zegt ze: 'Ik bin [as redaktielid] slim aorige meensken tegenkommen. Et is nog altied een ni'jsgierig blad, et zicht d'r mooi uut en is veur iederiene leesber. Ok kuj' d'r mit de diek uut!'Dat is mar al te waor, ok mit dit mooie ni'je nommer! Mar zels lezen is toch nommer iene! Doen dus!


Prozabundel Nedersakisch verschenen: bloemlezing van nao W.O. II

Op zaoterdagmiddag 15 november verscheen de ni’je bloemlezing ‘Gloepends mooie verhalen uit Stellingwerf, Groningen, Drenthe, Salland & Land van Vollenhove, Twente, Achterhoek en de Veluwe’. Dat is, kotomme, een boek mit prozateksten uut de zeuven streektaelregio’s van et Nedersaksische taelgebied. In die regio’s hadden deskundige selekteerders een eerste keuze maekt uut wark van nao de oorlog, en naotied het een redaktie van weer aandere deskundigen van elke regio drie verhaelen anwezen die in de bloemlezing kwammen. Dat weren: Gees Bartels, Annet Timmer en Eric van Oosterhout, anvuld mit Baukje Bloemert van Stichting Het Drentse Boek. Die stichting het dit projekt uutvoerd en dus et boek ok uutgeven. De Nedersaksische koepelorgenisaosie Stichting SONT was de opdrachtgever. SONT en Drentse Boek vienen et belangriek om now en dan goed wark in et Nedersaksisch uut alle regio’s te prissenteren, waorbi'j redaktieman Eric van Oosterhout him ansleut doe hi'j et woord kreeg in de prissentaosie. SONT en Drentse Boek willen meensken in de kunde kommen laoten mit wark uut ere regio’s, ze zien laoten wat d’r zoal an goed wark schreven is, ze willen ok zien laoten dat d’r een goeie Nedersaksische literetuur bestaot en ok vullen ze zo as et waore et Haandboek Nedersaksisch an. Dat boek is wel beheurlik uutvoerig over taelkunde en literetuur, mar et kon mar een klein tal teksten opnemen om die literetuur te illestreren. Dit ni’je boek lat wark van 26 Nedersaksische schrievers zien, is 112 bladzieden, gelt € 12,50 en as e-boek € 9,95. Uut Stellingwarf is wark van Jouk (ps. van M. Bakker), Lamkje Hof-de Boer en Johan Veenstra opneumen. Selekteerder veur Stellingwarf was Peter Riksma. Et boek wodde uutgeven as ko-produktie van SONT en Drentse Boek, en is bi’j Drentse Boek te koop. Ok de streektaelinstituten in de regio’s hebben mitwarkt, en daor is de pepieren versie per 18 november ok te koop. Et Planten Fonds, Stichting Sasland en SONT hulpen mit centeraosie.
De prissentaosie was in de twiede helte van de middag dat de Stichting Nederlandse Dialecten een streektaelkonfereensie hul in Hoogevene, in de biebeltheek daore. Annet Westerdijk, vice-veurzitter van SONT, benaodrokte dat heur orgenisaosie et van belang vint om naost de stried veur erkenning onder diel III now en dan goed ommedaenken te geven an et regio-overkoepelende belang, zoas ok et veuruuthelpen van kennis en inzicht in schrieveri’je van doe en now. SONT was en is daoromme ok slim bliede mit de inzet van ieder in dit projekt.
Vice-veurzitter Westerdijk overhaandigde et eerste exemplaor an Veronique De Tier, veurzitter van de Stichting Nederlandse Dialecten, warkzem an de universiteit van Gent en toegelieke ok doende as streektaelfunktionaoris Zeeuws. Die antwoordde uteraord mit een toepasselik woord.
Eerder hadde Eric van Oosterhout, lid van de redaktie en in et daegelikse leven borgemeister van de gemiente Aa en Hunze, ien en aander verteld over de warkwieze van de selekteerders en van de redaktie. Hi’j hul een pleidooi veur goed ommegaon mit de streektael, benaodrokte de weerde en meugelikheden van meertaelighied en nuumde nog dat et een goed ding wezen zol as Den Haag, in et biezunder minister Plasterk, now es een keer over de brogge komt mit die erkenning diel III. Siktaoris van SONT Henk Bloemhoff zette mit naeme de mitwarkers van Drentse Boek Hermien Haar en Baukje Bloemert nog even in et zunnegien. Want et hadde al mit al een boel wark west, alles was mooi op ‘e tied klaor kommen en de prissentaosie leup ok meraokels.


Lendesymposium Stellingwarver Schrieversronte: dik in odder neffens algemiene miening

Op vri’jdag 14 november hul de Stellingwarver Schrieversronte veur een ommeraek interesseerd pebliek een mooi symposium in Noordwoolde, in et bekende Vlechtwark. Thema: De Lende, in briede zin. De Schrieversronte hadde zes inleiders bereid vunnen om een lezing heuren te laoten. Dennis Worst, onderzuker bi’j de Fryske Akademy begon mit een lezing over de laandschopsgeschiedenis. Een biezunder punt in zien lezing was zien argementaosie veur een lange, gemienschoppelike benedenloop van De Lende en/of De Kuunder, dat hangt van et perspektief of, naor Vollenhove. Zoks zol mitien een verbaand leggen kunnen mit een historische biening mit Vollenhove. Archeoloog Jan Slofstra richtte him in eerste instaansie op et gebied van De Boorn, mit uutstappen naor et Lendegebied. Him leek meer archeologisch onderzuuk naor de streek om De Lende een veurnaem ding; him dochte dat zoks nog wel es belangrieke zaeken veur et locht brengen kon. Ok hadde hi’j een aorige hypothese over een baand van ‘et Oolde Leger’ (bi’j Donkerbroek) mit et oolde laandweerstelsel. Historikus Meindert Schroor nuumde o.e. kaansen veur veerder onderzuuk angaonde de vene-ontginnings zudelik van De Lende, in verbaand ok mit de vorming en loop van de perveensiaole greenzen. Streekgeschiedenis- en netuurkenner Geert Lantinga gaf inzicht hoe de plannemaekeri’je en uutvoering van de kenalisering van De Lende niet zomar veur mekeer was; et op verschillende plannen ommestennen, et zuken van ko-financiering en de uutvoering, et kwam allegeer op 'e bodden, an de haand van foto’s die hiel wat van de praktiek zien leuten. Taelkundige Henk Bloemhoff sleut him an bi’j de visie van Moritz Schönfeld dat de vorm van de naeme De Lende mit –e- de ooldste is en gaf argementaosie, en neerlandikus Peter Riksma vertelde hoe De Lende een rolle speuld het in de literetuur; hi’j verwaachtte dat zoks ok bi’j schrievers van now en laeter zo blift. In de twiede helte van de middag was d’r mooi tied veur diskussie en uutwisselen van idenen mit de zael. Belangriek gemienschoppelik punt was dat et hier, alles bi’j mekeer, een stok identiteit anbelangt, dat die deur hiel vule meensken zo anvuuld en dreugen wodt en dat de regio daor veerder mit moet. Op et punt van de tael kun de meensken daor al vri’j ienvooldig an mithelpen deur et Stellingwarfs te bruken en bruken te blieven. Wat et laandschop anbelangt d’r bin al aorig wat slingerbochten weer in herkenbere staot, mar d’r kan ok flink wat meer, zo dee blieken.
Schrieversronteveurzitter Ype Dijkstra leidede de dag, was dikke tevreden mit de lezings en kon ofsluten mit et idee dat Stellingwarf mit zien mooie, him opni´j ontwikkelende Lendedal veerder kan en moet. En ok de Stellingwarver Schrieversronte kan veerder mit et onderwarp. Dijkstra nuumde de vorming van idenen over et laandschop ok in relaosie mit de netuur. Hi’j nuume mit naeme ok et Schrieversronteplan om van de lezingteksten en nog wat teksten over anvullende onderwarpen een mooi Lendeboek te maeken.


Boek in et Westerkertiers op kommenwegen

D'r is goed ni'js veur de noordelike streektaelen: d'r staot een ni'j boek in et Westerkertiers op punt van verschienen. Mooi om te weten ok veur liefhebbers van et Stellingwarfs. Et Westerkertiers liekt soms haost wat vergeten te wodden, zo wodt wel es tunteld, mar dat bliekt mit te valen. Zo komt op 13 feberwaori een verhaelebundel van Tonco Ufkes uut, de bekende schriever en verieningsman. Een goed ding. Taelkundig zit et Westerkertiers wat tussen Grunningers, Drents en Stellingwarfs in, zeg mar. Et boek wodt uutgeven deur 'Het Drentse Boek' in dit geval, en de prissentaosie is in et bekende Huus van de Grunninger kultuur.


Makkingester EU-parlementslid doende in Intergroep Kleine Taelen in EU

D’r is weer steun veur kleine taelen op kommenwegen, temeensen zo et liekt. Uut een passetiedinge dot blieken dat et Makkingester Europarlementslid de heer Jan Huitema him starkt maekt het veur een Intergroep over minderhiedstaelen in Europa. Tien percent van de EU-bevolking bruukt een minderhiedstael. Et is een initiatief van Finse parlementariërs, die tegere mit Huitema en 65 aandere parlementariërs uut 21 lanen vienen dat d’r meer ommedaenken kommen moet veur die taelen. Huitema: ‘De Europese overtuging ‘mit mekeer in verscheidenhied’ geft van dat een mooi follement.’ De eerste bi’jienkomst van de intergroep het al west en doe is praot over edukaosie in leger, vervolg- en hoger onderwies. De volgende keer zullen specialisten daor heur miening over geven.


Nationaole gedichtedag = twittergedichtedag van Stellingwarf

Woensdag 29 jannewaori is de nationaole gedichtedag. Die dag is mitien ok et begin van de ‘Poëzieweek’ die ieder jaor holen wodt en die dit jaor tot en mit 4 feberwaori duurt. Krek as twie jaor leden gaot de Stellingwarver Schrieversronte op 29 jannewaori elk ure een Stellingwarfs gedicht twitteren. Iederiene die d’r nocht an het kan veur die dag een eigen twittergedicht insturen. Daor bin vanzels wel een peer veurweerden an verbunnen. Lees veural even veerder op oonze webstee www.stellingplus.nl


Ni'je veurleeswedstried op kommenwegen

De Stellingwarver Veurleespries is een ni’je veurleeswedstried van
Stellingwarver gedichten, liedteksten, vassies of kotte poëtische teksten veur jeugd en volwassenen. Disse pries is een gemientelike Stellingwarver pries van Oost- en West-Stellingwarf tegere. De gemienten willen d’r op disse wieze graeg an mitwarken dat et Stellingwarfs in ere holen wodt; de orgenisaosie is in hanen van de Stellingwarver biebeltheken.

Wie an disse biezundere veurleeswedstried mitdoen wil kan veur de veurweerden daorveur kieken op de webstee www.bzof.nl. Op de nationaole gedichtedag op 29 jannewaori 2015 lezen de nommeneerden in de biebeltheek van Wolvege veur; kiender middags, jeugd vanof 13 jaor en volwassenen aovens. Et wodt vanzels een groot feest, waorbi’j een deskundige jury de winners anwiezen zal.

In de beide Stellingwarver gemienten bin of wo’n meensken vraogd om mit naeme veur et basisonderwies rondleidings te verzorgen angaonde de netuur in de eigen leefomgeving en/of de historie van et dörp. Et doel van de exkursies is om kiender (meer) in de kunde te brengen mit et biezundere van heur eigen dörp.

De gidsen hoeven niet zels aktief mit heur anbod naor de schoelen te gaon, as schoelen graeg een rondleiding op dit gebied hebben willen zollen kun ze zels mit heur vraogen of verzuken kontakt opnemen mit de gidsen. De gidsen bepaolen vervolgens as ze al dan niet an de vraoge voldoen kunnen. Datzelde gelt ok veur een evt. onkostevergoeding. Et kontakt van de schoelen is dus rechtstreeks mit de gids. De inhoold van et pergramme van de gids is streekgericht, et gebruuk van de Stellingwarver streektael het de veurkeur.

Ondertussen is op de speciaole webstee veur et basisonderwies

www.stellingwerf-heemkunde.nl et eerste begin van et anbod van gidsen te zien. Dat anbod zal de kommende tied mit riegelmaot uutbreided wodden.

Et anmellen as gids kan bi’j de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop. Dat kan via de mail (info@stellingwarfs.nl), bellen mit et kantoor kan ok: 0516-451108, dan even vraogen naor Sietske Bloemhoff.


Flitskursus: Stellingwarfs leren in iene dag!

Kan dat? Et leren van een tael in iene dag? Now, hielemaole flitsend zuj’ d’r nao zoe’n dag nog niet mit ommegaon kunnen, mar in iene dag kuj’ wél hiel wat van een tael leren. Vandaor dat de Stellingwarver Schrieversronte op zaoterdag 29 november een ‘Flitskursus Stellingwarfs’ orgeniseert!
De kursus is bedoeld veur meensken die et Stellingwarfs niet machtig binnen en graeg mit et schrieven én praoten d’r van an de gang willen. De Flitskursus is ok bedoeld veur meensken die et deur de weke niet an tied hebben om kursussen te volgen.
De kursus wodt holen in Berkoop, en begint morgens om tien ure. Tot twaelf ure is d’r dan andacht veur de spelling en de grammatika van et Stellingwarfs. Dit onderdiel zal geven wodden deur dr. Henk Bloemhoff, taelkundige en saemensteller van et Stellingwarfs Woordeboek. Et middagdiel is van 13.00 tot 15.00 ure, dan is d’r veural ommedaenken veur et praoten en et daegelikse gebruuk van et Stellingwarfs. Dat onderdiel wodt verzorgd deur Ypie v.d. Boer en Sietske Bloemhoff.
De Flitskursus wodt geven in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop, de kosten bin € 20,00 per persoon, koffie en thee inbegrepen. Opgeven kan via de mail info@stellingwarfs.nl, bellen kan ok naor et kantoor: 0516-451108 (van maendag t/m donderdag).


ET LENDESYMPOSIUM KOMT D'R AN

Veur et eerst in de geschiedenis zal de bi’j uutstek Stellingwarver revier De Lende centraol staon op een groot symposium, dat de naeme Lendesymposium kregen het. Zoas bekend het De Lende bi’j veul inwoners een biezunder plak in et hatte, wat onder meer bliekt uut grote belangstelling veur artikels en lezings over disse revier en de netuurlike omgeving d’r van. Et Lendesymposium wodt holen op vri’jdag 14 november, is een initiatief van de Stellingwarver Schrieversronte en wodt dan ok deur die instelling veurbereided en orgeniseerd. Et symposium is in ’t Vlechtwerk in Noordwoolde en duurt van morgens half tiene tot middags vuuf ure. D’r zullen mit mekeer zes interessaante lezings verzorgd wodden. In elk d’r van wodt een bepaold aspekt van de revier De Lende belocht en naoder uutdiept. De zes verschillende inleiders bin allemaole deskundig op et gebied van heur onderwarp. Et symposium bödt daoromme een unieke kaans veur meensken die over De Lende en zien stroomgebied (veul) meer willen weten. De prissentaosie van disse biezundere dag is in hanen van Schrieversronteveurzitter Ype Dijkstra.


Titels en kotte inhoold:


'Van woest smeltwaterdal tot meanderende veenrivier. De ontstaans- en bewoningsgeschiedenis van het Lendedal' (Drs. ing. Dennis Worst)

Tijdens de eerste presentatie zal Dennis Worst het hebben over de ontstaans- en bewoningsgeschiedenis van het Lendedal. Met reuzenstappen worden de verschillende fasen in de ontwikkeling van het Lendedal belicht. Hierbij zullen geologische-, bodemkundige- en hoogtekaarten centraal staan. Aan het begin van het Holoceen – ongeveer 10.000 jaar geleden – doet ook de mens zijn intrede in het landschap. Het Lendedal en haar omgeving had een grote aantrekkingskracht op deze eerste bewoners. In de loop van de Holoceen wordt de invloed van de mens steeds beperkter. Het vochtige en iets koudere klimaat bood perfecte omstandigheden voor de vorming van veen. Deze ophoping van dode plantenresten bleek zo dominant dat in de vroege middeleeuwen vrijwel geen bewoning meer mogelijk was in Zuidoost-Friesland. Deze ontvolking van het gebied duurde niet lang. Al in de volle middeleeuwen werden grootschalige ontginningsactiviteiten ontplooid waardoor de uitgestrekte veenmoerassen in enkele decennia tijd gekoloniseerd raakten. Het is in deze periode waarin de contouren van het huidige Lendedal zijn vorm gegeven. Langs de bovenloop het landschap van de esgehuchten als Tronde, Boekelte en Zandhuizen en langs de midden- en benedenloop de typische opstrekkende verkaveling. In zijn presentatie zal Worst deze ontwikkelingen stap voor stap van een verklaring voorzien.


'De stried tegen et Lendewaeter' (Geert Lantinga)

Deur ontginningsaktiviteiten in de 18e en 19e ieuw kreeg de doe stark meanderende Lende de hieltied meer waeter te verwarken. Daor tegenover ston dat De Lende deur et weerommelopen van de schipveert en ere, netuurlike, omstanigheden staorigan dichtegruuide. Op een bepaold mement stagneerde de waeterofvoer zo, dat de hujlanen een groot pat van et jaor onder waeter kwammen te staon. De in de jaoren 1922 – 1927 uutvoerde Lendeverbeteringswarken brochten daor veraandering in. In zien inleiding zal Lantinga ingaon op de periode die an de kannelisaosie veurof gong en wat d’r uutaendelik van de plannen terechte kommen is.


'Venen, grenzen en verdedigingswerken' (Dr. Meindert Schroor)

De rivieren in de Zuidoosthoek, met name die in de Stellingwerven – De Lende en De Kuunder – zijn eeuwenlang de ruggengraat geweest van de verdediging van Friesland tegen invallen van buitenaf. Minstens zo belangrijk, zo niet belangrijker voor de defensie waren de uitgestrekte venen die tot het moment dat ze in de 17de eeuw voor het eerst werden door verveners werden aangetast de diffuse grenzen van Friesland vormden. Hun openlegging en afgraving leidden er enerzijds toe dat er rechte, precieze grenzen moesten worden getrokken. Onbedoeld werd anderzijds de deur open gezet voor invallers uit het achterland. Eerst tijdens de jaren 1582-1592, toen Steenwijk in Spaanse handen was, vervolgens in 1607 en na twee dreigende (1624 en 1665) invallen in 1672 toen het goed raak was en de beekdalen van Lende en Kuunder hard nodig waren om de in militair opzicht poreus geworden venen te vervangen. Aan de hand van deels nieuwe gegevens wordt ingegaan op de wijze waarop deze mix van politieke, economische en militaire aspecten invloed had op de geschiedenis van het Stellingwerfse landschap tussen 1580 en 1750.


'‘De Lende’ en femilie in oons Lendedal. Naemegeveri’je, verbanen en verklaorings' (Dr. Henk Bloemhoff)

De Lende is een biezunder verschiensel op himzels en de naeme is dat liekegoed. De ontwikkeling d’r van, de relaosies mit de omgeving en ok mit de naemen in die wereld kriegen dan ok flink wat ommedaenken. De eerste vermeldings bin uut de 12de en 13e ieuw, mar de naeme is oolder. De taellaoge daor Lenna (en naemevariaanten) in ontstaon wezen moet en de veerdere ontwikkeling van de naeme in et ‘Middelnederlaans’ of ‘westelike Middelnederduuts’, Latien, Stellingwarfs, Nederlaans en Fries wo’n in taelhistorisch verbaand uutstokt. De vroegere en ni’jere opvattings over de oorspronkelike betekenis kriegen daor heur gerak bi’j en wo’n nog es tegen et locht holen. In dat verbaand wodt De Lende butendat vergeleken mit soortgeliekense naemen buten oonze laansgreenzen.

De relaosies mit aandere waeter- en veldnaemen in de omgeving van De Lende wodt ok ommedaenken an geven. Dat is om de oolderdom van de naeme, mar ok om de invloed die De Lende had het op ’e naemegevings van aandere waeters en terreinen. Ok wodt ingaon op et gebruuk van de naeme De Lende en variaanten in et schriftelike en officiële verkeer.


'De beekdallandschappen van de Zuidelijke Friese Wouden'(Jan Slofstra)

De westrand van het Drents-Friese Plateau wordt gekenmerkt door een aantal van oost naar west lopende rivieren of zo men wil beken. Zij zorgen voor de geleding van het gebied in een aantal beekdallandschappen. In deze bijdrage wordt aandacht besteed aan de drie grote beekdallandschappen van de Zuidelijke Friese Wouden, die van De Boorne, De Kuunder en De Lende. Er zal allereerst worden stilgestaan bij de gemeenschappelijke kenmerken van deze landschappen, maar vervolgens ook bij de onderlinge verschillen. Het vaststellen van de dynamische verhouding tussen deze overeenkomsten en verschillen is het doel van deze landschapshistorische verkenning. Wellicht dat we aldus de geschiedenis van De Lende in een zinvol vergelijkend perspectief kunnen plaatsen.

Chronologisch gezien begint deze bijdrage in de derde ijstijd en eindigt in het midden van de vorige eeuw. Dat lijkt ambitieuzer dan het in feite is, omdat we met reuzenstappen door de geschiedenis gaan. De stappen worden kleiner na het begin van de agrarische veenkolonisatie rond 1000. Daarna volgen we de transformaties van het landschap in de volle en late middeleeuwen, de periode van de commerciële veenafgravingen en de latere ontginningen. Juist door zo’n langetermijnverkenning kan het beeld van de overeenkomsten en verschillen tussen de beekdallandschappen scherp worden ingekleurd.


'De Lende in letters' (Peter Riksma)

Hoe prissenteert en mannefesteert een veur een stokmennig meensken onbedudend mar toegelieke ommeraek mooi reviertien in et zuden van Frieslaand him in de literetuur? Et is zunneklaor dat schrievers, zangers en komponisten heur in alle tieden rejaol inspireren laoten hebben deur et waeter. De Zuderzee vun zien troebedoers in Willie van Hemert en Sylvain Poons, Henri Mancini het zien onstarfelike staotus binnenhaeld mit Moon River en wie de Tsjechische revier de Moldou zicht of in gedaachten nemt, heurt mitien de klaanken van Smetana. Wat dichter bi’j huus en ok wat meer in relaosie tot de literetuur kuwwe vaastestellen dat as Nederlaanders al een dichtriegel uut et heufd kennen, dat et dan vaeke die riegel is van ‘Denkend aan Holland zie ik brede rivieren traag door oneindig laagland gaan’, vanzels van gieniene minder as Hendrik Marsman. Waeter in et algemien en revieren, meren en zenen in et biezunder hebben heur ikonische kracht in de keunsten meer as bewezen.

Kan De Lende een betien mitdoen in die geweldig grote reeks van kompesisies, dichtwarken en ere keunstzinnige uterings? Of komt dit toch wel biezundere Stellingwarver stroompien d’r an now toe vanuut een literair perspektief wat aarmzalig van of en is et waachten op die iene bevleugen auteur die oonze eigen Lende veur iens en altied in de kanon van de letteren plaetst? De bi’jdrege van Peter Riksma an et symposium bestaot uut een veurzichtige oriëntaosie op ‘De Lende in letters’.

---

Et ligt in de bedoeling dat op termien de Stellingwarver Schrieversronte een omvangriek boek over De Lende uutgeven zal. De zes lezings van et Lendesymposium zullen in dit boek opneumen wodden.

Et Lendesymposium is op 14 november van 9.30 tot 17.00 ure in ’t Vlechtwark in Noordwoolde, intree € 15,00 inkl. lunch. Anmellen kan tot 11 november bi’j de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop: 0516-451108, info@stellingwarfs.nl.


Pebliekspriezen manifestaosie haandboekbienen bekendmaekt

Oflopen zundagaovend, kot nao et ofsluten van Eupen Stal, wodden tiedens een speciaole bi’jienkomst bi’j de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop de pebliekspriezen bekendmaekt van de manifestaosie haandboekbienen. Veertig professionele en ammeteurhaandboekbieners stuurden daorveur heur wark in. In de vier weken durende keunstroute weren al die veertig haandbunnen boeken tentoonsteld in de grote zael van et gebouw van de Schrieversronte. Et pebliek van Eupen Stal mocht mit mekeer uutmaeken naor wie de pebliekspriezen gaon zollen. Veur et in te bienen boek weren losse katerns beschikber steld van et keunstboek ‘Van schossel tot slingerpad’, dat oflopen veurjaor deur de Stellingwarver Schrieversronte uutgeven wodde. De meerste stemmen gongen naor Eva Kipp (Kloosterburen), de twiede pries was veur Baukje Scheppink (Haddegeriep) en de dadde pries gong naor Lenie Stamhuis uut Garnwerd. Veur de drie winners hadde de SSR drie keunstwarken en gedichten beschikber steld van Peter Hiemstra en Christine Mulder, Marjolein Spitteler en Willem Jan Teijema, en Christiaan Kuitwaard en Roely Bakker. Deur een vakjury wodde eerder, bi’j de prissentaosie van ‘Van schossel tot slingerpad’, op de eupeningsdag van Eupen Stal op 12 juli, et wark van An Taveirne (Brugge), Harrie Knoors (Roermond) en Sacha de Ven (Aduard) as beste anwezen. Uut et pebliek dat de formelieren invulde t.b.v. de pebliekspriezen bin acht naemen lot. Die acht meensken wodt een kursus haandboekbienen anbeuden. De kursus wodt op 8 november in Berkoop geven deur Jan Bosch en Corrie Los van de Stichting Haandboekbienen.


Eerste ankondiging: Lende-symposium

De Stellingwarver Schrieversronte orgeniseert op vri’jdag 14 november in ‘t Vlechtwark in Noordwoolde een symposium mit as thema de revier De Lende. Die zal die dag vanuut verschillende invaalshoeken belocht wodden. Zo is d’r vanzels veul ommedaenken veur de geschiedenis d’r van en veur de laandschopselementen, mar dat is d’r bi’jglieks ok veur verhaelen en gedichten die De Lende as onderwarp hebben. Inleidings bin d’r o.e. van Dennis Worst, Geert Lantinga, Jan Slofstra en Henk Bloemhoff. Mit eren is d’r op dit mement nog overleg. Et idee veur et symposium is ontstaon vanwegens de grote interesse van de lezers van et Stellingwarfs tiedschrift De Ovend. In dat blad is d’r deur et hiele jaor henne ok op alderhaande wieze ommedaenken veur De Lende en dat bliekt arg an te slaon. Meer ni’js over et symposium komt laeter.


Ni’jste Ovend (jg. 42, nr. 4): van Vituskarke tot haandboekbienen

De ni’jste Ovend is d’r en dat is mooi om hier even te numen. Wel zoe’n twintig man zorgde veur een meraokels aorig nommer, netuurlik weer van et soorte ‘veur elk wat wils’. Dichtwark is d’r disse keer van Klaas Knillis Hofstra, verhaelen en beschouwings bin d’r van Harmen Houtman, Pieter Dijkstra, Sjoukje Oosterloo en Lily Köhler en redaktielid Jannes Westerhof begint dit augustusnommer mit et bekende Veuroffien. Dus zoas we ‘t wend binnen van et Stellingwarver tiedschrift. Frank Spijkers het een vermaekelik stripverhaeltien. Disse keer het Otto, heer van Buil, te lieden van koezepiene, mar nog vule meer van de verdoving… Jannes Westerhof lat netuurman Andries van der Veen mooi an et woord kommen in de rebriek ‘Dit plak dot me wat’. De Ovend-redaktie vertelt over tien voegelexkursies die de Stellingwarver Schrieversronte dit veurjaor hul veur kiender van et basisonderwies in Stellingwarf, en Gait Golbach is degene die de oflevering van et Nedersaksische vervolgverhael veur zien rekening nemt, in et Deventers. Geert Lantinga geft veul infermaosie in zien vierde diel van ‘De Lende van begin tot aende’. Hi’j lat butendat beeldmateriaol zien van o.e. Et Sas en van de oolde spinnekopmeule van Gauke Gooijer an de Lendediek. As vervolg op eerdere info in De Ovend (jg. 41, nr. 6) stipt Henk Bloemhoff infermaosie an uut et boek dat Antje van der Berg maekte mit gegevens van heur pake Geart Jabiks van den Berg (1866-1954), uut de wereld van Ooldehoorn e.o. ‘De Hoorn’ slat op de veurloper van ‘Ooldehoorn’ en op de langgerekte eerste bewoningshoogte an de noordkaante van De Kuunder; die sleut an bi’j et zwaog-gebied van Hoornsterzwaog. Rienk Klooster geft in disse Ovend een mooi overzicht van de petroonheiligen in Stellingwarf en hi’j nemt al doende eerdere schrieveri’je over dat onderwarp mit. Et is van belang om nota van dit artikel te nemen, niet allienig vanwegens de volledighied mar ok omreden eerdere verzinnen op dit terrein verbeterd binnen. Zo bliekt o.e. de Berkoper bescharmheilige niet Bonifatius, mar Vitus te wezen. Disse Ovend-oflevering geft veerder ok ommedaenken an et verschienen van ‘Van schossel tot slingerpad’ en ‘Gebonden kunst’, twie belangrieke publikaosies die in verbaand staon mit een grote Schrieversronte-aktiviteit op et terrein van et haandboekbienen (kiek ok leger op disse websteebladziede). De Ovend kuj’ je op abonneren veur €20 in ’t jaor. Doe dat, zollen we zeggen! Mar losse nommers kopen kan ok. Die gellen € 4 et stok.


Prissentaosie bi’j Schrieversronte drok bezocht

Tiedens een drok bezochte prissentaosie bi’j de Stellingwarver Schrieversronte verscheen op zaoterdagmorgen 12 juli in Berkoop et keunstboek 'Van schossel tot slingerpad' en de katalegus 'Gebonden kunst’, t.b.v. de manifestaosie Haandboekbienen. Die manifestaosie is koppeld an de keunstroute Eupen Stal, die diezelde dag ok uut aende gaon is. In et gebouw van de Schrieversronte is tiedens Eupen Stal et wark te zien van de keunsteners Peter Hiemstra, Christiaan Kuitwaard en Marjolein Spitteler dat in et keunstboek opneumen is. In et boek bin ok Stellingwarver gedichten te lezen van Roely Bakker, Christine Mulder en Willem Jan Teijema. Heur wark zal tiedens Eupen Stal mit riegelmaot te heuren wezen. Keunsteners en dichters hebben heur bi’j et warken an et boek inspireren laoten deur et thema ‘Ruumte’. Bi’j de SSR bin butendat veertig haandbunnen boeken te zien, daorveur bin losse katerns van et keunstboek bruukt.
Zaoterdagmorgen rikte Schrieversronte-veurzitter Ype Dijkstra een eerste exemplaor uut van ‘Van schossel tot slingerpad’ an Peter Hiemstra, hi’j is ok veurzitter van Eupen Stal. Eerder had Twiede Kaemerlid Lutz Jacobi al een boek kregen, o.e. vanwegens heur inzet veur de veerdere erkenning van et Nedersakssisch, waor et Stellingwarfs onder vaalt. Spietig genoeg kon Jacobi vanwegens heur vekaansie niet naor Berkoop kommen. Heur reaktie was liekewel zaoterdagmorgen wel in een filmpien te zien en te heuren. Et Stellingwarfs praotende lid van de Twiede Kaemer leut behalven heur bewondering veur ‘Van schossel tot slingerpad’ opni’j weten hoe belangriek ze de erkenning van et Nedersaksisch vint.
Peter Hiemstra gaf an arg bliede te wezen mit et ni’je keunstboek, en zee ok hoe belangriek hi’j de altied goeie saemenwarking tussen Eupen Stal en de Schrieversronte vint. Al sund jaor en dag kan Eupen Stal tiedens de vier weken durende keunstroute gebruuk maeken van de grote zael in et gebouw van de SSR.
Daornao benaodrokte veurzitter Jan Bosch van Stichting Handboekbinden et belang van et saemenwarken van instellings. Op die wieze kan d’r vaeks krek even wat meer, neffens Bosch. Hi’j was ommeraek bliede mit de saemenwarking mit de Schrieversronte, waordeur veur et eerst in et noorden een prachtige manifestaosie haandboekbienen orgeniseerd wodden kon. Vervolgens beud Bosch et eerste exemplaor van ‘Gebonden Kunst’ an. Dat was veur haandboekbienster Corrie Los uut Oosterwoolde, zi’j is de initiatiefneemster van de manifestaosie Haandboekbienen.
Veurzitter Jan Bosch van Stichting Handboekbinden maekte vervolgens de drie jurypriezen van de manifestaosie haandboekbienen bekend. Die priezen weren veur An Taveirne (Vlaanderen, eerste pries), Harrie Knoors (Limburg, twiede pries) en Sacha de Ven (Grunningen, dadde pries). De Stellingwarver Schrieversronte stelt drie priezen veur de pebliekspries beschikber; et pebliek van Eupen Stal bepaolt naor wie die drie priezen gaon. De bekendmaeking daorvan is op zundagaovend 10 augustus, kot naodat de deuren van Eupen Stal weer veur een jaor dichtegaon.


Flitskursus Stellingwarfs veur Plasterk

Tiedens de prissentaosie van et keunstboek ‘Van schossel tot slingerpad’ en de katalegus ‘Gebonden kunst’ maekte Schrieversronteveurzitter Ype Dijkstra mitien van de gelegenhied gebruuk om ok nog es et belang van de veerdere erkenning van et Nedersaksisch, waor et Stellingwarfs onder vaalt, dudelik te maeken. Et ‘grune locht’ daorveur moet van Den Haag kommen, waor o.e. de kaemerleden Lutz Jacobi (PvdA) en Eddy van Heijum (CDA) heur geweldig veur die erkenning inzetten. Omreden menister Ronald Plasterk op dit mement aenlik de ienige is die nog wat dwasbongelt, beud Dijkstra de menister een Flitskursus Stellingwarfs an. ‘As Plasterk ienkeer wet hoe mooi oonze tael is, komt et mit de veerdere erkenning d’r van vast en zeker goed,’ neffens de SSR-veurzitter.


Lende-symposium op kommenwegen: mit o.e. Meindert Schroor en Dennis Worst

De Stichting Stellingwarver Schrieversronte orgeniseert op vri’jdag 14 november een Lende-symposium. Omreden et Stellingwarfs tiedschrift De Ovend dit jaor veul ommedaenken het veur de revier, wodt dit symposium as ofsluting van die biezundere jaorgaank holen.
De Lende zal tiedens et symposium van verschillende invaalshoeken belocht wodden deur drs. Dennis Worst (ontstaonsgeschiedenis), Geert Lantinga (kannelisaosie), dr. Henk Bloemhoff (naemgeving), drs. Meindert Schroor (verdedigingslinies), perf. dr. Jan Slofstra (verbanen mit ere revieren) en Peter Riksma (literetuur). Daornaost is d’r o.e. ommedaenken veur keunstuterings zoas beeldende keunst en gedichten.
Et Lende-symposium is van 9.30 tot 17.00 ure in ’t Vlechtwark in Noordwoolde, de intree is € 10,00. Opgifte is now al meugelik deur te bellen of te mailen mit et kantoor van de Schrieversronte in Berkoop: 0516-451108, info@stellingwarfs.nl.


Ankondiging: Van schossel tot slingerpad

Bi’jkotten verschient bi’j de Stellingwarver Schrieversronte een wel hiel biezundere uutgifte: et keunstboek ‘Van schossel tot slingerpad’. Dat is om percies te wezen op 12 juli. De eerste exemplaoren bin dan veur Lutz Jacobi (lid Twiede Kaemer) en Peter Hiemstra (vz. Eupen Stal). In de ni’je uutgifte is wark opneumen van de Stellingwarver keunsteners Peter Hiemstra (beelden), Christiaan Kuitwaard (schilderi’jen) en Marjolein Spitteler (mingde techniek). De literetuur komt veur et voetlocht deur de Stellingwarver dichters Roely Bakker, Christine Mulder en Willem Jan Teijema. Jim begriepen wel, dit wodt wel weer een hiel biezundere uutgifte. Pries: € 17,50. Toegelieke verschient ok nog een biezundere ketalegus, ‘Gebonden Kunst’, mit ofbelings en beschrievings van alle mit de haand bunnen boeken van 40 meensken die mitdaon hebben an de mannefestaosie boekebienen mit de haand. Blief de ni’jgies volgen en kiek van dat ok op stellingplus.nl, oonze aandere webstee.


De Ovend 42 nommer 3: veul interessaante artikels

Inderdaod, een interessaante Ovend weer, disse keer. Lily Köhler vertelt heur verhael ‘Privacie’ en Tonko Ufkes levert zien pat van et Nedersaksische vervolgverhael dat elke keer in De Ovend staot. Zien dielverhael hiet ‘De ofrekening’. Roelie Bakker heur gedicht ‘De boot naor Terschelling’ wodt volgd deur Harmen Houtman zienend mit de titel ‘Elke Druppe’, Carolien Hunneman vertelt uut Finlaand weg over ‘Paosken, veurjaor en Keuningsdag’ en Freddie de Vries vertelt over een stee in Hooltpae mit de naeme Domenees Hoeke. Netuurlik begint De Ovend mit ‘Et veuroffien’ van Jimmy. Echt in de sfeer van de artikels zit et vervolgartikel van Geert Lantinga ‘De Lende, van begin tot aende (diel 3). Frans Wuijts brengt diel 2 van ‘Mr. Bontekoe en et waopen van Oost-Stellingwarf’, en Tonko Ufkes (over himzels vertellende) zit disse keer in de rebriek ‘Oosterse kontakten’. Dat is uteraord in de sfeer van een (lange) riegel. Dat zitten Henk Bloemhoff en Jan de Vries weer niet in een volkskundig artikel mit de naeme ‘”Paampel”: toepassing, woordgebruuk en beelden uut De Westhoeke’. Daorin veul infermaosie over de toepassing van paampels in bepaold vlechtwark. Et fotowark van Jan de Vries lat o.e. kenner Henk Oosterkamp van Munnikeburen zien, hoe hi’j an et wark is mit et snieden van paampels, et dreugen, et vlechten van een baand en et rietbossen opbienen mit zoe’n baand. Van Oosterkamp zien vertelleri’je over et onderwarp paampels is veul verwarkt in et artikel, en dat is al krek zo wat de infermaosie van Alie Veenhouwer van Spange angaot (now uut Scharpenzeel). Die lat mooi et vlechten van een baantien om een koestat zien, en mit heur snaorske Jantsje demonstreert ze dat op ‘e foto. Ok disse keer dus niet zomar een Ovend, mar een meraokels interessaante Ovend! Ok nog een keer omreden d’r veul redaktioneel ni’js in te vienen is! Bi’j’ misschien nog gien abonnee? Een los nommer kan ok, zoks kost € 4.00.


De Schrieversronte-veurzitter nuumde: ‘Ofstaand van gemientebestuurders tot oonze eigen tael, et Stellingwarfs, slim groot’

Tiedens de jaorvergeerdering van de Algemiene Raod van de Stichting Stellingwarver Schrieversronte was veurzitter Ype Dijkstra in zien eupeningstoespraoke bepaold niet lovend angaonde de holing van de Stellingwarver gemientebesturen t.o.v. de Stellingwarver tael. Et zit him en de ere bestuursleden van de SSR beheurlik dwas hoe de gemienten tegen et zo suksesvolle Tomke-projekt ankieken: ‘Uut oonze Stellingwarver Tomke wodt in 19 van de 21 Stellingwarver ukkespeulplakken en plakken veur kienderopvang veurlezen. (De gemiente West-Stellingwarf miende eerst dat Tomke mar in drie van heur ukkespeulplakken komt, mar dat bin d’r in elk geval negen. Mar now ja, toe dan mar!) Ik zal jim ok niet vermuuien mit et gedoe dat wi’j hebben om een redelik antwoord te kriegen op een ienvooldige vraoge van oons. De gemienten betaelen naemelik gien cent an Tomke; dat vraogen wi’j ok niet van heur. Des te opmarkeliker is et dat de gemiente West-Stellingwarf oons kotleden weten leut et niet zo zinvol te vienen dat de Stellingwarver ukken en kleuters mit et Stellingwarfs in anraeking kommen! Ie hoeven beslist gien onderwieskundige te wezen om te weten dat et al jáóren vaastestaot dat et een verrieking veur et kiend is as et kennis nemen kan van twie, drie of alderdeegst vier taelen.
Et bin dié biezundere zaeken waor wi’j ók ten principale mit de gemiente over praoten willen. Oonze erverings mit Tomke en de gemientebesturen hebben misschien ok wel alles te maeken mit et fundamentele oordiel van oonze gemientebestuurders over de eigen Stellingwarver streektael. Let wel: ik praot over et híéle gemientebestuur van oonze beide gemienten. De raod, et kollege van B&W én et ambtelik apperaot. Ik zeg dat omdat jim d’r vanzels goed bekend mit binnen dat wi’j de sympetie veur et Stellingwarfs van wethoolder Sierd de Boer en een tal raodsleden in de beide gemienten warderen.’

Weinig waarmte veur de Stellingwarver zaeke
Veurzitter Dijkstra komt vervolgens tot de volgende konklusie: ‘Waor et mi’j veural omme gaot is dat wi’j d’r kennelik niet in slaegen oons streven veur de ontwikkeling en et behoold van de Stellingwarver kultuur, tael en et laandschop ók as belang van de Stellingwarver bestuurders deurklinken te laoten. De gemientebesturen geven bliekber liever veul geld uut an imago kampagnes, wiels de Stellingwarver identiteit op ’e deurmatte van de beide gemientehuzen ligt! Dan doen een tal Friese gemienten (m.b.t. et Fries) of gemienten in Duutslaand, Denemarken en Noorwegen et híél wat beter!
De meensken in de Stellingwarven holen van et gebied, et laandschop, de kultuur en de tael! Ie zollen toch verwaachten meugen dat in de uterings van “oonze” bestuurders wat meer waarmte veur de Stellingwarver zaeke deurklinkt as dat an now toe et geval is. Dat kost niks méér en ie geven Stellingwarvers temeensen et gevuul daj’ heur begriepen.’

Stopzetten H.J. Bergveldpries
Et Schrieversronte-bestuur vernam kotleden ok van et veurnemen van de gemienten om de literaire H.J. Bergveldpries stop te zetten. Dijkstra: ‘D’r is nóg een reden waoromme ik teleursteld bin in de holing van de gemientebesturen. Et is et indringende geluud dat oons berikt (d’r is gien overleg!) dat de gemientebesturen de (zes-jaorlikse!) Bergveldpries, vernuumd naor de “founding father” van et Stellingwarfs Hendrik Johannes Bergveld, ófschaffen willen! Mit alle respekt, mar dat kan netuurlik niet! Wi’j schaffen in Nederlaand de (jaorlikse) P.C. Hooftpries of de Constantijn Huygenspries ok niet of. De Bergveldpries vot: dat mag niet gebeuren!’


Bestuursverkiezing
Nao de eupeningstoespraoke, waorin veurzitter Ype Dijkstra nog angaf hiel bliede te wezen mit alle aktiviteiten die de Schrieversronte orgeniseert en uutvoert, zoas de Stellingwarver Dag kotleden in Buil en de manifestaosie Haandboekbienen tiedens de Eupen Stal van dit jaor, volgde de bestuursverkiezing.
In et bestuur weren drie bestuursleden oftredend. De manluden Jan Baas en Peter Riksma weren herkiesber en bin mit algemiene instemming benuumd veur opni’j drie jaor. Attie Nijboer van Oosterwoolde, twiede veurzitter van de SSR, was liekewel niet herkiesber. Veur heur in ’t plak is benuumd Jan Russchen van Oosterwoolde. Attie Nijboer zal heur uteraord wel inzetten blieven veur et Stellingwarfs en de Schrieversronte.

Nao de vergeerdering zorgde de zanggroep ‘’k Wait nait’ veur een slim aorig optreden, mit veul lieties in de streektaelen van et noorden. De Turfschipper van De Smilde, hiemziekte naor de Stellingwarver heide, bos, weide- en bouwlaand bi’j de revier De Kuunder, Waor de Lende en ok et Stellingwarfs Volkslied: de meensken hebben d’r ommeraek van geneuten.



Reformaosie: eerste gruui beparkter en anwezighied kattelieken starker as docht

Op donderdag 24 april hul de Stellingwarver Schrieversronte zien dadde en laeste geschiedenislezing van dit seizoen. Spreker was dr. Wiebe Bergsma, as historikus veur de 16e, 17e en 18e ieuw warkzem bi’j de Fryske Akademy. Bergsma is slim interesseerd in de tied van even nao de reformaosie en de ontwikkelings die daor op volgden. Hi’j nam de geïnteresseerden mit in de poletiek-maotschoppelike verholings en gaf inzicht in hoe de machten in ‘zíen’ tied verdield weren. De kattelieken kregen ondersteuning van missiepriesters, mar dat gong nogal in et geheim, en et leverde nogal wat beschrievende verslaegen op die oons now inzicht geven kunnen en die beweerd wodden in archieven buten Nederlaand. Katteliek bleven vule meer Stellingwarvers as wel es docht is. Dat leidet de onderzuker of deur een kundige interpretaosie van alderhaande schreven bronnen. Opmarkelik is et, zo zee Bergsma, dat d’r gien gevallen bekend binnen waorbi’j meensken kattelieken, die heur geleuf eerst geheim holen mossen, verraoden hebben, ok al ston daor een flinke premie op. Ok warkten degenen die deur de hervorming op et ni’je, ‘goeie geleuf’ overgaon weren, toch wel saemen mit kattelieken, eupenlik of stiekem. Bergsma maekte annemelik dat veul minder meensken officieel overgaon binnen op et ni’je geleuf en dat veul meer kattelieken an et oolde vaasteholen hebben as dat wel docht is. Butendat maekte hi’j een sfeer van toleraansie annemelik, die ok zoveer gong dat de overhied niet of zelden ingreep bi’j alderhaande klachten vanuut de ni’je karke over zaeken die maotschoppelik aenlik niet te aksepteren weren. Zoks is te begriepen vanuut poletiek-maotschoppelike overwegings van diezelde overhied.
Bergsma is grepen deur zien ni’jsgierighied naor de ontwikkeling van even nao de reformaosie in de beide Stellingwarven. Zodoende is hi’j begonnen an de veurbereidings van een boek over dat onderwarp. Hi’j zal mit et tot staand brengen geschiedenisliefhebbers beslist een plezier doen, liekewel meensken hier in de regio as goenend butenuut, omreden, zo benaodrokte Bergsma ok, et laandelike beeld kompleter wodden kan deur dielstudies over regio’s as Stellingwarf. Direkteur Sietske Bloemhoff van de Stellingwarver Schrieversronte sleut of mit een woord van wardering veur de vlotte, vaeke kruderige en humoristische meniere van vertellen. Zi’j kondigde an dat d’r in et ni’je seizoen weer drie historische lezings wezen zullen, en butendat, op 14 november hoolt de Stellingwarver Schrieversronte een symposium over De Lende, mit as sprekers o.e. Dennis Worst, Geert Lantinga en Jan Slofstra.


Paoskevuren in Oost- en West

Et was Paosken, dat we hebben weer de tied van et paoskevuur. Ie vraogen je misschien of waor as dat nog veurkomt in oons gebied. Waor wodde nog toogd, waor wodde nog sleept? Waor is of was et nog, mit ’n allen om de paoskebulte en dan de braand d’r in, mit een feest van uren? Dat zoj’ wel weten willen, en al hielemaole aj’ al niet meer in de buurt wonen. Om mar wat te numen: in Kannede, Noorwegen of Djakarta... Zól et feitelik nog wel veurkommen, vraog ie je misschien of. Kan zoks nog bestaon in disse veraanderende tied? Now, dat is toch hiel aanders as daj’ misschien daenken.
Mar eerst even wat aanders. De twiefel as et verschiensel wel bestaon blieven zol is al van vule eerder, dat bliekt wel. De bekende Stellingwarver schriever H.J. Bergveld publiceerde in 1953 een mooi verhael over et verschiensel paoskevuur hier bi’j omme. Hi’j schrift an et aende: ‘Sjongejonge wat was dat toch mooi, zoe’n paoskevuur waor ’t hiele dörp an mithulp. Mar ok dat heurt tot ’t verleden, en in oonze tegenwoordige tied hebben de schoelejongen et bliekber alderdeegst te drok om ien keer in ’t jaor es wat mit mekeer te doen. Of zol et allienig mar inbelinge wezen?’ Dat verhael wodde in 2013 nog es publiceerd in Bergveld zien verzaemelde wark: ‘Bergveld lest veur uut eigen wark’. Tekstuutgever Henk Bloemhoff maekte een netisie bi’j et verhael: ‘Gelokkig wodt et paoskevuur ok in 2013 en grootkaans ok laeter nog altied in ere holen in verscheiden Stellingwarver dörpen.’ We bin al weer een jaor laeter, en wie deur oons gebied trekt zicht toch her en der nog paoskebulten. Ie zollen weten willen waore wel en waore niet. En daor is now es een keer goed aachter te kommen, want de Liwwadder Kraante (LC) het op 19 april een aorig artikel schreven, mit een overzicht waor dit jaor paoskevuren binnen. Dat is in Oost- en West-Stellingwarf: Appelsche (3x), Berkoop, Donkerbroek, Else, De Haule, Ni’jberkoop, Makkinge, Oosterwoolde (4x), De Fochtel (2x), Waskemeer, Hooltpae, Sunnege, De Oosterstreek, Ooldelaemer, Vinkege en Ni’jhooltpae. Noordeliker telde de LC ok paoskevuren in de gemienten Opsterlaand (4x), ’t Vene (8x), en De Friese Meren (20x; veur wie him ofvragt wat dat wel niet wezen mag, dat 'De Friese Meren': dat is een ni’je kleine-mammoetgemiente). De Stellingwarven staon bekend as et ‘epicentrum’ van de paoskevuurtredisie, zo schrift de LC, en dat is ok zo in historisch opzicht, mar dan allienig vanuut et Friese perspektief, zonder daj’ over de perveensiegreenzen kieken. Mar dat moej’ netuurlik juust wel doen. De Stellingwarven bin feitelik de raand van et hiel groot Nedersaksisch gebied waor vanoolds de paoskevuren tredisie weren; dat lopt oostelik en ok zudelik nog veerder, ok in Noord-Limburg en Noord-Braobaant. Dit schreef K. ter Laan in zien ‘Folkloristisch Woordenboek van Noord en Zuid’ (1949): ‘Paasvuren worden ontstoken in Stellingwerf, Westerwolde, Drente, Overijssel, Gelderland’. Hi’j vertelt netuurlik vule meer, en zegt dan ok nog: ‘Onder de invloed van de Stellingwerven in de laatste jaren ook Paasvuren te Oude- en Nijehorne, Katlijk, Mildam en Jubbega; doch ook te Wijnjeterp, in de Hemrik en te Ouwsterhaule bij Joure’. Ter Laan vertelt ok over et waoromme en hoe van de paoskevuren, en over alderhaande biezundere gewoonten. Hi’j vertelt ok dat de paoskevuren in Duutslaand braanden in hiel Duuts Nedersaksen, van de Rijn tot an de Elbe.
De meensken hadden ok riempies en zo in dit verbaand. Ter Laan citeert een Drents riempien. Uut et Stellingwarfs Woordeboek (diel III, 1997, blz. 784-785) neteerden we disse beide, uut West en Oost elk iene: ‘Hej’ je nog een oolde maande?/Hej’ je nog een bossien riet?/Aanders wil oons paosvuur niet branen/ Aanders braant oons paosvuur niet!’, en: ‘Et paosvuur dat zal branen/Zoete lieve Garrigien/’t Paosvuur dat zal branen/Zoet lieve meid’. Et eerste wodde optekend in Hooltpae, et twiede in De Fochtel. De twiede tekst wodde zongen op de bekende wieze van ‘Zoete lieve Gerritje’.


CD mit Stellingwarfs Volkslied prissenteerd op Blessiger schoele

Deensdagmiddag 18 meert wodde op de dörpsschoele van De Blesse de spiksplinterni’je cd mit daorop et Stellingwarfs Volkslied prissenteerd. De cd zit in een zonuumd mediaboekien van 24 bladzieden dikke, mit veul ommedaenken veur et biezundere van de regio Stellingwarf, en uteraord de woorden en wieze van et volkslied. Et Stellingwarfs Volkslied wodde in de vuuftiger jaoren van de veurige ieuw schreven deur Hendrik Johannes Bergveld, veur de meziek zorgde doe Han Bokelman.

Et eerste exemplaor van de ni’je cd wodde deur veurzitter Ype Dijkstra van de Stellingwarver Schrieversronte uutrikt an Sven Berkien van de dörpsschoele van De Blesse. Dat gebeurde tegere mit alle ere leerlingen van groep 4 en 5. Mitien daornao was et volkslied te heuren, en et wodde alderdeegst deur de kiender hier en daor al wat mitzongen. Alle kiender kregen vervolgens een exemplaor van et kienderboek ‘Winterwille’ uutrikt. Dat boek is kotleden nommeneerd veur de Streektaelpries van et Dagblad van et Noorden.

De laeste tied is d’r vaeke vraoge naor et Stellingwarfs Volkslied; de vraoge komt bi’j de Schrieversronte ok nogal es binnen van schoelen. Zo kwam d’r van de schoele van De Blesse de vraoge om et volkslied op de hiemkunde-webstee www.stellingwerf-heemkunde.nl te zetten, zodat alle Stellingwarver schoele, as ze willen, et volkslied an de leerlingen leren kunnen.

Veur de cd wodde et Stellingwarfs Volkslied zongen deur et mingd koor ‘Oons genoegen’ van Hooltpae, o.l.v. dirigente Hinke Jelsma van Kollumerzwaog. Op de cd is ok een instermentaole versie te heuren, veur die versie zorgde Serge Epskamp van Zaandhuzen. Casco Songs Studio uut Zaandhuzen zorgde veur de opnaemen en mastering van de cd. De teksten in et mediaboekien bin schreven deur Henk Bloemhoff, veur et fotowark zorgden Lenus van der Broek en Sietske Bloemhoff. De vormgeving was in hanen van Alain ter Schuur uut Wolvege. De cd is alliend te koop bi’j de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop. De oplaoge is 500 stoks, de cd kost € 10,00.


Vang de Wiend / Catch the Wind, Stellingwarver vertaeling van Donovan zien evergreen: goeie twiede in Plein 5

In weke 14 dee et Stellingwarfs mit in een wedstried van evergreens in de streektael, onder et motto ‘Zing zoals je gebekt bent’. Et pebliek kan stemmen mit een anklikmeugelikhied op een bladziede van de webstee van et NCRV-pergramme Plein 5. De wedstried is wekeliks, mit elke weke viere van te veuren deur de redaktie uutkeuzen nommers, en lopt in de periode van 3 meert tot 29 meie. Disse weke dee Henk Bloemhoff mit, mit ‘Vang de Wiend’, zien eigen vertaeling en uutvoering van Donovan zien ‘Catch the Wind’. In de jaoren zeuventig en tachtig veural kreeg Henk Bloemhoff aorig wat bekendhied as Stellingwarver troubadour. Tot zoe’n acht uren veur de sluting van disse wekeliks ronde was et wikkerdewik mit 47% tegenover 47%, mar daornao leup de teller toch nog deur naor de verholing 53% veur de Grunninger zanger Martin Korthuis (mit: ‘Loat mie’), tegenover 42% veur Henk Bloemhoff zien Vang de Wiend. De Henk Bloemhoff van disse tied d’r over: ‘Een hattelike fielsetaosie netuurlik veur Martin. Al mit al mooi om mit te doen en ik heb verneumen dat een boel meensken ‘Vang de Wiend’ mooi vienen. Dit en nog een inkeld aander lietien van eerdere jaoren za’k nog es op youtube of zokszowat perberen te kriegen. Veur de liefhebbers dus. Ok heb ik murken dat een protte meensken buten oons gebied belangstelling hebben veur et Stellingwarfs, of et now juust kregen hebben. Dat gelt netuurlik ok veur aandere streektaelen. Iene bonke winst dus. Et is een aorige formule van de NCRV, want bi’j de prissentaosie geven ze ok et neudige ommedaenken an streektael, vertaelers en uutvoerders.’
De weke-winners gaon deur naor de finale. Die is op 29 meie. Meer info over et pergramme kuj’ lezen op plein5.ncrv.nl . ‘Vang de Wiend’ is in 2005 op de cd ‘Dag Stellingwarvers’ kommen, mar was al hiel wat eerder vertaeld en ok wel uutvoerd. Die cd is uutgeven deur JAZ Music. D’r is nog een kleine veurraod exemplaoren bi’j de Stellingwarver Schrieversronte (pries 10 euro).



Kienderboek WINTERWILLE nommeneerd veur Streektaelpries Dagblad van et Noorden

Oflopen zaoterdag wodde bekend dat et kienderboek ‘Winterwille’ op nommenaosie staot veur de Streektaelpries van et Dagblad van et Noorden. Die pries wodt jaorliks uutrikt an et beste kulturele en/of keunstzinnige streektaelprodukt. Et boek Winterwille verscheen in november van et oflopen jaor en wodde uutgeven deur de Stellingwarver Schrieversronte. An et boek warkten mit mekeer negen schrievers, fotografen en tekeners mit: Sietske Bloemhoff, Herma Egberts, Nanda van Gestel, Xavière Kolk, Ruurd Jelle van der Leij, Christine Mulder, Sjoukje Oosterloo, Frank Spijkers en Freddie de Vries. Ere nommeneerden in de kattegorie poëzie en proza bin: Stip ter Laan (As ik nou mor eerst wat verdain), Tieme Woldman (Moord in het Mantingerveld), Alja Streutker (Niet van gistern; Biebelse verhalen veur kinder), Willem Tjebbe Oostenbrink (Opdreugde troanen), Rients Gratama & Carla van der Heijde (Pien en heur spinne) en Suze Sanders (Veenbraand). Op zundag 30 meert wodt in een feestelike bi’jienkomst in Slochteren bekendmaekt wie de Streektaelpries 2013 wunnen het. In 2009 wun Johan Veenstra de pries mit zien roman ‘Et geheim van de wiend’.


Laandweren in Overiessel

De belangstelling naor de oolde laandweren tussen Stellingwarf en Drenthe & Overiessel is de laeste twintig jaor gruuid. Veur meensken mit interesse veur laandweren is d’r in oonze buurperveensies ok et ien en aander an aorige dingen. Zo is d’r in et tiedschrift ‘Natuurlijk Overijssel’, een uutgifte van ‘Landschap Overijssel’, om percies te wezen in et nommer van meert 2014, in de rebriek ‘Cultuurhistorie’ een aorig artikel te vienen van de haand van Lamberthe de Jong. Et hiet: ‘Landweren in Overijssel. Landschapselementen uit de Middeleeuwen’, en et gaot over ooldere, laetere en pas weer opmaekte laandweren, bi’jglieks in Haoksbargen. Butendat wodt een aorige fietsroute bi’j oolde Sallaanse laandweren daele uut de doeken daon. Et artikel is te vienen op bladziede 10-12, en daor vien ie ok een soortement van inlegger mit info over de fietsroute.


Grunninger kroniekschriever Sicke Benninge ok veur Stellingwarver geschiedenis belangriek

In de loop van veurig jaor wodden wi’j wezen op et verschienen van een belangriek boek mit oorspronkelike teksten van de Grunninger kroniekschriever Sicke Benninge. Et boek bestaot oorspronkelik uut drie dielen. Et dadde diel gaot over ‘alle die oerloege, last, jammer ende verdriet’ tussen 1491 en 1530 in de wiede omkrieten van de stad Grunningen, de stad daor Benninge een pat van zien leven woonde en warkte. Et register verwist o.e. naor zoe’n dattien bladzieden daor Stellingwarf in nuumd wodt. Ok wodt d’r naor verschillende dörpen verwezen, zoas De Haule en Oosterwoolde. Ie kun lezen wat him o.e.daore ofspeulde an geweld deur vremde troepen. Dit is de volledige titel: ‘Sicke Benninge, Croniken der Vrescher Landen mijtten Zoeven Seelanden ende der stadt Groningen. Bezorgd door F.A.H. van den Hombergh en E.O. van der Werff, 2 banden. Huygens ING (Den Haag 2012). De uutgifte is te koop, mar ie kun him ok inzien op internet.


Kaortebaank op webstee Meertens Instituut in de locht

Et Meertens Instituut in Amsterdam het vanof et laest van jannewaori 2014 een kaortebaank in de locht. Et gaot om een webstee mit ongeveer 30.000 titels van kaorten mit tael- of kultuurverschiensels in Nederlaand en Vlaanderen. Bi’j ongeveer de helte van de titels kuj’ mitien deurklikken naor een scan van de kaorte. Nao zoveul tied zal zoe’n link bi’j alle kaortetitels zet wezen. De kaortebaank is et eerste aktuele overzicht van publiceerde en niet eerder publiceerde taelkaorten en etnologische kaorten. Et adres van de kaortebaank is:
www.meertenskaartenbank.nl.


'Huj haelen uut et westen. Et belang van hujwinning veur veneboeren an de boverloop van De Lende, De Kuunder en Et Keuningsdiep’: interessaante lezing deur Dennis Worst

Laandschopshistorikus en inwoner van Oosterwoolde Dennis Worst is doende mit promosieonderzuuk an de Fryske Akademy. Hi’j is ok de trekker van de kursussen laandschopshistorie in Stellingwarf. Op donderdagaovend 13 feberwaori 2014 hul hi’j een lezing op uutneudiging van de Stellingwarver Schrieversronte, in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop. Et was een slim boeiende lezing, daor dudelik in maekt wodde hoe een flink tal Stellingwarver perochies hujlanen hadde in Noordwest-Overiessel, en waoromme. Ok in et oolde Schoterlaand en Opsterlaand hadden sommige perochies westelike hujgebieden. Schoterlaand bi’jveurbeeld hadde de Schoter Uterdieken, noordwestelik van de revier De Kuunder, parallel an de streek van De Langelille. An de benedenloop van Et Keuningsdiep weren hujlanen van Opsterlaanse perochies. De stried van de Stellingwarvers tegen de bisschop van Utrecht in de eerste helte van de veertiende ieuw hadde ok te maeken mit de anspraoken op de lanen van Stellingwarver perochies in Noordwest-Overiessel. De spreker ondersteunde zien lezing mit goeie overzichten en dudelik beeldmateriaol. Zoe’n veertig man was kommen om te luusteren, en zonder uutzundering was elkeniene dike tevreden nao ofloop. In artikelvorm verschient Worst zien verhael in et Friese wetenschoppelike tiedschrift It Beaken. Et verschienen van et nommer daor et omme gaot wodt verwaacht in de loop van disse zommer.


Raeke poëzie, mooie verhaelen, over een schilder an De Lende en… oolde Blesdiekiger karke iene van de de alderooldsten van oons gebied?

Jim raoden et al. Zoks zol wiezen kunnen op et verschienen van de ni’je Ovend. En inderdaod, die is d’r. Dat is de 42e jaorgaank no. 1, feberwaori 2014, en die lat him hatstikke goed lezen. De inhoold: poëzie van Jan Willem Teijema en Roely Bakker, en proza van Sjoukje Oosterloo, Lily Köhler, Freddie de Vries en Pieter Dijkstra. Dan is d’r et ‘deurlopende verhael’, disse keer in et Aachterhoeks, deur Derk Jan ten Hoopen. Netuurlik is d’r weer et bekende Veuroffien van Jimmy. Et is allegeer iene bonk gevarieerde kultuur. Mit et uutvoerige juryrappot van de Stellingwarver Schrieveri’jepries 2013, een winterindrok veural over hadrieden, langebaenerieden en zo van Carolien Hunneman uut Finlaand, Jannes Westerhof over keunsteneresse Annie Ligthart, die op alderhaande plakken schildert mar toch et meerste tussen Iekenverlaot tot an Driewegsluus, dus in oons mooie Lende-gebied. Over et ontstaon van die prachtrevier en alderhaande meer vertelt Geert Lantinga in een vervolgtekst. En dan is d’r nog alderhaande ni’js en mooi fotowark. En dan nog wat biezunders: ie vienen een butengewoon interessaant artikel van Rienk Klooster over de karkhoffies van Blesdieke. Rienk het mooie anwiezings dat de ooldste Blesdiekiger karke grootkaans van ongeveer 1100 is. Dat die zol dan bi’j de ooldste karkies van Stellingwarf heuren. De volgende karke, een groten iene, brengt hi'j mit reden in verbaand mit et oorlogszuchtige optreden van bisschop Jan van Arkel, die et him in de plasse haelde om Blesdieke in 1361 plat te branen. Gieniene van de geschiedenisliefhebbers in oonze streek mag dit artikel van Rienk ontkommen, netuurlik. Hoezo zollen de meensken van 2014 minder lezen as eerder? Toch nog gien abonnee? De Ovend verschient zes keer in et jaor en wodt je toestuurd veur een abonnement van mar 19 euro. Gewoon doen, ie steunen zodoende ok nog een keer et streektaelinstituut!


Boekbiendersmanifestaosie bi’j de Stellingwarver Schrieversronte

Bi’j de Stichting Stellingwarver Schrieversronte (SSR) in Berkoop verschient in de eerste helte van 2014 een boek mit wark van bekende Stellingwarver dichters en keunsteners. Veur et wark dat in Van schossel tot slingerpad opneumen is, hebben Roely Bakker (gedichten), Peter Hiemstra (beelden), Christiaan Kuitwaard (schilderi’jen), Christine Mulder (gedichten), Marjolein Spitteler (mingde techniek) en Willem Jan Teijema (gedichten) heur inspireren laoten deur et thema ‘Ruumte’. Et boek is an et aende van jannewaori klaor, mar wodt pas prissenteerd tiedens de eupening van ‘Eupen Stal’ 2014. Dat komt omreden an et verschienen van Van schossel tot slingerpad een boekbiendersmanifestaosie koppeld is. Iene van de belangriekste onderdielen van die manifestaosie is een wedstried haandboekbienen.
Vervolgens ligt et in de bedoeling om tiedens de tentoonstelling Eupen Stal in 2014 et boek, de kunstwarken én de rissultaoten van de haandboekbiendmanifestaosie (mit katalogus) te prissenteren. Eupen Stal is dit jaor van 12 juli t/m 10 augustus.

Biezundere pebliekspries
An de manifestaosie is een pebliekspries verbunnen. Veur de deur et pebliek van Eupen Stal uutkeuzen inzendings wo’n deur de drie keunsteners en dichters speciaol drie kombinaosies van gedichten en keunstwarken maekt.

Et mitdoen an de wedstried
Iederiene kan an de wedstried haandboekbienen mitdoen, ammeteurs liekegoed as professionals. Veur wie graeg mitdoen wil volgen hier de technische gegevens:
- et boek telt 56 bladzieden, die drokt binnen op 150 grams hooltvri’j MC mat.
- et fermaot is 24 x 24 cm.
- de katernen bin volen en niet perforeerd.
- veur de schutblaeden bin twie blanko dubbelvellen beschikber

De kosten om mit te doen bin € 20,00. Die bin bedoeld veur et toesturen van de katerns, et weerommesturen van et boek, mar ok veur de katalogus die vlak veur Eupen Stal begint verschienen zal en de dielnemersformelieren. Et bedrag kan overmaekt wodden op NL26FRBK0299807711 t.n.v. Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
Anmellen kan bi’j de Stellingwarver Schrieversronte, o.v.v. Boekbiendersmanifestaosie. Et adres is: Willinge Prinsstraote 10, 8421 PE Berkoop / Oldeberkoop
Je opgeven kan ok via de mail: info@stellingwarfs.nl
Veur meer info kuj’ bellen: 0516-4511108, even vraogen naor Sietske Bloemhoff

Naodat de € 20,00 overmaekt binnen wo’n de katerns rond 1 feberwaori toestuurd. Veur 15 meie 2014 moet jow inzending bi’j de Schrieversronte binnen wezen.


Juryveurzitter Dagblad van het Noorden-pries slim veur koesteren Nedersaksisch

De jury van de Dagblad van het Noorden Streektaelpries het een ni’je veurzitter kregen. Et is Eric van Oosterhout, borgemeister van de gemiente Ao en Hunze. Hi’j nuumt et een ere om zodoende mitwarken te kunnen an et anvieteren van et Drents, Grunnings en Stellingwarfs. Hi’j komt van oorsprong niet uut et noorden en praot dan wel gien Nedersaksisch, mar verstaot et goed, liekewel as et Fries. Hi’j pleit geern veur alles wat mit de streektaelen te maeken het en et Dagblad lat him zeggen: “Van Oosterhout vindt dat het Gronings en het Drents net zoveel aandacht verdienen als 'het zorgvuldig gekoesterde Fries'”. We maggen rekenen dat hi’j et Stellingwarfs en aandere Nedersaksisch ok bedoeld het. Bron: Dagblad van het Noorden, 9 december 2013.

Eerste ankondiging: Lende-symposium

De Stellingwarver Schrieversronte orgeniseert op vri’jdag 14 november in ‘t Vlechtwark in Noordwoolde een symposium mit as thema de revier De Lende. Die zal die dag vanuut verschillende invaalshoeken belocht wodden. Zo is d’r vanzels veul ommedaenken veur de geschiedenis d’r van en veur de laandschopselementen, mar dat is d’r bi’jglieks ok veur verhaelen en gedichten die De Lende as onderwarp hebben. Inleidings bin d’r o.e. van Dennis Worst, Geert Lantinga, Jan Slofstra en Henk Bloemhoff. Mit eren is d’r op dit mement nog overleg. Et idee veur et symposium is ontstaon vanwegens de grote interesse van de lezers van et Stellingwarfs tiedschrift De Ovend. In dat blad is d’r deur et hiele jaor henne ok op alderhaande wieze ommedaenken veur De Lende en dat bliekt arg an te slaon. Meer ni’js over et symposium komt laeter.


Kienderboek WINTERWILLE nommeneerd veur Streektaelpries Dagblad van et Noorden

Oflopen zaoterdag wodde bekend dat et kienderboek ‘Winterwille’ op nommenaosie staot veur de Streektaelpries van et Dagblad van et Noorden. Die pries wodt jaorliks uutrikt an et beste kulturele en/of keunstzinnige streektaelprodukt. Et boek Winterwille verscheen in november van et oflopen jaor en wodde uutgeven deur de Stellingwarver Schrieversronte. An et boek warkten mit mekeer negen schrievers, fotografen en tekeners mit: Sietske Bloemhoff, Herma Egberts, Nanda van Gestel, Xavière Kolk, Ruurd Jelle van der Leij, Christine Mulder, Sjoukje Oosterloo, Frank Spijkers en Freddie de Vries. Ere nommeneerden in de kattegorie poëzie en proza bin: Stip ter Laan (As ik nou mor eerst wat verdain), Tieme Woldman (Moord in het Mantingerveld), Alja Streutker (Niet van gistern; Biebelse verhalen veur kinder), Willem Tjebbe Oostenbrink (Opdreugde troanen), Rients Gratama & Carla van der Heijde (Pien en heur spinne) en Suze Sanders (Veenbraand). Op zundag 30 meert wodt in een feestelike bi’jienkomst in Slochteren bekendmaekt wie de Streektaelpries 2013 wunnen het. In 2009 wun Johan Veenstra de pries mit zien roman ‘Et geheim van de wiend’.


Laandweren in Overiessel

De belangstelling naor de oolde laandweren tussen Stellingwarf en Drenthe & Overiessel is de laeste twintig jaor gruuid. Veur meensken mit interesse veur laandweren is d’r in oonze buurperveensies ok et ien en aander an aorige dingen. Zo is d’r in et tiedschrift ‘Natuurlijk Overijssel’, een uutgifte van ‘Landschap Overijssel’, om percies te wezen in et nommer van meert 2014, in de rebriek ‘Cultuurhistorie’ een aorig artikel te vienen van de haand van Lamberthe de Jong. Et hiet: ‘Landweren in Overijssel. Landschapselementen uit de Middeleeuwen’, en et gaot over ooldere, laetere en pas weer opmaekte laandweren, bi’jglieks in Haoksbargen. Butendat wodt een aorige fietsroute bi’j oolde Sallaanse laandweren daele uut de doeken daon. Et artikel is te vienen op bladziede 10-12, en daor vien ie ok een soortement van inlegger mit info over de fietsroute.


Grunninger kroniekschriever Sicke Benninge ok veur Stellingwarver geschiedenis belangriek

In de loop van veurig jaor wodden wi’j wezen op et verschienen van een belangriek boek mit oorspronkelike teksten van de Grunninger kroniekschriever Sicke Benninge. Et boek bestaot oorspronkelik uut drie dielen. Et dadde diel gaot over ‘alle die oerloege, last, jammer ende verdriet’ tussen 1491 en 1530 in de wiede omkrieten van de stad Grunningen, de stad daor Benninge een pat van zien leven woonde en warkte. Et register verwist o.e. naor zoe’n dattien bladzieden daor Stellingwarf in nuumd wodt. Ok wodt d’r naor verschillende dörpen verwezen, zoas De Haule en Oosterwoolde. Ie kun lezen wat him o.e.daore ofspeulde an geweld deur vremde troepen. Dit is de volledige titel: ‘Sicke Benninge, Croniken der Vrescher Landen mijtten Zoeven Seelanden ende der stadt Groningen. Bezorgd door F.A.H. van den Hombergh en E.O. van der Werff, 2 banden. Huygens ING (Den Haag 2012). De uutgifte is te koop, mar ie kun him ok inzien op internet.


Kaortebaank op webstee Meertens Instituut in de locht

Et Meertens Instituut in Amsterdam het vanof et laest van jannewaori 2014 een kaortebaank in de locht. Et gaot om een webstee mit ongeveer 30.000 titels van kaorten mit tael- of kultuurverschiensels in Nederlaand en Vlaanderen. Bi’j ongeveer de helte van de titels kuj’ mitien deurklikken naor een scan van de kaorte. Nao zoveul tied zal zoe’n link bi’j alle kaortetitels zet wezen. De kaortebaank is et eerste aktuele overzicht van publiceerde en niet eerder publiceerde taelkaorten en etnologische kaorten. Et adres van de kaortebaank is:
www.meertenskaartenbank.nl.


'Huj haelen uut et westen. Et belang van hujwinning veur veneboeren an de boverloop van De Lende, De Kuunder en Et Keuningsdiep’: interessaante lezing deur Dennis Worst

Laandschopshistorikus en inwoner van Oosterwoolde Dennis Worst is doende mit promosieonderzuuk an de Fryske Akademy. Hi’j is ok de trekker van de kursussen laandschopshistorie in Stellingwarf. Op donderdagaovend 13 feberwaori 2014 hul hi’j een lezing op uutneudiging van de Stellingwarver Schrieversronte, in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop. Et was een slim boeiende lezing, daor dudelik in maekt wodde hoe een flink tal Stellingwarver perochies hujlanen hadde in Noordwest-Overiessel, en waoromme. Ok in et oolde Schoterlaand en Opsterlaand hadden sommige perochies westelike hujgebieden. Schoterlaand bi’jveurbeeld hadde de Schoter Uterdieken, noordwestelik van de revier De Kuunder, parallel an de streek van De Langelille. An de benedenloop van Et Keuningsdiep weren hujlanen van Opsterlaanse perochies. De stried van de Stellingwarvers tegen de bisschop van Utrecht in de eerste helte van de veertiende ieuw hadde ok te maeken mit de anspraoken op de lanen van Stellingwarver perochies in Noordwest-Overiessel. De spreker ondersteunde zien lezing mit goeie overzichten en dudelik beeldmateriaol. Zoe’n veertig man was kommen om te luusteren, en zonder uutzundering was elkeniene dike tevreden nao ofloop. In artikelvorm verschient Worst zien verhael in et Friese wetenschoppelike tiedschrift It Beaken. Et verschienen van et nommer daor et omme gaot wodt verwaacht in de loop van disse zommer.


Raeke poëzie, mooie verhaelen, over een schilder an De Lende en… oolde Blesdiekiger karke iene van de de alderooldsten van oons gebied?

Jim raoden et al. Zoks zol wiezen kunnen op et verschienen van de ni’je Ovend. En inderdaod, die is d’r. Dat is de 42e jaorgaank no. 1, feberwaori 2014, en die lat him hatstikke goed lezen. De inhoold: poëzie van Jan Willem Teijema en Roely Bakker, en proza van Sjoukje Oosterloo, Lily Köhler, Freddie de Vries en Pieter Dijkstra. Dan is d’r et ‘deurlopende verhael’, disse keer in et Aachterhoeks, deur Derk Jan ten Hoopen. Netuurlik is d’r weer et bekende Veuroffien van Jimmy. Et is allegeer iene bonk gevarieerde kultuur. Mit et uutvoerige juryrappot van de Stellingwarver Schrieveri’jepries 2013, een winterindrok veural over hadrieden, langebaenerieden en zo van Carolien Hunneman uut Finlaand, Jannes Westerhof over keunsteneresse Annie Ligthart, die op alderhaande plakken schildert mar toch et meerste tussen Iekenverlaot tot an Driewegsluus, dus in oons mooie Lende-gebied. Over et ontstaon van die prachtrevier en alderhaande meer vertelt Geert Lantinga in een vervolgtekst. En dan is d’r nog alderhaande ni’js en mooi fotowark. En dan nog wat biezunders: ie vienen een butengewoon interessaant artikel van Rienk Klooster over de karkhoffies van Blesdieke. Rienk het mooie anwiezings dat de ooldste Blesdiekiger karke grootkaans van ongeveer 1100 is. Dat die zol dan bi’j de ooldste karkies van Stellingwarf heuren. De volgende karke, een groten iene, brengt hi'j mit reden in verbaand mit et oorlogszuchtige optreden van bisschop Jan van Arkel, die et him in de plasse haelde om Blesdieke in 1361 plat te branen. Gieniene van de geschiedenisliefhebbers in oonze streek mag dit artikel van Rienk ontkommen, netuurlik. Hoezo zollen de meensken van 2014 minder lezen as eerder? Toch nog gien abonnee? De Ovend verschient zes keer in et jaor en wodt je toestuurd veur een abonnement van mar 19 euro. Gewoon doen, ie steunen zodoende ok nog een keer et streektaelinstituut!


Boekbiendersmanifestaosie bi’j de Stellingwarver Schrieversronte

Bi’j de Stichting Stellingwarver Schrieversronte (SSR) in Berkoop verschient in de eerste helte van 2014 een boek mit wark van bekende Stellingwarver dichters en keunsteners. Veur et wark dat in Van schossel tot slingerpad opneumen is, hebben Roely Bakker (gedichten), Peter Hiemstra (beelden), Christiaan Kuitwaard (schilderi’jen), Christine Mulder (gedichten), Marjolein Spitteler (mingde techniek) en Willem Jan Teijema (gedichten) heur inspireren laoten deur et thema ‘Ruumte’. Et boek is an et aende van jannewaori klaor, mar wodt pas prissenteerd tiedens de eupening van ‘Eupen Stal’ 2014. Dat komt omreden an et verschienen van Van schossel tot slingerpad een boekbiendersmanifestaosie koppeld is. Iene van de belangriekste onderdielen van die manifestaosie is een wedstried haandboekbienen.
Vervolgens ligt et in de bedoeling om tiedens de tentoonstelling Eupen Stal in 2014 et boek, de kunstwarken én de rissultaoten van de haandboekbiendmanifestaosie (mit katalogus) te prissenteren. Eupen Stal is dit jaor van 12 juli t/m 10 augustus.

Biezundere pebliekspries
An de manifestaosie is een pebliekspries verbunnen. Veur de deur et pebliek van Eupen Stal uutkeuzen inzendings wo’n deur de drie keunsteners en dichters speciaol drie kombinaosies van gedichten en keunstwarken maekt.

Et mitdoen an de wedstried
Iederiene kan an de wedstried haandboekbienen mitdoen, ammeteurs liekegoed as professionals. Veur wie graeg mitdoen wil volgen hier de technische gegevens:
- et boek telt 56 bladzieden, die drokt binnen op 150 grams hooltvri’j MC mat.
- et fermaot is 24 x 24 cm.
- de katernen bin volen en niet perforeerd.
- veur de schutblaeden bin twie blanko dubbelvellen beschikber

De kosten om mit te doen bin € 20,00. Die bin bedoeld veur et toesturen van de katerns, et weerommesturen van et boek, mar ok veur de katalogus die vlak veur Eupen Stal begint verschienen zal en de dielnemersformelieren. Et bedrag kan overmaekt wodden op NL26FRBK0299807711 t.n.v. Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
Anmellen kan bi’j de Stellingwarver Schrieversronte, o.v.v. Boekbiendersmanifestaosie. Et adres is: Willinge Prinsstraote 10, 8421 PE Berkoop / Oldeberkoop
Je opgeven kan ok via de mail: info@stellingwarfs.nl
Veur meer info kuj’ bellen: 0516-4511108, even vraogen naor Sietske Bloemhoff

Naodat de € 20,00 overmaekt binnen wo’n de katerns rond 1 feberwaori toestuurd. Veur 15 meie 2014 moet jow inzending bi’j de Schrieversronte binnen wezen.


Juryveurzitter Dagblad van het Noorden-pries slim veur koesteren Nedersaksisch

De jury van de Dagblad van het Noorden Streektaelpries het een ni’je veurzitter kregen. Et is Eric van Oosterhout, borgemeister van de gemiente Ao en Hunze. Hi’j nuumt et een ere om zodoende mitwarken te kunnen an et anvieteren van et Drents, Grunnings en Stellingwarfs. Hi’j komt van oorsprong niet uut et noorden en praot dan wel gien Nedersaksisch, mar verstaot et goed, liekewel as et Fries. Hi’j pleit geern veur alles wat mit de streektaelen te maeken het en et Dagblad lat him zeggen: “Van Oosterhout vindt dat het Gronings en het Drents net zoveel aandacht verdienen als 'het zorgvuldig gekoesterde Fries'”. We maggen rekenen dat hi’j et Stellingwarfs en aandere Nedersaksisch ok bedoeld het. Bron: Dagblad van het Noorden, 9 december 2013.


Van katteliek tot geriffermeerd: Stellingwarver geschiedenis omdebi’j 1600, 24 april!

D’r komt een slim interessaante lezing an over de veraanderings in Oost- en West-Stellingwarf nao et begin van de Reformaosie. De titel van die lezing is ‘Van katholiek tot protestant in de Stellingwerven: problemen en mogelijkheden voor verder onderzoek’. De lezing wodt holen deur dr. Wiebe Bergsma, verbunnen an de Fryske Akademy en oold-inwoner van Haulerwiek. Et is in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop, op 24 april. Et begint aovens om 20.00 ure.
Wat gebeurde d’r bi’j oons in de tied van even nao de Reformaosie? Daor is wat oonze regio angaot niet zo vule over bekend. Wiebe Bergsma zal daor in zien lezing et ien en aander tegenover stellen. Dat zit ziezo.
Et gebrukelike beeld van de Stellingwarven is dat d’r zo weinig gebeurde omdebi’j 1600. De predikaanten wollen om alderhaande redenen niet naor de dörpen in oonze regio en ok niet naor de Friese Woolden in et algemien, d’r weren gien grote geleerden, gien steden, gien kloosters (die hebben d’r ok nooit west), gien adel, en gao mar deur.
Klopt dat beeld of moe’n we inkelde nuancerings plaetsen? Neffens de inleider wisse wel. Om alvast een klein veurschottien te geven: de ienigste vertaeling van Erasmus zien wark die in et zestiende-ieuwse Frieslaand maekt wodde, was van de haand van de grietman van Stellingwarf J.P. Sannes! Van katteliek tot geriffermeerd: Stellingwarver geschiedenis omdebi’j 1600, 24 april!

D’r komt een slim interessaante lezing an over de veraanderings in Oost- en West-Stellingwarf nao et begin van de Reformaosie. De titel van die lezing is ‘Van katholiek tot protestant in de Stellingwerven: problemen en mogelijkheden voor verder onderzoek’. De lezing wodt holen deur dr. Wiebe Bergsma, verbunnen an de Fryske Akademy en oold-inwoner van Haulerwiek. Et is in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop, op 24 april. Et begint aovens om 20.00 ure.
Wat gebeurde d’r bi’j oons in de tied van even nao de Reformaosie? Daor is wat oonze regio angaot niet zo vule over bekend. Wiebe Bergsma zal daor in zien lezing et ien en aander tegenover stellen. Dat zit ziezo.
Et gebrukelike beeld van de Stellingwarven is dat d’r zo weinig gebeurde omdebi’j 1600. De predikaanten wollen om alderhaande redenen niet naor de dörpen in oonze regio en ok niet naor de Friese Woolden in et algemien, d’r weren gien grote geleerden, gien steden, gien kloosters (die hebben d’r ok nooit west), gien adel, en gao mar deur.
Klopt dat beeld of moe’n we inkelde nuancerings plaetsen? Neffens de inleider wisse wel. Om alvast een klein veurschottien te geven: de ienigste vertaeling van Erasmus zien wark die in et zestiende-ieuwse Frieslaand maekt wodde, was van de haand van de grietman van Stellingwarf J.P. Sannes!


Lezing mit dia's: De dörpen van Stellingwarf in oolde beelden

Over dit onderwarp is netuurlik al een aorig boek verschenen, mar de schrievers, Jan Koops en Jan de Vries holen now een lezing mit machtig veul en mooie dia's, in de weet dat dat veul meensken anspreken zal. Et gaot dus om vule meer as de illestraosies in et boek. Disse lezing is op 27 meert 2014, in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop. Dit mag aenlik gieniene mit liefde veur de streekgeschiedenis missen. Titel van de lezing: 'De dörpen van Stellingwarf in oolde beelden'. Et begint om 20.00 ure.


‘Appat volk die Katalanen/Són bojos aquets Catalans’
EBLT en Slieker prissenteren biezundere Katalaanse film op Internationaole Memmetaeldag


Alina is een jonge Duutse vrouw die Katalaans leert en naor Kataloanië verveert. Spaans
kan ze niet, mar dat is ok niet neudig, daenkt ze, want Katalanen doen ja alles in de eigen tael, zoas bosschoppen doen, naor de film en studeren. Alina reist mit een bussien deur Katalonië en ondervint dan dat de warkelikhied hiel eers is. In heur ogen is die vaeke ok onlogisch en zo nuver daj’ d’r in vertiezen. In Aragaon bekikt Alina een stattien daor iederiene Katalaans praot, wiels de tael gien inkelde staotus het. In Andorra is et de officiële tael, mar ze kan haost gieniene vienen die de tael ok praoten kan. En gao zo mar deur…
Dit soorte van aeventuren is de roadmovie ‘Són bojos
aquets Catalans’/ ‘Appat volk die Katalenen’ fan de jonge Katalaanse regisseur
David Valls Botet op baseerd. Et is een speulse en bi’jtieden ok vermaekelike dokementaire. Die lat zien hoe dreeg et gaot om een eerder aachterstelde tael weer dezelde staotus en meugelikheden te geven as de eerste riekstael, een perbleem dat veul Friezen en ok Nedersaksen weerkennen zullen. Vaeke wodt docht dat Katalonië een goed veurbeeld geft, mit een eigen bestuur en een grote, starke minderhiedstael, die aj’ rondomtoe mienen te zien. Mar hoe goed hebben ze et echt veur mekeer? Wie belangstelling het veur taelbeleid of minderhiedstaelen mag de dokementaire aenlik niet missen. EBLT / EBKT (Europees Buro veur Kleine Taelen) het him naor Liwwadden haeld, tegere mit Slieker Film in Liwwadden. Veur de gelegenhied is de film ondertiteld in et Fries. De Katalaanse regisseur David Valls Botet zal bi’j de veurstelling wezen. Nao ofloop is d’r gelegenhied veur vraogen stellen en diskussie mit de regisseur. Wat vaalt d’r te leren van de Katalanen? Hoe zal et wezen as de regio onofhaankelik is? De dokementaire dri’jt op 21 feberwaori om 15.30 ure in Slieker Flim (in et Fries Museum) veur de lege intreepries van vuuf euro. Kaorties veur toegang kun risserveerd wodden bi’j Adrie Kaspers: akaspers@fryske-akademy.nl.


Kursus ‘Vertel een verhael’

Veur de twiede keer zal professioneel verhaelevertelster Baukje Koolhaas een kursus ‘Vertel een verhael’ in oonze regio verzorgen. De eerste keer gong et om een warkwinkel die uut twie aovens beston, en aenlik was die tied krek te kot. De ni’je kursus zal daoromme uut vier aovens bestaon. In de kursus kommen d’r verschillende menieren van vertellen an bod. Zo is d’r ommedaenken veur et vertellen van een verhael in et algemien, mar ok veur et vertellen an verschillende doelgroepen en leeftieden. Tiedens de kursus kan ieder zien eigen tael gebruken. Baukje bruukt et Nederlaans, mar is ok thuus in et Fries en et Nedersaksische Sallaans, dat vanzels veul van et Stellingwarfs weg het.
Veur meer info verwiezen we graeg naor de webstee van Baukje www.soelaes.nl, ie moe’n dan even in de linkerkolom et woord ‘vertelling’ anklikken.
De kursus ‘Vertel een verhael’ is op woensdagaovend 12 en 19 feberwaori en 5 en 12 meert, de hieltied van 19.30 tot 22.00 ure. De kosten bin € 40,00 per persoon, koffie/thee inbegrepen. De kursus wodt geven in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop. An de kursus kun hooguut 12 personen mitdoen. Wie mitdoen wil kan him tillefonisch (0516-451108) of via de mail (info@stellingwarfs.nl) anmellen.


Kursus ‘Vertel een verhael’: ie kun nog mitdoen!

Veur de twiede keer zal professioneel verhaelevertelster Baukje Koolhaas een kursus ‘Vertel een verhael’ in oonze regio verzorgen. De eerste keer gong et om een warkwinkel die uut twie aovens beston, en aenlik was die tied krek te kot. De ni’je kursus zal daoromme uut vier aovens bestaon. In de kursus kommen d’r verschillende menieren van vertellen an bod. Zo is d’r ommedaenken veur et vertellen van een verhael in et algemien, mar ok veur et vertellen an verschillende doelgroepen en leeftieden. Tiedens de kursus kan ieder zien eigen tael gebruken. Baukje bruukt et Nederlaans, mar is ok thuus in et Fries en et Nedersaksische Sallaans, dat vanzels veul van et Stellingwarfs weg het. Op dit mement is d’r nog plak veur een peer kursisten, dus aj’ mitoen willen: geef je op!!
De kursus ‘Vertel een verhael’ is op woensdagaovend 12 en 19 feberwaori en 5 en 12 meert, de hieltied van 19.30 tot 22.00 ure. De kosten bin € 40,00 per persoon, koffie/thee inbegrepen. De kursus wodt geven in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop. An de kursus kun hooguut 12 personen mitdoen. Wie mitdoen wil kan him tillefonisch (0516-451108) of via de mail (info@stellingwarfs.nl) anmellen.


Anvieterpries veur Drents bekend; Zoorholtpries veur altied veur Plasterk?

De winner van de jaorlikse anvieterpries veur et Drents van et Ni’j Drents Genootschop is intied bekend. De gegeerdigden weren: Zorggroep Drenthe, die de streektael bruukt bi’j et warven, et gemientebestuur van Ao en Hunze dat de bi’jdrege an et Huus van de Taol verdubbelt en Inge Dijkstra uut Eext die mit heur bedrief Pixelwerk en Zo Drentstaelige perdukten an de man brengt. Tot winner is uutreupen et gemientebestuur van Ao en Hunze! Veur et aachteruuthelpen van et Drents hadde et Genootschop ok een jaorlikse pries. Mar die kan now niet nog es toekend wodden, omreden hi’j veurig jaor gaon is naor minister Plasterk. Deur zien beroerde verhael in de Twiede Kaemer tegen toepassing van diel III veur et Nedersaksisch kan d’r gieniene meer over him henne, oordielt et genootschop. Citaot van heur: ‘Maor gezien de wieze waorop Plasterk zich opsteld hef in het debat bij gelegenheid van de behandeling van de taolwet veur het Fries, waor ok het Nedersaksisch an snee kwam, is het de volmachten dudelijk: dit wordt niet meer overtröffen. Halve waorheden en hiele onzinnigheden kwamen der van de kaant van Plasterk.’ ‘Zoorholt’ in de naeme van de pries betekent ‘dor hoolt’. Et wodde vroeger anbeuden an een maegien as heur vri’jer heur stikken laoten hadde. De pries staot dus veur et stikken laoten van de streektael, mar, zegt et genootschop, hi’j kan ok zien wodden as een opstap naor een beter leven.


Ni’j artikel van perf. Mol over Middelieuws Stellingwarf en Schoterlaand (Duutstaelig)

Ok vier jaor nao de viering van Stellingwarf 700 wodt d’r nog altied publiceerd over oonze boeiende Middelieuwse geschiedenis. Mit naeme veur Duutstaelige lezers het perf. dr. Hans Mol (Fryske Akademy) zien kiek op de biezundere pesisie van Stellingwarf en Schoterwarf in de Middelieuwen, in heur stried tegen de bisschop van Utrecht. Dat was op een geschiedenis konfereensie van et Noordfries Instituut. De bundel mit de teksten van alle lezings is nog niet zo lange leden verschenen, en we numen et hier graeg even veur meensken mit interesse. D’r staon trouwens vule meer bi’jdregen in over de de Friese vri’jhied, en dat maj’ ok verwaachten mit zoe’n boektitel: ‘Die “freien Friesen”’. De uutgifte ston onder redaktie van Harry Kunz, Fiete Pingel en Thomas Steensen. Uutgever: Verlag Nordfriisk Instituut, Bredstedt. Tal pagina’s: 159. De titel van et artikel over Stellingwarf en Schoterlaand van de haand van perf. Mol is: ‘Zur bäuerlichen Selbstverwaltung und Wehrhaftigkeit in Fryslân, besonders in den südlichen Moorgebieten’.

Ni’je lezing Dennis Worst (eerste ankondiging)

Laandschopshistorikus en inwoner van Oosterwoolde Dennis Worst is doende mit promosieonderzuuk an de Fryske Akademy. Hi’j is ok de trekker van de kursussen laandschopshistorie in Stellingwarf. Op donderdagaovend 13 feberwaori 2014 hoolt hi’j een lezing op uutneudiging van de Stellingwarver Schrieversronte. De titel van de lezing is: ‘Huj haelen uut et westen, van de 13e tot de 17e ieuw. Et belang van hujwinning veur veneboeren an de boverloop van De Lende, De Kuunder en Et Keuningsdiep’. De lezing wodt holen in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte, Willinge Prinsstraote 10, Berkoop. Et begint om 20.00 ure. De intree is vuuf euro.


Krek verschenen: ni’je, slim interessaante Ovend!

Et is de 41e jg. no. 6 van ‘De Ovend’ al weer die mit de post ankommen is bi’j de leden/abonnees van de Stellingwarver Schrieversronte. Et decembernommer dus! En hi’j is netuurlik ok los te koop, veur mar € 3,50. Aj’ et nog niet daon hadden: et is wel een goed idee om je te abonneren of los te kopen. Ok nao de Sunderklaos kan dat nog! Wat het ‘De Ovend’ disse keer te bieden? Naor anleiding van de uutrikkinge van de Stellingwarver Schrieveri’jepries staon de winneresse, Sjoukje Oosterloo, en anlanger van de pries wethoolder Sierd de Boer mooi op petret, mar belangrieker nog is dat et winnende verhael van disse produktieve schriefster in De Ovend opneumen is. Dat verhael hiet ‘Duvelskeunsten’. Disse oflevering van de Ovend begint trouwens mit een stok over de plaknaeme De Langelille. Hoewel d’r eerder ok aandere verklaorings weren, bliekt die plaknaeme oorspronkelik toch een waeternaeme te wezen, neffens laandschopshistorikus Dennis Worst en taelkundige Henk Bloemhoff. ‘Lille’ in die naeme moet haost wel weerommegaon op een vergelieking van et pat van de revier De Kuunder dat lopt van Et Wiede tot Schoterziel mit een lange piepe, docht heur. Over grafisch ontwarpster en fotografe Herma Egberts gaot disse keer de vaaste rebriek ‘Dit plak dot me wat’, deur Jannes Westerhof. Goed fotograferen zit bliekber in et bloed, want dochter Iris van acht jaor zette Herma hiel mooi op petret veur disse Ovend. De netuur om Berkoop, in et biezunder de Meulebos, bliekt wel hiel belangriek te wezen veur disse interessaante persoonlikhied mit een eigen ontwarp- en fotografiebedrief. Schriefster Roely Bakker brengt et verhael ‘Et kleine klokkien’, en van heur is ok et gedicht ‘Mooi mement’ in disse Ovend. Martin Koster komt in et Drents mit nr. 2 in et Ovend-vervolgverhael ‘De ofrekening’ naor veuren. Van Jimmy Visser is et kastverhael in disse Ovend, van Frank Spijkers de strip ‘Otto, heer van Buil, plefondschildering’, Jelle van der Lei vertelt over ‘Zulverreigers’ en hi’j leverde mooie foto’s van die voegels, en vanuut Helsinki dot Carolien Hunneman bericht over hoogtepunten in heur ni’je wereld daore. Veerder is d’r flink ommedaenken veur ni’je boeken en alderhaande ni’jgies.


’t Is genoeg west…: autobiografische roman van Lies Boersma

Vri’jdagmiddag 29 november verscheen tiedens een feestelike prissentaosie bi’j de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop et ni’jste boek’t Is genoeg west…, een autobiografische roman van Lies Boersma uut Noordwoolde. Et boek vertelt et biezundere verhael van Lies, die opgruuide in et westen van Stellingwarf-Westaende, en die nao een mooie, mar ok deur et geleuf strakke jeugd in een huwelik belaande dat heur slim ongelokkig maekte. Nao veul ellende en overwegings besluut ze op et langelaeste om op te stappen, ’t is genoeg west. Nao jaoren komt ze weeromme naor Stellingwarf en komt, al moet et zo wezen, heur eerste liefde weer tegen… Een indrokwekkend en waor gebeurd verhael en een anraoder om te lezen! Et boek telt 176 bladzieden, veur et omslag zorgde Sietske Bloemhoff.
Et ni’je boek wodde de schriefster anbeuden deur Attie Nijboer, twiede veurzitter van de Stellingwarver Schrieversronte. Veur de Stellingwarver bewarking zorgde Sjoukje Oosterloo uut Drachten. Et boek telt 176 bladzieden en kost € 12,50. Et is te koop bi’j de Schrieversronte in Berkoop, Primera in Noordwoolde, Bruna Oosterwoolde en The Readshop (Zwikstra) in Wolvege.


ROEM 150 MEENSKEN BEZOCHTEN NI’JJAORSAOVEND SCHRIEVERSRONTE

Een goeie 150 meensken maekten oflopen zaoterdag 25 jannewaori de kulturele ni’jjaorsaovend mit van de Stellingwarver Schrieversronte in ’t Vlechtwark in Noordwoolde. De warkgroep Publiciteit van de stichting hadde veur een antrekkelik en ofwisselend pergramme zorgd, daor de bezukers ommeraek van geneuten hebben. Behalven veural veul fleurig en positief ni’js nuumde Schrieversronteveurzitter Ype Dijkstra toch ok een peer zaeken daor hi’j wat minder bliede mit is: ‘Ik móét hier toch ok nog minister Plasterk even anhaelen. Hi’j zegt dat een tael niet bi’j wet bestaot, mar in et hatte van meensken. Zo is et! Oonze tael koesteren wi’j; in oons hatte. Plasterk maekt in ieder geval iene eernstige fout! Ás de tael in dat hatte van de meensken zit, dan heurt de wetgever dat op te schrieven! Zéker as dat vanuut et Nedersaksische gebied mit twienenhalfmiljoen meensken (kiezers!) vraogd wodt. Mar op dat iéne mement dat Plasterk wat veur oonze tael betekenen kund hadde, lat hi’j dat ofweten! Laot ik, over jim heufden henne, Plasterk zeggen dat zien ofwiezing oons ommeraek anvietert om deur te gaon! Want et gaot gebeuren! Die erkenning onder diel 3 van et Europese Haandvest!’
Nao et welkomstwoord van veurzitter Ype Dijkstra zorgde et mingd koor ‘Oons genoegen’ van Hooltpae veur mooie zang. Et koor begon et optreden mit et zingen van et Stellingwarfs Volkslied. Eerdaegs verschient heur versie daorvan op een cd. Veur en nao et schoft vertelde schriever Freddie de Vries van Hooltpae op zien eigen biezundere wieze drie van zien prachtige en komische verhaelen. Et dit jaor 95-jaorige körps Crescendo van Makkinge zorgde as laeste veur een arg goed verzorgd optreden. Dirigent Rolf Dekker prissenteerde butendat et optreden ok nog es veurtreffelik in et Nedersaksisch van Hoogevene. De Schrieversronte kan weerommezien op een goed slaegde ni’jjaorsaovend.


Streektaelman Anne Doornbos, vz. Huus van de Taol in dagblad Trouw: 'Ik bin Drent, Saks, gien Hollaander'

We vieren dat et ‘Koninkrijk der Nederlanden’ twiehonderd jaor bestaot, mar veur de gemiddelde bezuker liekt et eerder dat et laand ‘Holland’ hiet, zo begint de veurzitter van et Huus van de Taol een opiniestok van 9 jannewaori in Trouw. Hollandse Zaken, Team Holland, Holland House, Holland International en gao mar deur, et liekt staorigan wel as woonden we in Hollaand. Dat is et diel van Nederlaand dat mien laansdiel al iewenlaank as wingewest beschouwt en bruukt: turf, eulie, eerdgas. En as Nederlaand bezunigen moet, moe’n we iniens in ’t geweer kommen om rieksdiensten, kezernes en gevangenissen niet kwiet te raeken. Eerdbevings in Grunningen heuren d’r netuurlik gewoon bi’j. En vernietigende oordielen van de Raod van Europa of niet, zegt Doornbos, ‘Hollaand’ het de belangriekste utering van mien identiteit, mien tael, weerommebrocht tot een boers dialekt. Minister Plasterk weigerde et Nedersaksisch een hogere staotus te geven. Mar wat wi’j’ ok mit een Hollaander die ooit al es de anduding ‘tael’ veur et Fries een sprokien nuumde. Ik bin Drent, Saks, mar beslist gien Hollaander. Een Nederlaander, mar Nederlaand is misschien ok al een hol(laans) sprokien, zo besluut Doornbos.


Ni’j Engelstaelig taelkundeboek over Nederlaanse streektaelen en ni’jere variëteiten

'Language and Space: Dutch' is een taelkundige bundel van 950 blz. die een overzicht geft van de staand van zaeken van ooldere en ni’jere benaoderings van et onderzuuk van oolde en ni’je streektaelen en aandere taelvariëteiten die et Nederlaans vanoolds as standerdtael naost / boven heur hebben. De bundel heurt tot de serie haandboeken over et thema tael en ruumte, die uutbrocht wodt in de veurnaeme HSK-riegel van De Gruyter Mouton (Berlien). An de deur Frans Hinskens (Meertens Instituut, KNAW, en Vri’je Universiteit Amsterdam) en Johan Taeldeman (em. Universiteit Gent) redigeerde bundel, die uut 47 heufdstokken bestaot, hebben meer as 40 auteurs uit Nederlaand, België, Duutsland, Engeland, Zuud-Afrike, Australië, de Amerike en Jamaica mitwarkt. Et boek is in november verschenen, en op 13 december orgeniseerde et Meertens Instituut een biezundere prissentaosie in Amsterdam.
Ok et Nedersaksisch het zien gerak kregen in dit boek, in een fonologisch, een morfologisch & syntaktisch heufdstok en in een sociolinguïstisch heufdstok. Vier bekende auteurs op dat terrein hebben mit mekeer veur die heufdstokken zorgd. Et bin perf. dr. H. Niebaum, dr. H. Bloemhoff, dr. J. Nijen Twilhaar en dr. H. Scholtmeijer. An Frieslaand as biezunder gebied is een appat heufdstok spendeerd. Et gaot over et Fries, de Friese dialekten en et Stellingwarfs. Et Friese heufdstok wodde maekt deur perf. dr. G.J. de Haan, perf. dr. A. Versloot en dr. H. Bloemhoff. Et boek is in verbaand mit de internationaole oriëntaosie van de serie in et Engels.
Vri’jdagmiddag 14-12-2013 was de eerste prissentaosie, in et Trippenhuus van de KNAW in Amsterdam. Redakteur perf. dr. Frans Hinskens gaf een beeld van de verschillende soorten infermaosie en benaoderings in dit ommeraek uutvoerige ni’je boek. Perf. dr. Johan Taeldeman gaf een overzicht van de ontwikkeling van de dialektologie. Verschillende aandere deskundigen gongen in op o.e. ontwikkelings in et West-Vlaams, inkelde belangrieke punten van ommedaenken in et syntaktische onderzuuk en toekomstige ontwikkelings van et taelvariaosieonderzuuk.


Ni'j boek over regio en gevuul

Veur wie et onderwarp wat toeliekt: niet zo lange leden is d'r een boek verschenen over de relaosie van de regio en et identiteitsgevuul. Et is schreven deur de hooglerer Gert-Jan Hospers, van de Universiteit van Twente. Hospers nuumt regio's 'vet' as ze kenmarken hebben zoas een gemienschoppelike tael, dezelde geschiedenis, kultuur, en ekenomie; hebben ze zoks niet dan bin ze maeger. Veural tael bepaolt stark de regionaole identiteit, zo docht Hospers. Zo vulen inwoners van et Nedersaksische taelgebied in Drenthe en Twente heur onbewust meer verbunnen mit Duutsers as mit meensken uut de Raandstad. Titel: 'Geografie en gevoel: wat plekken met ons doen' (ISBN 9789023250227. Uutgever: Van Gorcum. Op heur webstee is meer info te vienen.


Sjoukje Oosterloo wun Stellingwarver Schrieveri'jepries 2013

Veul meensken lezen graeg een spannend verhael. Slim tevreden was de warkgroep die om de twie jaor de Stellingwarver Schrieveri'jepries orgeniseert, mit de mar liefst elf inzendings veur de schriefwedstried, waorvan et thema dit jaor 'Et spannende verhael' was.
De jury, bestaonde uut Abel Darwinkel, Ferdinand de Jong en Peter Riksma, het uut alle inzunnen verhaelen ‘Duvelskeunsten’ van Sjoukje Oosterloo as winnende verhael keuzen. Vri'jdagaovend krigt Oosterloo daorveur de pries uutrikt in de biebeltheek van Oosterwoolde.
Sjoukje Oosterloo was slim verrast mit et tillefoontien van warkgroepveurzitter Jelke Nijboer die heur vertelde dat ze wunnen had. 'Ik hadde d'r hielemaole niet op rekend', zegt ze. Oosterloo schreef een verhael over een groep jongen die geesten oproepen gaon. Dat lopt slim uut de haand.
De schriefster wodde inspireerd deur heur schoondochter, die et as een waorgebeurd verhael kende. 'En aj’ zo wat an et schrieven binnen, komt je almar meer in de zin.' Oosterloo lat et verhael in Hongarije speulen: 'Daor bin ik wel es west en daor kan ik me een veurstelling van maeken.'
Sjoukje Oosterloo is geboren in Oosterwoolde, mar woonde jaorenlang in Gersloot. Tegenwoordig woont ze in Drachten, mar schrift en praot nog altied in et Stellingwarfs. 'Ik kan beter schrieven in et Stellingwarfs as in et Nederlands. Dat staot veul veerder van mi'j of.'
Sund 2004 het ze hiel wat verhaelen schreven. Onder eren veur et Stellingwarfs tiedschrift De Ovend en de kraanterubriek Op 'e Schostienmaantel, die jaoren in et ni’jsblad Stellingwerf staon het. Ok bin d'r twie boeken mit verhaelen van heur haand verschenen.
Vri'jdagaovend rikt wethoolder Sierd de Boer van Stellingwarf-Oostaende de Stellingwarver Schrieveri'jepries 2013 uut an Sjoukje Oosterloo. Carolien Hunneman (zang, gitaar) zorgt veur twie muzikaole bi’jdregen tiedens de feestelike uutrikkinge.

De Stellingwarver Schrieveri'jepries wodt om de twie jaor uutrikt en is bedoeld om et schrieven in et Stellingwarfs bi’j jong en oold an te vieteren.


Winterwille: Stellingwarfs winterboek veur kiender

Op 20 november verschient d’r bi’j de Schrieversronte een biezunder kienderboek. An et boek Winterwille warkten mit mekeer zeuven schrievers mit van wie de meersten al langer doende binnen mit et schrieven van verhaelen, riempies of strips veur kiender. In et boek op A-4 fermaot staon verhaelen, gedichten, striptekenings, spullegies, puzels, kleurplaeten en gao mar deur. Veur die grote verscheidenhied an onderwarpen zorgden Herma Egberts, Nanda van Gestel, Xavière Kolk, Ruurd Jelle van der Leij, Christine Mulder, Sjoukje Oosterloo, Frank Spijkers en Sietske Bloemhoff. Veur de prachtige opmaek van et boek zorgde Herma Egberts van KlareKijk uut Berkoop. Et boek telt 112 bladzieden en kost € 12,95, de drok is verzorgd deur Printbase uut Sintjehannesge.

De prissentaosie van et ni’je boek is op woensdagmiddag 20 november bi’j de boekwinkels The Readshop in Wolvege en Bruna in Oosterwoolde. Veur de feestelike bi’jienkomst wo’n kiender van vier tot twaelf jaor nuugd; in beide winkels wo’n onder de kiender die kommen vuuf ni’je boeken verlot. Daornaost kriegen alle kiender een bouwkleurplaete mit en zullen verschillende schrievers wat uut eigen wark veurlezen.

Over de schrievers:
Van Herma Egberts verscheen an now toe ien kienderboekien in et Stellingwarfs, dat is et boekien Muske en Fret. Daornaost schrift Herma o.e. kollums veur de bladziede ‘Stellingwarver Zaeken’ in de Stellingwarver kraanten. Nanda van Gestel is krek begonnen mit et schrieven van kienderverhaelen. Nanda dot veul onderzuuk naor ere menieren van onderwies veur mit naeme jonge kiender en schreef o.e. et boek De wereld als klaslokaal. Xavière Kolk schreef een peer jaor leden et kienderboek Job, Tjitske en mevrouw De Vries. Speurtocht door de Stellingwerven. Veur dit biezundere boek leverden ok schoelekiender bi’jdregen. Ruurd Jelle van der Leij is de fotograaf van o.e. Et Stellingwarver voegelboek, en zet him ok in veur een voegelexkursieprojekt veur et Stellingwarver basisonderwies. Een diel van de prachtige foto’s veur dit biezundere kienderboek wodden van teksten veurzien deur Freddie de Vries. Van Stien van Anne verscheen et prachtige prenteboek mit vassies Muske Tiemen. Veerder schreef Stien van Anne ok de dichtbundel Storm in et leven. Sjoukje Oosterloo schreef een drietal novellen veur leerlingen van et basisonderwies én vertaelt alle jaoren et boekien Tomke. Daornaost schreef ze twie boeken mit kotte verhaelen veur volwassenen. Frank Spijkers is behalven Histotolk ok schriever en tekener van twie stripboeken: Weeromme naor Stellingwarf / Terug naaar Stellingwerf en De wraoke van Pieter Stoefzaand. Van Sietske Bloemhoff verscheen in 1998 et verhaeleboek In de bos van Piepmoes. Daornaost schreef ze veur de vroeger schoelekraante ‘Uut de buse’ verhaelties over et maegien Anna en heur hond Kellie.


After Peggy winner Stellingwarfpop 2013, Makkingester Shady Lane twiede

Roem honderd meensken kwammen zaoterdag 9 november of op et popfestival Stellingwarfpop. Et festival dat orgeniseerd wodt deur de Stellingwarver Schrieversronte, wodde holen in et dörpshuus van Makkinge. Spietig genoeg was deur ziekte van de zangeres et duo Rosie Kills uutvalen, zodat vuuf bands in anmarking kwammen veur de priezen.
De jury bleek veur alle optredens veul wardering te hebben. De priezen gongen liekewel naor ‘The After Midlife Group (dadde pries), Shady Lane (twiede pries); winner wodde After Peggy mit et lied ‘Zin’.
De jury beston uut Klaas Ozinga (Makkinge), Peter Riksma (Zaandpolle) en Kjest Herder (Oosterwoolde). Op vri’jdagaovend 22 november zullen dielen van et festival, waoronder de Stellingwarver lieties, op Omroep Odrie te heuren wezen tussen 7 en 8 ure.


Beneficiaalboeken opni’j verschenen

Op 18 oktober verschenen de zonuumde Beneficiaalboeken van Frieslaand - uut 1543 - in een ni’je edisie. In 1850 verschenen ze veur et eerst in drok. Dat was ok doe al veur meensken die slim in de geschiedenis interesseerd weren. Now is d’r dus weer een ni’je, verbeterde vorm, verzorgd deur de Fryske Akademy. De Beneficiaalboeken bin registers mit infermaosie over de grootte, weerde, naostliggers en jaorlikse opbrengst van et geestelik goed en et bezit van de perochiekarken in Frieslaand, van alle ere geestelike instellings en van priesters enz. die an de karken verbunnen weren. Ze bin veur ongeveer driekwat van de Friese steden en dörpen beweerd bleven, ok van haost alle Stellingwarver dörpen. De beschrievings bin opmaekt op bevel van laandvoogdesse Maria van Hongari’je, die Brussel as woon- en bestuursstee hadde. Ze wol tot disse eventaoris kommen om zicht te kriegen as de karkelike administraosie goed bi’jhullen wodde en om zien te kunnen dat et geld d’r niet zomar wat deurbrocht wodde. Et gaot hier om een unieke en rieke historische bron, ok veur Stellingwarf. De ni’je uutgifte gelt € 75 en is te koop bi’j www.afûk.nl.


Stellingwarver tekst op ni’j monement in et Fochtelervene

Op vri’jdagmiddag 4 oktober wodde vanwegens et ofsluten van de grote Laandinrichting Fochtelervene een biezunder monement onthuld. Dat gebeurde deur dippeteerde Johannes Kramer (FNP), die naotied zien toespraoke in veurtreffelik Stellingwarfs dee. Op et monement van Jannes de Vries, dat et belang van waeter veur de vorming van vene verbeelt, is een gedicht van Willem Tjebbe Oostenbrink uut et Westerkertier plaetst. Oostenbrink was veur et schrieven van een toepasselik gedicht vraogd, en bedocht dat et toch wel hiel mooi wezen zol as dat in et Stellingwarfs, de tael van de streek, plaetst wodden zol. Zien opdrachtgever, de Dienst Landelijk Gebied van de perveensie Frieslaand, was et daor mitien mit iens, zodat d’r deur Oostenbrink kontakt zocht wodde mit de Stellingwarver Schrieversronte. Et gedicht van Oostenbrink wodde vertaeld deur Sietske Bloemhoff.


Kursus laandschopsgeschiedenis bliekt groot sukses

Begin september gong in Else de kursus Laandschopsgeschiedenis uut aende. Mar liefst 20 dielnemers hebben mit veul enthousiasme de kursus volgd. Op vier donderdagaovenden wodden prissentaosies holen over de ontstaonsgeschiedenis, de dörpsgeschiedenis, over de verschillende veldnaemen en de netuur om et dörp henne. Ok bin de kursisten tiedens de aovens zels aktief an de slag gaon. Beugen over historische kaorten, mit opdrachten over veldnaemen of deur te kieken op bojem- en hoogtekaorten is veul ontdekt over de historie van et laandschop van et dörp.
Om et laandschop ‘in et echt’ te verkennen hebben de kursisten onder leiding van een gids een fiets- en kuierexkursie maekt. Ok al was et min weer, de fietsexkursie was ommeraek slaegd. D’r wodde wezen op hoogteverschillen in et laandschop, op boswallen en veul ere historische biezunderheden. Twie weken laeter volgde de kuierexkursie in et netuurgebied de Schaopedobbe. Tiedens die exkursie wodde uutleg geven over de saemenhang tussen de netuur en kultuur. Een netuurgebied as de Schaopedobbe is ieuwenlaank een gebruukslaandschop veur de meensken west, en zo is een prachtig kultuurlaandschop ontstaon. Die gebruukssporen bin ok now nog goed weeromme te vienen in et netuurgebied.
Et dörp Else fungeerde as pilot-projekt in disse ni’je kursus van de Stellingwarver Schrieversronte. De bedoeling is om de kursus in de kommende jaoren an te bieden in alle Stellingwarver dörpen. As d’r historische verienings of verienings van plaetselik belang interesse hebben, dan kun die kontakt opnemen mit de Stellingwarver Schrieversronte.


Zaoterdag opnaemen Stellingwarfs Volkslied

Kommende zaoterdag 30-11-2013 zal in de karke van Berkoop et Stellingwarfs Volkslied opneumen wodden. Van die opnaemen wodt een cd maekt, die in feberwaori van 2014 verschienen zal.
De Stellingwarver Schrieversronte geft de cd uut in een speciaol 24 bladzieden tellend boekien mit een stevig had kaft. In et boekien wodt behalven de tekst ok infermaosie over et volkslied opneumen en over de schriever d’r van, H.J. Bergveld. Daornaost is d’r ommedaenken veur de biezunderheden van de Stellingwarver regio. Boekien en cd bin daoromme niet alliend slim aorig veur de inwoners van et gebied zels, mar ok veur toeristen. Et volkslied wodt zongen deur et mingd koor van Hooltpae. Op de cd komt butendat een instermentaole versie, veur die versie zorgt Serge Epskamp uut Zaandhuzen.
De begeleidende teksten in et boekien schrift Henk Bloemhoff van Oosterwoolde, de vormgeving is in hanen van Alain ter Schuur uut Wolvege en de opnaemen wo’n verzorgd deur Casco Songs van Zaandhuzen.


Eerdere OPROEP Schrieversronte: Maek een foto van twietaelighied!

Oflopen weke kreeg de Stellingwarver Schrieversronte foto’s toestuurd van Harmen Houtman uut Et Vene t.b.v. de webstee StellingPlus.nl. De van vroeger uut Ni’jhooltpae ofkomstige schriever was op vekaansie in Ierlaand en et vul him op dat d’r op dat eilaand veul zaeken twietaelig angeven wodden. Niet alliend veul opschriften op winkels en kefé’s bin in et Gaelic liekegoed as in et Engels, etzelde gelt ok veur straoten, verkeersbodden, en alderdeegst de busbaene wodt op et asfalt twietaelig anwezen…
De Stellingwarver Schrieversronte vragt now meensken die op vekaansie gaon foto’s te maeken van et gebruuk van twie- of meertaelighied en die deur te mailen naor info@stellingwarfs.nl. De foto’s zullen dan, krek as die van Harmen Houtman, plaetst wodden op www.stellingplus.nl.


Aovend mit winterse verhaelen

De bekende warkgroep 'Alles rondom taal' van Stichting Kunstwerf hoolt now vri'jdagaovend 20-12-2013 een prachtige aovend mit winterse verhaelen. Professioneel verhaelevertekster Baukje Koolhaas van Wienjewoolde vertelt dan sfeervolle verhaelen rond et thema 'Een lamp voor licht en warmte'.
De wieze van vertellen van Baukje is meer as de muuite weerd om mit te maeken. De aovend is in de biebeltheek van Oosterwoolde an de Quadoelenweg en begint om acht ure. Om de kosten hoej' et niet te laoten: € 5,00 en de koffie of thee mit een lekker koekien d'r bi'j is ommenocht.


Raod van Europa geft Nederlaanse regering de raod: Nedersaksisch as gewoon vak op ’e schoelen en struktureel overleg tussen de rieksoverhied, de regionaole overheden en sprekers over et taelbeleid Nedersaksisch

De Raod van Europa het een schoffien leden de Nederlaanse regering adviseerd naor anleiding van de vierde rapportage over wat veur et Nedersaksisch, Fries en Limburgs gebeurt, en veural over wat d’r te min gebeurt. De Raod van Europa het, vertegenwoordigd deur zien komitee van deskundigen, behalven aandere ngo’s ok de Stellingwarver Schrieversronte deurvraogd over de situaosie. Et eerdere verslag deur ‘Den Haag’ naor de Raod van Europa toe wodde deur et riek een jaor te laete toestuurd, zo schrift et komitee. Ok bliekt d’r mar een betien in te staon over et Nedersaksisch. Et komitee schrift mit naodrok dat de Nederlaanse overhied angeven moet wat d’r daon is mit de veurige rikkemedaosies van de Raod van Menisters van de Raod van Europa en dat et riek bescheid geven moet op vraogen en rikkemedaosies van et komitee in et veurige evaluaosierappot.
Et komitee was in Nederlaand op 23, 24 en 25 jannewaori 2012 en praotte mit de overheden en ngo’s die in verbaand staon mit iene of meer van de regionaole taelen of taelen van minderheden in Nederlaand.
Et komitee nuumt disse keer een hiele riegel belangrieke zaeken veur et Nedersaksisch. D’r moet struktureel overleg kommen russen riek, regio’s en ngo’s (zoas SONT en de streektaelinstituten). Dat is ok ingeven deurdat de regio’s kommen willen tot de toepassing van diel III van et Haandvest, wiels Den Haag dat nog niet wil. Et riek heurt butendat zels een struktureel beleid te voeren, en heurt niet te volstaon mit een simpele verwiezing naor de regionaole overheden.
Et riek moet butendat zorgen veur een goed plak van et Nedersaksisch in de media. De eerdere oproep van de Raod van Europa om die pesisie te verbeteren is niet beantwoord. In Frieslaand geft Omrop Fryslân allienig mar now en dan wat ommedaenken an et Stellingwarfs. Et komitee vragt ok om antwoord te geven op eerdere vraogen naor de pesisie van et Nedersaksisch in et juridische domein, de eupenbaore diensten en et eupenbaor bestuur. Uut et overleg mit de ngo’s dudelik wodden dat d’r op dat vlak niks gebeurt. De veurige rapportage veur om aktie op et terrein van praoten en schrieven in et ekenomische en sociaole leven. Et riek reageerde d’r ok niet op. Wel het et riek de regio’s adviseert een konsultatief orgaan in te stellen, en dat hebben de regio’s ok daon. Mar de veurnaemste anbevelings an de Nederlaanse regering bin toch wel de instelling van et Nedersaksisch as gewoon vak op ’e schoelen en van struktureel overleg tussen Den Haag en de regio. Et hiele rappot is te vienen deur hierop te klikken: www.coe.int/t/dg4/education/minlang/default_en.asp


Roem honderd meensken geneuten ommeraek van Johan Veenstra, Douwe Kootstra en meziekduo Rosie Kills

Op vri’jdagaovend 20 september was de grote zael van aktiviteitecentrum ‘De Miente’ in Oosterwoolde meer as uutverkocht vanwegens een gezaemelike aovend van de Fryske Krite Easterwâlde en de Stellingwarver Schrieversronte. Beide orgenisaosies hadden zorgd veur een biezundere kulturele aovend vanwegens de Friese boekemaond en de Stellingwarver sutelaktie. Al in juli weren alle kaorties veur de aovend uutverkocht.


Gezaemelik optreden Johan Veenstra en Douwe Kootstra

De twie bekende auteurs Johan Veenstra (Stellingwarfs) en Douwe Kootstra (Fries) tradden op disse aovend veur et eerst mit een gezaemelik pergramme op. Deur heur jaorenlange vrundschop bleken de beide schrievers goed op mekeer inspeuld te wezen, en vertelden mekeer vol humor op et stok of wat ze now aenlik van mekeer, en van mekaanders wark vienen. In die fantastische wisselwarking vertelde Kootstra spannende en soms ok huveringwekkende ‘grimmige’ sprokies, die vaeks ok deurspekt weren van humor. Veenstra vertelde iene van zien serieuze verhaelen, mar ok twie van zien vermaekelike ‘erotische’ verhaelen, die veur geweldig veul hilariteit in de volle zael zorgde. Daornaost was zorgd veur een verhael dat deur Johan Veenstra in et Stellingwarfs begonnen wodde en waorvan Douwe Kootstra et twiede diel in et Fries vertelde. Beide schrievers bin ok katteliefhebbers en vertelden mekeer en de zael ok op komische wieze hoe aj’ now et beste mit zokke beesten ommegaon moeten.
Vlak veur et schoft en mitien daornao zorgde et duo Rosie Kills, bestaonde uut zangeres Sietske Sytsma (uut Haulerwiek) en gitarist Rob Zandgrond (IJhorst) veur arg sfeervolle lieties, waorbi’j ok et Stellingwarfs an bod kwam.

De Fryske Krite en de Stellingwarver Schrieversronte kun weerommekieken op een suksesvolle aktiviteit en bin van doel en orgeniseer in september 2014 opni’j een gezaemelike kulturele aovend.


Overgrote meerderhied Europese Parlement wil meer steun veur bedreigde taelen

Et Europese Parlement in Straotsburg het op woensdag 11-9-2013 mit een ommeraek grote meerderhied veur et rappot Alfonsi over ‘bedreigde taelen’ (endangered languages) stemd; 645 weren veur en mar 26 stemden tegen. Et rappot het et over tientallen bedreigde taelen.
Et rappot van de Korsikaanse Europarlementariër François Alfsoni vragt om meer steun veur onderwies en projekten in kleine taelen. Ok veur media en digitaole initiatieven in zokke taelen is meer steun vanneuden. Alfonsi vint daoromme dat kleine taelen de meugelikhied kriegen moeten om in de ni’je beleidsperiode 2014-2020 mit te doen en te profiteren van alle pergramme’s en foonsen van de Europese Unie. Kleine taelen en kleine taelprojekten staon now vaeke om alderhaande redenen an de kaante. De EU hadde veurtied een hiele rekte een eigen budget daor minderhiedstaelen mit steund wodden konnen. Ze bin d’r mit opholen omreden d’r doe gien juridische basis veur wezen zol. Neffens een grote meerderhied is dat perbleem now oplost. Et verdrag van Lissabon over kultureel en taelkundig arfgoed en et Haandvest van grondrechten van de Europese Unie geven genoeg vaaste ondergrond veur Europese steun an ‘bedreigde taelen’. In et rappot hebben ze et over ‘endangered languages’ (‘bedreigde taelen / taelen in geveer’). Dat begrip is ontliend an de Unesco, die een atlas van bedreigde taelen maekt het. Nedersaksisch en Fries staon d’r in as taelen die‘kwetsber’ binnen. Zoe’n anduding past in heur riegel van graoden van geveer; die lopt op van ‘haost uutsturven’ tot ‘kwetsber’.
De EU-resolusie is in et eerste plak een initiatief van de minderheden in Frankriek en hi’j is niet toevallig schreven deur iene van Korsika. Ze willen dat d’r begonnen wodt mit dat alle EU-lidstaoten die dat nog niet daon hebben zo gauw meugelik et Europese haandvest veur regionaole taelen en taelen van minderheden tekenen en ratificeren. Dat gelt dan op himzels niet veur Nederlaand, want oons laand dee dat al in 1998. Mar lanen as Frankriek en Griekenlaand moe’n dat nog doen. Wel stikt de weigering van minister Plasterk dit veurjaor om et Nedersaksisch onder diel III te brengen, netuurlik schril of bi’j et positieve Europese ni’js. As veurbereiding op et rappot het Alfonsi een riegel heurzittings over ‘bedreigde taelen’ uut hiel Europa holen. Frieslaand wodde vertegenwoordigd deur et EBKT/EBLT (veurtied EBLUL); kiek evt. ok op oonze veurnaemste bron: www.eblt.nl.


Spannend verhael schrieven in et Stellingwarfs

Meensken die d’r aorighied an hebben om in et Stellingwarfs te schrieven, kun dit jaor weer een gooi doen naor de Stellingwarver Schrieveri’jepries. Die literaire pries wodt om de twie jaor uutrikt en is bedoeld om et schrieven in et Stellingwarfs bi’j jong en oold an te vieteren.
Bi’j et uutschrieven van die anvieteringspries wodt deur de orgeniserende warkgroep elke keer een aander thema bedocht. Dit keer is de keuze valen op et schrieven van een spannend verhael in et Stellingwarfs. Veerder is keuzen veur twie leeftiedsgroepen. Zo kun jongeren tot en mit 16 jaor een verhael insturen en schrievers die oolder binnen as 16 jaor.
De dielnemers an die schriefwedstried kun heur eigen fantesie gaon laoten bi’j et schrieven van een “thriller”. D’r wo’n gien beparkings oplegd, ok niet wat de lengte van et verhael anbelangt. Et verhael dat deur de dielnemers schreven wodt, moet veur 15 oktober inzunnen wodden. Een driekoppige deskundige jury gaot him dan bugen over de inzendings en beoordielt welk verhael as beste uut de busse komt.
De pries veur et mooiste spannende verhael bestaot uut een geldbedrag van 500 euro en een oorkonde. De uutrikkinge van de Stellingwarver Schrieveri’jepries 2013 is op 22 november. De uutrikkinge van de pries is in de biebeltheek van Wolvege. De laeste prieswinner was Roely Bakker uut Makkinge. Tegere mit heur kleindochter schreef ze doe “Et verhael van beppe en Renée”. Uut zeuven inzendings wodde dat keuzen as et beste verhael.
Dielnemers an de Stellingwarver Schrieveri’jepries moe’n heur verhael veur 15 oktober opsturen naor de siktaoris van de orgeniserende warkgroep: Anne de Vries, Assepot 29, 8431 SB Oosterwoolde. Veerdere infermaosie over de pries en et riegelment is te kriegen bi’j veurzitter Jelke Nijboer, tillefoon 0516-451789.


Van Fries tot Limburgs, Twents, Zeeuws, Stellingwarfs en meer

Uutgeveri’je ‘kleine Uil’ in Grunningen het weer een mooi initiatief neumen op et terrein van de streektaelliteretuur. Een dag of wat leden leuten ze 'Schrijvers op streek verschienen', een bundel mit 20 verhaelen van liekeveule schrievers uut een groot tal streektaelgebieden. Jan Sleumer zorgde veur de saemenstelling; hi’j vreug 20 schrievers om een verhael. Iris Réthy zette elke schriever op petret. In et boek staon verhaelen van o.e. Jetske Bilker, Herman Finkers, Derk Jan ten Hoopen, Marga Kool, Koops, Michel de Koning, Gerrit Kraa, Henk Krosenbrink, Cor Swanenberg en ‘oonze’ Johan Veenstra. Et boek gelt € 16,50.


Ni'jste streektaeledag van de SND

Kommende zaoterdag 28 september wodt in Hasselt in België de streektaeledag ‘Digi-streek-tael’ holen. Dat gebeurt deur de SND, de Stichting Nederlaanse Dialekten, die veural dreugen wodt deur een tal streektaelfunktionaorissen en -konsulenten. Et zal wezen in de Oolde Gevangenis van Hasselt, Martelarenlaan 47. Laot je niet ofschrikken deur et idee van een gevangenis en de naeme van de straote, want et gaot om een dag vol lezings en warkwinkels angaonde digitalisering en/van taelvariaosie, ofwisseld mit een infomark, kuiers en meziek. In et morgenpergramme geven Jos Swanenberg & Veronique de Tier een overzicht van digi-streek-taelige projekten in Noord en Zuud. Leen Gos het ommedaenken veur ‘Taal als immaterieel cultureel erfgoed’, Jacques van Keymeulen veur ‘Taal als oraal erfgoed’ en Silvia Weusten veur ‘Het verhaal van Spraakma(k)kers’. Nao een muzikaol intermezzo van ‘De Bjètëls’ is d’r gelegemhied veur et bezuken van een tal warkwinkels of veur een rondleiding in de Oolde Gevangenis. Nao et middagbroggien is d’r opni’j gelegenhied veur et bezuken van een tal warkwinkels, is d’r een meziekkefé, kan een stadskuier maekt wodden en is d’r een twiede rondleiding deur de gevangenis. Tot slot is d’r om vier ure een streektaelequiz én is d’r een prissentaosie van et ni’je boek ‘Schrijvers op streek’, zie hierboven. Veur meer info en de meugelikhied om je veur disse dag op te geven kuj’ et beste even kieken op aida.derose@limburg.be.


Goeie sutelaktie Stellingwarver Schrieversronte

Mit een prachtige opbrengst van krapan € 14.500,00 wodde woensdagaovend 11 september de jaorlikse sutelaktie van de Stellingwarver Schrieversronte ofsleuten. Dat ofsluten gebeurde neffens tredisie mit et blaozen op de speciaole suteltoeter. Dit keer was die eer veur iene van de ni’je sutelders, en dat is Willie Donker uut Ooldehoorn.

Op de laeste aovend wodde d’r suteld in Appelsche, de sutelders hadden spietig genoeg wat last van regenbujjen mar zetten ondaanks dat toch deur en verkochten goed.

Toppers in de verkoop van de sutelaktie van dit jaor weren de Stellingwarver Spreukekelender, ‘Et Stellingwarver voegelboek’ van Freddie de Vries en Ruurd Jelle van der Leij en de routegidsen ‘Wandelen rond Wolvega’ en de ‘Taafietstocht rond Berkoop’. Ok ‘Mit et waeter veur de dokter’ van Johan Veenstra en ‘Bij de bek af’ van Karst Berkenbosch wodden arg goed verkocht. Dit jaor bleek d’r opni’j flink wat belangstelling veur de Stellingwarver kienderboeken. De sutelaktie leverde de Stellingwarver Schrieversronte butendat een mooie groep ni’je leden op.

An et aende van de laeste sutelaovend bedaankte direkteur Sietske Bloemhoff uut naeme van et bestuur alle vri’jwilligers (roem 80 personen) die de jaorlikse sutelaktie meugelik maeken.


Eerste Streektaelfestival ‘Op ’e Streek’

Op zaoterdag 28 september eupent De Skâns Kultuur en Sport zien kulturele seizoen mit et eerste streektaelfestival ‘Op ’e Streek’. Twaelf bekende artiesten en schrievers uut verschillende gebieden zullen d’r an mitdoen. Naemen uut de Stellingwarver wereld bin Carolien Hunneman, Serge Epskamp en Johan Veenstra, ere naemen bin de Friese zangers Jaap Louwes, Piter Wilkens en de schriever Douwe Kootstra, en de Grunninger meziekgroep ‘Stroatklinkers’ is d'r ok bi'j. Tieden bi’j benaodering: 19.30-0.30 ure. Om 18.30 ure is de zael los. Kaorten kuj’ ankommen via www.skans.nl en risserveren kan op tillefoonnr. 0513-468600. Intree 15 euro.


Ni’j initiatief Schrieversronte. Prieswinners fotowedstried veur leerlingen basisschoelen bekendmaekt

Woensdagmiddag 19 juni 2013 bin de zes priezen uutrikt an de winners van de fotowedstried veur leerlingen van de Stellingwarver basisschoelen. De fotowedstried is een ni’j initiatief van de Stellingwarver Schrieversronte, et doel is dat de wedstried om de twie jaor holen wodden zal. Bi’j disse eerste keer was de leerlingen vraogd om een foto te maeken van een plak in heur dörp dat zi’j as hiel belangriek erveren. Flink wat inzendings mit een hiele grote verscheidenhied an foto’s kwammen binnen en de onderwarpen die de leerlingen veur heur foto’s keuzen hadden weren arg verrassend. De jury die de muuilike taek had om de beste foto’s uut de inzendings te kiezen beston uut de van oorsprong Stellingwarver fotografen Marije Kuiper en Ruurd Jelle van der Leij. Kuiper (zi’j kwam tussen een foto-opdracht in Californië en New York speciaol naor Berkoop) en Van der Leij (bekend van o.e. ‘Et Stellingwarver voegelboek’) bleken vol lof over de kwaliteit van hiel veul inzendings. Hiel veul wardering hadden ze liekewel ok veur basisschoele De Lamer. De schoele hadde van de wedstried een arg mooi projekt maek veur de leerlingen van groep 3 t/m groep 8. Alle foto’s die de kiender maekt hadden in et eigen dörp weren in een keurig verzorgde map verzaemeld en opstuurd. De winnende foto’s zullen bi’jkotten publiceerd wodden in et Stellingwarfs tiedschrift De Ovend.


Veurlezen uut et ni’jste Tomke-boekien ‘Wat een keunst!’

In de eerste volle weke van juni 2013 is et op ukkegebied in de hiele perveensie een drokte van belang! Die weke wodt d’r sund jaor en dag de grote veurleesweke holen in veerweg de meerste ukkespeulplakken en plakken veur kienderopvang. Ok in zowat alle Stellingwarver dörpen bin die weke veurleesvri’jwilligers in de weer om de kiender in de kunde te brengen mit de prachtige verhaelties over et joongien Tomke en zien kammeraoties Romke et hontien en de kangeroe Kornelia. In hiel Frieslaand wodt d’r in meerdere taelen veurlezen, mit naeme gebeurt dat in et Bildts, et Fries en in et Stellingwarfs. De veurleesaktie wodt orgeniseerd deur et ‘Selskip foar Fryske tael en schriftekennisse’. In de Stellingwarven verzorgen zoe’n twintig vri’jwilligers van de Stellingwarver Schrieversronte de aktie, de koördinaosie d’r van is in hanen van Wikje Haan en Akkie Zeilstra.
Behalven dat d’r uut et ni’jste Tomke-boekien veurlezen wodt, wodt d’r in disse kontreinen in die weke ok veurlezen uut de boekies ‘Muske Tiemen’ van Christine Mulder en ‘Muske en Fret’ van Herma Egberts. Et ni’je Tomke-boekien ‘Wat een keunst!’ is een uutgifte van de Afûk in Liwwadden en wodde in et Stellingwarfs vertaeld deur Sjoukje Oosterloo. ‘Tomke’ verscheen kotleden veur de achtste keer in et Stellingwarfs. De Stellingwarver Schrieversronte stelt alle jaoren veur alle Stellingwarver ukken een exemplaor van et boekien beschikber.


Sutelaktie Stellingwarver Schrieversronte gaot op 26 augustus uut aende

Kommende maendag 26 augustus gaot in de gemiente West-Stellingwarf weer de jaorlikse sutelaktie van de Stellingwarver Schrieversronte uut aende. Tiedens die aktie wo’n mit naeme de ni’jste boekuutgiften van de stichting huus an huus te koop anbeuden. Zoe’n 75 vri’jwilligers zorgen d’r alle jaoren weer opni’j veur dat veul meensken ok op disse wieze in de kunde kommen mit de Stellingwarver streektael en streekkultuur. Behalven boeken liggen d’r in de sutelkrojen ok cd’s, de ni’je Stellingwarver spreukekelender en et Stellingwarver tiedschrift De Ovend te koop. Veurdat ze op pad gaon kommen de sutelders eerst bi’j mekeer in et gebouw van de Schrieversronte in Berkoop. Mit een geweldige galp op de speciaole suteltoeter wo’n de sutelaktieweken elk jaor eupend.
De sutelaktie komt op 26 en 28 augustus en 2 september in: De Hoeve, De Langelille, De Oosterstreek, Munnikeburen, Noordwoolde, Scharpenzeel, Sliekenborg, Spange en een pat van Wolvege.
Op 4, 9 en 11 september wodt d’r suteld in: Appelsche-Zuud, Berkoop, Makkinge, Ni’jberkoop, Oosterwoolde-Zuud en Haulerwiek.


Goeie jaorvergeerdering Stellingwarver Schrieversronte

Zoe’n veertig leden van de Algemiene Raod van de Stichting Stellingwarver Schrieversronte maekten donderdagaovend de jaorvergeerdering in Berkoop mit. Veurzitter Ype Dijkstra keek in zien welkomstwoord eerst nog even weeromme op et suksesvolle jubileumjaor 2012, doe de stichting veertig jaor beston. Dijkstra vertelde liekewel veural over de toekomstplannen van de stichting. Zo wo’n d’r dit jaor o.e. een viertal verschillende kursussen opstart, d’r verschient een winterboek veur kiender en ok et dadde diel in de serie Stellingwarver netuurboeken komt dit jaor nog uut. Et laeste wodt schreven deur Henk Jager en zal gaon over et veurkommen van de verschillende vissen, amfibienen en reptielen in de Stellingwarver regio. Mooi ni’js was ok de veerdergaonde saemenwarking mit de Friese instituten Tresoar, Afûk en de Fryske Akedemy. Bi’j et laeste instituut zal vermoedelik dit jaor nog een Research Fellow veur et Stellingwarfs ansteld wodden.
Drie bestuursleden weren oftredend en herkiesber. D’r weren gien tegenkandidaoten, zodat bestuurslid Geke Zanen-Dokter, ponghoolder Henk Koelma en veurzitter Ype Dijkstra mit algemiene stemmen veur drie jaor herkeuzen en benuumd wodden.
Nao et schoft vertelde Willie Donker van Ooldehoorn over de vroegere leesgezelschoppen in Berkoop, waorvan et eerste al in 1837 opricht wodde. Kotleden sleut ze heur onderzuuk daorveur of, zodat de jaorvergeerdering van de Schrieversronte de primeur van heur verhael kreeg. Eerdaegs begint Willie Donker een onderzuuk naor de geschiedenis van et Eupenlochttheater van Appelsche.


Jaorverslag 2012

Et jaorverslag van de Stellingwarver Schrieversronte is van now of an ok in te zien op disse webstee. Waor aj' et vienen kunnen? Kiek naor de linker kelom onder Algemiene info en klik daor 'bestuur' an.


Ni’j Bergveld-boek geft regiokultuur deur an ni’je generaosies

Et ni’jste Schrieversronte-boek ‘Bergveld lest veur uut eigen wark’ is vandemiddag 22 meert prissenteerd in een meraokels mooie bi’jienkomst in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop. Veurzitter Ype Dijkstra kon een flink tal meensken welkom hieten, waoronder wethoolder Sierd de Boer van Oost-Stellingwarf en de raodsleden Oosterloo van Appelsche en Nijboer van Oosterwoolde, ok van Oost-Stellingwarf. Dijkstra sprak in et biezunder zien hattelik welkom uut an SONT-veurzitter dr. Hans Gerritsen, toegelieke borgemeister van Haoksbargen in Twente en eerder Grunninger kultuurdippeteerde, en an de heren Piet en Jan Harmens Bergveld en die zien vrouw Joke.
Dijkstra hadde al even wat ommelezen in de ni’je publikaosie, daor zo goed as alle wark van H.J. Bergveld (1902-1966) in opneumen is. Et gaot dan om wark dat nog niet eerder in drok verschenen was, om de teksten uut de jaoren zeuventig-bundels ‘De Oolde Pook‘ en ‘Klaeterjaegers’ en om ‘De Stellingwervers en hun dialect’, een publikaosie uut 1947. Hi’j was butengewoon onder de indrok raekt van alles wat Bergveld al veer veur de tied van de Stellingwarver Schrieversronte uut de wege zet het, en etzelde kon hi’j zeggen over de kwaliteit van et wark. Naodat de Schrieversronte-veurzitter ingaon was op ‘e pesisie van et Stellingwarfs en de streekkultuur en op de toepassing van diel III die iederiene now toch echt een keer wil, kreeg de opgeerder, en toegelieke tekstverzorger en inleider van et boek, Henk Bloemhoff, et woord.
Die brocht een hiele riegel van biezunderheden van Bergveld en et ni’je boek naor veuren. Et was him opvalen dat Bergveld veur W.O. II al aorig wat meer an de schrieveri’je daon hadde as de oprichters van de Schrieversronte, inklusief hi’jzels, begin jaoren zeuventig wel es docht hadden. Zo bliekt et riempien ‘Kot van Beraod’ al van 1934 te wezen. Femmie van Veen las die mooie tekst op een ansprekende meniere veur, liekas een pat uut et verhael Paoskevuur. Dat is een mooie beschrieving hoe et ok rond de oorlog al toegong bi’j zoe’n dörpsgebeurtenis. Henk Bloemhoff vertelde ok dat d’r interessaante volkskundige infermaosie in et boek te vienen is, ok buten de tekst van ‘De Stellingwervers en hun dialect omme’. Et hadde him anspreuken hoe Bergveld in een lezing ooit dudelik maekt hadde dat de Stellingwarvers gien ‘kollektief minderweerdigheidsgevuul’ hebben, zoas wel es docht is, mar dat et een stelsel van eigen kultuurnormen en –weerden is waordeur meensken een hekel hadden an overdrieven, je meer veurdoen as daj’ binnen, en zo meer. Wat lees ie in et boek? Dat bin netuurlik een protte riempies, mar ok zaekelike, beschrievende teksten, pattie brieven over interessaante kwessies, humoristische en eernstige teksten, zoas ‘In Memoriams’, we lezen stark schreven verhaelen zoas et boektitelverhael ‘De Oolde Pook’, Bergveld zien vertaelings van inkelde patten uut de biebel en preken die hi’j ommezet hadde veur ds. Krikke van Berkoop, en veerder, waor as lezers grootkaans van opkieken: niet eerder uutgeven tenielspullegies, saemenspraokies en alderdeegst een hiel mooi heurspul dat in 1953 deur de VARA uutzunnen wodde en dat de sfeer van de Stellingwarver aovendpraoteri’jen van vroeger zo mooi tot utering kommen lat. Woj’ van oons ‘immaterieel arfgoed’ graeg een protte in huus hebben? Neem dan dit boek mit, zo rikkemedeerde hi’j. Veurlezer Femmie van Veen sleut vervolgens et inhoolde pat over Bergveld zien wark of mit et nog altied in veul kringen bekende riempien ‘Liften’.
Doe was de beurt weer an veurzitter Ype Dijkstra. Die overhaandigde eerste exemplaoren an dr. Hans Gerritsen, de zeunen Piet en Jan Harmens Bergveld en an opgeerder Henk Bloemhoff.
In zien warderingswoord gong Hans Gerritsen in op et anbieden van dit in zien ogen interessaante en goeie boek an zien persoon, een boek dat hi’j van groot belang vint veur de Stellingwarver én Nedersaksische zaeke. Slim goed veur de emansipaosie, zokke boeken, docht Gerritsen. Zokke dingen bin van belang om de eigen kultuur deur te geven an aandere meensken, vun hi’j, en de teksten bin allienig al daoromme van grote weerde. Mar bepaold niet goed te spreken was hi’j over de niet-toepassing van diel III van et Europees haandvest deur de Rieksoverhied in Den Haag, dit terwiel de regio’s al jaoren andringen. De eigen kulturele schat mit unieke woorden, zegswiezen en uutdrokkings moet overaende blieven. Ik wil niet leven in een laand daor ze de memmetael en de regio mar wat versloeren laoten. Mar gelokkig, zee Gerritsen, d'r bin ok weer lochtpunties; de veurtekens bin d’r dat de volksvertegenwoordigers van de Twiede Kaemer d’r positiever tegenan kieken. Hi’j verwaacht dat de Kaemerkemmissie et bi’jkotten opni’j deurpraoten zal.
Disse middag was et de eerste kennismaeking en et eerste optreden in et pebliek van Gerritsen in zien rolle as SONT-veurzitter, en dat is bi’j de anwezige Stellingwarvers in Berkoop ommeraek goed overkommen.
Zeune Piet Bergveld bedaankte uut naeme van de femilie Bergveld de uutgever Stellingwarver Schrieversronte en ok tekstverzorger Henk Bloemhoff. Hi’j hadde een peer aorige kedogies mitneumen en beud die mit de neudige Bergveld-humor an, an de Stellingwarver Schrieversronte liekwel as an Henk Bloemhoff.
Veurzitter Ype Dijkstra sleut vervolgens mit een voldaon gevuul et officiële pat of en daornao wodde d’r nog even smoekies naopraot. ‘Bergveld lest veur uut eigen wark’ is 320 bladzieden dikke, et het as beeldmateriaol o.e. een tal Bergveld-foto’s, et boek het een had omslag en is veurzien van een inleiding van Henk Bloemhoff. Pries: 19,50 euro.


Veul ommedaenken veur archeoloog Voerman

George Hendrik Voerman was een bekende noordelike archeoloog. Die verhuusde in 1944 van Haovelte naor Buil, omdat de Duutsers in Haovelte een vliegveld anlegd hadden en daordeur wodden d'r bombardementen deur de Engelsen uutvoerd daore. Voerman was geboren in Ni’jschaans in 1873, en leefde tot zien tiende jaor bi’j zien pake en beppe in Haovelte. Nao zien administratieve loopbaene bi’j de Nederlaanse en Zuud-Afrikaanse spoorwegen kwam hi’j in 1932 weeromme in Haovelte. Sund die tied wodde hi’j gaondeweg bekend as archeoloog, o.e. deur et artikel ‘Havelte, het Drentsch Pompeï’. De Encyclopedie van Drenthe vertelt veerder o.e. dat zien verzaemeling an et Drents Museum schonken is. Ok an de Stellingwarven gaf Voerman archeologisch ommedaenken, doe hi’j daor ienkeer woonde. Hans Salverda van Zorgvlied wet veul van Voerman, ok van Voerman in zien Stellingwarver tied. Hi’j het een artikeltien in veurbereiding dat daor mit naeme over gaot, mit interviews van meensken hier bi’j omme die Voerman nog goed kend hebben. Interessaant is dat Voerman onderzuuk dee o.e. oostelik van Buil, in Riesberkaampen en in Boekelte.
Neffens Salverda woonde Voerman van oktober 1944 tot 1963 as kostganger bi’j Meintje van der Walle-Landkroon an de Builerweg 98 in Buil, op de hoeke bi’j de ofslag (oolde) Doldersumsestraote. Doe Vrouw Van der Walle wegraekte woonde Voerman nog drie jaor in Haulerwiek, op ‘e Laweijstraote 6, bi’j de femilie Gerritsen. Doe raekte hi’j uut de tied. Hi’j wodde in Haulerwiek begreuven.
Van 1 april of tot 1 november lopt d’r een tentoonstelling mit et archeologische materiaol van Voerman en over et hoe en wat van zien stientieszukeri’je. Die uutstalling is in et Archeologisch Centrum West-Drenthe. Dat zit in Diever, in et Schultehuus, en ie kun alles bekieken neffens de eupeningstieden van et museum (www.archeologie-westdrenthe.nl). In de loop van april zal ok et boek ‘Archeologie en Landschap van et Holtingerveld’ verschienen, onder redaktie van Marcel J.L.Th. Niekus, Frans de Vries en Wim van der Wijk. Dat boek is brieder van opzet as de tentoonstelling, en hiet dan ok ‘In het spoor van George Hendrik Voerman. Archeologie en Landschap van het Holtingerveld’. In dat Holtingerveld het Voerman belangriek onderzuuk daon. Angaonde zien wark en persoon zullen mit naeme de artikels van Sake W. Jager: ‘Voerman en zijn tijdgenoten’ en Ans Burie heur ‘George Hendrik Voerman, de steentjeszoeker van Havelte en Boijl’ d’r an bi’jdregen dat ok Stellingwarvers et boek dommiet mit plezier lezen zullen. Et zal omtrent 20 euro kosten gaon.

Standerdwark over de voegels in Stellingwarf is now veur de liefhebber beschikber: ‘Et Stellingwarver Voegelboek’ is verschenen

Vandemiddag 23 december 2012 is et eerste exemplaor prissenteerd van ‘et’ voegelboek van Stellingwarf. Dat was op een levendige en slim drok bezochte Schrieversronte-bi’jienkomst in kefé De Rustende Jager in Hooltpae. Onder de anwezigen was ok veul jongvolk mit interesse veur et ni’je boek. Et is dan ok een prachtig boek wodden mit hiel veul boeiende infermaosie over de voegels in oons gebied. Auteur Freddie de Vries van Hooltpae vertelt bi’j elke voegel over de biezunderheden d’r van, juust ok wat de waornemings van doen en laoten in disse streek anbelangt. Hi’j vertelt veul biezundere veurvallegies en zo wat henne die hi’j eerder optekende of an de weet kwam in de tied van et schrieven. Fotograaf Ruurd Jelle van der Leij, al krek zoe’n netuurliefhebber, maekte meraokels veul mooie foto’s veur dit boek. Et is een prachtig standerdwark wodden. Een al weer jaoren leden verschenen boek over de Stellingwarver plaantewereld, van de haand van Fryske Gea-man Henk Jager, is as een veurganger te beschouwen. In een kot heufdstok van et ni'je boek wodt trouwens ok ommedaenken geven an de verschillende soorten laandschop die we in oons gebied hebben. Dat is van belang, ok al omdat de grote verschillen in laandschop d’r mit de oorzaeke van binnen dat Stellingwarf iene van de gebieden is mit de meerste voegelvariaosie van Nederlaand. Meer inhooldelike dingen over et boek vien ie een aentien veerder op disse bladziede.

In een stampvolle zael kreeg eerst Schrieversrontedirekteur Sietske Bloemhoff et woord. Ze gong in op et belang van et boek en prees al et wark dat De Vries en Van der Leij uut de wege zet hebben. Et is een boek wodden dat riek is an infermaosie en dat komt ok deurdat beide heren altied ommeraek oge hebben en had hebben veur de netuur. Er bin echte sneupers, en dat dee ok weer blieken doe ze elk an et woord kwammen. Hoe heur interesse gruuide en hoe ze grote liefhebberi’je kregen an de netuur en et fotograferen d’r van, zoks kwam allegeer op ‘e bodden. Elk van beide gaf vervolgens een eerste exemplaor an inkelde anwezigen die daor neffens de maekers beslist veur in anmarking kwammen.
Et boek staot dus boordevol interessaante gegevens en is toegelieke hiel goed leesber. De foto’s bin zonder overdrieving meraokelse mooi. De Stellingwarver Schrieversronte het weer es een prima standerwark uutgeven, en de belangstelling van meer as honderd anwezigen mit daortussen veul kopers is een anwiezing dat et boek grif goed verkocht wodden zal.


Hans Gerritsen ni'je veurzitter van SONT

De koepelorgenisaosie veur belangevertegenwoordiging veur et Nedersaksisch, SONT, het zien ni’je veurzitter. Dat lat SONT in een passetiedinge weten. Et is dr. Hans Gerritsen, borgemeister van de Twentse gemiente Haoksbargen en oold-dippeteerde van Grunningen. Hi’j volgt in de funktie van SONT-veurzitter de heer Arend ten Oever op, die in juli 2012 onverwaachs wegraekte.
Hans Gerritsen is slim vertrouwd mit et toewarken naor de toepassing van diel III van et Europese Haandvest veur regionaole taelen enz. op et Nedersaksisch. As dippeteerde van de perveensie Groningen speulde hi’j een tal jaoren veur de Nedersaksische overheden de koördinerende rolle in de veurbereiding van de anvraoge van de staotus diel III bi’j et Ministerie van Binnenlaanse Zaeken.
Naodat in meert 2012 et slim degelik onderbouwde verzuuk om diel III te kriegen ofwezen wodde deur menister Vrouw Liesbeth Spies uut et kammenet van doe, dee vot-en–daolik blieken dat inwoners en overheden heur niet bi’j die ofwiezing daelegeven zollen. Een spontaone internetpetisie leverde onderdehaand al roem 10.000 haandtekenings op.
Om diel III toch wel binnen te haelen zal SONT mit de regionaole overheden de zaeke opni’j bi’j de menister van vandaege-de-dag op ’e bodden brengen. De ni’je SONT-veurzitter Hans Gerritsen het d’r veul nocht om in zien ni’je funktie d’r alles an te doen om de veerdere er-kenning van et Nedersaksisch wél veur mekeer te kriege


‘Et Stellingwarver voegelboek’ is d’r!

Verhaelende beschrieving en prachtige foto’s
In ‘Et Stellingwarver voegelboek’ wo’n alle voegels die in Stellingwarf veurkommen (kunnen) op een plezierig leesbere wieze beschreven deur Freddie de Vries van Hooltpae. Hi’j vertelt niet alliend over de biezunderheden van de voegels, mar veural ok waor aj’ die in de Stellingwarver regio tegenkommen kunnen. Ok bin alle Stellingwarver naemen van de voegels, zoas et heiderebientien, de gelegouw en et toffeltien in et boek opneumen. Deur de verhaelende wieze van schrieven nemt de auteur je as et waore de voegelwereld mit in. Alle voegels bin ok ‘op petret’ zet; daorveur zorgde Ruurd Jelle van der Leij niet alliend op kundige, mar ok op een butengewoon keunstzinnige wieze. De jonge fotograaf die van oorsprong ok van Hooltpae komt, was daor mar liefst vier jaor drok mit in de weer.

Nederlaans, Letien en Stellingwarfs
De voegels bin in et boek makkelik op te zuken, d’r is bewust veur keuzen om elk heufdstok te beginnen mit de Nederlaanse naeme, volgd deur de wetenschoppelike naeme. Daornao volgt dan de opsomming van alle Stellingwarver benaemings… Veur een voegeltien as et winterkeuninkien bin dat d’r alliend al meer as tiene. Veur voegels die hier minder veurkommen, of die minder bekend binnen, gelt zoks uteraord niet. Aachterin et boek bin t.b.v. de lezer en gebruker van et boek drie registers opneumen: in et Nederlaans, et Letien en et Stellingwarfs.

Grote verscheidenhied an voegels
In et boek wo’n ok de verschillende laandschoppen van Stellingwarf beschreven. Dat is van belang, omreden d’r deur de grote onderlinge verschillen van die laandschoppen in Stellingwarf zoveul soorten an voegels veurkommen. Stellingwarf is daordeur in Nederlaand misschien wel et gebied daor de meerste verscheidenhied an voegels is. In et boek is uteraord ok veul ommedaenken veur de netuurgebieden in al die verschillende laandschoppen. Zo bin bi’jglieks op de schutblaeden van et op A-4 fermaot uutgeven boek de kaorten van Oost- en West-Stellingwarf ofdrokt daor al die netuurgebieden op angeven staon. Ok de in die gebieden veurkommende voegelkiekhutten bin op beide kaorten angeven.
Alle drie de beheerders van de netuurgebieden (It Fryske Gea, Netuurmonementen en Staotsbosbeheer) hebben dit biezundere boek financieel mit meugelik maekt. Datzelde gelt ok veur ‘Vogelbescherming Nederland’ en SOVON. Alle instaansies bin vol lof over de inhoold van et boek en vienen de uutgifte van groot belang.
‘Et Stellingwarver voegelboek’ is op A-4 fermaot, telt 288 bladzieden en is veurzien van een had kaft. De pries is € 24,50.


De Ovend 2012 nr. 6: De perochies van et vri’je Stellingwarf op ’e riegel zet deur Oebele Vries

Et ni’jste nommer van et kulturele tiedschrift ‘De Ovend’ is verschenen. Et is netuurlik weer een hiel ofwisselend en inhooldelik interessaante oflevering. Oebele Vries, de bekende ontdekker en verzorger van de tekst van et Middelieuwse laandrecht van Stellingwarf het uutzocht wat veur perochies d’r bestonnen in et Middelieuwse Stellingwarf, en hi’j het daor vervolgens een slim leesber artikel van maekt mit een mooie kaorte mit de perochies d'r in tekend, dat de lezer krigt een helder overzicht. Et gaot him d’r veural omme zien te laoten uut wat veur perochies Stellingwarf om 1500 henne beston, doe et gebied deur de hertog van Saksen veroverd wodde en bi’j Frieslaand kwam. Mar zien vraoge is eigenlik ok: hoevule stellings, ‘dörprechters’ dus, weren d’r? Et wodt dudelik bi’j de perochies ok West-Ni’jberkoop heurt, en ok dat dr. T.H. Oosterwiek indertied geliek hadde doe die uutstokte dat West-Ni’jberkoop westelik van Ni’jhooltpae was en niet etzelde as et Ni’jberkoop van now, dat i.t.t. West-Ni’jberkoop Oost-Ni’jberkoop, of ok wel Oost-Berkoop. Vries het een aandere opvatting over waor et dörpsgebied van West-Ni’jberkoop lag as zien kollega perf. dr. Hans Mol. Ok de visie van Mol is in een kaortien mit de perochies verwarkt. Veerder stokt Vries in zien artikel uut uut welke perochies in of veur 1328 van Drenthe ofscheiden binnen. We zien veerder verslaggies en foto’s van biezundere Schrieversronte-feestelikheden in verbaand mit et 40-jaorig bestaon in disse Ovend, gedichten van W.J. Teijema en Serge Epskamp, verhaelen en / of beschouwings van o.e. Lily Köhler, Harmen Houtman, Sjoukje Oosterloo en Freddie de Vries. De bekende geschiedenissneuper/ et eerdere heufd onderwies van West-Stellingwarf en hiemkunde-orgenisaoter Jan de Vries vertelt en toont zien mooiste plak in de rebriek ‘Dit plak dot me wat’. De Ovend wodt weer ofsleuten mit de strip van Frank Spijkers: ‘Heer Otto van Buil’. Losse nommers van De Ovend: 3,50; lidm./ab.: 18 euro.


’De dörpen van Stellingwarf in oolde beelden’ (mit plaknaemeverklaorings): herdrok is d'r!

Binnen twie weken nao et verschienen van et boek ‘De dörpen van Stellingwarf in oolde beelden’ was de eerste oplaoge (750 stoks) al uutverkocht. De Stellingwarver Schrieversronte, die dit boek van Jan Koops en Jan de Vries uutgaf, het daoromme besleuten om veur een herdrok te zorgen. Die twiede drok is d'r al weer even, en de verkope lopt prima. Dat is begriepelik, want in et boek bin prachtige prentbriefkaorten en foto’s van alle 39 dörpen van Stellingwarf te zien, mit daorbi’j kotte infermetieve teksten. Een groot diel van de kaorten en foto’s kommen uut de indrokwekkende verzaemelings van Koops en De Vries. Beide auteurs kregen liekewel hiel veul mitwarking van tal van historische verienings en pattekelieren, zodat een in meerdere opzichten uniek boek ontstaon kon. Et boek is nog es extra antrekkelik omreden taelwetenschopper dr. Henk Bloemhoff veur de plaknaemeverklaorings van alle dörpen zorgd het. Bi’j de eerste drok van et boek kon bi’j ankoop gebruuk maekt wodden van de speciaole kottingsbon van Boompers. Bi’j de herdrok gelt die aktie liekewel niet meer, de verkooppries van et boek blift wel etzelde: € 17,50.


Oergezellige vri’jwilligersaovend Stellingwarver Schrieversronte

Op vri’jdagaovend 22 feberwaori was d’r in et dörpshuus van Langedieke een feestaovend veur alle vri’jwilligers van de Stellingwarver Schrieversronte. Nao een prachtig jubileumjaor, waor hiel veul vri’jwilligers heur op de ien of aandere meniere ok veur inzet hebben, vun et Schrieversronte-bestuur dat et meer as tied wodde om veur al die enthousiaste vri’jwilligers weer es wat weeromme te doen. Een speciaole kemmissie uut et bestuur van de stichting, bestaonde uut Attie Nijboer, Geke Zanen en Peter Riksma, zorgde veur een fantastische aovend, die al om vuuf ure middags uut aende gong.
Percies om 17.30 ure kon Attie Nijboer een kleine 120 meensken welkom hieten in een smoek inrichte zael van et Langediekemer dörpshuus. De twiede veurzitter begon heur toespraoke mit een arg mooi gedicht over de vri’jwilliger, dat ze speciaol veur disse bi’jienkomst schreef.
Van zes ure of konnen alle sutelders, veurlezers, schrievers en leden van tal van warkgroepen lekker eten van een heerlik stamppotbuffet.
Prachtig mooie dag
Nao et eten wodde begonnen mit een pergramme mit veurdrachten en meziek. As eerste vertelde schriever Johan Veenstra iene van zien ni’jste humoristische verhaelen, dat over een posien in een ni’je verhaelebundel opneumen wodden zal.
Veur meziek zorgde Carolien Hunneman van Oosterwoolde. Carolien brengt veural veul eigen lieties in et Stellingwarfs naor veuren, vaeks mit teksten van heur heit Wim Hunneman en eigen melodienen. Disse aovend leut ze ok op professionele wieze et lied ‘Prachtig mooie dag’ van Daniël Lohues heuren.
Veur een protte wille zorgde Freddie de Vries, onderdehaand veural bekend as auteur van ‘Et Stellingwarver voegelboek’. Mar de Hooltpaeïnger schrift ok slim vermaekelike verhaelen en wet die op kabbereteske wieze naor veuren te brengen.
Ok Kees Koopstra van Else zorgde veur een biezundere bi’jdrege. Zien stokkies gongen veural over zien wark as vri’jwilliger tiedens de sutelaktie.
Schriefster en Ovendredakteur Jimmy Visser vertelde iene van heur biezundere verhaelen. Dit keer vul heur verhael misschien wel in de kattegerie ‘humoristische thriller’. Wat kan een meens en heur hontien overkommen bi’j et vienen van een peer in plestiek poeden verpakte voeten bi’j de Lende aachter Van der Valk in Wolvege…
Nao et twiede optreden van Carolien Hunneman sleut Attie Nijboer de aovend of en bedaankte nog es alle vri’jwilligers veur heur vaeks jaorenlange trouwe inzet veur de Stellingwarver Schrieversronte. Veul bezukers van de aovend leuten weten dat ze et initiatief en de aovend ommeraek wardeerden en gongen nao een hatstikke gezellige aovend voldaon op huus an. Bi’j de Stellingwarver Schrieversronte bin mit mekeer zoe’n 170 vri’jwilligers aktief. Foto's kieken? Dat kan op oonze ere webstee, www.stellingplus.nl.


Vroege vene-ontginnings slim de muuite weerd: veur et grote pebliek en ok veur sneupers

Gisteraovend 14 feberwaori hadde de Stellingwarver Schrieversronte weer een mooie geschiedenisaovend in zien gebouw. Dat was disse keer veur een kleine dattig man, mit nogal wat kenners en sneupers die op et mooie onderwerp van de vroege vene-ontginnings ofkommen weren. Spreker was drs. Dennis Worst van Oosterwoolde en van vroeger uut Else. Tegenwoordig is hi’j as promosie-onderzuker verbunnen an de Fryske Akademy in Liwwadden. Mit begeleiding van o.e. de perfesters Theo Spek en Hans Mol dot hi’j onderzuuk naor de vroege vene-ontginnings in Zuudoost-Frieslaand, waoronder Stellingwarf, en in Noordwest-Overiessel. Zien ofstudeerskriptie an de Rieksuniversiteit Grunningen gong over de vene-ontginnings in Opsterlaand, en dat was veural waoruut de heer Worst gisteraovend zien materiaol veur de lezing haelde. Et beeld is dat Opsterlaand veur 1100 veur et grootste pat onder et vene zat. Op sommige plakken was die laoge inkelde meters dikke, op ere plakken dunne en soms was d'r misschien krek gien toplaoge van vene. De eerste kelonisaosie moet van de revierties uut begonnen wezen, mit naeme vanuut de Boorn, en daornao zollen eerst her en der kleine bewoningsriegels ontstaon wezen, mit an et aende et eerste karkien in et gebied. Laeter bin de meerste karken opscheuven. Dat petroon zicht de heer Worst ok op mennig plak in Stellingwarf. Naor verschillende Stellingwarver dörpen maekte hi’j gisteraovend kleine uutstappies, en dat dee hi’j dan neffens de wieze van bekieken in Opsterlaand. Dat maekten de lezing extra levendig en biezunder veur de Stellingwarvers in et pebliek. Uut de zael kwammen dan ok aorig wat suggesties hoe bepaolde gegevens in disse kontreinen in verbaand brocht wodden kunnen zollen mit et idee dat de eerste dörpies vestigings weren in de buurt van oonze revieren De Kuunder en De Lende, en dat die eerste vestigings bi’j de revieren daele misschien toch nog jussies oolder west hebben moeten as van veur 1100.
Schrieversronte-veurzitter Ype Dijkstra was bliede dat hi’j an et aende van de aovend konstateren kon dat et een boeiende, inspirerende aovend west hadde, zoas we die graeg zien bi’j de Schrieversronte, zo zee hi’j. Zo ziej’ ok mar weer hoe belangriek naoder onderzuuk van de regio is, nuumde hi’j. Hi’j weenskte de spreker-onderzuker veul sukses toe mit et vervolg van zien promosieprojekt, want dat is ok goed veur et zicht op et ontstaon en de vroegste identiteit van de regio. De spreker kreeg van de veurzitter as biezunder kedogien nog even een biezunder boek mit: een exemplaor van et ‘Voegelboek van Stellingwarf’.


Alle acht kursisten slaegden veur Kursus Stellingwarfs veur beginners

Ok dit winterseizoen wodde d’r weer een kursus ’Stellingwarfs veur beginners’ holen. Alle acht kursisten die de kursus volgden deden an et examen mit en slaegden oflopen 9 feberwaori allemaole. Et gaot om de vrouwluden Ypie van de Boer (Wolvege), Wies Dokter (De Fochtel), Herma Egberts (Berkoop), Trudy Fraterman (Ni’jberkoop), Suze Sanders (Der Izzerd), en de manluden Thijs van Buuren (Else), Martin Jansen (Langedieke) en Dennis Worst (Oosterwoolde). De diplomes wodden an et aende van een spannende dag uutriekt deur Ype Dijkstra, veurzitter van de Stellingwarver Schrieversronte. Woorden van daank en bloemen hadde hi’j ok veur de altied weer enthousiaste kursusleiding. Die beston ok dit jaor opni’j uut Roely Bakker, Grietje Bosma, Henk Bloemhoff, Pieter Jonker en Geert Lantinga.
Et doel is dat in oktober/november van dit jaor d’r opni’j een kursus ’Stellingwarfs veur beginners’ uut aende gaot. Daornaost komt d’r veur et eerst een konversaosiekursus Stellingwarfs (Praotgroep Stellingwarfs), die bedoeld is veur meensken die mit naeme et praoten van et Stellingwarfs graeg nog beter onder de kni’je kriegen willen. Veur meer info over die Praotgroep Stellingwarfs kuj’ et beste even bellen mit de Schrieversronte in Berkoop (0516-451108, even vraogen naor Sietske Bloemhoff).


Vertel mi'j wat!

De Stellingwarver Schrieversronte orgeniseert i.s.m. Stichting Kunstwerf een kotte kursus ‘Verhaelen vertellen’ veur iederiene die wat mit verhaelen vertellen doen willen zol: thuus, in et wark, in de buurt of in een verieninge, op schoelen, in zorgtehuzen… Verhaelen vertellen is van alle tieden, van alle streken, van alle meensken. Een verhael vertellen en luusteren naor een verhael – et is wat meensken bint. Vandaege-de-dag staot de keunst van et vertellen van verhaelen weer de hieltied meer in de belangstelling.

De kursus is op drie woensdagaovenden in et gebouw van de Schrieversronte in Berkoop. Et gaot om woensdag 13 feberwaori, 27 feberwaori en 6 meert, de hieltied van 20.00 tot 22.00 ure. Baukje Koolhaas (professioneel verhaeleverteller, docent en coach) begeleidet de dielnemers in et ontdekken en ontwikkelen van heur eigen stiel van vertellen. D’r is ommedaenken veur inhoold en opbouw van een verhael, taelgebruuk en woordkeuze, veurdracht en expressie.

Uutgangspunt van de kursus is: plezier in vertellen! De kursus richt him op: Wat vertel ie? Hoe vertel ie dat? An wie vertel ie? Iedere kursusaovend begint mit een deur Baukje zels verteld verhael, waorin een bepaold aspekt van et vertellen an bod komt. Daornao gaoj’ an et wark mit een verhael naor keuze. Ie kun zels een Stellingwarfs-, Fries- of Nederlaanstaelig verhael mitnemen, of kiezen uut anbeuden verhaelen in die drie taelen. Bi’j de verhaelen kan et gaon om volksverhaelen, historische verhaelen, ooit lezen verhaelen, of persoonlike verhaelen.

Vertellen is veural een kwestie van dóen. Dus is d’r veul aktie: opdrachten, oefenings, vertellen-veur-de-groep, leren mit mekeer en van mekeer – en veural ok van jezels.
Veur kursisten die vertellen willen veur pebliek orgeniseren we in overleg een kleinschaolig vertelpodium om heur verhaelen heuren te laoten.

De kosten van de kursus bin €35,-, inklusief koffie en thee.
Veur meer infermaosie kuj’ kontakt opnemen mit: Sietske Bloemhoff (Stellingwarver Schrieversronte: 0516-451108, of info@stellingwarfs.nl) of Baukje Koolhaas (Soelaes, verbinding met verbeelding: 06 24129520, 0516 480929, of baukjekoolhaas@soelaes.nl. Zie ok www.soelaes.nl.


Lezing over agrarische vene-ontginnings in oostelik Opsterlaand en een riegel Stellingwarver dörpen

Op donderdag 14 feberwaori 2013 hoolt de Stellingwarver Schrieversronte weer een biezundere lezing over de Stellingwarver geschiedenis. De spreker is disse keer drs. ing. Dennis Worst uut Oosterwoolde, van vroeger uut Else. De lezing gaot mit naeme over de uutvoerige skriptie die de heer Worst maekt het over de Middelieuwse ontginnings in et oosten van de buurgemiente Opsterlaand, en hi’j zal daornaost ok ingaon op gelieksoortige ontginnings in een stel dörpen in et Middelieuwse Stellingwarf. In zien uutienzetting wodt een beeld geven over et netuurlike laandschop van jussies veur de middelieuwse kelonisaosie van et gebied en over die kelonisaosie zels, mar ok over et agrarische gebruuk van et laand naotied.
Et zaandlaandschop van now van oostelik Opsterlaand zat om 900 nao Chr. henne veur een groot pat onder een dikke laoge vene, dat in pattie gevallen meer as drie meter dikke west hebben moet. Laeter wodde dat laandschop deur kolonisten van Et Keuningsdiep of anmaekt. Et oolde karkhof van Wienjeterp, in de Wienjerterperschar, is daor nog altied een getuge van. Pas van de 13e ieuw of liggen de dörpen op heur plak van now en van die tied of ontston staorigan et typische kultuurlaandschop mit de dudelike strokevorming van Et Keuningsdiep of et aachterlaand in.
Worst zien onderzuuk is beslist ok van belang veur de studie van et Stellingwarver laandschop. De middelieuwse laandanmaekeri’jen in de venen van oostelik Opsterlaand kuj’ goed vergelieken mit de ontginning van de dörpen tussen De Kuunder en De Lende. Krek as in Opsterlaand liggen ok bi’j oons de langgerekte dekzaandroggen de hieltied op ongeveer dezelde ofstaand van de revieren en ze zatten in de vroege middelieuwen lichtkaans onder et vene. Dat zodoende wo’n in Worst zien skriptie o.e. de dörpen Else, Makkinge en Ni’jlaemer ok nuumd. In de lezing op 14 feberwaori zal hi’j naoder ingaon op de ontwikkelings in dit soorte van dörpen. Intree op disse biezundere lezingaovend: vuuf euro. Et begint om 20.00 ure en is in et Schrieversronte-gebouw in Berkoop. Zoj’ je van te veuren even opgeven willen op et mailadres info@stellingwarfs.nl?


Gezaemelike uutgifte De Gaaste en De Ovend: Prachtig verhael van Albert Oost over ‘De Kaamp’ bi’j Oosterwoolde

Disse weke verschient d’r een biezundere en gezaemelike edisie van et tiedschrift ‘De Gaaste’, dat uutgeven wodt deur de Historische Verieninge Oosterwoolde e.o., en ‘De Ovend’. De Ovend is et Stellingwarfs tiedschrift dat uutgeven wodt deur de Stellingwarver Schrieversronte.
In et gezaemelike nommer vertelt Albert Oost van Oosterwoolde zien biezundere verhael over et leven in de eerdere buurtschop ‘De Kaamp’. Die buurtschop, die ok wel ‘De Heidekaamp’ of ‘De Hiddekaampe’ nuumd wodde, lag even buten Oosterwoolde, vlakbi’j de buurtschop Klaozinge. Oost kan zien prachtige verhael vertellen, omreden hi’j veul gegevens van vroegere bewoners kregen het en mit sommigen nog opni’j gesprekken voerde.
Bi’j pattie meensken stonnen ‘die van De Kaamp’ vroeger niet zo geweldig goed bekend. Et was roeg volk, waor aj’ een betien veur uutzien mossen, zo wodde temeensen zegd. Deur de meniere van vertellen van Albert Oost wodt liekewel et warkelike leven op De Kaamp op een integere wieze knap in disse uutgifte vaastelegd. De eerdere kiek op de ‘Kaampsters’ is deur de jaoren henne ok veraanderd, vertelt ien van de infermaanten van Oost. ‘Keken ze je vroeger mit de nekke an, now stikken ze de doeme omhogens as ze heuren daj’ iene van De Kaamp binnen.’
In de uutgifte bin ok een tal prachtige foto’s (van doe en now) en kaorties opneumen. Tot de gezaemelike uutgifte wodde o.e. besleuten om in et jubileumjaor van de Schrieversronte de onderlinge goeie saemenwarking nog es extra te benaodrokken.
Alle leden van de Historische Veriening van Oosterwoolde en de Stellingwarver Schrieversronte kriegen et blad ommenocht toestuurd of bezorgd. Losse exemplaoren liggen te koop bi’j boekhaandel Bruna in Oosterwoolde (€ 3,50). ‘Et leven op De Kaamp’ telt 48 bladzieden, et omslagontwarp is van Bauke Visser Koenders uut Haulerwiek.


Ienakteraovend in Makkinge: groot sukses mit zael vol volk

Roem 120 meensken geneuten oflopen zaoterdagaovend van de ienakteraovend in et dörpshuus van Makkinge. Twie tenielklubs brochten elk op professionele wieze een prachtige Stellingwarver ienakter naor veuren. ‘’t Ontluikende Bloempje’ van Makkinge speulde de indrokwekkende mar ok humoristische ienakter ‘Een hiete dag’ van Harmen Houtman. Alle speulders speulden heur rolle mit grote overtuging en zetten zo de kerakters goed daele. Regisseur Reny Driessens hadde zorgd veur een mooi dekor, mar leut de speulders ok gebruuk maeken van de zael. Tenielklub ’De vriendenkring’ van Der Izzerd speulde de wel hiel biezundere ienakter ‘Et is allemaole de schuld van de katte’. Die ienakter wodde vanuut et Duuts vertaeld en bewarkt deur Koosje Hornstra. Ok de speulders van Der Izzerd zatten geweldig goed in de rollen en brochten de ienakter tot zien volle recht. Ok hier was zorgd veur een prachtig dekor en al even prachige kostuums. Opvalend is dat de tenielklub van Der Izzerd o.l.v. Lies Mendel de hieltied meer jonge speulders tot zien beschikking het. Veul lof was d’r bi’jglieks veur de ‘kreerze en dappere Hertog’; die rolle wodde op een prima wieze speuld deur de 22-jaorige Bart Lenstra.

Vrouwludekoor ‘De Vriendschap’
De muzikaole bi’jdrege van de aovend wodde verzorgd deur et vrouwludekoor ‘De Vriendschap’ van Makkinge. Et koor leut mit vaosie veertien Stellingwarver lieties heuren, en daor was ommeraek veul wardering veur. Bi’j de lieties weren Stellingwarver ‘klassiekers’ as ‘Waor de Lende’, mar et koor maekte ok gebruuk van lieties uut de Stellingwarf Cantate en zong alderdeegst een vanuut et Fries vertaeld lied van Gurbe Douwstra. De aovend wodde ofsleuten mit et mit mekere zingen van et Stellingwarfs Volkslied.
De orgeniserende Stellingwarver Schrieversronte kan weerommezien op een fantastische zesde ienakteraovend. De eerstvolgende ienakteraovend is op zaoterdagaovend 17 november in Raevenswoold.


Slot-ienakteraovend Stellingwarver Schrieversronte: in ien woord prachtig!

Oflopen vri’jdagaovend maekten 150 meensken de infermele ofsluting van et jubileumjaor van de Stellingwarver Schrieversronte mit. Et gong mitien ok om de achtste en laeste ienakteraovend die de jubilerende stichting dit jaor orgeniseerde. Aenlik zol de laeste ienakteraovend in Berkoop holen wodden, mar omreden dat dörp nog gien eigen, geschikte akkemedaosie het wodde uutweken naor MFC ‘De ni’je Stienze’ in Ni’jhooltpae.
De eerste ienakter wodde fleurig, kundig en mit vaosie speuld deur tenielploeg TZN van De Hoeve. Et gong om de speciaole jubileumienakter ‘Veertig jaor. Et fesien’, die schreven wodde deur Harmen Houtman. De van Ni’jhooltpae ofkomstige schriever zol laeter op de aovend daorveur nog in de bloemen zet wodden deur Schrieversronte-veurzitter Ype Dijkstra.
De twiede ienakter die speuld wodde was ‘De schriever veur et dörpsbelang’ van de Friese schriever Trinus Riemersma. Sjoukje Oosterloo zorgde een jaor of wat leden veur een veurtreffelike Stellingwarver vertaeling. De bekende tenielploeg ‘De Hoek van Zevenwouden’ van Berkoop brocht et stok onder regie van Fenna Bruinenberg van Oosterwoolde op een grandioze wieze naor veuren. Zonder ok mar ienkeer te stoeken en zonder souffleur wodde de hilarische ienakter ‘levensecht’ opvoerd mit tal van speulders midden in et pebliek en mit een glaansrolle veur Lute Winters die ‘schriever Turkstra’ uutbeelde.
Tussen de bedrieven deur zorgde et Onderdukerskoor van Berkoop veur sfeervolle zang. Et manludekoor het dudelik veul plezier in et zingen mit mekeer. Oefenen dot et koor ok veural veur de gezellighied, zo wodde verteld en alliend as de ‘r’ in de maond is. Et koor hadde daoromme neffens Ype Dijkstra, die de aovend prissenteerde, ok wel ‘Et levertraonkoor’ hieten kund. An et aende van de aovend zee de zichtber genietende Schrieversronte-veurzitter dat zien jubilerende klub op een geweldig jubileumjaor weerommekieken kan.
De alderlaeste jubileum-aktiviteit van de Stellingwarver Schrieversronte is op zundagmorgen 13 jannewaori. Domenee Rienk Klooster gaot dan veur in een Stellingwarver Dienst in de karke van Berkoop.


Tegen de 120 meensken maekten prachtige ienakteraovend in Blesdieke mit

In de tot een echte tenielzael ommebouwde loods van mechanisaosiebedrief Demmink in Blesdieke wodde oflopen zaoterdagaovend een prachtige ienakteraovend holen. Et gong
alweer om de zeuvende ienakteraovend die de Stellingwarver Schrieversronte dit jaor orgeniseert vanwegens zien 40-jaorige jubileum. Disse aovend was keuzen veur een wat ere opzet as de veurige aovenden. Zo las veur et schoft de suksesvolle Stellingwarver schriefster Sjoukje Oosterloo veur uut eigen wark. Zoe’n 120 meensken geneuten mit volle teugen van heur vaeks humoristische verhaelen over daegelikse dingen, die veur veul meensken hiel herkenber bleken. Slim aorig was ok et verhael over et kesteel van kesteelheer Gregorius dat in Blesdieke te vienen is. Nao et optreden van Oosterloo was d’r een al even mooi optreden van singer-songwriter Serge Epskamp uut Zaandhuzen. Van him verscheen kotleden een prachtige cd mit tien lieties in et Aachterhoeks, en daorvan leut Epskamp een flink tal heuren. De prissentaosie was disse aovend in hanen van Schrieversronte-direkteur Sietske Bloemhoff, die o.e. heur grote wardering toonde veur mechanisaosiebedrief Demmink. Vanwegens et leeg- en schonemaeken en et inrichten tot een tenielzael kon de loods twie daegen niet deur et bedrief bruukt wodden. ‘Dat zoks in disse tied allemaole nog meugelik is, is echt fantastisch,’ neffens Bloemhoff. ‘Ok deur zoe’n inzet blift een dörp leefber en dat bliekt hier vanaovend in Blesdieke meer as.’

De Pollepraoters
Nao et schoft was et de beurt an de tenielspeulders van de Pollepraoters uut Blesdieke zels. Zi’j brochten de kolderieke ienakter ‘De schriever van et dörpsbelang’ naor veuren. Die ienakter, die indertied schreven wodde deur de Friese schriever Trinus Riemersma, vertelt et verhael van Gerben Turksma, hi’j is ankommend schriever. Nao de zaekelike vergeerdering van et Dörpsbelang lest Gerben et pebliek een stokkien veur uut eigen wark. En omreden hi’j een beginneling is hoopt hi’j op reaksies uut de zael. Now, en die krigt hi’j ommeraek! Aenlik vienen de meensken uut et dörp et hiele verhael van Turksma mar niks. De ien nao de aander levert kritiek en vint dat bepaolde passages uut et verhael schrapt wodden moeten. De kritische dörpelingen wodden ommeraek goed daelezet deur de speulders van Blesdieke, zodat de ienakter tot zien volle recht kwam. De ienakter wodde indertied vanuut et Fries in et Stellingwarfs ommezet deur Sjoukje Oosterloo.
De aovend wodde ofsleuten mit gezellige meziek van Easy-Eric, zodat de laeste Blesdiekigers dikke nao twaelven op huus angongen. Veul meensken gongen butendat mit een mooie pries naor huus, want de warkgroep Publiciteit van de Schrieversronte hadde ok now weer veur een antrekkelike verlotting zorgd.


Stellingwarver dienst in Berkoop: Een ni’j begin maeken

Zundag 13 jannewaori wodde et jubileumjaor van de Stellingwarver Schrieversronte ofsleuten mit een Stellingwarver dienst in de karke van Berkoop. Oolderling van dienst Jan Berend van Elp gong halverwege de ofkondigings daoromme ok over van et Nederlaans op et Stellingwarfs. Een kleine veertig meensken weren naor de oolde karke kommen waor dr. Rienk Klooster uut Liwwadden een preek hul over een ni’j begin maeken. Hi’j hul et karkevolk veur daj’ je altied ofvraogen moeten: waor bin ik mit an de gang en wat zol ik ok al weer? Et is dan belangriek om naor je oorspronkelike uutgangspunt weeromme te gaon. Niet de deur verschillende tredisies vaastestelde dogma’s doen d’r an toe, mar de oorspronkelike bosschop van rechtveerdighied en gerechtighied. De Stellingwarfstaelige lieten wodden goed mitzongen bi’j et orgelspul van Arend Doornheim uut Oosterwoolde.
Nao ofloop gongen de meerste bezukers mit naor et gebouw van de Schrieversronte om nog evenpies nao te praoten. Daor sleut Schrieversronteveurzitter Ype Dijkstra et jubileumjaor of in een kotte toespraoke mit speciaole daankwoorden veur de meensken die disse dienst mit meugelik maekt hadden omdat ok et geleuf een domein is waor de Schrieversronte him had veur maekt om de eigen tael bruken te kunnen.


Radio-ommedaenken veur de Stellingwarven

Disse weke, van maendag 7 t/m donderdag 10 december, is d’r in et NCRV-pergramme Plein Vijf veul ommedaenken veur de Stellingwarven. Et pergramme bestedet alle weken andacht an een bepaolde stad of regio in et laand, en veur disse weke is keuzen veur de Stellingwarven. Et pergramme is elke middag van 14.00 tot 16.00 ure te heuren op Radio 5.
Op maendagmiddag 7 jannewaori wodt praot mit Baukje Scheppink, zi’j is direkteur van et Vlechtmuseum in Noordwoolde. Deensdagmiddag 8 jannewaori is histotolk Frank Spijkers an de beurt en op woensdagmiddag 9 jannewaori vertelt Sietske Bloemhoff over de Stellingwarver Schrieversronte.


Mooi Geitefokkedo veur Schrieversronte

Ok al mocht de Berkoper ooldejaorsklub Geitefok dit jaor van hogerhaand gien stunten uuthaelen, de klub zorgde d’r wel weer veur dat tal van instellings en instaansies in et dörp bliede maekt wodden mit een financiële bi’jdrege of mit een mooi kedo.
Veur de Stellingwarver Schrieversronte was d’r dit keer een slim praktisch kedo. De stichting kreeg een bladblaozer om in de haast now es op een wat makkeliker wieze al et daelevalende blad van de prachtige beukebomen veur heur gebouw mit vot te warken.
Bestuur en passeniel bin de jongen van de Geitefok hier slim daankber veur!


Veul wardering veur veurleesaktie Schrieversronte

Op 27 en 28 december wodde weer op 26 plakken in de verschillende verpleeg- en zorginstellings in de beide Stellingwarven én in De Menning in Wilhelminaoord in et Stellingwarfs veurlezen. An die jaorlikse aktie, die deur de Stellingwarver Schrieversronte orgeniseerd wodt, doen alle keren roem twintig vri’jwilligers mit. D’r wodt veurlezen uut een speciaole veurleesmappe die veur de akties speciaol saemensteld is, mar bi’jglieks ok uut et boek ‘Decemberverhaelen’ van Jouk. De aktie van de Schrieversronte, daor ommeraek veul wardering veur is, is onderhaand een jaorlikse tredisie wodden. In 2013 wodt de aktie veur de vuufde keer holen en daoromme zal d'r dan een extra feestelik kleurtien an geven wodden.



Lezing Van Borselen: ommedaenken veur de regio groter deur mondialisering

Et is al vaeker zegd: de mondialisering het ok as effekt dat de meensken weer meer de eigen leefwereld ontdekken gaon en die ok beleven willen. Dat wodde zeker ok al zegd in de begintied van de Stellingwarver Schrieversronte begin jaoren zeuventig van de veurige ieuw. Mar spreker Hans van Borselen, bekend publicist van De Fochtel en hiel arg interesseerd in de Europese saemenwarking, acht zoks in et kader van de ontwikkelings in Europa starker en bepaolender as eerder. In een boeiende lezing veur de 40-jaorige Stellingwarver Schrieversronte hul hi’j et pebliek veur dat d’r spraoke is van een forse ontwikkeling die toegelieke een belangriek hoolvaaste wezen kan in et daenken over regionaole tael en kultuur in et Stellingwarf van de toekomst. Van Borselen haokte an bi’j gedaachten van de bekende poletiek beschouwer Paul Scheffer: “De geschiedenis is voor alles geografie (…). Alle verhalen over een virtuele en grenzeloze wereld ten spijt doet de verbeelding van de omgeving waarin de mensen verkeren er nog steeds toe (…). De schaal waarop vertrouwen mogelijk is, kent vooralsnog zijn beperkingen. Sterker nog, de globalisering lokt een herwaardering van het lokale uit.” Van Borselen nam veerder o.e. ok de relaosie overheden – kulturele instellings as de Schrieversronte in et vezier. Et was him niet ontgaon dat de Schrieversronte indertied mit graegte ok een grotere rolle op him neumen hadde om nog meer te doen an streekkultuur in briede zin, mit oge veur identiteit en historie. De kwaliteit die de Schrieversronte het, zol diezelde Schrieversronte docht him nog meer veur et voetlocht brengen kunnen. Mar butendat zollen de gemientelike overheden vule meer naor buten toe de biezundere eigenhied van eigen tael en kultuur en van een gebied mit een eigen instelling veur streekkultuur riegelmaotig anpriezen moeten. En niet riegelmaotig over et heufd zien moeten of verzwiegen, zoas de laeste tien jaor vaeke et geval liekt te wezen, neffens Van Borselen. Veurzitter de heer Ype Dijkstra kon nao de lezing leiding geven an een levendige diskussie, waorin onder aandere de vraoge naor veuren kwam hoe de eigen bevolking meer ommedaenken veur uutstraoling van zien eigenhied vraogen moeten zol an de eigen poletieke meensken. Algemiene indrok van lezing en diskussie: veul te belangrieke onderwarpen in vergelieking mit et bescheiden tal geïnteresseerden dat d’r was. Bi'j' d'r niet west, en woj' de hiele tekst graeg lezen? Dat kan deur te klikken op www.stellingplus.nl, en dan JUBILEUM anklikken.

Zwolse Nedersaksisch onderwarp van dissertaosie

Gistermiddag 15-11-2012 promoveerde Philomène Bloemhoff-de Bruijn uut Oosterwoolde an de Rieksuniversiteit Grunningen op heur studie ‘Anderhalve eeuw Zwols. Vocaalveranderingsprocessen in de periode 1838-1972’. Philomène Bloemhoff is van beroep projektleider streektael an de Iesselakedemie in Kaampen en ze is ok lid van de Stellingwarver Schrieversronte. Meer over et boek is te vienen o.e. op ijsselacademie.nl.


Kursus Stellingwarfs zet uut aende

Op 12 november 2012 gaot de beginnerskursus Stellingwarfs uut aende. Et is een kursus van tien keer, mit veul ofwisseling over Stellingwarfs praoten, schrieven, et wark van een hiele riegel auteurs, de geschiedenis en meer. Ie kun nog mitdoen. De pries is 75 euro en daor kriej’ hiel wat veur: degelike aovens, hiel wat materiaol zoas en nao de kursus nog een mooie netuurexkursie. En… de koffie / thee is inbegrepen! Ie kun naor info@stellingwarfs.nl mailen om meer info, en op dat mailadres kuj’ je ok opgeven.


Drentse schriever Gerard Nijenhuis bi’j de Schrieversronte te gaaste

Op vri’jdag 30 november treedt Gerard Nijenhuis (1932) op in et gebouw van de Schrieversronte in Berkoop. In en buten Drenthe is Nijenhuis bekend as schriever van gedichten en proza en van alderhaande streektaelaktiviteiten. Hi’j komt mit een ofwisselend pergramma, waorin hi’j vertelt over de schrieveri’je in Drenthe, en hi’j zal ok veurlezen uut zien laeste romans en veurdregen uut zien dichtbundels.
Zien eerste boek verscheen in 1955 en zien laeste roman in 2010. Dit jaor verscheen ’80 gedichten’, een bloemlezing uut eigen wark, mit veertig gedichten in et Drents en veertig in et Nederlaans. Et bloemlezen is him toevertrouwd, want hi’j het tal van bloemlezings publiceerd uut et wark van aandere Drentse schrievers. Hi’j warkte liekewel ok mit an radiopergrammes, o.e. an et veul beluusterde radiopergramme ‘In de mooie kaomer’ en schreef artikels over de Drentse literetuurgeschiedenis. In 1953 was hi’j mitoprichter van de Drentse Schrieverskring. In 1996 is die opheven ‘deur reboelie en onienigheid’, mar dit jaor richtte Nijenhuis mit Albertien Klunder een ni’je Schrieverskring op. Al in 1987 kreeg de Drentse schriever en dichter veur zien literaire wark en de streektaelaktiviteiten de Kulturele Pries van Drenthe. Nijenhuis schrift in et Drents en in et Nederlaans.
Op 30 november is d’r roem gelegenhied om vraogen te stellen over de schrieveri’je in Drenthe en over et wark van Nijenhuis. De aovend begint om 20.00 ure. Iederiene is welkom, de toegang € 5,00 en de koffie of thee is daor bi’j inbegrepen.


Tineke van Buren, Hylke Speerstra en Serge Epskamp in ’t Vlechtwark: perfekte kulturele aovend op zaoterdag 6 oktober

Veur de veurbi'je zaoterdagaovend 6 oktober hadde de Stellingwarver Schrieversronte de dadde literaire aovend van dit jaor orgeniseerd. Ok veur disse aovend was veur een slim antrekkelik pergramme zorgd. Zo kwam de bekende Friese schriever Hylke Speerstra naor Noordwoolde, en die zien komst alliend al geft al een geraansie veur een prachtige aovend. Mar ok de hier in de omkrieten wat minder bekende Sallaanse Tineke van Buren zorgde veur een indrokwekkend optreden. Zi’j brocht in een biezunder pergramme interessant wark naor veuren van Johanna van Buren, indertied een wel hiel bekende dichteres uut Sallaand en een veer femilie van Tineke van Buren. Al in de jaoren veertig van de veurige ieuw pleitte Johanna van Buren van de 'moderspraoke', en ok wodde et pebliek geweer dat de Hollaanse dichter A. Roland Holst biezundere wardeing veur heur wark hadden, en heur as 'groot dichteresse' zag. Dit jaor is et 50 jaor leden dat Johanna van Buren uut de tied raekte, en daoromme hadde Tineke van Buren veur een speciaole keuzd zorgd. Ok was een een interessaante en indrokwekkende muzikaole bi'jdregen van lietieszanger en -schriever Serge Epskamp uut Zaandhuzen, mit wark in et Nedersaksisch van de Aachterhoeke. Prissentaoter Peter Riksma brocht et pergramme op een sympathieke en deskundige meniere naor et pebliek toe, dat disse aovend bepaold weer veur zien geld kreeg. De aovend was in ’t Vlechtwark in Noordwoolde.


STELLINGWARFPOP WODDE WUNNEN DEUR SERGE EPSKAMP!

Vas van de passe! Et evenement Stellingwarfpop van 29 september in Berkoop het as winner opleverd: Serge Epskamp, Zaandhuziger zanger mit Aachterhoeker wottels. Twiede wodde Rosey Kills en dadde The After Midlife Group. Alle groepen of personen die mitdeden hadden dit jaor een opvalend hoog nivo. Meer over dit jaorlikse spektaokel: kiek even veerder in oons webstee-archief.


Regionaole kultuur: nostalgie of hoolvaaste in de toekomst?

Onder die titel zal Hans van Borselen van De Fochtel, publicist en Europa-specialist op 6 november een lezing holen bi’j gelegenhied van et 40-jaorig bestaon van de Stellingwarver Schrieversronte. Van Borselen het in et verleden verschillende lezings holen en publikaosies verzorgd op et terrein van de Stellingwarven. Et gaot o.e. om een essay over et kenmarkende van de Stellingwarven doe en now, lezings over de poletieke en sociaol-ekenomische identiteit van oonze regio en over de Stellingwarven in een veraanderende wereld.
In een periode van meer Europese integraosie en globalisering wodt de rolle van de nationaole staot minder. Deur et komplexer wodden van de nationaole en internationaole saemenleving wodt an de regionaole saemenleving binnen ofzunderlike lanen en in Europa de hieltied meer weerde toekend. Dichtebi’j is plezieriger as veer vot. Is hier spraoke van nostalgie en/of is d’r spraoke van een hoolvaaste in de toekomst? Gaon immateriële zaeken een grotere rolle speulen as ekenomische/materiële? Netuurlik gaot et dan mit naeme om tael, literetuur, kultuur, geschiedenis en maotschoppelike inzet.
In zien lezing zal Van Borselen gebruuk maeken van inkelde recente lezings en essays van veuranstaonde auteurs as Paul Scheffer en Ian Buruma. Hi’j zal liekewel naodrokkelik ommedaenken hebben veur de toekomstige rolle en pesisie van de Stellingwarver Schrieversronte, et Stellingwarver maotschoppelike middenveld en de overheden die ien en aander angaot. Plak: Berkoop, gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte, W. Prinsstraote 10. Begintied: acht ure. Intree: vuuf euro, koffie of thee inbegrepen.


Regionaole geschiedenis: agrarische vene-ontginning in oostelik Opsterlaand

Veurige woensdag 17 oktober het Dennis Worst, van vroeger uut Else, zien RUG-masterskriptie prissenteerd over de agrarische vene-ontginnings in et oostelike pat van Opsterlaand zo tussen 900 en 1700 n. Chr. De skriptie gaot over et netuurlike laandschop van jussies veur de middelieuwse kelonisaosie van et gebied en over die kelonisaosie zels, mar ok over et agrarische gebruuk van et laand naotied.
Et zaandlaandschop van now van oostelik Opsterlaand zat om 900 nao Chr. henne veur een groot pat onder een dikke laoge vene, dat in pattie gevallen meer as drie meter dikke west hebben moet. Laeter wodde dit laandschop deur kolonisten van Et Keuningsdiep of anmaekt. Et oolde karkhof van Wienjeterp, in de Wienjerterperschar, is daor nog altied een getuge van. Pas van de 13e ieuw of liggen de dörpen op heur plak van now en van die tied of ontston staorigan et typische kultuurlaandschop mit de dudelike strokevorming van Et Keuningsdiep of et aachterlaand in.
Worst zien skriptie is ok van belang veur de studie van et Stellingwarver laandschop. De middelieuwse laandanmaekeri’jen in de venen van oostelik Opsterlaand kuj’ goed vergelieken mit de ontginning van de dörpen tussen De Kuunder en De Lende. Krek as in Opsterlaand liggen ok bi’j oons de langgerekte dekzaandroggen de hieltied op ongeveer dezelde ofstaand van de revieren en ze zatten in de vroege middelieuwen lichtkaans onder et vene. Dat zodoende wo’n in de ofstudeerskriptie o.e. de dörpen Else, Makkinge en Ni’jlaemer ok nuumd.
Aj’ belangstelling hebben om de skriptie te lezen dan kan dat deur him daele te laeden van de RUG-webstee. De skriptie komt ok in drok. O.e. deur de historische kaorten en et tal pagina’s (210) zal hi’j ongeveer €30 et stok kosten. Bi’j veul interesse zal de pries per stok lichtkaans wat naor beneden gaon; ie kun een exemplaor anvraogen op et mailadres dennis_worst@hotmail.com.


Zaoterdag 27 oktober bi’j The Readshop in Wolvege: Schrieversronte hoolt opni'j mark twiedehaans boeken

Op zaoterdag 27 oktober orgeniseert de Stellingwarver Schrieversronte veur de twiede keeer dit jaor een boekemark mit twiedehaans boeken. Dit keer staon vri’jwilligers van de stichting mit een grote veurraod twiedehaans boeken bi’j The Readshop (Zwikstra) in Wolvege. Oflopen 15 september was de eerste twiedehaans boekemark. Die was bi’j boekwinkel Bruna in Oosterwoolde en arg veul boeken kregen doe een ni’je eigener.
Eerder dit jaor dee de Schrieversronte mit naeme onder de leden van de stichting een oproep om twiedehaans boeken veur de marken beschikber te stellen. Nao de oproep wodden deuzen en deuzen vol boeken naor et Schrieversrontegebouw brocht, en ok nao 15 september kwammen d’r opni’j veul boeken binnen. Opvalend is dat d’r veur disse biezundere mark veul prachtige en weerdevolle boeken beschikber steld binnen. Veur liefhebbers van (vaeks nog muuilik te kriegen) boeken is de mark van 27 oktober dan ok beslist een anraoder.
De mark begint morgens om elf ure en duurt tot middags vier ure. De opbrengst van de mark is bedoeld veur et financieren kunnen van alle jubileumaktiviteiten van de 40-jaorige Schrieversronte, zoas o.e. de ienakteraovenden en de literaire aovens.


Vuul je thuus mit de eigen streektael

Onder die kop vertelt Eddy van Hijum, Overiessels Kaemerlid veur et CDA, over zien motivaosie veur de streektael in De Telegraaf van 27 augustus. Et Kaemerlid vint, streektaelen heuren bescharmd te wodden op grond van et bekende haandvest veur regionaole taelen. Van Hijum nuumt Duutse dielstaoten daor et Nedersaksisch al wel erkend is onder diel III as veurbeeld. Sund de invoering van et Nederlaans in et onderwies verdwienen de streektaelen staorigan, docht him, en streektaelen bin zoveul meer as allienig mar ‘tongval’. Et is een utering van volkskultuur. Erkenning kan docht him veul betekenen, mar et is uutaendelik wel de trots van de meensken op heur eigen tael en kultuur die bepaolend wezen zal. Een volgend kammenet moet, docht Van Hijum, maotregels nemen om de pesisie van et Nedersaksisch en Limburgs starker te maeken, bi’jglieks deur onderwies in de streektael.


De dörpen van Stellingwarf in oolde beelden (mit plaknaemeverklaorings)

Gisteraovend 23 augustus was et zoveer. De Stellingwarver Schrieversronte prissenteerde in Ni’jberkoop et alderni’jste boek: ‘De dörpen van Stellingwarf in oolde beelden’. Van alle 39 dörpen bin vuuf biezundere, soms unieke foto’s keuzen deur de dörpekenners Jan Koops uut Oost- en Jan de Vries uut West-Stellingwarf. Die hadden zels thuus elk al een grote verzaemeling, dus d’r vul goed te kiezen, mar ze kregen ok nog een boel mitwarking van aanderen, mit naeme van een tal historische verienings en archieven. Daorvan weren gisteraovend ok flink wat vertegenwoordigers anwezig. Jan Koops hadde zels veural prentbriefkaorten, bi'j Jan de Vries gong et veural om een hiele grote verzaemeling foto’s. Et ni’je boek is een prachtige uutgifte wodden. Et moet trouwens veur de eerste keer wezen dat zokke biezundere selekties in ien bundel over alle dörpen toegelieke uutbrocht binnen. Op die meniere geven ze ok een soort tetaolindrok van Stellingwarf van vroeger. En feitelik het elke foto netuurlik zien eigen grote verhael. Netuurlik bin de beelden van wat tekst en uutleg veurzien. Butendat bin per dörp ok plaknaemeverklaorings uutzocht en prissenteerd mit uutleg en bi’jbeheurende aorige gegevens, zoas bi’jnaemen van dörpsbewoners (Broggewippers, Koekebieters en meer). Dat is daon deur Henk Bloemhoff. Et boek het een pracht van een opmaek, en die is verzorgd is deur Bauke Visser Koenders. Veurzitter Ype Dijkstra leidede de aovend, beud de saemenstelders de eerste exemplaoren an en en dee dat allegeer mit vaosie en fleur. Daor was ok reden toe, want hi’j was slim te spreken over de perduktie en ok over de saemenwarking van zoveul meensken. Butendat, zee hi’j, is de Schrieversronte weer mooi op ‘e tied: de jaorlikse sutelaktie staot ja veur de deure. En d’r was nog meer reden tot fleurighied op disse aorige zommeraovend in kefé Boszicht, want de gaasten weren buten eerst al welkom hieten mit… slim fleurige meziek van dri’jorgel De Grote Dorus van Wolvege! Et ni’je boek is 167 blz. en gelt € 17,50. Et is ok rondomtoe in de boekwinkels.


Biezundere wardering veur gedicht van Johan Veenstra

Stellingwarver schriever Johan Veenstra het vandemeitied zien lange gedicht Wintermist instuurd veur de Freudenthal-Pries 2012. Dat is een pries veur proza en poëzie veur et hiele Nedersaksische taelgebied in Duutslaand en Nederlaand. Een veurweerde was dat d’r ok een Duutse vertaeling mitstuurd wodde. Die vertaeling is maekt deur Hannelore Dijksma uut Oosterwoolde. In et Duuts hiet et gedicht Winternebel.
Johan Veenstra het de pries niet wunnen, mar kan slimme tevreden wezen mit de brief van Dr. Heinrich Kröger van et Freudenthal-Gesellschaft in Soltau. Kröger schreef: Von den 44 Einsendungen gelangten elf in die engere Auswahl, darunter fünf mit Lyrik und sechs mit Prosa-texten. Die Jury lobte insgesamt die Qualität des Bewerbungen, von denen zwei aus den Niederlanden kamen. En dan: Ihre Einsendung hat zu den elf Favoriten gehört!
De Freudenthal-Pries 2012 (2500 euro) is wunnen deur Birgit Lemmermann (1962) uut Rodenburg a/d Wümm mit vuuf kotte verhaelen. De Freudenthal-Anerkennung (500 euro) is veur Willi F. Gerbode (1955) uut Rosendahl/Westfalen.


Stellingwarver gedichten tiedens Eupen Stal

Tiedens Eupen Stal, die kommende zaoterdag uut aende gaon zal, zullen in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop alle daegen Stellingwarver gedichten te heuren wezen. Et heuren laoten van de gedichten het veural te maeken mit et thema van Eupen Stal dit jaor en dat is, zoas al een schoffien bekend, ‘Tael en teken’. De Stellingwarver Schrieversronte stelt alle jaoren de grote zael van et instituut beschikber as tentoonstellingsruumte t.b.v. Eupen Stal. Dit jaor wodt in die zael prachtig wark van de Stellingwarver keunstener Johannes Mulders zien laoten. Van Mulders is trouwens ok bekend dat hi’j de Stellingwarver tael een waarm hatte toedreug.
Et idee van et heuren laoten van Stellingwarver gedichten komt van Eupen Stal-veurzitter Peter Hiemstra en de Stellingwarver Schrieversronte was daor mitien enthousiast over. Daoromme zorgde Sietske Bloemhoff d’r kotleden veur dat van vier Stellingwarver dichters gedichten opneumen wodden konnen in de studio van de lekaole omroep Odrie in Oosterwoolde. Elke weke tiedens Eupen Stal is zo et wark van ien van die dichters te heuren, butendat zal elke dichter in die weke ok een keer in Berkoop wezen. In de eerste weke is wark van Johan Veenstra te heuren, Veenstra is bi’j de eupening zaoterdag, mar ok zundag in et Schrieversrontegebouw. De weken daorop is et wark van Roely Bakker, Harmen Houtman en Christine Mulder an de beurt, ok zi’j bin elk op een zundagmiddag in Berkoop.
Eupen Stal is vanof zaoterdag vier weken lang alle daegen te bezuken tussen ien en zes ure middags.


SONT-veurzitter en oold-borgemeister van Ommen Arend ten Oever inienend overleden

Van RTV Oost beriekte oons de volgende tiedinge. De heer Arend ten Oever uut Hoogevene, veurzitter van de Nedersaksische koepel SONT, is gister, 17 juli, onder et kuieren niet goed wodden en laeter is hi’j wegraekt. Ten Oever was as CDA-borgemeister van 2001 tot 2006 borgemeister van Ommen. Eerder was hi’j borgemeister van Ni’jluzen (Ov.). Hi’j was al weer een jaormennig veurzitter van SONT as opvolger van de heer Henk Dik. SONT kende Ten Oever as een man mit hiel vule energie, altied vol goeie moed en ideaolen veur et Nedersaksisch. Hi’j hadde hiel veul goeie poletieke en bestuurlike kontakten die richt weren op de staotus van diel III veur et Nedersaksisch Et SONT-bestuur en de Stellingwarver Schrieversronte vulen et wegraeken van Ten Oever as een biezunder groot verlös. Et begroot heur enorm dat disse veurzitter, mit zoe’n goed gevuul en groot idealisme veur et Nedersaksisch, de veerdere staotusverhoging van oonze gemienschoppelike tael niet meer mitmaeken zal.


Mannefestaosie in Grolloo: Nedersaksisch taelgebied voert aktie veur veerdere erkenning!

Oflopen maendagmiddag 16 april was d’r in et Drentse Grolloo een mannefestaosie veur de veerdere erkenning van et Nedersaksisch. Daor heurt ok et Stellingwarfs bi’j. Naodat een peer weken leden menister Spies van Binnenlaanse Zaeken angeven had niet veur veerdere erkenning van et Nedersaksisch te vulen, kwammen al mitien veul meensken in aktie. Zo leut Twiede Kaemerlid veur et CDA Eddy van Hijum al tiedens et jubileum van de Stellingwarver Schrieversronte op 5 april in een videofilm weten him d’r niet bi’j daele te leggen. Eerder hadde Van Hijum, tegere mit ere CDA-kaemerleden, d’r bi’j menister Spies op androngen om now toch es een betien vaort te maeken mit de toekenning van de veerdere erkenning.

De weigering van Spies an et aende van meert kwam aenlik bi’j alle betrokkenen as een donderslag bi’j heldere hemel. Mit naeme de onderbouwing van de weigering vul bi’j flink wat deskundigen en kaemerleden verkeerd. In Grolloo wodden deur perf. dr. Michiel Herweijer zeker een vuuftal punten die de menister in heur brief angeven hadde faliekant ofwezen. Herweijer hadde eerder, tegere mit zien kollega van de Grunninger universiteit perf. dr. J.H. Jans, een gedegen onderzuuk daon as onderbouwing van de anvraoge veur veerdere erkenning. Dat was in opdracht van de perveensies Grunningen, Drenthe, Overiessel, Gelderlaaand en de beide Stellingwarver gemienten. De anvraoge wodt uteraord ondersteund deur alle Nedersaksische streektaelinstituten, inklusief de Stellingwarver Schrieversronte. Anwezig in Grolloo weren o.e. de dippeteerden van Drenthe, Grunningen en Overiessel, burgemeeester Van Klaveren van West-Stellingwwarf en wethoolder Sierd de Boer van Oost-Stellingwarf. Uut de Twiede Kaemer weren vertegenwoordigers van CDA, VVD en PvdA anwezig. Zi’j zullen de zaeke in de kaemer opni’j an de odder stellen.

Ondertussen is deur de perveensies, de Stellingwarver gemienten en stichting SONT, dat is de overkoepelende stichting veur Streektaelorgenisaosies in et Nedersaksisch Taelgebied, een petisie opstart om ok op die wieze de weigering van menister Spies ongedaon te maeken. Op de aovend van de mannefestaosie was de petisie al deur meer as 2250 meensken ondertekend. Et Nedersaksisch wodt in Nederlaand deur nog zoe’n twie miljoen meensken bruukt.
De Stellingwarver Schrieversronte dot hierboven op disse webstee een oproep om de petisie veur veerdere erkenning van et Nedersaksisch te ondertekenen, mit een link.


Supermiddag van de Stellingwarver Schrieversronte: waore weg, hoe now en veural: veerder mit et Stellingwarfs! Vuuf april: een middag van visie en biezundere gebeurtenissen

Donderdag 5 april zal veur de Stellingwarver Schrieversronte altied iene van de hoogtepunten van et jaor 2012 blieven. Et was de dag dat oonze streektaelinstelling, de ooldste mederne streektaelinstelling van et Nedersaksisch taelgebied, zien veertigjaorig jubileum officieel vierde. Mit sprekeri’je, alderhaande biezundere gaasten en al. Zoe’n 180 man was d’r veur naor Noordwoolde kommen, want disse biezundere Schrieversronte-aktiviteit was daore, in ’t Vlechtwark, et mooie kultuurcentrum in Noordwoolde. Onder de anwezigen weren veul leden, oold-bestuursleden en gao mar deur.
De middag was een perfekte kombinaosie van toespraoken, fielsetaosiementen, mooie volksmeziek va et Grunninger folkduo Elke Meiborg en Bert Riddderbos. en een peer biezundere hoogtepunten. De kolleges van beide Stellingwarver gemienten en de beide raoden weren goed vertegenwoordigd, en de Friese kultuurdippeteerde Vrouw Jannewietske de Vries hadde al eerder op ‘e middag anwezig west om van heur belangstelling te getugen. Uut naeme van beide gemientebesturen hul wethoolder Jan Henk Veenhouwer een mooie toespraoke. Hi’j maekte een biezunder komplement veur de inzet en uutstraoling van de Stellingwarver Schrieversronte de oflopen veertig jaor. De direkteur van now, Sietske Bloemhoff, prissenteerde et meerste en deupte al gauwachtig ok nog even een ni’je vlagge veur et gebied Stellingwarf. Die ni’je vlagge is naor een eerder idee veur een zelde soort vlagge bi’j de viering ‘Stellingwarf’ 700. Zoas bekend hadde die vlagge twie griffioenen in ien veld.
Een biezunder hoogtepunt was de toespraoke van Ype Dijkstra, veurzitter van de jaorige stichting. Dijkstra gong naodrokkelik in op et plak en de funktie van de stichting doe en in de toekomst, en op de idealen van oprichters, de laetere bestuurders en staf, de mitwarkers en vri’jwilligers. Hier een kot fragment uut et laeste pat van zien toespraoke. Veur de hiele tekst verwiezen we naor www.stellingplus.nl, anklikken: aktiviteiten. Ie kun dan ok et digitale fotoalbum van disse biezundere middag bekieken, verzorgd deur Lenus v.d. Broek.

Uut et laeste pat van de toespraoke van veurzitter Ype Dijkstra

Ik vertel jim op disse dag graeg ok waor wi’j in et eerste kwat van de volgende veertig jaor mit doende wezen zullen.

- Tael is en blift de belangriekste kultuurdreger in et leven van oons as meensken. De Schrieversronte zal him de kommende jaoren ongetwiefeld verbrieden. Mar wi’j zullen beslist een ‘taelige’ instelling blieven.
- Kultuur in de meerst praktische betekenis d’r van heurde altied al tot de belangriekste doelstelling van de Schrieversronte. Wi’j zullen de kommende tied nóg meer ommedaenken hebben veur et Stellingwarver arfgoed en an de daor meerstal bi’j heurende situaosies en omstanigheden. Vaeke zal dat betekenen dat wi’j dat doen in saemenwarking mit de in oons gebied warkzeme historische verienings; somstieden nemen we allicht zels et ark in de haand.
- Et Stellingwarver laandschop geft in belangrieke maote kleur en fleur an de Stellingwarver identiteit. Et laandschop is veur de meensken van slim belangrieke, en vaeks woonomgeving bepaolende, weerde. Van de Rottige Miente, via de coulissen naor et Fochtelervene; et maekt de Stellingwarven tot een uniek gebied! Wat meer ommedaenken veur netuur en laandschop slöt naodloos an bi’j de behoefte van de meensken uut de streek. Vanzelssprekend zuken wi’j ok hier de saemenwarking mit kundige meensken en orgenisaosies as Staotsbosbeheer, Netuurmonumenten en It Fryske Gea.
- Feitelik een verlengde van de drie andachtvraogende punten die ik zojuust nuumde is et ommedaenken dat wi’j geven willen an de rekreaanten en toeristen in oonze streek. -- In naovolging van aandere streken in et Nedersaksische gebied van oons laand en Duutslaand willen wi’j wegen vienen die de Stellingwarven en de Stellingwarver identiteit verstarken én de rekreaant en toerist mit oonze streek verbienen. Ok hier gelt: as et kan graeg tegere mit aanderen, as et moet doen we ’t zels.
- Jim weten dat wi’j kultuur, edukaosie en kwaliteit hoge in et vaandel hebben. Et sprekt vanzels dat de Schrieversronte alle onderwiesinstellings in et taelgebied van de Stellingwarven bedienen blieven via Tomke, Hiemkunde, en ongetwiefeld straks weer ni’je methoden. Et ligt veur de haand dat ok ni’je, digitale, methoden om dommiet vlogger inspeulen te kunnen op persoonlike taelweensken van oonze inwoners an oons kursusanbod toevoegd wodden zullen. D’r is nóg wat. Dat is et tekot an wetenschoppelik wark in oons warkgebied zoas et bestuur van de Schrieversronte dat now vaastestelt. Ok hier gelt, beste gemientebestuurders, vrouwluden en manluden, dat ik niet zeuren gao. Wi’j stellen wél vaaste dat de streek op et mement tekot daon wodt deur de volledige gemis van wetenschoppelik onderzuuk. Dat plaetst et Stellingwarfs op termien in een aachterstaandsituaosie. Perf. dr. R.H. Dijkgraaf, de president van de Keuninklike Nederlaanse Akedemie van Wetenschoppen, stelde kotleden naodrokkelik dat “Wetenschap de motor is van innovatie”. Willen wi’j in de Stellingwarven mit oonze streektael mitdoen blieven kunnen dan zal d’r an wetenschoppelik tael- en kultuuronderzoek daon wodden moeten is mien stelling. Zónder de beide Stellingwarver gemienten lastig te valen zullen wi’j perberen een weg te vienen die oonze kwaliteitspesisie ok in de toekomst verzekert.
- Mag ik jim ok nog wat vertellen van wat wi’j bi’j de Schrieversronte op et mement overwegen? (…) Et gaot d’r omme dat wi’j vaastestellen willen hoe et feitelijk zit mit et praoten van de streektael deur kiender an de keukentaofel thuus én op et schoeleplein. En hoe et komt dat dat lange niet altied dezelde tael is. (…)Wi’j gaon d’r zeker mit doende! Jim heuren nog van oons.
D’r is in ieder geval meer as genoeg te doen de kommende tien jaor!

Verhael van Johan Veenstra en videobosschop CDA-kaemerlid Eddie van Hijum

CDA-kaemerlid Eddie van Hijum maekt him mit fraktiegenoten drok om toekenning van de staotus van diel III an et Nedersaksisch. Van Hijum kon zels niet anwezig wezen op disse biezundere Schrieversronteviering, mar hi’j maekte in een mooie videotoespraoke dudelik dat hi’j streektaelinstellings as de Stellingwarver Schrieversronte slim wardeert. Hi’j fielseteerde de Stellingwarver Schrieversronte hattelik, en hi’j beloofde him ommeraek in te zetten dat et verzuuk om de toekenning van diel III toch nog positief beantwoord wodden kan.

Oold-bestuurslid en veural schriever van et eerste ure Johan Veenstra brocht een pracht van een humoristisch verhael over de oprichtingsmiddag op 29 april 1972. Hoe hi’j daor mit Harmen Houtman, laeter ok schriever, naor toe gaon was om in de kunde te kommen mit meensken zoas die laeter, mit beide schrievers zels trouwens, de kern van de Schrieversronte opbouwen zollen. De meensken vunnen et een kostelik verhael.

Jannes Westerhof kreeg Stellingwarf Trofee

An et aende van et officiële pat kwammen d’r nog een peer toch wel hiel biezundere verrassings. Want wat dee blieken? Et bestuur hadde veur disse keer de Stellingwarf Trofee toekend an de heer Jannes Westerhof, o.m. bekend as redakteur van et Schrieversrontetiedschrift ‘De Ovend’. Die pries is deur de Stellingwarver Schrieversronte insteld in 2010. Et gaot om een wardering veur de bi’jdrege die de ontvanger van de Trofee levert an et veur een bried pebliek toegaankelik maeken van et Stellingwarfs. De trofee kan toekend wodden an netuurlike personen of instellings die heur gedurende langere tied inzet hebben om et Stellingwarfs as omgangstael in ere te holen. De Trofee zels is een keunstwark van de haand van keunstener / keramist Peter Hiemstra uut Berkoop.
De verdiensten die tot et toekennen an Jannes Westerhof leided hebben, bin zien verdiensten as redaktielid van ‘De Ovend’, zien wark veur de warkgroep publiciteit en veur een riegeltien kulturele busreizen; zien wark as veurlezer in verschillende verpleeg- en zorginstellings in de Stellingwarven; zien bewarking van Rob Zethoven zien boek ‘Een beul van een dokter’; zien wark as sutelder in de jaorlikse sutelaktie; zien wark in De Ovend en zien wark as interviewer veur De Ovend; zien kennis van et Nedersaksische taelgebied en zien inbreng vanuut die kennis. Butendat kan Jannes Westerhof butengewoon goed saemenwarken mit aanderen. Mit him saemenwarken is een feest, zo zee et bestuur in zien beoordieling.

Henk Bloemhoff ridder in de Odder van Oranje-Nassau

De aldereerste veurzitter en iene van degenen die de Schrieversronte indertied opricht hebben, dr. Henk Bloemhoff uut Oosterwoolde, wodde tot grote verrassing van iederiene daornao nog op et podium reupen veur een wel hiel biezundere gebeurtenis. Borgemeister van Oost-Stellingwarf drs. Harrie Oosterman was d’r intied in kommen, en hi’j kon de zael en de persoon in kwessie vertellen dat die deur zien verdiensten in anmarking kwam om ridder in de Odder van Oranje-Nassau te wodden.
Dat was om al zien inspannings veur de Stellingwarver Schrieversronte an et begin en deur de jaoren henne, o.e. as veurzitter. Ok dee hi’j veul taelkundig onderzuuk en hi’j zette him slim in veur de erkenning van de streektael. Hi’j zorgde veerder o.e. veur verzaemelen en redigeren van et Stellingwarfs Woordeboek, leverde belangrieke bi’jdregen veur et haandboek Nedersaksisch, en zo is d'r vule meer. Vandaege-de-dag is hi’j warkzem as docent taelkunde an de NHL Hogeschool.

Receptie
En doe was et dan tied veur de ofsluting en veur de receptie. Daor was alle gelegenhied om nog even mit mekeer te praoten mit wat drinken en een happien. Een protte meensken hebben nog lange en plezierig an de praot west. De Stellingwarver Schrieversronte kon tevreden weerommekieken op een wel hiel biezundere middag van de stichting, die toch alles te maeken hadde mit de levendighied van en de belangstelling veur de kultuur van de Stellingwarver regio.

Zaoterdagaovend in Berkoop: Ofwisselend pergramme Stellingwarfpop 2012

Kommende zaoterdagaovend 29 september wodt vanof 19.00 ure et Stellingwarfs popfestival Stellingwarfpop holen. Dit keer is et festival, dat deur de Stellingwarver Schrieversronte orgeniseerd wodt, op et evenementeterrein De Doevekaampe in Berkoop en daormit veur et eerst in de gemiente Oost-Stellingwarf. Om mit te doen an Stellingwarfpop moe’n de dielnemers op zien minst ien eigen Stellingwarfstaeling nommer brengen. Veul groepen zullen liekewel meerdere nommers in et Stellingwarfs heuren laoten. Opvalend is dat d’r dit keer meer semi-akoestische optredens binnen as eerder. De orgenisaosie is daor bliede mit, want die perbeert om veur een zo groot meugelike verscheidenhied an meziek te zorgen. Dat dat now bi’j et eerste lustrum – et gaot dit keer om et vuufde Stellingwarfpop – et geval is, is daoromme een mooie vere op de hoed.
Stellingwarfpop wodt prissenteerd deur Fons Herder, rondomtoe bekend as zanger van de fermaosie A Liquid Landscape. Et festival duurt tot 24.00 ure en is gratis. An Stellingwarfpop doen de volgende groepen / artiesten mit.

1. The After Midlife Group
Disse band hiette bi’j de anmelding nog After Midlife, mar de naeme is onderdehaand veraanderd in The After Midlife Group. De band bestaot uut Guus Huis in ’t Veld (gitarist/zang), Teo Krijgsman (gitarist/zang), Jan Visser (drummer/zang) en Tonny Hassing (bassist). Et rippertoire van The After Midlife Group is hiel verschillend, mar de groep speult veural bekende popmeziek vanof de jaoren ’60 tot now an toe.

2. Rosie Kills
Rosie Kills bestaot uut zangeres Sietske Sietsma en gitarist Rob Zandgrond. Beide bin al jaoren (gezaemelik) aktief in verschillende bands, zoas o.e. in heur eigen rockband Carmentheband mit eigen nommers. Uut die groep is ok et singer-songwriter duo Angelsmile ontstaon, dat nommers van Carmentheband akoestisch speult. Nao een onderbreking van een jaor of drie, waorin beide heur eigen muzikaole wegen zochten, bin Sietske en Rob vandaege-de-dag aktief in de rockfermaosie Rosie Kills, en laoten as duo op Stellingwarfpop nommers van die band akoestisch heuren.

3. COR & co
COR & Co is een gelegenhiedsband die speciaol opricht is veur een optreden op Stellingwarfpop. Cor, die ok aktief is in de band Twadde Leafde zorgt veur de zang, en Peter, hi’j speulde eerder in de band Roadhawks speult gitaar. Ok de ere beide bandleden bin aktief in ‘Twadde Leafde’. Over de tekst van et lied En op mien boek zit een muske vertelt Peter dat dat over stress en warkdrok gaot, mar ok over ontspanning. Peter vun ooit een muske, et besien was halfdood. Et knapte liekewel op, bleef drie jaor in de buurt van Peter en zorgde zo veur ontspanning in een drok bestaon.

4. Freaking Doodle Special
Freaking Doodle Special is een groep die uut jonge meensken bestaot en die rockmeziek maekt. De band bestaot uut Suzanne Kuilberg (zangeres), Mark Bijlsma (gitarist), Rik Friso (bassist) en Yorick Herszkowicz (drummer). Et rippertoire van de band bestaot veural uut rockmeziek.

5. Serge Epskamp
Serge Epskamp is een singer-songwriter die van oorsprong uut de Aachterhoek komt. Tegere mit bluegrass-specialist Erwin van de Ven zorgde Serge veur de cd ‘Oer’, die oflopen 22 september verscheen. De meziek die de Zaandhuziger brengt is een mix van americana, bluegrass, pop en verstilde akoestische nommers.

6. Spirit of the dark
De hardrockband Spirit of the dark bestaot sund 2011. De groep speult veural covers die in een eigen jassien steuken wodden, van The Animals tot Deep purple, mar ok van Iron Maiden en Saxon waor de veurkeur naor uutgaot. Spirit of the dark het ondertussen drie eigen Stellingwarver nommers. De band bestaot uut Jannie Dijkstra (zang), Martin Vogels (gitaar), Eise Dijkstra (bas) en Remko de Jong (drums).

7. The Jetfarm
The Jetfarm bestaot uut Ruud Fieten (zang, gitaar) en Rob Zandgrond (zang, gitaar). Dit singer-songwriter duo bestaot now ongeveer twie jaor, mar ondanks dat nog mar kotte bestaon treedt The Jetfarm al mit veul bekende bands en singer-songwriters op, op grote festivals, tuunfeesten en huuskaemerkonserten. Et duo dee dit jaor nog mit an de Grote Prijs van Nederland. De meziek van The Jetfarm is een mix van jazzy funk en americana, country en blues.


Stellingwarver ienakteraovend in Munnikeburen

De aldereerste ienakteraovend die de Stellingwarver Schrieversronte in zien jubileumjaor nao de zommer orgeniseert is in Munnikeburen. Veur de zommervekaansie weren d’r al vuuf ienakteraovens in o.e. Noordwoolde, Oosterwoolde en Der Izzerd. Al die aovens wodden arg goed bezocht, mit alle keren over de honderd bezukers.
Op zaoterdagaovend 29 september wodt in et Poolderhuus deur de tenielverieninge WDN van Munnikeburen een prachtige ienakter opvoerd. Et gaot om de ienakter ‘Een hiete dag’ van Harmen Houtman, die daor al es de literaire Oolde Pook-pries mit wun. Veur fleurige en sfeervolle zang zorgt et bekende smatlappekoor Kommer en Geklach, wiels de warkgroep publiciteit van de Stellingwarver Schrieversronte veur een grote verlotting zorgt mit mooie priezen. De toegang is ommenocht, de aovend begint om 20.00 ure en wodt prissenteerd deur Schrieversronte-veurzitter Ype Dijkstra. Et belooft weer een oolderwets gezellige Stellingwarver aovend te wodden en de orgenisaosie rekent vanzels ok in Munnikeburen op een flinke opkomst!


SCHRIEVERSRONTE ORGENISEERT MARK TWIEDEHAANS BOEKEN

Op zaoterdag 15 september orgeniseert de Stellingwarver Schrieversronte een boekemark mit twiedehaans boeken bi’j boekwinkel Bruna in Oosterwoolde. Een peer maonden leden dee de Schrieversronte mit naeme onder de leden van de stichting een oproep om twiedehaans boeken daorveur beschikber te stellen. Ondertussen staon d’r in et Schrieversrontegebouw in Berkoop tientallen deuzen vol boeken die veur de mark inbrocht binnen. Mit ien oogopslag is te zien dat veur disse biezundere mark veul prachtige en vaeks weerdevolle boeken beschikber steld binnen. Veur liefhebbers van (vaeks nog muuilik te kriegen) boeken is de mark van 15 september dan ok beslist een anraoder. Et advies is om niet te laete te kommen, want de verwaachting is dat veerweg et grootste pat in een ommezien verkocht is.
De mark begint morgens om elf ure en duurt tot middags vier ure. De opbrengst van de mark is bedoeld veur et financieren kunnen van alle jubileumaktiviteiten van de 40-jaorige stichting, zoas de ienakteraovenden en de literaire aovens.
Een goeie maond laeter, op zaoterdag 27 oktober, hoolt de Stellingwarver Schrieversronte een twiede mark van twiedehaans boeken. Die boekemark wodt holen bi’j boekwinkel The Readshop an de Heufdstraote West in Wolvege.


Geschiedenislezing op 9 oktober:
Het optreden van Lebuïnus en hoe God verscheen in Saksenland

Op deensdagaovend 9 oktober orgeniseert de Stellingwarver Schrieversronte weer een interessaante geschiedenislezing. Disse keer is de geschiedenis van de Saksen an de beurt. Veur dit onderwarp is gaondeweg weer meer belangstelling kommen, mar in oonze regio het d’r nog niet vule ommedaenken veur west de laeste tied. Ok bin d’r de laeste jaoren mar weinig boeken over et onderwarp verschenen. Dat gelt zeker veur Nederlaanstaelige boeken.
Degene die disse lezing verzorgen gaot zorgt veur een geunstige uutzundering: dat is dr. Dirk Otten uut Heerde. Otten komt oorspronkelik uut Zuudwest-Drenthe, woont al lange jaoren in Heerde en was veur zien pensioen o.e. lerer Duuts. Hi’j publiceerde o.e. over de geschiedenis van de Saksen en over Veluwse veldnaemen.
Otten zien lezing van 9 oktober bi’j de Schrieversronte gaot veur een belangriek pat over de Angelsaksische missionaris Lebuïnus, die van de Veluwe-kaante naor Deventer kwam om et Kristendom in de Iesselstreek te brengen. In et jaor 768 kwam hi’j mit zien maot Marchelmus in Wilp an, op de oostelike Veluwe, en preekte daor et evangelie. De meensken bouwden een oratorium, een gebedshuus. Mar Lebuïnus gong al gauwachtig de Iessel over en stichtte een hoolten karkien bi’j wat doe nog Daventre (= Deventer) hiette. De bewoners van et gebied oostelik d’r van wollen dat allemaole beslist niet lieden. Dat ze jaegden Lebuïnus en zien helpers vot en stakken et karkien in de braand. Ze beschouwden Lebuïnus zien komst as een teken dat d’r wel es een bezetting deur de Franken ankommen kon. Een schoffien laeter kwam Lebuïnus weer weeromme om te preken, mar een meraokels sukses wodde et niet. Hi’j was ok wat te driest, want al gavven ze him goeie raod om toch veural veurzichtig te wezen, hi’j mos en zol naor de Saksische volksvergeerdering in Marklo an de Wezer. Mar de Saksen daore wollen hielemaole net niks weten van zien bosschop. Lebuïnus het et leven d’r nog krek niet bi’j laoten, mar slim was et wel. Dat hi’j en aanderen et d’r toch op waogden, kwam deur heur overtuging dat aj’ al in de vremde veur et evangelie kwammen te starven, ie vot-en-daolik deur God in de hemel opneumen wodden zollen.
De bekering van de Saksen het nog meer as een ieuw duurd. Et gebeurde veur een pat deur een protte geweld, mar veur een pat ok vreedzem. De geweldskaante was de oorlog tussen de kristelike Franken en de nog niet bekeerde Saksen. Die begon in 772 mit een anval van et Frankische leger onder Karel de Grote op een starke vesting en een belangriek heiligdom van de Saksen op de Eresberg (now Obermarsberg). Karel wol de Saksen midden in et hatte raeken. Et was zien doel om et laand van de Saksen bi’j zien riek van de Franken te doen en de Saksen ten koste van alles kristelik te maeken. Pas in 804 kon hi’j zeggen dat hi’j et Saksenlaand hielemaole in de macht hadde. Et hadde een verschrikkelike oorlog west mit systemaotische vernielderi’jen, ofslaachtings en deportaosies. De vreedzeme kerstening begon mit et aende van de oorlog in 804. In de periode van dat jaor of mossen de Saksen wennen an de ni’je religie. Die sprak heur eerst op alderhaande punten niet an. Wat heur wel ansprak, weren de relieken.
Dr. Otten zal op verschillende aspekten van de striederi’jen en de vreedzeme kerstening ingaon, an de haand van een powerpointprissentaosie. Uteraord is d’r gelegenhied om an et aende vraogen te stellen.
De lezing is in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop, en begint om 20.00 ure. De intree is vuuf euro per persoon. Aj’ van plan binnen te kommen, zoj’ je dan even opgeven willen via info@stellingwarfs.nl, in verbaand mit de te verwaachten belangstelling? Daank in et veuren.


‘De koer fan Fryslân’ veur Stellingwarver Schrieversronte

Hooltpae/Berkoop. In et pergramme ‘Sneon yn Fryslân’ wodt elke zaoterdagmiddag bekend- maekt an wie ‘De koer fan Fryslân’ geven wodt. Dat wodt verteld deur degene die de ‘koer’ (Fries veur körf of maande) de weke d’r veur kreeg. De ‘koer’ is een soort deurgeeftrofee veur personen of groepen waorvan de veurige ontvanger vint dat de volgende ontvanger die, om wat veur reden dan ok, ok verdient. Oflopen 14 april kreeg de buurt an de westkaante van Hooltpae de maande van de firma Maatman, omreden de bewoners d’r van een hiele goeie onderlinge verstaandholing hebben en altied veur mekaander klaorstaon. Op heur beurt weren de Hooltpaeïger buren et d’r gauw over iens dat zi’j de maande an de jaorige Stellingwarver Schrieversronte geven zullen, vanwegens o.m. et 40-jaorig jubileum. Buurtbewoonster Femmie van Veen maekte dat gister bi’j Omroep Frieslaaand bekend, en woensdag 25 april zal zi’j de maande overhaandigen an Schrieversronte-veurzitter Ype Dijkstra. De inhoold van de maande is alle keren veur degene die him krigt, en die vult him dan weer opni’j veur de volgende ontvanger. Op zaoterdagmiddag 28 april wodt op de Friese omroep verteld an wie de Schrieversronte de körf geven zal.


Minister Spies en heur adviseurs willen niet an een hogere staotus veur et Nedersaksisch

Gister mailden oonze Drentse naobers et antwoord deur van minister Spies an CDA-kaemerlid Van Hijum en een riegel kollega’s, dat te vienen is bi’j de digitaole stokken op de Kaemerwebstee. Intied is op internet ok de brief te vienen daor de Nedersaksische overheden mit te weten kregen dat Vrouw Spies niet an diel III veur et Nedersakssich wil, mar op et oolde nivo van erkenning onder staotus II blieven wil. (Die tekst is te vienen op et internetadres www.rijksoverheid.nl/...nedersaksisch.../brief-aan-4-provinciale-over...). De Staotus diel III veur et Nedersaksisch zol et Riek geld kosten gaon en de aandere overheden ok, en d’r zol ok nog et ien en aander haeperen an et bestaonde beleidsnivo. In 2009 hadden de onderzukers perf. J.H. Jans en perf. dr. M. Herweijer een uutvoerig verslag publiceerd van heur onderzuuk naor as et Nedersaksisch in een lichte vorm onder diel III van et Europees haandvest valen kon. Ja, dat kon, was de konklusie. De hiele onderbouwing is te vienen in heur boek ‘Nedersaksisch waar het kan’. Et onderzuuk was daon in opdracht van de perveensies Grunningen, Drenthe en Overiessel en van de beide Stellingwarver gemienten. Daornao wodde et tegere mit et verzuuk om toekenning van de staotus van diel III anbeuden an staotssiktaoris Bijleveld. Dat was in 2009. Die leut alles nog es bekieken deur de ministeries. Dat moet een hiel kerwei west hebben, want ze kommen now pas nao lange ‘studie’ tot een konklusie. En welke konklusie? Dat et niet kan.
De Stellingwarver Schrieversronte is, krek as aandere instellings en groepen in Noord- en Oost-Nederlaand, niet allienig teleursteld mar ok lelk. Hoe bestaot et, zegt direkteur Sietske Bloemhoff. As et al om een peer centen gaon zol, dan zal et naor verholing mar om een klein bedrag gaon. Moet et Stellingwarfs en aander Nedersaksisch zien hogere staotus dan niet kriegen om een peer centen? En: waoromme zollen we aenlik een mindere staotus hebben moeten as et Fries, zegt ze.
Uteraord is et ok veur de koepelorgenisaosie SONT een vervelende ontwikkeling. Henk Bloemhoff, eerder o.e. streektaelfunktionaoris veur et Stellingwarfs en now nog altied bestuurslid van SONT, het de ontwikkeling vanuut de eerste helte van de jaoren negentig mitmaekt. Hi’j het veur de Stellingwarver regio de hieltied mit veuran lopen om mit de meensken uut de aandere regio’s veerder te kommen om et Nedersaksisch et erkende plak te geven dat et hebben moet. In Duutslaand weren ze in 1998 al hielemaole rond mit de staotus van diel III veur et Nedersaksisch / Nederduuts, temeensen in de meerste Noord-Duutse dielstaoten. Zien kommentaor op de laeste ontwikkelings: ‘Et is in elk geval goed dat nao meer as vuuftien jaor et Riek es een keer mit een dudelike tekst naor buten komt. We kun now temeensen een keer lezen wat de miening is van de Rieksoverhied. Mar et liekt d’r slim op dat we hier weer es gien reaktie van 'Nederlaand' hebben mar een typische raandstad-reaktie. Ik daenk niet dat de ministeries in Den Haag en Vrouw Spies ok mar in de veerste veerte anvulen hoe et Nedersaksisch altied leefd het bi’j de meensken en hoe de tael- en kultuurliefhebbers altied vochten hebben veur de zaeke. En hoe ze al jaoren en jaoren hoop had hebben op een nettiese behaandeling deur de regering. Nee dus! Ik daenk niet dat Vrouw Spies ok mar in de veerste veerte deur het hoe ze hier de meensken en de kultuur van Noord- en Oost-Nederlaand ‘wegzet’. Vrouw Spies gunt de tael van de meensken en daormit eigenlik ok de sprekers zels niet de staotus van volweerdighied. Dat ze wat in ’t gat hangt om alderhaande formele redens is ien ding, zoks zol te verhelpen valen, mar vule slimmer is dat tael, kultuur en de dregers d’r van hiermit miskend en beledigd wodden. Vrouw Spies had beter de helpende haand toestikken kund. Ze had ok veurstellen kund om mit mekeer de eventuele perblemen te overbroggen. Disse zaeke is nog lang niet uuteten, reken mar gerust dat SONT en de verschillende betrokken instellings en personen her en der die de Nedersaksische kultuur een waarm hatte toedregen, deurknokken. Behalven dat et now dudelik is hoe Den Haag oordield het is d’r is nog een lochtpuntien: meer en meer meensken wo’n lelk en willen dat et in de Haagse heufden een keer deurdringt. Et is wat. Die tael pas erkennen as d’r een Europees haandvest ligt in 1995, vervolgens jaor in jaor uut d’r gien gedoente mit hebben willen en dan ok nog een keer weer hiel Noord- en Oost-Nederlaand een belangrieke taelstaotus ontholen!’
Hoe now veerder? Kaemerlid Van Hijum wil in elk geval mit de regio-overheden praoten om nao te gaon of de verschillen mit Den Haag toch niet overbrogd wodden kunnen. De Drentse kultuurdippeteerde het al angeven dat hi’j de argementen die deur de minister bruukt binnen om tot een ofwiezing te kommen, ‘uut de locht grepen’ vindt. Wodt vervolgd, dat is zeker. Zo lezen we op de webstee van de Twentse kraante ‘Tubantia’, we citeren: ‘De provincies Overijssel, Groningen, Drenthe en Friesland zijn hierover zo ontstemd dat ze 16 april in Drenthe gaan overleggen over mogelijkheden de minister op andere gedachten te brengen.' [Disse tekst is op 22 meert op disse webstee zet]


Committee of Experts van de Raod van Europa praotte mit dippeteerde Munniksma van Drenthe, Sont en instituutsdillegaosies uut et Nedersaksische gebied

Veurbi'je deensdag 24 jannewaori praotte et Committee of Experts van de Raod van Europa in Assen mit een flinke vertegenwoordiging uut et Nedersaksische gebied. Aldereerst gaf kultuurdippeteerde Munniksma van Drenthe de visie van de perveensies Grunningen, Drenthe, Overiessel, Gelderlaand en de gemienten Oost- en West-Stellingwarf en dat gebeurde in een butengewoon heldere uutienzetting. De anvraoge van de Nedersaksische overheden in Den Haag veur diel III wodde deur him nog even kot en helder uut de doeken daon en hi'j wees in dat verbaand op twie eerdere rapportages, die van drs. D. Vliegenthart: Koesteren van een cultureel erfgoed, en die van de hooglerers Jans en Herweijer: Nedersaksisch waar het kan. Et laeste rappot onderbouwt juridisch en bestuurskundig de neudige punten daor et Nedersaksisch an voldot, om veur diel III in anmarking te kommen. Munniksma vreug ommedaenken veur dit butengewoon belangrieke verzuuk. De kemmissie wol geern heuren wat de aktiviteiten de laeste tied west hebben, en de verschillende streektaelinstituten gavven een kotte, dudelike toelochting. Ok Schrieversronte-direkteur Sietske Bloemhoff dee dat. Zi'j legde mit naeme de naodrok op de Schrieversronte-aktiviteiten veur de jeugd en de schoelen,an de haand van een hiele riegel veurbeelden. De bi'jienkomst wodde technisch veurzeten deur SONT-bestuurslid de heer Jan Haveman, now woonachtig in Emmen, van vroeger uut Steggerde.


Prissentaosie ‘Mit et waeter veur de dokter’: eerste literaire aovend in serie van drie trekt zael vol volk

Oflopen vri’jdagaovend was in et mfc ‘De ni’je stienze’ van Ni’jhooltpae de eerste literaire aovend van een serie van drie die de Stellingwarver Schrieversronte dit jaor orgeniseert.
Tiedens de aovend wodde ok Mit et waeter veur de dokter, et 24e boek van Johan Veenstra uut Ni’jhooltpae prissenteerd. De schriever rikte de eerste beide exemplaoren uut an twie ere schrievers; dat weren Ferdinand de Jong (Frieslaand) en Jan Germs uut Drenthe. ‘Aj’ feest vieren,’ zo zee Johan Veenstra, ‘wat is d’r dan mooier en nuug je naoste buren uut!’ Alle drie de schrievers leuten et pebliek, dat uut zoe’n 175 personen beston, genieten van heur prachtige verhaelen, diels komisch en diels serieus en gevulig. In et schoft wodde d’r daoromme niet alliend een flink tal van et krek verschenen boek verkocht, mar ok de boeken van Jan Germs en Ferdinand de Jong vleugen de boekekraom uut.
Ommeraek veul wardering was d’r butendat veur et optreden van de uut zes personen bestaonde Grunninger (folk)meziekgroep Törf. Veul meensken uut et pebliek keken heur butendat de ogen uut bi’j et zien en heuren van et grote tal instermenten daor de groep gebruuk van maekt. Zo bespeult groepslid Flip Rodenburg niet alliend verschillende soorten doedelzakken, mar ok biezundere snaorinstermenten zoas de dri’jlier.
De prissentaosie van de aovend was in hanen van Jannes Westerhof uut Darp.

De twiede literaire aovend die de 40-jaorige Schrieversronte dit jaor orgeniseert is al op vri’jdag 23 meert. Die aovend mit o.e. de Drentse schriefster Marga Kool is in kefé ‘t Anker in Else, de aovend begint om 20.00 ure.


Mooi begin jubileum Stellingwarver Schrieversronte

In ’t Vlechtwark in Noordwoolde was op zaoterdagaovend 14 jannewaori et eerste spektaokel in et kader van et 40-jaorig jubileum. Meer as 200 bezukers kwammen naor disse aovend mit twie prachtige ienakters van een speulgroep van De Oosterstreek en iene van Buil (‘Nut en genoegen’). Schriever Harmen Houtman hadde veur de Builigers een speciaol stok schreven. Ok al lieke levendig en mit een indrokwekkende uutstraoling was et optreden van de Nortepézingers, een zanggroep van meer as vuuftig personen. Martin van Nieuwenhoven, de eerdere uutgever van de streekkraanten Ni’je Oost-Stellingwarver en Anpakken, hadde veur de gelegenhied twie ni’je Stellingwarver lieties schreven. Iene d’r van was een soort ode an de meensken die jaorliks sutelen mit Stellingwarver boeken.
Veurzitter Ype Dijkstra leidede de aovend. An et begin hadde hi’j nog es hiel overtugend et belang en de weerde van de Stellingwarver Schrieversronte as instituut veur streektael en kultuur uutstokt. Hi’j zee an et aende van de aovend slim tevreden te wezen over de mooie optredebs, en dat was ok slim terecht. Flink wat meensken praotten nog noflik nao onder et genot van een happien en een draankien, tot flink in de kleine uurties.


Kommende zaoterdagaovend in Wolvege: prissentaosie film ’De Stelling En De Zwatte Dood én de ni’je Stellingwarver Spreukekelinder

Tiedens de feestelike kulturele aovend van de Stellingwarver Dag op zaoterdag 7 juli zal in Wolvege niet alliend de ni’je film 'De Stelling En De Zwatte Dood' prissenteerd wodden, mar ok de Stellingwarver Spreukekelinder veur et jaor 2013. De film, waorvan de laeste montages disse weke nog uutvoerd wodden, is maekt deur William Higgins uut Oosterwoolde. Goekunde van William speulden de rollen, William zorgde zels veur de meziek, de filmopnaemen en de eindmontage. De Stellingwarver teksten in de film bin inlezen deur Femmie van Veen, Klaas Dijkstra en Jitze Hofstra. In de film wodt, n.a.v. een legende uut et boek ‘De Grijpvogel’ van Han Wielick, verteld over de periode in de middelieuwen dat ok Stellingwarf last had van de tering. De opnaemen d’r veur wodden mit naeme maekt in de netuurgebieden rond Appelsche. Veurofgaonde an de prissentaosie zal William Higgins uutleg geven over et maeken kunnen van aorige films mit hiel weinig middels. De film zal nao de prissentaosie o.e. te zien wezen op You Tube.

Stellingwarver Spreukekelinder
Op disse aovend wodt ok de ni’je Stellingwarver Spreukekelinder veur 2013 prissenteerd. An de kelinder, die al sund jaor en dag uutgeven wodt deur uutgeveri’je Van de Berg in Almere, warkten een flink tal meensken mit. Mit mekere zorgden ze zo veur een grote verscheidenhied an verhaelen, gedichten, riempies, spreuken, wiesheden en infermetieve stokkies.
De mitwarkers an de spreukekelinder veur 2013 weren: Roely Bakker, Klaas Boersma, Harmen Houtman, Henk J. Jager, Sjoukje Oosterloo, Frank Spijkers en Freddie de Vries. De Stellingwarver Spreukekelinder is vanof ni’je weke te koop veur € 12,95.

Vier schrievers
An de kulturele aovend doen ok een viertal Stellingwarver schrievers mit. Zo eupent Johan Veenstra de aovend mit een serie ni’je gedichten. Ok Christine Mulder en Harmen Houtman zullen eigen dichtwark heuren laoten, wiels Roely Bakker ien van heur prachtige verhaelen uut heur boek Verzin veurlezen zal, dat boek verscheen begin dit jaor. Netuurlik zal d’r binnen et pergramme ok Stellingwarver meziek te heuren wezen: daorveur zorgt Romana Agricola, zi’j is veural bekend van de kabberetgroep Flying Stars.

De aovend wodt holen bi’j Hotel Holland Inn in Wolvege. D’r is nog plak om disse biezundere aovend bi’j te wonen, opgifte kan bi’j et kantoor van de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop (0516-451108). De intree is € 5,00.


In Stellingwarver ukkespeulplakken:

Vri’jwilligers lezen veur uut ‘Tomke’ en ‘Muske en Fret’


Oflopen weke wodde in zowat alle ukkespeulplakken en plakken veur kienderopvang in de beide Stellingwarven in et Stellingwarfs veurlezen. De veurleesaktie wodt alle jaoren in de eerste weke van juni deur de Stellingwarver Schrieversronte verzorgd in saemenwarking mit ‘It selskip foar Fryske Tael en Schriftekenisse’, dat de Friese veurleesweke orgeniseert. In de weke wodt veural veurlezen uut et boekien ‘Tomke’, daor alle jaoren een ni’j dieltien van verschient. Et boekien wodt oorspronkelik in et Fries uutgeven deur de Afûk, mar veur disse regio in et Stellingwarfs ommezet deur Sjoukje Oosterloo. Omreden ‘Tomke’ veur de alderkleinsten wel es wat te muuilik bliekt wodt in de Stellingwarven tiedens de weke ok gebruuk maekt van Stellingwarver kienderboeken. Zo wodde veurig jaor al veurlezen uut ‘Muske Tiemen’ van Christine Mulder; dit jaor wodde veurlezen uut ‘De belevenissen van Muske en Fret’, van Herma Egberts. Bi’j dit boekien wodden speciaole ‘praotplaeten’ ontwikkeld.
An de veurleesaktie doen alle jaoren zoe’n 25 vri’jwilligers van de Stellingwarver Schrieversronte mit. De stichting dielt in die periode een kleine 900 Stellingwarfstaelige Tomke-boekies uut an alle ukken in Stellingwarf. De hiele koördinaosie van de Stellingwarver veurleesaktie is in hanen van Annie Dedden (West-Stellingwarf) en Akkie Zeilstra (Oost-Stellingwarf).


Fries historikus en ontdekker van et Stellingwarver laandrecht ridderd bi’j RUG-ofscheid

Gistermiddag 25 meie hebben RUG en hiel veul kollega’s en vrunden ofscheid neumen van historikus en specialist Oold-Fries dr. Oebele Vries, in Stellingwarf veural bekend deur zien ontdekking van et Stellingwarver laandrecht in De Ovend, en naoderhaand in de publikaosie van de Symposiumbundel Stellingwarf 700 (‘Soe sullen die Stellinge’). Et ofscheid, in verbaand mit et ingaonde pensioen, was veurofgaan deur een mooi symposium in de Letterenfakulteit van de RUG. Nao et schoft was de beurt an dr. Oebele Vries zels, mit een mooie verhaandeling over de Friese vri’jhied in verbaand mit naeme mit de Grunningers. An et aende hul zien verhael een oproep in om de opleiding bachelor Fries toch veural in staand te holen. Ok de rede van perf. dr. Goffe Jensma, hooglerer Fries, ston veur een belangriek pat in et teken van de bezwaoren tegen et opgaon van de bachelor Fries in een bried taelestudiepakket. In de loop van de receptie in de bekende Spiegelzael van et Akedemiegebouw was et de beurt an borgemeister Bilker van Kollumerlaand, de gemiente daor dr. Vries woont. De borgemeister leut in een kruderige lofrede weten dat an him de ere was om bekend te maeken dat dr. Vries de Odder van Oranje-Nassau toekend was, en hi’j speldede et versiersel uteraord vervolgens ok op. Laeter kreeg Vries ok nog de plaquette van de RUG veur meer as 25 jaor butengewooon warken. Dat was uut hanen van de letterendekaan. D’r weren meer biezundere dingen, zoas et uutkommen van een dik boek mit een hiele riegel belangrieke artikels die deur Vries schreven binnen. De jongste publikaosie van Vries over et Stellingwarver laandrecht is ok opneumen. Dat is nog niet zo lange leden verschenen in een specialistisch blad veur rechtsgeschiedenis. Titel van et artikel: ‘Wolde enych man vor den stellinck clagen omme doetgelde. Het middeleeuwse landrecht van Stellingwerf’; titelbeschrieving van et boek: Oebele Vries, De taal van recht en vrijheid. Studies over middeleeuws Friesland. Onder redactie van Anne Tjerk Popkema, Han Nijdam en Goffe Jensman, m.m.v. Saakje van Dellen. Gorredijk / De Gerdiek, 2012, uutg. Bornmeer.


Reaktie Stichting Stellingwarver Schrieversronte op et konseptwetsveurstel veur een Wet gebruuk Friese Tael

De Stichting Stellingwarver Schrieversronte het reageerd op et ni’je wetsveurstel angaonde et bruken van de Friese Tael. De tekst van de reaktie wodt hiernao citeerd.

"Op himzels vienen bestuur en direktie van de Stichting Stellingwarver Schrieversronte et konsept veur de Wet gebruuk Friese Tael - as anvietering veur et meer bruken gaon van die tael - goed en ondersteunen dat veurstel van hatte.
Wat oons liekewel verbaost is dat in et riegeltien naemen van gemienten waor een uutzundering of vri’jstelling veur gellen gaot de gemiente Oost-Stellingwarf bliekber vergeten is.
Et kan, neffens oons, toch niet zo wezen dat in et jaor dat warschienlik et Nedersaksisch ok erkend wodt onder diel III van et Europees Haandvest veur minderhiedstaelen, en zo van toepassing wodt op de Stellingwarven vanwegens et Stellingwarfs, veur iene van de twie Stellingwarver gemienten de ni’je Wet gebruuk Friese Tael gellen gaot.
Wi’j gaon d’r daoromme dan ok vanuut dat de gemiente Oost-Stellingwarf nog in et eerder nuumde riegeltien opneumen wodt.

Veur et bestuur en de direktie
Stichting Stellingwarver Schrieversronte,
Ype Dijkstra (veurzitter)
Sietske Bloemhoff (direkteur)"


Ni’je uutgifte van volksverhaeleboek op 5 april verschenen

Op deensdag 5 2011 april verscheen onder redaktie van Henk Bloemhoff een bekend volksverhaeleboek opni’j. We meugen ok wel zeggen: et dé verzaemeling volksverhaelen uut Stellingwarf. Die verscheen eerder in 1980, mar die versie was onderdehaand al lange uutverkocht. Et gaot om ‘Mien wegen bin duustere paeden. Oolde verhaelen uut Stellingwarf’, van de bekende Stellingwarver volksverteller Wube Lamers van de Kuunderwal (schoelnaeme van Wube Jaeger (1912-2001)). Disse ni’je uutgifte het een kompleet bewarkte inleiding deur Henk Bloemhoff, vier extra verhaelen van Wube Lamers zels die nog niet in de veurige uutgifte stonnen én de beschrieving van de volksverhaeletypen van dit boek en van et komof, veur zoveer dat nao te gaon was. Dat laeste is daon deur volkskundige dr. Jurjen van der Kooi. Die was veur zien pensioen warkzem an et Nedersaksisch Instituut van de Rieksuniversiteit Grunningen. Ok Van der Kooi het zien bi’jdrege an dit boek hielemaole bi’j de tied brocht. Tal bladzieden: 200. Pries: 14,50 euro. Uutgever is de Stellingwarver Schrieversronte.

Dr. Piet Hemminga mit pensioen

In verbaand mit zien pensioen het de Fryske Akademy op vri'jdagmiddag 6 oktober mit een stijlvol bestuurskundig symposium en in anwezighied van hiel wat geneudigden ofscheid neumen van bestuurskundige dr. Piet Hemminga. Piet Hemminga was ok bi'j de Stellingwarver Schrieversronte slim bekend en wardeerd. Zo het hi'j een tal keren optreden as adviseur, leidede et eerdere symposium 'Op zoek naar de Stellingwarver identiteit' en zo ok de streektaelkonfereensie in Noordwoolde van 2007. An et aende van de middag prissenteerde de Akademy een bundel teksten van Hemminga: Alarmfase Oranje. De Fryske oerheid yn de 21ste ieu. Ok verschillende Schrieversrontemeensken weren onder de geneudigden.


Kursus Gedichten schrieven

Op donderdagaovend 27 oktober begint d’r in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop een kursus Gedichten schrieven. De kursus die uut vier aovens bestaot wodt geven deur neerlandikus Peter Riksma uut Zaandpol (bi’j Emmen).
Eerder dit jaor gaf Riksma op verzuuk van de warkgroep ’Alles rondom taal’ van Stichting Kunstwerf een warkwinkel Verhaelen schrieven’. Die warkwinkel het ommeraek voldaon, zodat d’r vraoge naor meer kwam. Op verzuuk van de Stellingwarver Schrieversronte gaot Peter Riksma daoromme opni’j een kursus verzorgen. Dit keer gaot et om et schrieven van gedichten, waor kriej’ dan allemaole mit te maeken, wat veur problemen kuj’ integen kommen. Tiedens de kursusaovens is d’r daoromme veul ommedaenken veur aspekten die mit et schrieven van poëzie te maeken hebben. Een peer daorvan bin: moet poëzie altied riemen, vorm en inhoold, zin en historie, riemschema’s, daenken in beelden, kompesisie, et onderwarp, foefies bi’j et dichten, schrieven in de praktiek en publiceren.
De kursus wodt in et Stellingwarfs geven, mar et schrieven kunnen van de Stellingwarver tael is, om disse kursus te volgen, niet een vereiste. Alle kursusaovens duren van half achte tot half tiene. De kosten bin € 50,00 per persoon, daor bin de koffie en thee mit wat d’r bi’j, bi’j inbegrepen. Anmellen kan op et kantoor van de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop: 0516-451108 (even vraogen naor Sietske Bloemhoff), mailen kan ok naor: info@stellingwarfs.nl


Stellingwarfs kienderboekefeest in boekwinkels Wolvege en Oosterwoolde

In oktober is weer de kienderboekeweke!
Plantageboekhaandel Zwikstra in Wolvege, boekwinkel Bruna in Oosterwoolde en de Stellingwarver Schrieversronte orgeniseren daoromme op zaoterdag 8 oktober (in Wolvege) en op zaoterdag 15 oktober (in Oosterwoolde) twie biezundere Stellingwarver kienderboekefeesten.
Tiedens beide middaegen, die van 14.00 tot 16.00 ure duren, zullen d’r verschillende aktiviteiten bi’j en in de winkels wezen. Zo wodt d’r o.e. een speciaole speurtocht orgeniseerd, Pieter Stoefzaand is in de buurt, schminkster Alice schminkt kiender tot superheld, Carolien Hunneman zingt en Frank Spijkers is in de weer mit striptekenings. Mar ok de verschillend schrievers van Stellingwarver kienderboeken bin in de winkel om over heur boeken en schrieveri’je te vertellen, zoas Herma Egberts en Xavière Kolk.

Speciaol anbod van Stellingwarver kienderboeken
Omreden disse middaegen et Stellingwarver kienderboek centraol staot, is veur die gelegenhied veur een biezunder antrekkelik anbod van kienderboeken zorgd.
Zo kun de boeken De belevenissen van Muske en Fret (Herma Egberts), De speurtocht van Job, Tjitske en Mevrouw de Vries (Xavière Kolk) en De wraoke van Pieter Stoefzaand / De wraak van Pieter Stuyvesant (Frank Spijkers) op zaoterdag 8 en 15 oktober as pakkettien veur € 14,95 anschaft wodden (gewoonlik € 29,95).


Sutelaktie 2011 levert krapan € 17.500,- op. Toppers: ‘Een beul van een dokter’ en Spreukekelinder

Lopt op sommige plakken de verkoop van boeken dramatisch weeromme, bi’j de uutgeveri’je van de Stellingwarver Schrieversronte marken ze daor weinig van. Starker: de sutelaktie 2011 verkocht alderdeegst nog beter as die van et veurige jaor. In 2010 leverde de sutelaktie roem € 16.000,- op, de sutelaktie van dit jaor kwam op een peer euro nao uut op € 17.500,-. Dat is een geweldig risseltaot daor Schrieversronte-veurzitter Ype Dijkstra an et aende van de laeste sutelaktie-aovend zien grote bliedschop over uterde. Alle sutelders bleven oflopen maendag waachten totdat ponghoolder Henk Koelma de uuteindelike uutslag van de hiele sutelperiode an Dijkstra deurgeven kon om die bekend te maeken. Dijkstra benaodrokte nog es dat de aktie alliend mar slaegen kan deur de grote inzet van al die vri’jwilligers, van de bakkevullers tot de brotiessmeerders, van de routeplanners tot krojeman Jan Punter en uteraord de sutelders zels. Alliend deur zoe’n grote betrokkenhied en inzet kan een grote aktie as de sutelaktie echt slaegen.
Veerweg et beste verkochten de Stellingwarver Spreukekelinder en et boek van Rob Zethoven Een beul van eeen dokter. Veerder wodden de boeken van Johan Veenstra as altied goed verkocht, en dat gul ok veur Gien plak dat mi’j zo trekt. De 13 dörpen van Oost-Stellingwarf van Henk Bloemhoff, De Friese Waterlinie van Meindert Schroor, en et volksverhaeleboek Mien wegen bin duustere paeden van Wube Lamers van de Kuunderwal.
Opvalend was dat behalven de goeie verkoop d’r veul positieve reakties heurd wodden veur et wark van de Schrieversronte. Veul meensken blieken arg veul wardering te hebben veur de inzet van de stichting veur de eigen streektael en streekkultuur. O.m. de uutgifte van kienderboeken wodde in dat verbaand nog al es nuumd.
Kommend jaor bestaot de Stellingwarver Schrieversronte 40 jaor. Veur dat jaor wo’n alderhaande biezundere aktiviteiten ontwikkeld en speciaole uutgiften veurbereided. Zo verschient al in jannewaori et ni’jste boek van Johan Veenstra en volgen d’r deur et jaor henne meerdere biezundere uutgiften. In de sutelaktie van 2012 zullen al die uutgiften ongetwiefeld in de sutelkrojen te vienen wezen.


Internationaole SND-streektaelkonfereensie op 23 september

Op 23 september wodt in et dörpshuus van Heerde (Oost-Veluwe) de zesde Internationaole Streektaelkonfereensie holen. Et thema veur de dag is Streektael in meziek – Meziek in streektael. Et doel van de dag is dat betrokkenen bi’j et streektaelbeleid, streektaelliefhebbers, muzikaanten en ere meensken uut de meziekwereld mit mekere van gedaachten wisselen over vraogen as: Wat hebben Drentse blues, Hollaanse schlagers en West-Vlaamse hiphop mit mekere te maeken? Bin d’r bepaolde trends en veraandert et plak van de streektael binnen de meziek? Is een meziekbeleid binnen et streektaelbeleid meugelik en is dat zinvol?
Uut verschillende streken van Nederlaand en Vlaanderen kommen morgens kenners op et gebied van et thema naor Heerde toe om een inleiding holen, et gaot om:
Joop v.d. Bremen – 'Streektaelmeziek in Nederlaand: Waor gaon we naor toe?'
Walter Evenepoel (Muziekmozaïek) – 'Proper gezeid en skieëf gezoengen: sporen van streektaal in Vlaamse volkse liedjes'
Beart Boosterhaven (Fryske Akademy) – 'Van Bernlef en Skotse Trije tot Gerbrich van Dekken. Over de plaats en positie van het Friestalige lied in de muziekcultuur van Fryslân'
Hanne Kloots (Artesis Hogeschool/Universiteit Antwerpen) en
Tom Smits (Universiteit Antwerpen) – 'Dialectpop in Nederlandstalig België: een sociolinguïstische benadering'

Ok in et middagpergramme kommen nog een drietal interessaante onderwarpen an de odder:
'Drèents daor zit meziek in!' (deur Bert Kamping)
'Waarom nog een cd…?' (deur Marius de Boer)
'Tonaal en atonaal streektaalbeleid' (deur Roeland van Hout)

An et aende van de middag is d’r een prissentaosie van streektaelmeziekprojekten, waorbi’j o.e. Sietske Bloemhoff vertellen zal over de orgenisaosie van Stellingwarfpop. Butendat zal de winneres van Stellingwarfpop 2011, Carolien Hunneman, een optreden verzorgen.

De streektaelkonfereensie begint morgens om 9.30 ure en duurt tot 16.30 ure. Ie kun je opgeven o.e. via de mail van de Stichting Nederlandse Dialecten: dialectendag@gmail.com. De kosten bin € 20,00 per persoon, en dat is inkl. een lunch. Et bedrag kan overmaekt wodden op rekeningnr. 7538049. Veur meer info kan ok beld wodden naor 06 30911599. Et dörpshuus is te vienen an de Van Meurslaan nr. 3.


Ni’je Stellingwarfstaelige prentbriefkaorten

D’r bliekt al een hiele poze verlet te wezen van ni’je Stellingwarver prentbriefkaorten. Daoromme is de Stellingwarver Schrieversronte op dit mement doende mit et ontwikkelen van een hiele ni’je serie.
Et gaot in et eerste plak om kaorten mit foto’s van netuurfotograaf Ruurd-Jelle van der Leij, van vroeger uut Hooltpae. Disse biezundere serie zal uut tien verschillende kaorten bestaon. Op vufe d’r van bin voegels te zien, op de ere vufe bomen, vaeks in een typisch Stellingwarfs laandschop. Aachterop de kaorten is de hieltied een kotte, infermetieve tekst te lezen van netuurkenner Freddie de Vries, ok van Hooltpae. De kaorten wo’n in setties van tien stoks verkocht veur € 4,95, ze kun now al besteld wodden op et kantoor van de Schrieversronte in Berkoop.
Beide manluden leverden de oflopen tied ok prachtige bi’jdregen veur de Stellingwarver Spreukekelinder van 2012 en bin butendat drok in de weer mit een Stellingwarver voegelboek. Dat boek zal in 2012 uutgeven wodden deur de Stellingwarver Schrieversronte.

Gelegenhiedskaorten
Waor ok de hieltied meer verlet van is bin gelegenhiedskaorten in et Stellingwarfs. Op dit mement bin die al beparkt te koop bi’j de Schrieversronte in Berkoop, mar ok daor zullen de kommende tied de hieltied meer van uutbrocht wodden. Et doel is dat de prentbriefkaorten, mar laeter ok de gelegenhiedskaorten douk te koop kommen zullen in de Stellingwarver boekhaandels.

Ok Stellingwarfs in bloemlezing gedichten om ‘mannevrundschoppen’ henne

An et begin van de zommer is verschenen de bundel ‘Hij zag een kameraad in je. De mooiste gedichten over mannenvriendschappen’, bi’j mekeer brocht deur de literetuurkenners Corrie Joosten en Coen Peppelenbos en uutgeven deur Uitgeverij kleine Uil in Grunningen. Een riek thema, zo schrift de uutgever: ‘begeerte en liefde, maar ook ruzie en afgunst’. D’r is een keuze maekt uut de rieke poëziegeschiedenis op dit terrein. En zo kuj’ wark vienen van P.C. Boutens tot Gerrit Komrij en van Willem de Mérode tot Arthur Japin. Extra biezunder is dat in disse bundel ok wark opneumen is van dichters in et Nedersaksisch, zoas van de Stellingwarver Johan Veenstra. Pries: 15 euro; zie veerder www.kleineuil.nl


Waachter 13. Ni’je dichtbundel Klaas Knillis Hofstra

Oflopen zommer verscheen bi’j Stichting Plot’s in Grunningen een ni’je dichtbundel van Klaas Knillis Hofstra. Klaas woont al sund jaor en dag in ’Stad’ mar komt van oorsprong uut Oosterwoolde, of zoas op de aachterflappe van et boekien te lezen vaalt: Klaas is ‘Stellingwarver van geboorte, Stadjer uut overtuging’. In zien ni’je dichtbundel 'Waachter dattien' is wark opneumen dat de dichter, schriever, zanger, vertaeler, prissentaoter, orgenisaoter, regisseur, bestuurder, boekhoolder, verkoper, postbode, betweter, kroegtieger tussen 2008 en 1986 schreven het. Et meerste d’r van is ok al es eerder publiceerd, soms krek even wat aanders en soms in een ere (streek)tael. De bundel telt 48 bladzieden en kost € 13,00.


Op donderdagmiddag 1 september: Stellingwarver middag in Noordwoolde

Tiedens de kommende Noordwoolde-weke wodt d’r in de grote tente op et feestterrein van Noordwoolde een gezellige Stellingwarver middag holen. An die middag warken de volgende artiesten mit:
Johan Veenstra, mit gedichten en verhaelen (o.e. een ni’j verhael uut zien ni’je boek dat in 2012 verschienen zal);
Carolien Hunneman, zi’j zal heur ni’jste Stellingwarver lieties zingen en begeleidt heurzels op de gitaar;
Femmie van Veen en Wout Bakker (bekend van The Flying Stars), zi’j zorgen tegere veur de meerst hilarische sketsies.
De prissentaosie is in hanen van Sietske Bloemhoff, zi’j zal butendat een oold Stellingwarfs volksverhael veurlezen.
Op de middag is d’r in de tente een gezellig terras inricht. Daor bin ok verschillende kraompies te vienen mit aorige infermaosie over o.e. Noordwoolde en omstreken en de Stellingwarver Schrieversronte.
De Stellingwarver middag is van 14.00 tot 16.00 ure, de intree is € 3,00.


Stellingwarver Spreukekelinder 2012: vol mit verhaelen, puzels, striptekenings, gedichies, moppies en gao mar deur…

Disse weke verschient de ni’jste Stellingwarver Spreukekelinder. Ok veur 2012 warkte d’r weer een grote groep meensken mit an disse biezundere uutgifte. De kelinder, die uutgeven wodt deur Uutgeveri’je Van den Berg in Almere, is daoromme ok now weer slim ofwisselend wodden. In de kelinder bin tal van ni’je verhaelen, gedichten, spreukies en gezegden, mar ok hiel vule infermetieve stokkies opneumen.
Veul ommedaenken is d’r opni’j veur de netuur. Zo schrift Freddie de Vries van Hooltpae over een twaelftal bomen in Stellingwarf en over heur biezunderheden. Daor bin de hieltied prachtige foto’s bi’j ofdrokt van netuurfotograaf Ruurd-Jelle van der Leij uut Grouw, mar van vroeger uut Hooltpae. Gerrit J.H. Hof uut Wolvege beschrift verschillende waetervoegels, mit daorbi’j ok de hieltied een verdudelikende foto. Henk J. Jager (Berkoop) vertelt in de ni’je kelinder over onbekende mar biezunder aorige gegevens uut et dörp Noordwoolde. Histotolk Frank Spijkers (Buil) zorgde krek as veur de kelinder van 2011 veur een tal vermaekelike striptekenings. Prachtig bin ok de kienderverhaelen van Stien van Anne uut Wolvege over de katten Frats en Freubel.
Veur ni’je verhaelen en gedichten zorgden Klaas Boersma, Harmen Houtman en Sjoukje Oosterloo. In de kelinder bin liekewel ok veul interessaante stokkies over et Stellingwarfs te lezen, zoas prachtige oolde woorden, vermaekelike uutdrokkings en puzelties. Daornaost bin d’r ok een tal stokkies, riempies en verhaelties uut de eerste jaorgangen van et Stellingwarver tiedschrift "De Ovend" in opneumen. Ni’j en slim aorig is een riegel van moppies die deur de hiele kelinder henne te vienen binnen. De redaktie van de kelinder is sund jaor en dag in hanen van Annie Dedden en Sietske Bloemhoff, de verkooppries van de kelinder is € 12,95.


150e boekuutgifte Stellingwarver Schrieversronte veur kultuurdippeteerde Jannewietske de Vries

Eerste boek Rob Zethoven: Een beul van een dokter

Vri’jdagmiddag 15 juli verschient bi’j de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop de 150e boekuutgifte. Et gaot om et boek "Een beul van een dokter", mit unieke verhaelen van Rob Zethoven. Hi’j was van 1978 tot 1988 geliefd huusdokter van Berkoop e.o. Et eerste exemplaor van et ni’je boek zal overhaandigd wodden an perveensiaol
kultuurdippeteerde Jannewietske de Vries.

Uutgeveri’je Schrieversronte: klein mar uniek!
Et ni’je boek van Rob Zethoven is mitien de 150e uutgifte van Stichting Et Boekefoons, dat is de uutgeveri’je van de Stellingwarver Schrieversronte. Et gaot om een biezundere gebeurtenis, waor et bestuur en de staf van et Stellingwarver tael- en kultuurinstituut in Berkoop beslist trots op wezen kunnen. In krap 40 jaor tied 150 over et algemien goed lopende titels uutgeven in een klein taelgebied as dat van et Stellingwarfs is beslist uniek te numen.
Bi’j Et Boekefoons verschenen veul verhaelebundels, romans en gedichtebundels in et Stellingwarfs, mar ok veul boeken die mit de streek of de historie van de streek te maeken hebben. Opvalend is et tal kienderboeken dat de laeste peer jaor uutgeven wodde en waor mit naeme in et basisonderwies daankber gebruuk van maekt wodt bi’j et lesonderdiel Stellingwarfs binnen Hiemkunde. Van veul auteurs verschenen meerdere uutgiften bi’j Et Boekefoons, van Johan Veenstra verschenen d’r alderdeegst 22 uutgiften waorvan verschillende titels laeter herdrokt binnen. Et doel is dat van de Ni’jhooltpaeïnger auteur in 2012 een boek mit humoristische verhaelen uutbrocht wodden zal. De 151e uutgifte is liekewel eerder, daor wodt veur zorgd deur Roely Bakker uut Makkinge. Heur twiede boek mit verhaelen en gedichten wodt kot nao de zommer verwaacht.

"Een beul van een dokter"
In "Een beul van een dokter" wodt verteld hoe et Rob Zethoven vergaot as hi’j as jonge dokter vanuut de Zaanstreek naor Stellingwarf komt om daor zien ambt te beginnen. Rob Zethoven wet op een veural integere wieze, mar ok mit een groot gevuul veur humor, te vertellen over de periode dat hi’j huusdokter was in Berkoop. Et boek schetst niet alliend et verhael van de dokter zels, mar ok op treffende wieze de meniere van leven in een klein dörp in et zuudoosten van Frieslaand.
Eerder verschenen verhaelen van de vroegere Berkoper dörpsdokter in et Stellingwarfs tiedschrift De Ovend. Die verhaelen wodden vertaeld deur Ovend-redakteur Jannes Westerhof uut Darp, en dat gelt now ok veur de vertaeling van de verhaelen in et boek.
In et boek bin foto’s opneumen van Marije Kuiper uut Vinkege, zi’j zorgde ok veur een prachtig omslag. Blift vanzels over de vraoge: Een beul van een dokter, hoezo? Om et antwoord op die vraoge an de weet te kommen, tsja, daorveur moej’ toch echt et boek lezen gaon! Et boek dat financieel mit meugelik maekt wodde deur de perveensie Frieslaand en Stichting Bercoop Fonds, is vanof 16 juli in de boekwinkels te koop veur € 10,00.


Priesvraoge jongerenblog

Jongeren tot en mit 35 jaor kun mitdoen an de priesvraoge veur de meerst biezundere blog. Die blog moet schreven wezen in et Fries, et Stellingwarfs of et Bildts. De priesvraoge wodt orgeniseerd deur Tresoar / Stichting It Fryske Boek en is uutschreven in et kader van de Maond van et Friese boek. Jongeren wo’n vraogd om heur blog over bi’jglieks reizen, stages, eigen ondervienings, mienings, reakties of misschien een dagboek, veur 1 september an te mellen. De blog moet uut meerdere bi’jdregen bestaon. Een deskundige jury zal de winner anwiezen; de pries bestaot uut een bedrag van € 500,-. De pries wodt uutrikt op zundag 16 oktober bi’j de ofsluting van de Maond van et Friese boek in Harlingen. Je opgeven kan bi’j Tresoar/It fryske Boek, Bûterhoeke 1, 8911 DH Liwwadden of info@tresoar.nl. Veur meer infermaosie kuj’ kieken op www.maonnefanitfryskeboek.nl.


Carolien Hunneman wint sfeervol Stellingwarfpop 2011

Oflopen zaoterdag 4 juni deden veur de vierde keer Stellingwarver bands mit an et Stellingwarfs popfestival Stellingwarfpop. Et festival, dat dit keer orgeniseerd wodde deur jongerencentrum M!X (Wolvege), et jongerenwark in Noordwoolde en de Stellingwarver Schrieversronte wodde wunnen deur Carolien Hunneman van Oosterwoolde. De twiede pries was veur de band Between Oceans en de dadde pries wodde wunnen deur Chop226.
De jury hadde veur alle drie winners veul lof en wardering. Dat gul mit naeme veur Chop226, waorvan de leden 11, 12 en 16 jaor oold binnen. Chop226 het een prima zanger/gitarist, wiels de bassist en drummer strak et ritme bepaolen. De jury was d’r dan ok van overtuugd dat de band een goeie toekomst tegemoet gaot en hoopt dat Chop226 in 2012 weer mitdoen zal an Stellingwarfpop.
Veul lof was d’r ok veur Between Oceans, die mit zangeres Melissa Dooper stark veur et locht kwam. Spietig is dat binnen de band wat wisselings (west) binnen, mar de kommende tied zal zeker weer meer an de weg timmerd wodden. Winner wodde liekewel singer/songwriter Carolien Hunneman van Oosterwoolde. Carolien brocht meerdere prachtige Stellingwarver lieties naor veuren, mit prima teksten en heurzels professioneel begeleidende op de gitaar.
De verschillende optredens wodden an mekaander praot deur Coen Speelman uut Grunningen, die dat krek as veurig jaor op een veurtreffelike wieze dee. Et festival wodde op et terrein van Staatsbosbeheer bi’j de Spoekeplasse in Noordwoolde holen, en mit deur et mooie zommerse weer wodde et een biezunder sfeervol gebeuren. De aovend wodde feestelik ofsleuten deur de band ROCK Karaoke uut Almere, waorbi’j talloze bezukers van et festival zels aachter de zangmikrefoon heur telenten heuren laoten konnen en dat ok deden.
De orgenisaosie is dikke tevreden mit Stellingwarfpop 2011 en gaf an dat ok in 2012 dit biezundere festival holen wodden zal. Bands kun heur veur die vuufde edisie now alvast opgeven, de daotum zal nao de zommervekaansie bekend maekt wodden.


Jonker wodde Ridder!

In een volle dörpskarke van Berkoop wodde vri’jdagmiddag 1 juli ofscheid neumen van Schrieversronte-mitwarker en eerdere direkteur Pieter Jonker, van vroeger van De Haule. Disse middag was een soortement van twiebak, want niet allienig wodde stillestaon bi’j een lange loopbaene mit hiel veul aktiviteiten en produkties, mar in de twiede helte van et pergramme wodde Jonker zien boek “De prentkunst van Peter Lazarov” prissenteerd. Op dit prachtig uutvoerde boek was al deur mennigiene intekend. Et boek is uutgeven deur de Stichting Nobiles in Oosterwoolde. Et eerste exemplaor was veur de heer drs. Huigen Leeflang, konservater van et Rieksprentekammenet van et Rieksmuseum in Amsterdam. Die kreeg et anlangd deur keunstener Peter Lazarov zels. Leeflang gong daornao in op et wark van Lazarov.
De leiding van de middag was in hanen van Schrieversronte-veurzitter de heer Ype Dijkstra. In zien toespraoke prees die Jonker veur zien wark en nuumde een hiele riegel aktiviteiten en aandere risseltaoten.
Onder de sprekers die nao Dijkstra kwammen was ok borgemeister van Oost-Stellingwarf de heer Harrie Oosterman. Die hadde een grote verrassing veur de jubilaris, want die kon hi’j benumen tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Dat was beslist niet uutslutend veur Jonker zien inzet veur de Schrieversronte en aandere kulturele instellings, mar ok veur zien aandere maotschoppelike inspannings, zoas as lid van de Perveensiaole Staoten van Frieslaand. Nao de bi’jienkomst was d’r gelegenhied om ofscheid te nemen en wodde d’r nog deur een hiele grote groep gaasten gezellig deurpraot op et plein aachter et Schrieversronte-gebouw. Want… daor hadde de Schrieversronte een sfeervolle receptie orgeniseerd, mit party-tenten en al.


Eerste boek Rob Zethoven: Een beul van een dokter. Toegelieke et 150e boek van de Stellingwarver Schrieversronte

Mit een peer weken verschient bi’j de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop de 150e boekuutgifte. Et gaot om een boek mit unieke verhaelen van Rob Zethoven. Die was van 1978 tot 1988 geliefd huusdokter van Berkoop e.o. In 'Een beul van een dokter' wodt verteld hoe et Rob vergaot as hi’j as jonge dokter vanuut de Zaanstreek naor Stellingwarf komt om daor zien ambt te beginnen. Rob Zethoven wet op een veural integere wieze, mar ok mit een groot gevuul veur humor, te vertellen over de periode dat hi’j huusdokter was in Berkoop. Et boek schetst niet alliend et verhael van de dokter zels, mar ok op treffende wieze de meniere van leven in een klein dörp in et zuudoosten van Frieslaand.
Eerder verschenen al verhaelen van de vroegere Berkoper dörpsdokter in et Stellingwarfs tiedschrift De Ovend. Die verhaelen wodden vertaeld deur Ovend-redakteur Jannes Westerhof uut Darp, en dat gelt now ok veur de vertaeling van de verhaelen in et ni'je boek.
In et boek bin foto’s opneumen van Marije Kuiper uut Vinkege, zi'j zorgde ok veur een prachtig omslag. Blift vanzels over de vraoge: Een beul van een dokter... hoezo? Om et antwoord an de weet te kommen, tsja, daorveur moej’ toch echt et boek lezen gaon!


Zunnewende festival o.e. mit Johan Veenstra: 18 juni, Hellendoorn

Op 18 juni zal veur de vuufde keer et streektael- en streekkultuurfestival Zunnewende holen wodden. Et festival wodt holen bi’j et prachtige reviertien De Regge op et sfeervolle terrein van et laandgoed Schuilenburg in Hellendoorn. An et festival doen artiesten mit uut et hiele Nedersaksische gebied, waoronder ok Johan Veenstra. Ere artiesten bin de Fries-Twentse zanger, schriever en dichter Gerrit Breteler, et Nedersaksisch Vocaal Ensemble, Ria Westerhuis en Delia Bremer mit erotische poëzie in et Drents, de Straotklinkers, een bluegrass band uut Grunningen die intied in et hiele laand bekend is en een fermaosie uut Hellendoorn zels. Om et pergramme henne bin alderhaande raandaktiviteiten. Et festival begint aovens om 20.00 ure en duurt tot omdebi’j half iene naachts. De intree is mar € 5,00. D'r is alderdeegst een konsumptie bi'j inbegrepen en et parkeren is ommenocht.


Et is feest! Burgemeester Oosterman lest veur uut Tomke

Op donderdagmorgen 9 juni zal burgemeester Harry Oosterman van de gemiente Oost-Stellingwarf veurlezen uut et ni’jste Tomkeboekien. Dat veurlezen zal wezen in ’Nijntje’, dat is et ukkespeulplak van Oosterwoolde. De titel van et ni’jste boekien, dat onderhaand veur de zesde keer in et Stellingwarfs verschient, is Et is feest! In et ni’je boek vieren Tomke en zien maoties alderhaande verschillende soorten fesies, zoas Romkedag en Naor et cirkus.
In de veurleesweke in juni gaot een grote groep van vri’jwilligers naor zowat alle ukkespeulplakken in de Stellingwarven om daor uut Tomke veur te lezen. Veur de alderkleinsten wodt liekewel ok veul uut et boek Muske Tiemen van Stien van Anne veurlezen, omreden de verhaelties van Tomke veur die groep wel es wat te muuilik blieken te wezen. De koördinaosie van de Tomkeveurleesaktie is in hanen van de Schrieversrontevri’jwilligers Akkie Zeilstra van Raevenwoold en Annie Dedden uut Blesdieke.
Tomke verschient in et eerste plak in et Fries en wodt uutgeven deur de Afûk. Veur de Stellingwarver vertaeling zorgt al sund jaor en dag Sjoukje Oosterloo uut Drachten. Stellingwarver Tomke wodt uutgeven deur de Stellingwarver Schrieversronte en uutdield an alle ukken in de beide gemienten. De Stellingwarver veurleesaktie wodt uutvoerd i.s.m. It Selskip foar Fryske Tael en Schriftekenisse dat de Friese veurleesweke orgeniseert.


De Vertelbus komt d’r an!

Veur et eerst komt de Friese Vertelbus naor een tal basisschoelen in de Stellingwarven toe. In de bus zullen deur vuuf vri’jwilligers van de Stellingwarver Schrieversronte kienderverhaelen in et Stellingwarfs verteld en veurlezen wodden. De Vertelbus is een kleurige en fleurige bus, die vanbinnen ommebouwd is tot een smoek theatertien daor kiender genieten kunnen van verhaelen die deur schrievers of ere verhaelevertellers brocht wodden. D’r is plak veur zoe’n 15 kiender toegelieke in de bus veur een pergramme van ongeveer een half ure.
Disse aldereerste keer komt de bus naor vier Stellingwarver basisschoelen toe: op maendagmorgen 23 meie is de bus in Else en middags in Noordwoolde. Op deensdag 24 meie gaot de bus naor Berkoop en middags naor Ni’jhooltpae.
In Else zal wethoolder Sierd de Boer van de gemiente Oost-Stellingwarf et startsein veur de vertelaktie geven, deur een peer verhaelties in et Stellingwarfs veur te lezen. Et veurlezen wodt daor dan overneumen deur schriefster Herma Egberts en Schrieversrontemitwarkster Albertha Zwaagstra.
As dit projekt disse eerste keer goed verlopt en bevaalt is et et doel dat de bus volgend jaor naor meer Stellingwarver schoelen gaot. D’r zal verteld en veurlezen wodden uut de verschillende kienderboeken die de Stellingwarver Schrieversronte an now toe uutgeven het.
De Stellingwarver vertel- en veurleesaktie is in saemenwarking mit Tresoar in Liwwadden orgeniseerd.

Ankondiging lezing perf. dr. Hans Mol over de Middelieuwse geschiedenis van Stellingwarf en omgeving

Op deensdagaovend 24 meie komt perf. dr. Hans Mol een lezing holen mit as titel 'De fasering en datering van de vroegste veenontginningen in de Kop van Overijssel, Stellingwerf en aangrenzende Friese gebieden'. Die lezing wodt holen in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop. Eerder al hul Hans Mol een mooie lezing op et symposium Stellingwarf 700. Hi'j is in Stellingwarf een spreker daor een protte wardering veur is, want hi'j is specialist in de Middelieuwse geschiedenis van Frieslaand en ok van Stellingwarf in omgeving. De aovend begint om half achte, de intree is vuuf euro.


Biezundere viering: Jaordagsfeest van Johan Veenstra

Vandaege 3 april 2011 was MFC De Ni’je Stienze in Ni’jhooltpae et plak daor femilie, kammeraoden en kammeraodskes van de belangriekste Stellingwarver schriever van dit mement bi’j mekeer kwammen. Anleiding was die zien vuvenzestigste jaordag. Die hadde nog niet zo lange leden west. Een zael vol geneudigden maekte de viering mit. Die wodde extra opfleurd mit o.e. een speulse toespraoke deur Harmen Houtman, een veurdracht deur de Friese schriever Douwe Kootstra mit veur de gelegenhied een mooi Japans sprokien en mit een biezunder levenslied dat brocht wodde deur de Berkoper keunstener Peter Hiemstra. In de middag weren d’r twie prachtige optredens van zanger Bennie Huisman mit Stadsfriese, Friese en Nederlaanse lieties, en hi’j zong alderdeegst iene in et Grunnings. De gaasten gongen tussendeur ok nog even de dörpskarke bekieken, die op schitterende wieze restereerd is. De man daor et vandaege allemaole omme gong is zels betrokken bi’j ien en aander, en kon zien gaasten zodoende mooi even tekst en uutleg geven.

Fenomeen Veenstra
Veur wie et nog niet wus: de Stellingwarver Johan Veenstra is een groot fenomeen in de wereld van de Nedersaksische schrieveri’je en in de schrieveri’je in Frieslaand in et biezunder. Hi’j het intied 23 Stellingwarver boeken op zien naeme staon: romans, verhaelebundels en dichtbundels. Al in de verhaelebundel 'Fluitekruud' (1977) wodde in him behalven de geboren verteller ok de literaire schriever ontdekt. Zien titels verkochten de hieltied ommeraek. Bestsellers van de laeste jaoren bin ‘Brogge van glas’, ‘Et geheim van de wiend’, ‘Sletel parredies’, ‘Longerlaand’ (tegere mit Peter Hiemstra) en meer. In ‘Verrassend Stellingwarfs’ vertaelde Veenstra eerder verhaelen van o.e. Maarten ’t Hart, Adriaan van Dis en Cees Nooteboom. Iene van zien mooiste gedichten, ‘Speulman’, wodde veurige naozommer opneumen in ‘Verrassend Nedersaksisch’, een bloemlezing van Nedersaksische poëzie van nao de oorlog. Een ni’j boek van Johan Veenstra is op komst. Meer over zien schrieveri’je is o.e. te vienen in ‘Handboek Nedersaksische Taal- en Letterkunde’.


SND-dag 27-3: mooie dag, mooie publikaosie

De twiejaorlikse dag van de ‘Stichting Nederlandse Dialecten’ op 27 meert was, krek as veurige keren, een aorig sukses. D’r was een gevarieerd pergramme mit alderhaande warkwinkels en prissentaosies, disse keer veural uut de wereld van Zuud-Hollaand. De morgens weren d’r grote lezings. Die bin ok in et ni’je boek van de stichting te vienen. D’r was de middags ok een boekemark. Ok de Stellingwarver Schrieversronte was d’r netuurlik mit een boeketaofel. Thema van de dag was disse keer: ‘Sprekend van aard. Bijnamen en karaktereigenschappen in streektalen’. Dat is ok de titel van et boek, dat onder redaktie ston van Veronique de Tier, Ton van de Wijngaard en Ronny Keulen. De publikaosie is disse keer wat gevarieerder, speulser en kleuriger as veurige keren. Behalven de lezings van et morgenpergramma vien ie ok kotte artikels uut de verschillende regio’s. Uut oons gebied is opneumen ‘In taal weerspiegeld? Iets over de Stellingwervers en hun eigenschappen’, deur Henk Bloemhoff. Ok uut oonze buurgebieden bin d’r bi’jdregen in et boek te vienen, van Abel Darwinkel (Drenthe) mit ‘Van vrouwlu, vrommes en wief…’, Jan Germs (Drenthe) mit ‘De mooiste scheldwoorden uit Drenthe’ en Jannie Bakker en Philomène Bloemhoff (West-Overiessel) mit ‘Allemaol kienders van Jannao!’. Harry Nijhuis vertelt over ‘Van Twentse zoaltkloetens, gruppendrieters en heuimiegers’ en Siemon Reker (Grunningen) schreef ‘Van Ipscheuten: kregel, driest, deugniet’. Et boek gelt 20 euro en is te bestellen op et SND-adres Gen. Gavinstraat 344, 6562 MR Groesbeek.


Twie ni’je kienderboeken in et Stellingwarfs! De belevenissen van Muske en Fret en De wraoke van Pieter Stoefzaand prissenteerd

Op maendagmiddag 21 meert bin in ’t Vlechtwark in Noordwoolde de eerste exemplaoren van twie ni’je kienderboeken in et Stellingwarfs prissenteerd an wethoolder Jelmer van der Zee van de gemiente West-Stellingwarf. Et gaot om de boeken De belevenissen van Muske en Fret (veur kiender van 4 tot 7 jaor) van Herma Egberts van Berkoop en De wraoke van Pieter Stoefzaand / De wraak van Pieter Stuyvesant (veur kiender van 10 tot 13 jaor) van Frank Spijkers uut Buil. Omreden beide schrievers et Stellingwarfs nog niet goed beheersen bin de teksten van de boeken vertaeld deur Sjoukje Oosterloo uut Drachten.
In De belevenissen van Muske en Fret staon een tiental vassies daor die belevenissen in de zien en te lezen binnen. De prenties bin dichte bi’j de beleveniswereld van et kiend holen. Behalven schriefster is Herma Egberts ok vormgeefster en ze het op een slim ansprekende wieze zorgd veur prachtige eigentiedse prenten mit bi’jheurende teksten.
Bi’j De wraoke van Pieter Stoefzaand / De wraak van Pieter Stuyvesant gaot et om een stripboek, daor op een ludieke wieze in verteld wodt over de reize van Pieter Stoefzaand naor et laeter New York. Et biezundere van dit boek is dat et, krek as zien eerdere boek Weeromme naor Stellingwarf / Terug naar Stellingwerf, et verhael in et Stellingwarfs en in et Nederlaans verteld wodt. Op de rechtbladzieden is et verhael de hieltied in et Stellingwarfs te lezen, op de linkerbladzieden in et Nederlaans. Mit naeme veur et van Stellingwarfs binnen Hiemkunde is disse meniere uterst geschikt.
Bi’j de prissentaosie bin ok kiender van de Vensterschoele van Noordwoolde nuugd. Veur heur zal uut beide boeken wat naor veuren brocht wodden. Zo zal o.e. Carolien Hunneman wat lieties over Muske en Fret naor veuren brengen en zal Frank Spijkers as histotolk een kot optreden as Pieter Stoefzaand verzorgen. Ok dit keer zorgt de uutgever – de Stellingwarver Schrieversronte – dat de boeken weer an alle schoelen in beide Stellingwarven uutpat wodden kunnen. De boeken bin vanzels nao 21 meert ok in de Stellingwarver boekwinkels te koop.


Ni’jste Ovend mit o.e. eerste oflevering in biezundere brieveserie

De ni’jste Ovend is weer prachtig van inhoold en uutvoering. De redaktie publiceert dit jaor een riegel van zes brieven van schrievers an heurzels doe ze nog jong weren. Begonnen wodt mit de brief van Johan Veenstra an et joongien van negen dat hi’j ooit was. Veerder is d’r ommedaenken veur de ni’je kantoormeubels en zo wat henne die op initiatief van raodslid van West-Stellingwarf Ton Mulder schonken binnen deur ING-baank, Gerard Floor vertelt over wat hi’j now een mooi boek vint, en Jannes Westerhof stelt Jan Visser veur in de rebiek ‘Dit plak dot me wat’. Biezunder is et ommedaenken veur een drietal meensken die wegraekt binnen: Minke Dijkstra, vri’jwilligster veur de veldnaemeverzaemeling van Oosterwoolde, Schrieversronte-kammeraod Geale de Vries die indertied o.e. een groter plak veur et Stellingwarfs op ’e schoelen rikkemedeerde, en veur kenner van en schriever in et Urkers Tromp de Vries, toegelieke Schrieversronte-kammeraod van verens.
Arg de muuite weerd bin ok et gedicht en et verhael van Roely Bakker, en zo is d’r meer om ni’jsgierig naor te wezen.
Ok bin d’r twie ankondigings van ni’je boeken: ‘De wraoke van Pieter Stoefzaand/De wraak van Pieter Stuyvesant’, dat is et twiede stripboek van Frank Spijkers uut Buil (vertaeling van Sjoukje Oosterloo) en et vassiesboekien ‘Muske en Fret’ deur Herma Egberts, mit alderhaande leerelementen, ok in de vertaeling van Sjoukje Oosterloo. ‘De Ovend’ van april zal meer ommedaenken an disse publikaosies geven.


Streektaelfestival Reur in Emmen was weer een voltreffer

Op 5 meert was et weer raek: et streektaelfestival Reur in Emmen trok weer een protte belangstelling. D'r kwam veul pebliek of op de optredens van dichters, schrievers en lietieszangers. Een biezunder onderdiel was de uutrieking van de Dagblad van het Noorden-streektaelpries. Uut de vuuf nomineerden veur proza en poëzie wun dichter Martin Koster mit zien bundel "Hotel an 't Spoor". Bi'j de nomineerden heurde ok de bundel 'Verrassend Nedersaksisch', de bloemlezing van gedichten uut alle Nedersaksische streken, dus ok in et Stellingwarfs. In de kattegerie dvd/cd gong Wiede Leegte mit 'Daipte' van de Stichting Laandschop Oldambt mit de pries strieken. De jury beston uut verschillende kenners van de streektaelkultuur. Ze hadden d'r wel broekzetten an had, zo koj' uut de woorden van veurzitter Harm Evert Waalkens wel opmaeken. De Stellingwarver Schrieversronte was vertegenwoordigd mit een forse boekekraom, bemeenskt deur Fettje Alten, Koosje Hornstra en Johan Veenstra. De Berkoper lietieszanger Karst Berkenbosch was iene van de optredende Nedersaksische artiesten.


Stellingwarver Spreukekelinder veur kiender

Veur et vak ’Stellingwarfs binnen hiemkunde’ wodde de oflopen tied bi’j de Stellingwarver Schrieversronte een Stellingwarver Spreukekelinder veur kiender klaormaekt. Op een eerdere hiemkundemiddag veur et onderwiezend passeniel wodde angeven dat schoelen graeg gebruuk van zoe’n kelinder maeken willen zollen. In overleg mit Stichting Comperio wodde ofpraot om een speciaole spreukekelinder veur et basisonderwies te ontwikkelen. De kelinder is now onderdehaand klaor en mitien nao de kastvekaansie kun alle Stellingwarver basisschoelen d’r gebruuk van maeken. D’r is veur zorgd dat d’r veur alle groepen wat in de kelinder te vienen is. Et gaot om (veurlees)verhaelties, riempies en gedichies, biezundere info vanuut et hiele Stellingwarver gebied, striptekenings en biezunderheden over et Stellingwarfs. D’r is liekewel ok zorgd veur een ‘vrolijke noot’: deur de kelinder henne bin tal van aorige moppies te lezen, zoas die eerder in et schoelekraantien Uut de buse stonnen. Die bin doe mit veul plezier deur de leerlingen lezen. De kelinder komt alliend bi’j de Schrieversronte hiel beparkt in de verkoop, een exemplaor kost euro 12,50. De Stellingwarver Spreukekelinder veur kiender wodde financieel meugelik maekt deur Kring van Berkoop.




Hoeviger stichter van de Nederlaanse kelonie Platte in Zuud-Dakota en wat hi'j uut de wege zette: onderwarp van lezing Otto de Vent op 19 april

Op deensdag 19 april verzorgde Otto de Vent van De Fochtel een lezing over 'De stichting van de Nederlandse Kolonie Platte in Zuid-Dakota door Albert Kuipers van De Hoeve'. Et gaot om een wel hiel biezundere lezing. Mar hiel zelden ja kreeg et grote pebliek en kriegen sneupers in Oost- en West-Stellingwarf de kaans om te heuren over uutvoerig onderzuuk naor laandverhuzings uut Stellingwarf weg naor grote emigraosielanen as Amerike. En in et geval van Albert Kuipers gaot et wel om een hiel biezundere feguur. De Vent zien lezing, die op 19 april hullen is, zol de veurbi’je haast al west heben, mar wodde doe uutsteld. D'r leek doe al grote belangstelling te wezen, en dat is hiel terecht. De lezing begon om 20.00 ure, was mit powerpointprissentaosie en wodde holen in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte, Berkoop.


Veul belangstelling veur ‘Verrassend Nedersaksisch’

‘Verrassend Nedersaksisch’ is de naeme van de bloemlezing uut Nedersaksische poëzie van nao de oorlog. Dit ni’je boek wodde op vri’jdag 12 november prissenteerd. Kultuurdippeteerde Dick Buursink kreeg doe et eerste exemplaor uut hanen van SONT-veurzitter Arend ten Oever. SONT is de bekende Nedersaksische koepel van streektaelorgenisaosies. Ten Oever wees d’r op dat de perveensie Overiessel, zeker ok in de persoon van dippeteerde Buursink, zorgt veurr een goed klimaot en beleid veur de streektael. De perveensie warkt ok an veerdere erkenning van et Nedersaksisch, mit de aandere regio’s, zoas oonze gemienten. Dippeteerde Buursink prees SONT veur et initiatief. Et ni’je boek lat kwaliteit, gruui en verscheidenhied van de Nedersaksische poëzie in alle zeuven regio’s zien, dus Grunningen, Drenthe, Twente, de Aachterhoeke, Stellingwarf, Veluwe en Sallaand (et laeste gebied tegere mit et Laand van Vollenhove). Van elke regio bin d’r in et boek tien gedichten opneumen. Dat bin gedichten die deur acht kenners as et best of meerst verrassend uutzocht binnen. ‘Verrassend Nedersaksisch’ is verschenen bi’j Uitgeverij kleine Uil in Grunningen. Et pepieren boek gelt 15.00 euro, et e-boek 12,50 euro. D’r is beheurlik vraoge naor et boek, zo dot de uutgever blieken. Die het et dan ok een poze as eerste op zien eigen top-tiene staon.


Vuufhonderdste uutzending Singeliers

Op 31 december hullen op de lekaole zenders Odrie en Centraol een biezundere uutzending: veur de 500e keer was et streektaelmeziekpergramme Singeliers te heuren. De veurzitter van Odrie was in de uutzending om alle prissentaoters en aandere mitwarkers te fielseteren en te bedaanken. Veur prissentaoter Geert van der Meulen was et veurlopig even de laeste keer, vanwegens aandere aktiviteiten. Toch zal hi'j now en dan nog as vervanger optreden. En d'r ston al weer een ni'je vri'jwilliger te trappelen om mit te doen.

Ni’j winterboek: De waarmte fan desimber

Kotleden verscheen bi’j de Afûk in Liwwadden een prachtig boek mit winterse verhaelen, gedichten, recepten en prachtig wark van beeldende keunsteners. In et boek is wark te lezen van 23 Friese schrievers en dichters, mar ok van twie Stellingwarvers. Zo is van Jouk opneumen et verhael Mar de meester zee niks! Die bleef neutraol, dat ok in die zien bundel Decemberverhaelen van Jouk te vienen is. Ok van Johan Veenstra is een verhael in et boek te vienen, et gaot om De lift uut Een meenske is gien eerpel.
Et boek het een had kaft en is opfleurd mit prachtige keunst van 17 Friese keunsteners en twie Stellingwarvers. Bi’j Sierd Geertsma gaot et om een ex libris Kerststemming (een hooltsnede), wiels van Dirk Kerst Koopmans zien prachtige akwarel Dri’j in de sni’j ofdrokt is. Et kaft is veurzien van een ofbelinge van een prachtig winters eulievarfschilderi’je van Abe Gerlsma. Et boek telt 152 bladzieden en kost 24,90 euro. Et is o.e. te koop in de Stellingwarver boekhaandels.

Twiede pries veur Harmen Houtman

Uut zoe’n honderd inzendings veur de Lyrische Courant van de Liwwadder kraante van 15 oktober wodde de Stellingwarver schriever Harmen Houtman twiede mit zien gedicht Poddehaor. Et thema veur dit keer was Nieuw/Nij. Uut de inzendings bleek dat mit zoe’n thema hiel vule te doen is. Bi’j de Stellingwarver Schrieversronte verschenen an now toe drie dichtbundels van Harmen Houtman.

Poddehaor

Eins herkende ik je niet,
leup jow veurbi’j
om me drekt twiefelend
en schruten omme te dri’jen

De stap bekend
de blieke blik vol zelsvertrouwen
een kuchien dat om andacht vragt.

...doe zag ik et...
op je haost kaele ronde schedel
maekten ni’je poddehaorties
plak veur vertrouwde krullen.

’k Gaf je een haand
en wol zeggen da’k je mist had,
mar veur mien lippen beweugen
wees ie naor je ’ni’je hoop’
en zeden: ’Vuul es, hoe zaachte...’


Harmen Houtman

Ni’je kursus Stellingwarfs en ni’je ‘opfriskursus’

KURSUS STELLINGWARFS VEUR BEGINNERS
Dit naojaor begint d’r in et gebouw van de Schrieversronte weer een kursus Stellingwarfs veur beginners. Die bestaot uut tien lesaovens van elk twie uren, en een ofslutend examen. D’r is in et veurjaor van 2011 ok nog een prachtige exkursie argens in een Stellingwarfs netuurgebied. De daotums veur de kursus Stellingwarfs veur beginners bin: maendagaovend 8, 15, 22 en 29 november, 6 en 13 december, 3, 10, 17 en 24 jannewaori 2011.
In disse beginnerskursus is d’r veul ommedaenken veur et schrieven in et Stellingwarfs. D’r wodt gebruuk maekt van de Nederlaanstaelige boekwarki Hoe schrijf je ’t Stellingwerfs van dr. Henk Bloemhoff. D’r is daornaost ok veul ommedaenken veur et wark van Stellingwarver schrievers, zoas de bekende Johan Veenstra, mar ok van dat van ooldere schrievers, zoas H.J. Bergveld, iene van de eerste schrievers in et Stellingwarfs. Veerder kom ie ok in de kunde mit de geschiedenis van Stellingwarf en is d'r andacht veur de biezundere ligging van de streek.
De kursusleiding bestaot uut Roely Bakker, Grietje Bosma, Henk Bloemhoff, Pieter Jonker en Geert Lantinga. De kosten bin 65,00 euro, koffie of thee mit wat d’r bi’j inbegrepen.
Meensken die interesse hebben veur de kursus kun et beste even bellen mit et kantoor van de Schrieversronte: 0516-451108, of mailen naor: info@stellingwarfs.nl.

OPFRISKURSUS
Van oold-kursisten van de kursus Stellingwarfs veur beginners kwam ok et oflopen seizoen weer et verzuuk veur een vervolg op die kursus. Et plan is now om van 't haast veur die meensken een soort van ’opfriskursus’ te holen, die bestaon zal uut drie lesaovens van de hieltied twie uren. De kursusaovens bin op donderdag 14 en 21 oktober, en op donderdag 11 november. De opfriskursus wodt geven deur dr. Henk Bloemhoff. Je opgeven kan tillefonisch naor et kantoor van de Schrieversronte: 0516-451108 of deur te mailen naor et mailadres info@stellingwarfs.nl.


Tomke weer uut aende in hiel Stellingwarf!

Maendagmorgen 31 meie het wethoolder Jelmer van der Zee van de gemiente West-Stellingwarf de Tomke-veurleesweke uut aende gaon laoten. Van der Zee, die o.e. onderwies in zien pottefulie het, het mit vule nocht de ukken van ukkespeulplak ’t Dreumesje van Steggerde veurlezen. Wel dee blieken dat de wethoolder van huus uut meer mit et Fries as mit de Nedersaksische taelen te maeken had het. Veurdat hi’j naor West-Stellingwarf kwam woonde Van der Zee in Twente, mar die tied het van him gien Tukker maekt. Et veurlezen in et Stellingwarfs gong him liekewel slim goed of. Op een ongedwongen meniere wus hi’j de andacht van de ukken prima vaaste te holen. De beide leidsters Richtje en Hendrika geneuten daor ok zichber van.
Et Tomke-veurleesprejekt is in Stellingwarf dit jaor al weer veur de dadde keer van stal gaon. In hiel veul ukkespeulplakken wodt d’r deur zoe’n 25 vri’jwilligers van de Stellingwarver Schrieversronte veurlezen uut Tomke. Dit jaor het et boekien as titel ‘Tomke en Romke in et verkeer’. Ok dit alderni’jste boekien wodde weer deur de Schrieversronte ommenocht onder alle ukkespeulplakken verdield.
Et Tomke-veurleesprojekt is van oorsprong Fries. Volgend jaor wodt et boekien veur de vuuftiende keer uutgeven. Vuuf jaor leden verscheen Tomke veur et eerst in et Stellingwarfs, dat wodde die eerste keer financieel meugelik maekt deur et foons Kring van Bercoop. Daornao zorgde de Schrieversronte zels veur de financiering.
Et projekt bliekt een schot in de roze. Jaorliks besluten de hieltied meer ukkespeulplakken om mit te doen, et enthousiasme bi’j de leidsters is over et algemien arg groot.
Tomke wodde weer vanuut et Fries naor et Stellingwarfs vertaeld deur Sjoukje Oosterloo. Et Tomke-veurleesperjekt wodt orgeniseerd deur Schrieversronte-vri’jwilligers Annie Dedden van Blesdieke veur West-Stellingwarf en Akkie Zeilstra van Raevenswoold veur Oost-Stellingwarf.


Vinkege is groots op inwoner Marije Kuiper
Eerste exemplaor uniek fotoboek voor borgemeister Van Klaveren


Donderdagaovend 9 september kreeg borgemeister Gerard van Klaveren van de gemiente West-Stellingwarf et eerste exemplaor van et fotoboek ’Vinkega’ uut hanen van de jonge fotografe Marije Kuiper (28). Dat boek was et slotrisseltaot van heur ofstudeerprojekt an de Akedemie veur Popkultuur in Liwwadden, ofdieling Vormgeving.
‘'Vinkega' is een verhaelend fotoboek. Et is et wark van een lieke kundige as keunstzinnige vakvrouw,’ zo maekte Ype Dijkstra, veurzitter van de Stellingwarver Schrieversronte - de uutgever van et boek - in zien woord van welkom dudelik. ‘Marije praotte mit de meensken, ze fotografeerde heur mit waor ze daegeliks mit doende weren. De prachtige foto’s en de kotte onderschriften maeken dudelik daj’ mit een foto vule meer zeggen kunnen as mit lappen tekst! Et boek is een uniek, authentiek en puur petret van de inwoners van Vinkege wodden.’
Nao de toespraoke van Dijkstra vertelde Marije Kuiper over heur biezundere projekt en overhaandigde vervolgens et eerste exemplaor an borgemeester Van Klaveren. Ok die was onder de indrok van de kwaliteit van et ni’je boek, zo dee blieken. Deurdat hij van teveuren al even disse ni’jste uutgifte van de Stellingwarver Schrieversronte bekieken kund hadde, nuumde Van Klaveren een tal foto’s die him opvalen weren en die him vot-op-slag slim anspreuken hadden. Hi’j was dudelik slim inneumen mit disse biezundere perduktie van de jonge fotografe.
Et twiede exemplaor was veur Edwin Jans, veurzitter van Plaetselik Belang van Vinkege. Daormit bedaankte Marije Kuiper nog es alle bewoners van et kleine plakkien Vinkege, die haost allegeer an et boek mitwarkt hebben. Veur de prissentaosie weren alle inwoners van Vinkege nuugd, dat mit meer as honderd personen was de zael van ’t Vlechtwark aorig vuld. Uut de reakties van de inwoners bleek, mit naeme onder de ‘signeersessie’, hoe goed dit fotoprojekt in Vinkege ontvongen is. De inwoners bin ommeraek wies mit et boek en ze bin groots heur inwoner Marije Kuiper.


Boek over Stellingwarf om 1309 henne: eerste exemplaor veur borgemeister Van Klaveren

Een prachtige inkiek in Stellingwarf en zien omgeving eerste kwat 14e ieuw, dat levert et ni’je boek mit de drie lezings van et Historisch Symposium in 2009. Dat was et jaor van de vierderi’je van ‘Stellingwarf’ 700, mit et hiele jaor deur een protte aktiviteiten. In heur anbieding van et eerste exemplaor an borgemeister Gerard van Klaveren van West-Stellingwarf ston vice-veurzitter Attie Nijboer van de Stellingwarver Schrieversronte deensdagaovend 24 augustus naodrokkelik stille bi’j doel en aktiteiten van de viering ‘Stellingwarf’ 700. Dat jaor was mit angrepen, zo vertelde ze, om de Stellingwarver geschiedenis, identiteit en tael es even flink in et locht te zetten veur de hiele bevolking. En dat warkte goed, want d’r het ommeraek veul extra belangstelling west en die klinkt nog altied goed deur. Alle reden om deur te gaon. Dat vun ok de heer Van Klaveren in zien reaktie. Hi’j hadde zien belangstelling al blieken laoten op et symposium, en hi’j bleek ok now slim ni’jsgierig naor de infermaosie in et boek. Hi’j wol de bundel butendat ok graeg lezen mit et oge op eventueel te veer gaonde plannen veur gemientelike herindielings. Een veul te grote schaol daor sommigen an daenken, zicht hi’j niet zitten. Et belang van et uutbrengen van oolde geschriften zoas et laandrecht en de Middelieuwse oorkonden gaf him reden om de Schrieversronte de suggestie te doen om nog es te overwegen om die teksten in een fors fermaot, mit goeie vertaelings en al, op een wat luxe meniere uut te geven. Dat zol kunnen naor bestaonde veurbeelden, zoas de uutgifte van oolde Friese wetsteksten deur dr. Oebele Vries van de Rieksuniversiteit Grunningen.
De woorden ‘Soe sullen die Stellinge...’ in de boektitel kommen uut een zin die veurkomt in et Stellingwarver laandrecht. Hoewel dr. Oebele Vries eerst gien lezing holen zol op et symposium, gebeurde dat toch. Want deur een wonder hadde hi’j veurjaor 2009 in et Gelders Archief in Arnhem een ofschrift vunnen van et 14e ieuwse Stellingwarver laandrecht. Dat was meraokels, want gieniene hadde veurtied bedocht dat zoks d’r west hebben zol. Dat vertelde hi’j ok nog es in et twiede diel van disse feestelike prissentaosie. De Schrieversronte hadde him vraogd om nog es uutvoerig over de tekst van et laandrecht te vertellen, en an dat verzuuk voldee hi’j nao de pauze op een butengewoon interessaante en deskundige meniere, veur een geheur van roem vuuftig belangstellende bezukers.
De ni’je bundel bestaot uut Vries zien uutleg bi’j et laandrecht, perf. Hans Mol zien uutvoerige lezing mit interessaante biezunderheden over Stellingwarf en Schoterwarf as vri’je laansgemienten en de stried mit de bisschop van Utrecht en veerder Mr. Caspar van Heel zien beschrieving van de plaetselike verholings tussen Stellingwarf, et Laand van Vollenhove en Stienwiek begin 14e ieuw. De tekst van et laandrecht is ok opneumen, en ok een liest van oorkonden mit kotte beschrievings deur auteur Van Heel. Et boek is 72 bladzieden dikke, gelt 17,50 euro en is een uutgifte van de Stichting Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop.


Ni’je webstee Stellingwarver Schrieversronte: www.stellingplus.nl

Van begin augustus of het de stichting Stellingwarver Schrieversronte d’r een ni’je webstee bi’j: www.stellingplus.nl. Die webstee in et Stellingwarfs is veural richt op et schrieven in oonze Nedersaksische streektael. Et doel is om d’r veural een levendige webstee van te maeken, mit o.e. veul publikaosiemeugelikheden. Zo zullen d’r in de rebriek ‘schriefklub’ de hieltied ni’je verhaelen opneumen wodden, wiels in de rebriek ‘leesklub’ mit naeme verhaelen plaetst wodden uut et archief van de Schrieversronte. Twie vri’jwilligers van de stichting zullen zorgen dat de rebrieken vas blieven.
Veul ommedaenken zal d’r ok wezen veur et schrieven leren van et Stellingwarfs. Dat zal wezen in de vorm van ondersteuning en anvulling van de al jaoren bestaonde kursus Stellingwarfs veur beginners. Mar d’r wodt ok al een posien warkt an een ni’je internetkursus
(veur verschillende leeftiedsgroepen) die binnen niet al te lange tied anbeuden wodden zal onder de rebriek ‘e-learning’.
Behalven ommedaenken veur et schrieven van en in et Stellingwarfs zal op www.stellingplus.nl ok veul meziek te zien en te heuren wezen, mit naeme veur et jongvolk. Daorveur is d’r o.e. een goeie saemenwarking mit et jongerencentrum M!X in Wolvege. Daormit orgeniseert de Schrieversronte ok van ’t jaor weer et suksesvollee ‘Stellingwarfpop’.


September-anbod

Wie in september de twie ni’je boeken van Jan Veldhuizen kocht, betaelt daor 20,00 euro veur i.p.v. 23,00 euro. Wie in de tied van de sutelaktie veur 25,00 euro of meer an boeken anschaft die deur de Schrieversronte uutgeven binnen (inklusief de spreukekelinder), krigt een jaor laank et mooie Stellingwarver tiedschrift De Ovend ommenocht toestuurd. Et tiedschrift verschient zes keer in et jaor.


Sutelaktie Stellingwarver Schrieversronte begint op 30 augustus. Mar liefst 60 vri’jwilligers op pad mit hiel vule mooie boeken en aandere negosie

Op maendagaovend 30 augustus begint de jaorlikse sutelaktie van de Stellingwarver Schrieversronte, mit tal van ni’je uutgiften in de krojen. De jaorlikse verkoopaktie van mit naeme Stellingwarver boeken komt op maendag 30 augustus, woensdag 1 september en maendag 6 september in Stellingwarf-Westaende. Dat zal o.m. et geval wezen in De Hoeve, De Oosterstreek, Noordwoolde, Zaandhuzen en Wolvege. Op woensdag 8 september, maendag 13 september en woensdag 15 september is Oost-Stellingwarf an de beurt. D’r wodt dan suteld o.e. in een diel van Appelsche, Else, De Fochtel, De Haule, Langedieke en Ni’jberkoop, mar ok in Buil in West-Stellingwarf.
De sutelaktie is de hieltied tussen middags vuuf ure en aovens acht ure. De sutelaktiekemmissie, bestaonde uut de Schrieversronte-vri’jwilligers Hammie en Jitze Hofstra, Joop Oosterhof, Koop Oosterloo en Jan Punter, is van plan om van de aktie weer een flink sukses te maeken. De kemmissie wodde opni’j bi’jstaon deur et ‘belteam’ Fettje Alten en Johan Veenstra. Zi’j zorgden d’r tegere veur dat de groep die dit jaor op pad gaot mit de krojen uut roem 60 enthousiaste Schrieversronte-vri’jwilligers bestaot. Daornaost is d’r nog een flinke groep vri’jwilligers die zorgt dat iederiene mit volle bakken in de krojen op pad kan, mar ok op tied van een nattien en een dreugien veurzien wodt.

Tien ni’je uutgiften
Sund de zo suksesvolle sutelaktie van 2009 bin d’r mar liefst tien ni’je boeken deur de Schrieversronte uutgeven. Et gaot om: Daor klept de klokke weer (kienderboek, H. Hoogeveen, vertaeld deur Hans Koopmans)), Terug naar Stellingwerf/Weeromme naor Stellingwarf (ok veur kiender, deur histotolk Frank Spijkers), Alderhaande (40 inspirerende stokkies veur 40 inspirerende mementen, Jan Schonewille), Appelsche Bijdrage tot de Geschiedenis van een oude Boerengemeenschap (herdrok, Gerke P. Mulder), De wiend blaost ok wel es aandersomme (dichtbundel, Jan Veldhuizen), Laot mi’j now ok es wat zeggen (kotte verhaelen, Jan Veldhuizen), Soe sullen die Stellinge... (o.e. lezings van et symposium ‘Stellingwarf’ 700), Muske Tiemen (prenteboek veur ukken en kleuters, Stien van Anne), Vinkega (verhaelend fotoboek, Marije Kuiper) en Warkieslappe (verhaelen, Sjoukje Oosterloo). Uteraord ligt ok de ni’je Stellingwarver Spreukekelinder veur 2011 in de krojen.

Veul ni’j hiemkundemateriaol veur Stellingwarver basisschoelen

Tiedens de jaorlikse hiemkundemiddag veur et onderwiezend passeniel van de Stellingwarver basisschoelen was d’r dit jaor flink ommedaenken veur ni’je kienderboeken in et Stellingwarfs. De hiemkundemiddag wodt orgeniseerd deur de Stellingwarver Schrieversronte i.s.m. Stichting Comperio.
Aldereerst vertelde Stien van Anne over heur ni’je prenteboek veur ukken Muske Tiemen, dat bi’j jonge kiender ommeraek goed anslat. In et twiede boek plak wodde et ni’jste kienderboek Job, Tjitske en Mevrouw de Vries in de Stellingwerven prissenteerd. Dit boek wodde schreven deur Xavière Kolk uut Liwwadden, en veurzien van prachtige illestraosies van Kimberley Klein Meulekamp, ok uut Liwwadden. Beide vrouwluden hebben liekewel banen mit et Nedersaksische taelgebied. Slim aorig is ok dat in et boek wark te vienen is van kiender van de volgende vuuf Stellingwarver basisschoelen: De Klaeter (De Hoeve), De Velden (Noordwoolde-zuud), De Riemsloot (Appelsche), De Lantscheene (Ooldetriene) en de Mgr. Scholtensschoele van Wolvege. Zi’j vertellen d.m.v. tekenings en verhaelen allemaole over et mooiste plakkien in heur woonplak. In et boek wodt veural verteld over de geschiedenis van Stellingwarf, mar ok over tal van biezunderheden van de streek. Et idee veur et boek is ontstaon n.a.v. ‘Stellingwarf’700.
Nao de prissentaosie van et ni’je boek wodde verteld over een ni’je spreukekelinder veur kiender. Die kelinder wodt ontwikkeld vanwegens de vraoge d’r naor uut et onderwiesveld zels. Om disse uutgifte financieel meugelik te maeken wodt nog zocht naor een twiede sponser.
Kommende halfjaor weer twie ni’je kienderboeken
De kommende tied zullen opni’j twie Stellingwarver kienderboeken deur de Schrieversronte uutgeven wodden, beide boeken wo’n ok now weer beschikber steld an et basisonderwies. In et eerste plak is dat een boek veur kiender van 4 t/m 8 jaor van Herma Egberts uut Berkoop. Et boek wodt in et Stellingwarfs uutgeven, mar d’r komt ok een Nederlaanstaelige versie van.
Histotolk Frank Spijkers is op dit mement drok doende mit een stripboek over Pieter Stoefzaand. Dit boek wodt op dezelde wieze uutgeven as zien eerste stripboek, dus twietaelig. Op de linkerbladziede wodt et verhael in et Nederlaans verteld, op de rechter in et Stellingwarfs.
Keunstprojekt Dirk Kerst Koopmans
An et aende van de hiemkundemiddag vertoonde Jan de Vries van de gemiente West-Stellingwarf de ni’je dokementaire over de schilder van de Scheene Dirk Kerst Koopmans. Die dokementaire is van Pat van Boeckel van Rerun Productions en was kotleden nog op Omroep Frieslaand te zien. In de dokementaire wodt gebruuk maekt van videomateriaol dat rond 1995 opneumen is deur Jan de Vries en Sietske Bloemhoff, ok t.b.v. et vak Hiemkunde in et basisonderwies. Vanwegens de plezierige saemenwarking mit Van Boeckel kwam d’r toestemming om de dokementaire uut te dielen an alle Stellingwarver basisschoelen. Eerder kregen alle schoelen al et deur de Schrieversronte uutgeven boek over leven en wark van Dirk Kerst Koopmans. Nog dit jaor kun schoelen digitaal bi’jheurend lesmateriaol van dit biezundere projekt daelelaeden via de webstee www.stellingplus.nl.


Johan Veenstra: meer as 50.000 boeken...!

Op 22 april 2010 is d’r een twiede drok verschenen van Johan Veenstra zien laeste roman Et geheim van de wiend. Op 6 meert kreeg Veenstra in Emmen de Streektaelpries 2009 van et Dagblad van het Noorden veur dat boek. Nao et winnen van de pries bin d’r van alle kaanten nogal wat extra boeken bi’j de Stellingwarver Schrieversronte besteld, dat zodoende het de uutgever besleuten dat de roman rap herdrokt wodden mos. De twiede drok is duzend exemplaoren groot. In elke goeie boekhaandel is et boek now weer te bezetten.
Mit disse herdrok het de Stellingwarver schriever uut Ni’jhooltpae een magische greens beriekt. De totaole oplaoge van zien boeken is now krek over de 50.000 exemplaoren hennekommen. Veur een klein taelgebied as et Stellingwarfs is dat een unieke prestaosie.
Veenstra is nog lange niet van doel en hool mit de schrieveri’je op. Hi’j warkt op et ogenblik an een ni’je bundel mit humoristische verhaelen en wil van ’t jaor eins ok uut aende zetten mit et schrieven van een ni’je roman.


Drokke tieden mit boeken...
Bi’j de uutgeveri’je van de Stellingwarver Schrieversronte bin et drokke tieden. Zo kommen d’r in een peer maonden tied zeuven ni’je boeken uut. In juli weren dat al een dichtbundel en een verhaeleboek van Jan Veldhuizen, op 24 augustus verschient 'Soe sullen die Stellinge...' mit daorin o.e. de drie lezings die holen wodden op et historisch symposium in 2009 en op 9 september verschient een exklusief fotoboek van Marije Kuiper.

Twie ni’je kienderboeken
In september komt d’r ok een prachtig prenteboek veur ukken en kleuters uut van Stien van Anne (Christine Magour) en tiedens de jaorlikse hiemkundemiddag wodt veur kiender van 10 t/m 12 jaor et boek Job, Tjitske en Mevrouw de Vries in Stellingwarf prissenteerd.
De verwaachting is dat tiedens de sutelaktie, die in de eerste helte van september holen wodt, een flink tal exemplaoren van al die ni’je uutgiften heur weg naor et lezerspebliek vienen zullen.


Coby Veldhuizen nam ni’je boeken van Jan Veldhuizen (1941-2005) in ontvangst

Oflopen donderdag 29 juli wodden de eerste exemplaoren van de beide ni’je boeken van Jan Veldhuizen (1941-2005) uutrikt an zien vrouw Coby. Dat gebeurde deur veurzitter Ype Dijkstra en direkteur Sietske Bloemhoff van de Stellingwarver Schrieversronte.
Bi’j de prissentaosie thuus bi’j Coby Veldhuizen weren ok dochter Hetty en de man, de ere beide kiender konnen d’r spietig genoeg niet bi’j wezen.
Veurzitter Ype Dijkstra gaf an dat de Schrieversronte bliede is en ok trots, dat heur uutgeveri’je de beide boeken De wiend blaost ok wel es aandersomme (gedichten) en Laot mi’j now ok es wat zeggen (kotte verhaelen) uutgeven kon. Hi’j hadde van teveuren beide boeken al even lezen kund en vertelde beheurlik onder de indrok te wezen van de inhoold. ‘Mooi dat beide boeken d’r now dan binnen,’ zo zee Dijkstra, ‘mar ok zo verschrikkelik jammer dat Jan et zels niet meer mitmaekt.’
Coby en Hetty Veldhuizen weren vanzels biezunder inneumen mit de beide bundels. ‘Jan beleefde een boel plezier an de schrieveri’je,’ gaf Coby an. ‘Hi’j was daor hiel vule mit an de gang, en vaeke vreug hi’j mien oordiel. Toch bleek, doe ik kotleden de manuskripten las, dat ik sommige gedichten ok veur et eerst zag. Dat maekt et now hielemaole biezunder.’

Jan Veldhuizen was ommeraek drok mit de Stellingwarver schrieveri’je in de weer, doe hi’j in november 2005 onverwaachs uut de tied raekte. Dat bliekt ok wel as Coby en Hetty Veldhuizen vertellen dat d’r nog een tal verhaelen en gedichten half of binnen. Et is vanzels hiel arg spietig dat Jan niet de tied kregen het om zien schrieveri’jke, daor hi’j zoveul plezier an beleefde, veerder te ontwikkelen. Jan woonde al sund jaor en dag in Apeldoorn, mar kwam van De Miente bi’j Noordwoolde en hi’j bleef him altied een echte Stellingwarver vulen.
In 2003 wun Jan Veldhuizen ’De Oolde Pook-pries’, dat was in die tied de anvieteringspries veur et schrieven in et Stellingwarfs, insteld deur de beide Stellingwarver gemienten. De cyclus van gedichten De oolde zegeuner, daor hi’j die pries mit wun, verscheen laeter ok in zien eerste bundel, mit de titel Gewoon Stellingwarfs De tael van mien moeke. In augustus 2005 verscheen Beestebende, zien twiede boek, mit veul speulse riempies. Et eerste boek is onderdehaand al weer een posien uutverkocht.


Twie ni’je boeken van Jan Veldhuizen (1941-2005)

In juli verschienen d’r bi’j de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop twie ni’je bundels van de in 2005 overleden Stellingwarver schriever Jan Veldhuizen. Jan Veldhuizen woonde in Apeldoorn, mar gruuide op in De Miente bi’j Noordwoolde. Jan was aenlik nog niet zo lange in de weer mit de Stellingwarver schrieveri’je, mar wel volop. Hi’j beleefde daor veul plezier an en schreef mit riegelmaot veur o.e. et Stellingwarver tiedschrift De Ovend.
In 2003 wun hi’j mit ’De oolde zegeuner’, een cyclus van gedichten, ‘De Oolde Pook-pries’. Dat was doe nog de anvieteringspries veur et schrieven in et Stellingwarfs, insteld deur de beide gemienten. Niet zo lange daornao verscheen zien eerste gedichtebundel Gewoon Stellingwarfs De tael van mien moeke. In dat boek weren mit naeme sfeervolle, mar ok hiele eernstige gedichten te vienen. Aende augustus 2005 verscheen Beestebende, et twiede boekien van Jan Veldhuizen, mit veul speulse riempies over ’meenselike’ dieren. Op 15 november 2005 raekte Jan, ok al leut zien gezondhied him al langere tied in de steek, hiel onverwaachs uut de tied. Op dat mement laggen d’r bi’j de Schrieversronte nog twie manuskripten van Jan Veldhuizen, waorvan al toezegd was dat ok die in boekvorm verschienen zollen.
In juli 2010 is et dan zoveer. Et gaot in et eerste plak om De wiend blaost ok wel es aandersomme, mit weer hiele sfeervolle en vaeks ok ontroerende gedichten. In et boek, dat hielemaole in kleur verschient, bin een tal foto’s van Sietske Bloemhoff opneumen. Veur de opmaek zorgde Schrieversrontemitwarkster Trijnie Telkamp. In et ere boek Laot mi’j now ok es wat zeggen bin kotte, humoristische verhaelen te lezen. Omslag en opmaek wodden ok bi’j dit boek verzorgd deur Sietske Bloemhoff en Trijnie Telkamp. Beide boeken tellen 48 bladzieden en kosten 11,50 euro et stok. Wie beide boeken in ienkeer anschaft betaelt liekewel mar 20,00 euro.


Tentoonstelling Dirk Kerst Koopmans - de schilder van de Scheene

Op donderdag 1 juli wodt de tentoonstelling Dirk Kerst Koopmans - de schilder van de Scheene eupend. In de tentoonstelling is mit naeme een overzicht van Koopmans zien vroegere inkttekenings en een ni’je dokumentaire over zien betekenis as keunstener te zien. De tentoonstelling is een onderdiel van et internationaole keunstprojekt ’Out of Space’ dat tot 1 november in de Rottige Miente holen wodt.
De eupeningstieden van Dirk Kerst Koopmans - de schilder van de Scheene bin op elke zaoterdagmiddag van 13.30 tot 17.00 ure, en tiedens de Scheenekeunstroute (zie www.kunstaandescheene.nl) en de Eupen Monementedaegen.
De tentoonstelling duurt t/m 12 september en is in de karke van Scharpenzeel, Grindweg 139.
Een anraoder veur wie et nog niet het: Bi’j de Stellingwarver Schrieversronte en de Stellingwarver boekhaandels is nog altied et prachtige boek Dirk Kerst Koopmans - schilder van de Scheene te koop. Et boek op A-4 fermaot kost 17.95 euro.


Woudboerderijtjes, een boek mit interessaante kultuurhistorische infermaosie, ok over oonze streek

Et nog niet zo lange leden verschenen boek ‘Woudboerderijtjes’ het in oonze omgeving nog niet in et ni’js west en daoromme wiezen we lezers van disse webstee graeg even op et bestaon d’r van. Et gaot over boerderi’jen en boerderi’jgies en heur bewoners in de Friese Woolden, dus ok in Stellingwarf. De infermaosie over Stellingwarf gebeurde ok mit inbreng van de Stellingwarvere Schrieversronte. Et boek wodde schreven deur Bauke Boersma en d’r staon prachtige foto’s in van F. H. de Vlas. Uutgever: Friese pers/Noordhoek; tal bladzieden: 160. Pries: 18,50 euro


Warkieslappe: meer as veertig mooie verhaelen van Sjoukje Oosterloo prissenteerd

Zoe’n vuuftig belangstellenden weren vri’jdagmiddag in de plaetselike boekwinkel van Oosterwoolde kommen om mit te maeken dat et twiede boek van Sjoukje Oosterloo officieel op ’e wereld kwam. Disse splinterni’je uutgifte van de Schrieversronte is prachtig uutvoerd en is biezunder plezierig om te lezen. Iene van de eerste reakties van de lezers was: ‘Sjoukje Oosterloo kan smoek vertellen en ok ontspannend!’. Een protte meensken kennen et wark van disse Stellingwarver schriefster al wel uut de streekkraanten en uut et tiedschrift ‘De Ovend’. Wie et nog niet wet: et bin kotte verhaelen over daegelikse belevenissen in de wereld om je henne. Die belevenissen en die wereld bin op een biezundere meniere tekend, zodat gewone dingen even biezunder wodden en waordeur de weerde van die gewone dingen veur de meensken mooi naor veuren komt. Zoas belevenissen mit en van de voegels in de tuun en hoe die inienend versteurd wodden, over de erverings in de winter onderwegens naor et veurjaor, et bi’jholen van een kasboek en een hiel biezundere voonst daor in, en al zo meer. Wethoolder Sierd de Boer van Oost-Stellingwarf kreeg et eerste exemplaor deur de schriefster anlangd en was daor dudelik slim bliede mit. Oonze streekkultuur nuumde hi’j van groot belang en die kultuur het terecht wardering. Hi’j was zeker van plan en gao dit en et eerdere boek van Sjoukje Oosterloo, ‘Malle meraokels’ bi’jkotten es noflik lezen. Veurzitter Ype Dijkstra van de Stellingwarver Schrieversronte leidede de feestelike bi’jienkomst en hul een enthousiaste inleiding. Hi’j onderstreepte et belang van dit soort aktiviteiten van de meensken mit mekeer. Zoks verstarkt de onderlinge baand tussen meensken en et is goed veur et Stellingwarfs en de aandere streekkultuur. Veul meensken maekten vot gebruuk van de meugelikhied om een exemplaor van et ni’je boek te kopen (tal bladzieden: 128, pries: 14,00 euro),


Uutslag adverteensiepuzel boekekraante Twie pond ’n stuver

Ok dit jaor deden weer hiel vule meensken mit an de adverteensiepuzel in oonze jaorlikse boekekraante Twie pond ’n stuver. Uut de goeie oplossings bin drie winners lot, zi’j hebben intied allemaole een mooi boekepakket toestuurd kregen. Die winners bin:
G. Kuiper-de With (Wolvege), Andries Minkes (Oosterwoolde) en Gerri Zijlstra-Bootsma (Noordwoolde)
De redaktie van Twie pond ’n stuver fielseteert jim van hatte mit jim pries en hoopt daj jim een boel leesplezier an et boekepakket beleven zullen.


Sutelaktie brengt 16.250 euro op; sutelaktiekemmissie dikke tevreden

De jaorlikse sutelaktie van de Stellingwarver Schrieversronte zit d’r weer op. Die verkoopaktie, daor dit keer zoe’n 80 vri’jwilligers veur in et spier weren leverde een mooi bedrag op van € 16.250,00. Dat bedrag wodde bekend nao de ofslutende Friese boekemark op et Fraanse pleintien in Drachten.
Iene van de ni’jste uutgiften van de Schrieversronte zat liekewel niet in de sutelkrojen. Dat was et fotoboek Vinkega van Marije Kuiper. Dit prachtige boek dat onderhaand deur et hiele laand henne bekendhied krigt, wodde in een appatte aktie verkocht. Van de oplaoge van 300 stoks bin d’r onderhaand meer as 200 vot.
Sutelders, sutelaktiekemmissie, bestuur en direktie van de Stellingwarver Schrieversronte bin daoromme dikke tevreden mit de verkoopciefers van beide akties. Toppers in de sutelaktie weren de Stellingwarver Spreukekelinder, Et geheim van de wiend van Johan Veenstra en Warkieslappe, et ni’jste boek van Sjoukje Oosterloo.


Stellingwarver Zangaovens op 22 en 29 oktober

De Stellingwarver Schrieversronte orgeniseert i.s.m. de Stellingwarver zangfederaosies veur de twiede keer twie Stellingwarver zangaovens.
Die aovens bin op vri’jdagaovend 22 oktober in ’t Anker in Oosterwoolde en op vri’jdag 29 oktober in De Rank in Wolvege. Op beide aovens zullen d’r vier koren optreden die allemaole Stellingwarver lieties heuren laoten zullen.
In Oosterwoolde treden de volgende koren op: et vrouwludekoor Vrouwen van nu uut Appelsche, et mingd koor van De Hoeve, et vrouwludekoor De vriendschap van Makkinge en et mingd koor Ons genoegen van Hooltpae. In Wolvege doen mit: et vrouwludekoor Vrouwen van nu uut Appelsche, et mingd koor Ons genoegen van Hooltpae, et zangkoor Donna D’ora van Berkoop en et mingd koor van De Hoeve. Op beide aovens zal Janny Hofstee-Cats nao et schoft een tal Stellingwarver gedichten veurdregen.
Et doel van de aovend is om et gebruuk van et Stellingwarfs binnen de koren in oonze regio (opni’j) an te vieteren. Een stokmennig jaor leden wodden de eerste twie Stellingwarver zangaovens ooit orgeniseerd, dat was doe in et kader van de Rabobaank Anvieteringspries veur et Stellingwarfs. Beide aovens weren een groot sukses, dat nao die tied is d’r vaeke, van verschillende kaanten, vraoge west naor een vervolg.
Tot dislange was dat niet gebeurd, mar et liekt now meer as tied om opni’j twie van zokke mooie zangaovens te orgeniseren. Beide aovens beginnen om half achte, de toegang is 5,00 euro. Ok bi’j disse beide aovens zorgt Rabobaank De Stellingwarven veur financiële ondersteuning.


Eerste exemplaor van ‘Warkieslappe’ veur wethoolder Sierd de Boer: ni’j boek van Sjoukje Oosterloo

Op vri’jdagmiddag 3 september zal bi’j boekhaandel Bruna in Oosterwoolde et ni’je boek van Sjoukje Oosterloo prissenteerd wodden. Et eerste exemplaor wodt deur de schriefster anbeuden an wethoolder Sierd de Boer van Stellingwarf-Oostaende. De leiding van de feestelike bi’jienkomst, die om twie ure begint, is in hanen van veurzitter Ype Dijkstra van de Stichting Stellingwarver Schrieversronte, de uutgever van et ni’je boek. Et boek kan nao de prissentaosie mitien anschaft wodden, uteraord veurzien van een haandtekening van de schriefster.
In 'Warkieslappe', heur twiede boek, vertelt Sjoukje Oosterloo op humoristische wieze over daegelikse dingen die aenlik iederiene wel overkommen kunnen. Et gaot, krek as in heur eerste boek 'Malle meraokels', vaeks om slim herkenbere gebeurtenissen, die alliend daoromme al veur een protte meensken zo plezierig binnen om te lezen. Now en dan bin d’r liekewel in et boek ok sfeervolle verhaelen mit een serieuzere ondertoon te vienen.

Vertaelen
Sjoukje Oosterloo-Tiesinga woont vandaege-de-dag in Drachten, mar gruuide op bi’j de Drie Tolhekken in Oosterwoolde. Heur baand mit disse regio en et Stellingwarfs is nog altied biezunder hecht. Behalven mit et schrieven van heur eigen verhaelen is Sjoukje Oosterloo ok hiel aktief mit et vertaelen van verhaelen van eren. Veurbeelden daorvan bin o.e. et vertaelen van et jaorlikse Tomke-boekien veur ukken, mar ok et vertaelen van tenielstokken veur verschillende tenielverienings. Ok van ere schrievers die et Stellingwarfs niet machtig binnen, mar die wel graeg in die tael publiceren willen, vertaelt Sjoukje Oosterloo wark. Butendat is zi’j ok op ere fronten iene van die zo belangrieke vri’jwilligers van de Schrieversronte.


Soe sullen die Stellinge...! Oftewel: et symposiumboek 'Stellingwarf' 700 komt d'r an

Daor komt dan et symposiumboek Soe sullen die Stellinge... an, mit de drie prachtige lezings van et Historisch Symposium in Noordwoolde, 18 september veurig jaor. Waor as et ok al weer omme gong? De eerste keer dat Stellingwarf mit die eigen mooie naeme nuumd is, is in een oorkonde van 1309. De Stellingwarvers en Schoterwarvers hadden et bisschoppelike slot in Vollenhove belegerd en ze hadden doe, neffens die oorkonde en volgens de vertaeling uut et Latien, ‘buitensporige gruwelijkheden’ begaon. De bisschop veroordielde de Stellingwarvers en Schoterwarvers tot de ‘karkeban’. Daor zollen ze nog an ontkommen kunnen as ze vot-op-slag voldeden an een tal zwaore veurweerden. Nao 1309 vien ie in de bronnen een beeld van een lang en de hieltied weer de kop opstikkende ruzie. De Stellingwarver en Schoterwarver ‘rebellen’ voldeden riegelmaotig niet an bisschoppelike eisen en eerder maekde ofspraoken. Waor gong et omme bi’j dit chronische konflikt? Wat weren de bestuurlike verholings tussen ‘Stellingwarf’, de ere Friese lanen, et Laand van Vollenhove en Drenthe? Wat was de poletieke richting van de Stellingwarvers en waoromme? Wat zegt et in et veurjaor van 2009 ontdekte ‘Laandrecht van Stellingwarf’over de pesisie van de Stellingwarvers? Drie deskundigen gongen op dit soorte van vraogen in op et Historisch Symposium ‘Stellingwarf’700 van 18 september 2009. De naeme van et ni’je boek, ‘Soe sullen die Stellinge...’, is neffens een riegel uut et 14e ieuwse laandrecht. De bundel brengt dus de teksten van de lezings, en die bin hier en daor nog licht anpast. De titels en auteurs van de lezings bin: 1) ‘Stellingwerf en Schoterland als vrije Friese landsgemeenten en hun strijd met de bisschop van Utrecht’, deur perf. dr. J.A. (Hans) Mol, 2) ‘Het landrecht van Stellingwerf: een eerste verkenning’, deur dr. Oebele Vries, en ‘De locale verhoudingen tussen Stellingwerf, het Land van Vollenhove en Steenwijk aan het begin van de veertiende eeuw’, door mr. Caspar van Heel.
In et boek is ok de oorspronkelike tekst van et Laandrecht van Stellingwarf opneumen, dus in et oostelik kleurde Middelnederlaans van de in et veurjaor van 2009 ontdekte versie. En ok een uutvoerige liest van interessaante oorkonden die op Stellingwarf betrekking hebben, een foto van de oorkondetekst van 1309 en een vertaeling in et Nederlaans van die tekst. Et boek begint mit een kotte inleiding deur drs. Carel Zuil (symposiumveurzitter) en dr. Henk Bloemhoff (veurbereider van et symposium).
‘Soe sullen die Stellinge...’ is een uutgifte van de Stichting Stellingwarver Schrieversronte, telt 72 bladzieden en kost 17,50 euro. Ie kun et bestellen op info@stellingwarfs.nl.


Ni’jste Ovend: slim de muuite weerd

De vaaste lezers hebben him al weer even in de huus, mar oonze gaasten op disse webstee nugen we graeg om him te bestellen as ze him nog niet lazzen: et ni’jste nommer van oons tiedschrift De Ovend. Et is weer een pracht om te zien en te lezen. Harmen Houtman dicht over De laeste stuver, Weerzien hiet et verhael van oold-Appelschester W. de Jong in disse Ovend en Jannes Westerhof het een aorig vraoggesprek mit Arend ten Oever, veurzitter van SONT, de Nedersaksische koepelorgenisaosie. Fettje Alten en Johan Veenstra lopen veuruut op de kommende sutelaktie, Jelleke Bouma schrift over wat zi’j now een mooi boek vint, Frank Scheenstra publiceert een fietsverhael, Rob Zethoven vertelt biezundere dingen uut zien herinnerings van him as dokter, Aizo Betten was even weeromme in Ni’jberkoop en miemert over et oolde dörp in een biezunder gedicht. In de rebriek Dit plak dot me wat vertelt Jannes Westerhof over de Stellingwarver Hendrik Betten. Die is slim bekend uut de sportwereld en van de lekaole omroep Odrie. En al zo wat henne in disse Ovend! Et dadde nommer al weer van dit jaor. Losse ofleverings kosten drie euro et stok, et jaorabonnement gelt 16.00 euro.


RUG-onderzuker hoolt lezing over et Stellingwarver laandrecht: bi’j et verschienen van et symposiumboek ‘Soe sullen die Stellinge...’ op 24 augustus

Op deensdagaovend 24 augustus wodt et boek prissenteerd mit de lezings van et Historisch Symposium ‘Stellingwarf’ 700 in Noordwoolde, van 18 september veurig jaor. Disse lezings weren van perf. dr. Hans Mol van de Fryske Akademy, dr. Oebele Vries van et Fries Instituut Rieksuniversiteit Grunningen en van mr. Caspar van Heel uut Hattem, eerder perveensiaol archiefinspekteur van Overiessel. De drie lezings weren van hoog nivo en bin veur disse uutgifte nog es bewarkt en verni’jd. Et ni’je boek is weer een hoogweerdig perdukt van de Stichting Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop, die veul liefhebbers van geschiedenis en identiteit van Stellingwarf hier een plezier mit dot.
Anslutend op de prissentaosie zal iene van de specialisten, dr. Oebele Vries, opni’j ingaon op et Stellingwarver laandrecht van begin 14e ieuw. Veur een uutvoerige ‘verkenning’ was op et symposium van veurig jaor aenlik wat te min tied. Hiel wat bezukers van doe wollen et verhael nog wel es wat uutgebreider heuren. Dat de Stellingwarver Schrieversronte het dr. Vries vraogd om opni’j naor oonze regio te kommen en om dan nog es uutgebreider te vertellen over zien speurtocht naor inhoold en aachtergronden van het Stellingwarver laandrecht. De heer Vries bleek gelokkig bereid, en iederiene is d’r wisse van dat et veur de liefhebbers van de Stellingwarver geschiedenis een prachtige lezing wodden zal.
Disse aovend is dus kultuur dubbelop: et ni’je geschiedenisboek wodt prissenteerd, en d’r is een meraokels interessaante lezing. Iederiene mit belangstelling veur geschiedenis en identiteit is welkom en d’r wodt gien intree vraogd. Plak: gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte, Willinge Prinsstraote 10, Berkoop; tied: 20.00 ure. Pries van et ni’je boek: 17,50 euro. Bestellings of meer info: info@stellingwarfs.nl,


Fouten in boek Appelsche Bijdrage tot de Geschiedenis van een oude Stellingwerfse Boerengemeenschap van Gerke P. Mulder

Spietig genoeg bin d’r bi’j et korrigeren van et boek Appelsche Bijdrage tot de Geschiedenis van een oude Stellingwarfse Boerengemeenschap van Gerke P. Mulder fouten in de tekst zitten bleven. Veur de boeken die al verkocht binnen ligt d’r bi’j de boekwinkels, de H.V. Appelsche en et kantoor van de Schrieversronte een lieste klaor mit errata, in de nog niet verkochte boeken wodt die lieste toevoegd. Daornaost zal et boek zo gauw meugelik foutloos anbeuden wodden via de webstee www.stellingwarfs.nl. De uutgeveri’je van de Stellingwarver Schrieversronte bödt zien exkuses an veur dit ongemak.


Goeie jaorvergeerdering Stellingwarver Schrieversronte, en...
Eerste Stellingwarf-trofee veur Johan Veenstra!


Op woensdagaovend 19 meie hul de Stichting Stellingwarver Schrieversronte zien jaorlikse ledevergeerdering in et eigen paand in Berkoop. In zien eupeningswoord kon veurzitter Ype Dijkstra goed veertig leden welkom hieten. De veurzitter vertelde vervolgens bliede te wezen dat et gebruuk van de Nedersaksische streektaelen, waoronder et Stellingwarfs vaalt, zo staorigiesan niet meer op formele weerstanen stuit. In datzelde kader vertelde hi’j ok dat de erkenning van oonze tael weer een stappien dichterbi’j kommen is. Ok goed nuumde de veurzitter de goeie kontakten van oonze stichting mit de gemientelike en perveensiaole overheden in et oflopen jaor. Al kan d’r vandaege-de-dag wat de subsidie angaot niet alles daon wodden, d’r is een positieve holing te zien om een oplossing veur dat perbleem te vienen. In datzelde verbaand nuumde Dijkstra ok de goeie kontakten mit de verschillende raodsfrakties.
Omreden de financiële pesisie van de Schrieversronte zorgelik blift, wodde et oflopen jaor perbeerd om ni’je geldstromen tot staand te brengen. Iene daorvan is et instellen van een ni’je stichting Vrunden van de Schrieversronte. In de veurbereidende kemmissie zit o.e. oold-bestuurslid Jelke Nijboer en die zol nao de bestuursverkiezing laeter op de aovend over dat ni’je initiatief vertellen. Veurzitter Ype Dijkstra nuumde ok nog even de meerst opvalende biezunderheden van et jaor 2009. Vanzels weren dat al die prachtige en verschillende aktiviteiten in et kader van Stellingwarf 700 en et winnen van de H.J. Bergveld-pries. Mar ok opvalend nuumde Dijkstra de zo goed verlopen sutelaktie, meugelik maekt deur de grote inzet van een hiele grote groep vri’jwilligers. Dat de Schrieversronte veural ok hiel aktief is op et gebied van et uutgeven bleek wel uut de lieste mit boeken die d’r de kommende tied an staon te kommen. Daornaost wodt d’r hadde warkt an twie ni’je websteden, iene veur tael en kursuswark die richt is op mit naeme de jeugd en iene veur kultuur, historie, keunst en laandschop. De kommende tied wil et bestuur ok een kemmissie instellen om et 40-jaorig bestaon van de Stellingwarver Schrieversronte (in 2012) te vieren, zo vertelde de veurzitter.

Twie ni’je bestuursleden
Nao et eupeningswoord wodde et jaorverslag van de stichting deur de leden van de Algemiene Raod goedkeurd en vaastesteld.
In et bestuur weren twie vakketures, waorveur Henk Koelma van Hooltpae en Geke Zanen-Dokter kandidaot steld wodden. Geke Zanen is woonachtig in et Grunningse Zuudwoolde, mar komt van oorsprong van Makkinge. Beiden wodden mit algemiene stemmen benuumd.
Oftredend en herkiesber weren de heer Fokke Bron en veurzitter Ype Dijkstra. Ok de heren Bron en Dijkstra wodden mit algemiene stemmen herbenuumd.
Et veurstel van et bestuur om et lidmaotschop te verhogen van 15 naor 16 euro wodde deur de leden goedkeurd.

Stellingwarf-trofee en bofferd
Een biezunder gebeuren tiedens de oflopen jaorvergeerdering was et overhaandigen van de Stellingwarf-trofee, een ni’j initiatief van de Stellingwarver Schrieversronte. Die ni’je trofee, waorveur keunstener Peter Hiemstra vraogd is om een speciaol beeltien te ontwarpen, is bedoeld veur personen die heur ommeraek inzetten of inzet hebben veur et Stellingwarfs en de Schrieversronte. Et ni’je initiatief is ontstaon omreden et Schrieversronte-bestuur et meer as tied vun om schriever Johan Veenstra es extra in et zunnegien te zetten vanwegens zien meer as grote inzet veur et Stellingwarfs. De laeste tied vul dat nog es weer op deurdat de schriever van Ni’jhooltpae de Streektaelpries van et Dagblad van het Noorden wun, mar ok omreden mit de herdrok van zien boek ‘Et geheim van de wiend’ zien tetaole tal boeken boven de 50.000 kommen is. Veur zoe’n klein taelgebied as dat van et Stellingwarfs is dat butengewoon hoge.
Behalven de trofee hadde veurzitter Dijkstra nog een verrassing veur Johan Veenstra. Dijkstra wus dat de zo suksesvolle schriever ommeraek vule van bofferd hoolt, mar ok daj’ daor vandaege-de-dag niet meer zo makkelik an kommen kunnen. Van schriefster Sjoukje Oosterloo wus hi’j dat zi’j heerlike bofferd maeken kan, en die zorgde d’r dan ok graeg veur dat d’r op 19 meie een vassen iene overhaandigd wodden kon.

Stellingwarver laandverhuzers
Nao et schoft vertelde de heer Otto de Vent van De Fochtel over zien onderzuuk naor Stellingwarver laandverhuzers in de 19e ieuw. De Vent is daor al hiel wat jaoren drok mit in de weer en bliekt tot hiele interessaante risseltaoten te kommen. Indertied is Otto de Vent ok in de voetsporen van laandverhuzer Kuipers van De Hoeve naor Dakota west, om daor mit naozaoten van laandverhuzers te praoten. Deur toedoen van mit naeme Kuipers bin in de twiede helte van de 19e ieuw veul meensken uut oonze regio daor naor toe verhuusd.
De Vent bliekt ondertussen een schat an gegevens te hebben en kan uterst boeiend en vol enthousiasme over dit onderwarp vertellen. Et doel is dat hi’j dit naojaor daor nog uutgebreider, mit o.e. een powerpoint-prissentaosie, opni’j over vertellen zal. Die aovend is ok weer in et gebouw van de Schrieversronte, iederiene die interesse het kan die aovend dan bi’jwonen.


Tentoonstelling Sierd Geertsma en Appelsche

Van 26 juni t/m 22 augustus is in De Hoolten Klinte in Appelsche een biezundere tentoonstelling van schilderi’jen en tekenings van Siert Geertsma te zien. De tentoonstelling is orgeniseerd deur de Historische Verieninge Appelsche e.o. Veur de keuze van et wark dat tentoonsteld wodt het de verieninge de hulpe had van Museum Smallingerland/Drachten en de Stichting Sierd Geertsma.
Veul wark van Sierd Geertsma (1896 - 1985) het een biezunder historisch kerakter. Om die reden bin d’r bi’j dat wark ok interessaante beschrievings maekt, die bi’j et wark prissenteerd wodden. Die beschrievings bin in et Stellingwarfs en in et Fries te lezen. Veur et Stellingwarfs zorgde Schrieversronte-vri’jwilligster Sjoukje Oosterloo.
De tentoonstelling lat een mooi overzicht zien van et wark dat Geertsma in en om Appelsche henne maekt het. Een anraoder om es even henne te gaon!
De eupeningstieden bin: op woensdag, zaoterdag en zundag van 14.00 tot 17.00 ure. Adres: De Hoolten Klinte, Bosberg 1, Appelsche


De ni’je Stellingwarver Spreukekelinder komt d’r an! Mit mitwarking van o.e. museum Oold Ark

Twiede helte juni komt weer de ni’je Stellingwarver Spreukekelinder uut. Veur et jaor 2011 warkte opni’j een grote groep meensken mit an disse biezundere uutgifte. De kelinder, die uutgeven wodt deur Uutgeveri’je Van de Berg in Almere, is daoromme slim ofwisselend wodden. In de kelinder bin tal van ni’je verhaelen, gedichten, spreukies en gezegden, mar ok hiel vule infermetieve stokkies opneumen. Veul ommedaenken is d’r ok now weer veur de netuur. Zo beschrift Gerrit Hof van Berkoop alderhaande waornemings uut de netuur en vaaste kelindermitwarker Henk Jager (Berkoop) vertelt o.e. over insekten en Stellingwarver netuurgebieden. Ok de geschiedenis van de streek komt weer an bod. Zo schrift Sjoerd Hoogenkamp (Wolvege) over zien biezundere bojemvoonsten in oonze kontreinen. Ni’j veur 2011 is de mitwarking van histotolk Frank Spijkers van Buil. Hi’j benaodert een tal historische onderwarpen op zien eigen aorige wieze.
Ni’j veur 2011 is ok de mitwarking van een groepien vri’jwilligers van museum Oold Ark in Makkinge. Zi’j beschrieven allemaole een biezunder veurwarp uut heur museum, waorvan ok een foto in de kelinder opneumen is.
Veur ni’je gedichten en verhaelen in de kelinder zorgden o.e. Jan Bakker, Roely Bakker, Klaas Boersma, Koosje Hornstra, Harmen Houtman, Kees Koopstra, Sjoukje Oosterloo, Marijke Ponne en Freddie de Vries. In de kelinder bin ok gedichten opneumen uut et boekien 'Gewoon Stellingwarfs De tael van mien moeke van Jan Veldhuizen' (1941 - 2005) en 'Pake (Een schets uut et Berkoper volksleven)' van Klaas Bergsma (1899 - 1974). Beide boeken wodden indertied uutgeven deur de Stellingwarver Schrieversronte, mar ondertussen bin ze al weer even uutverkocht.
De redaktie van de kelinder was weer in hanen van Annie Dedden en Sietske Bloemhoff.
De verkooppries van de kelinder is etzelde bleven, die is 11,95 euro.


Eerste streekmark in Berkoop leup goed en was gezellig

Zaoterdag 5 juni was de eerste streekmark in Berkoop. Die wodde orgeniseerd deur de stichting Buorkerij. Roem twintig bedrieven en instellings in Zuudoost-Frieslaand bin bi’j die stichting ansleuten. Ze hullen now veur et eerst een gezaemelike streekmark.
Al van et begin of an, morgens om tien ure, leup et gezellig an en van op et gezellige pleintien in et centrum van Berkoop. Even daorveur was de streekmark eupend mit een mooie toespraoke van Johan Veenstra. Dudelik was al mitien dat de meerste bezukers mit zin kwammen om bi’j de verschillende kraompies wat an te schaffen. Veerweg de meersten gongen vot mit een vol speciaol Buorkerij-tassien, en d’r weren ok genoeg die mit twie tot drie volle tassen weer op huus an gongen. Niet verwonderlik, want d’r was een mooi anbod an streekperdukten. Van heerlike keze tot lekker brood, hunning, ies, alderhaande soorten sappen, eerpels en gao mar deur. Ok de Schrieversronte hadde een kraom, uteraord ok mit streekperdukten, alliend gong et bi’j heur vanzels om ‘leesvoer’... De drie Schrieversronte-markluden (Koosje Hornstra, Johan Veenstra en Sietske Bloemhoff) weren an et aende van de mark dikke tevreden mit de omzet. De streekmark in Berkoop is dit jaor nog tot en mit oktober, op elke eerste zaoterdag van de maond, van 10.00 tot 16.00 ure.



Ni’je streekmark in Berkoop

Tot en mit oktober wodt in Berkoop op de eerste zaoterdag van elke maond een streekmark orgeniseerd. Op die mark kommen allemaole bedrieven uut hiel Zuudoost-Frieslaand heur eigen streekperdukten verkopen of over heur bedrief of instelling infermeren. Ie moe’n daenken an kraomen mit biologisch fruit, gruunten, keze, vis en gao mar deur, perdukten die allemaole op bedrieven in de beide Stellingwarver gemienten en de gemienten ’t Vene, Opsterlaand en Smallingerlaand kweekt of maekt wodden. De mark is in elk geval de eerste keer op et plein midden in et dörp, et kan wezen dat de keren daornao de mark in de Willinge Prinsstraote holen wodt.
Netuurlik staot ok de Stellingwarver Schrieversronte mit een boeke- en infokraom op disse biezundere mark, die orgeniseerd wodt deur Stichting De Buorkerij. Grote initiatiefnemer van die stichting en de streekmark is Dory van der Gun van kezeboeri’je ‘De Stelp’ in Berkoop. De eupening van de eerste mark is op 5 juni.


Staotssiktaoris Bijleveld kreeg verzuuk tot veerdere erkenning van et Nedersaksisch

Staotssiktaoris Ank Bijleveld het op 25 meert et verzuuk anlangd kregen tot erkenning van et Nedersaksisch onder diel III van et Europees Haandvest veur regionaole taelen of taelen van minderheden. Et verzuuk wodde heur anbeuden deur een dillegaosie van bestuurders van de perveensies Grunningen, Drenthe, Overiessel en Gelderland en van oonze gemienten Oost- en West-Stellingwarf. Et verzuuk is onderbouwd mit een studie van de Rechtenfakulteit van de Rieksuniversiteit Grunningen. Die studie het as titel 'Nedersaksisch waar het kan’ en wodde schreven deur dr. M. Herweijer en perf. mr. W.H. Jans. De staotssiktaoris is positief over de anvraoge en zal die veur toetsing deurgeven an de betrokken aandere ministeries.


Groot ni'js: Johan Veenstra wint de streektaelpries van et Dagblad van het Noorden

Zopas kwam et ni'js binnen dat de Stellingwarver schriever Johan Veenstra de Dagblad van het Noorden-streektaelpries wunnen het, mit zien beststeller "Et geheim van de wiend". Dan gaot et om de kattegorie Poëzie & Proza. Behalven Veenstra zien boek stonnen veerder op nommenaosie in die kattegorie: "Minnezinne. Drentse erotische gedichten" deur Delia Bremer & Ria Westerhuis, "Op e tast" van Tonko Ufkes, "Zo is t nait goan/Zo is het niet gegaan" van Jan Glas, en "Bliedschop veur t bezeren" deur Henk Puister. Mooi ni'js dus veur Johan Veenstra, veur al zien fans en veur de Stellingwarver schrieveri'je in et algemien! De jury zee o.e. 'Veenstra het een status aparte binnen de Nedersaksische streektaelen. En dat komt niet allienig deurdat hi'j in et Stellingwerfs schrift, et het ok te maeken mit zien veulziedighied. Veenstra is van alle marken thuus: gedichten, verhaelen, kollums en romans. Et geheim van de wiend is al weer zien vuufde roman. Aj' d'r dan an daenken dat streektaelromans d'r dunne binnen, dan is dat een indrokwekkende prestaosie.' In de kategorie CD& DVD wun Daniël Lohues mit de cd Allienig III(6 meert 2010)


Prissentaosie ni’j boek van Jan Schonewille: ’Alderhaande’

Vri’jdagmiddag 5 meert verscheen in een biezundere bi’jienkomst et ni’jste boek ‘Alderhaande’ van ds. Schonewille van Noordwoolde. Et gaot om 40 verhaelties mit 40 foto’s veur 40 inspirerende mementen. In zien eupeningswoord leut veurzitter Ype Dijkstra van de Stellingwarver Schrieversronte, uutgever van et boek, weten dat hi’j slim wies is mit disse ni’jste uutgifte van zien stichting. Dijkstra vun de teksten in de ni’je bulden slim de muuite van et lezen weerd, ze zetten je dudelik even tot naodaenken an. Daornaost prees Dijkstra ok even de inzet van de schriever veur et Stellingwarfs. Zo is Jan Schonewille o.e. vaaste vri’jwilliger van de jaorlikse sutelaktie.
De anwezigen gongen nao zien positieve woorden mit mekeer naor de karke van Berkoop. Daor wodde, naodat Schonewelle een tal verhaelen uut zien ni’je boek veurlezen hadde, et eerste exemplaor overhaandigd an ds. Grietje Martens. Zi’j is as domenee verbunnen an de karkgemienschop van Oolde- en Ni’jberkoop, mar ze is ok oold-studiegenoot van de schriever. Ds. Martens stelde et arg op pries dat zi’j et eerste exemplaor in ontvangst nemen moch en vertelde vervolgens nog een peer aorige anekdotes uut de gezaemelike studietied in Kaampen. Mar ze leut ok weten hoe belangriek ze et vint dat et Stellingwarfs ok op disse meniere bruukt wodt.
Nao de prissentaosie gongen de geneudigden weeromme naor et gebouw van de Schrieversronte, waor onder et genot van een glassien drinken nog een hiel posien naopraot wodde, én waor gelegenhied was om et ni’je boek an te schaffen en et signeren te laoten.


Kleine mar biezundere Johannes Mulders-tentoonstelling

Tot 26 meert is d r in et gebouw van de Stichting Stellingwarver Schrieversronte een tentoonstelling mit wark van Johannes Mulders (1899-1989), die as keunstschilder, grafikus en illestraoter in Stellingwarf aktief was. Op de tentoonstelling hangen 21 warken, waoronder een drietal biezundere zelspetretten mar ok petretten van femilieleden van Mulders. D'r hangen hoolt- en linosneden, tekenings, waetervarveschilderi'jen en et topstok is de gouache 'Zundagmorgen'. Veerder is d'r een mooie dwasdeursnee te zien van zien ontwarpen van boekomslaegen, van zien boekillestraosies en zien illestraosies veur o.e. kelinders.
De tentoonstelling is te bekieken op maendag tot en mit donderdag, van 8.30 tot 16.30 ure, an de Willinge Prinsstraote 10. Daor is ok een overdrok te koop van et uutgebreide Ovend-artikel, augustus 2000, van de haand van Pieter Jonker, over leven en wark van Johannes Mulders. Die overdrok kost 2,75 euro.


Kleine mar biezundere Johannes Mulders-tentoonstelling

Tot 26 meert is d'r in et gebouw van de Stichting Stellingwarver Schrieversronte een tentoonstelling mit wark van Johannes Mulders (1899-1989), die as keunstschilder, grafikus en illestraoter in Stellingwarf aktief was. Op de tentoonstelling hangen 21 warken, waoronder een drietal biezundere zelspetretten mar ok petretten van femilieleden van Mulders. D'r hangen hoolt- en linosneden, tekenings, waetervarveschilderi'jen en et topstok is de gouache 'Zundagmorgen'. Veerder is d'r een mooie dwasdeursnee te zien van zien ontwarpen van boekomslaegen, van zien boekillestraosies en zien illestraosies veur o.e. kelinders.
De tentoonstelling is te bekieken op maendag tot en mit donderdag, van 8.30 tot 16.30 ure, an de Willinge Prinsstraote 10. Daor is ok een overdrok te koop van et uutgebreide Ovend-artikel, augustus 2000, van de haand van Pieter Jonker, over leven en wark van Johannes Mulders. Die overdrok kost 2,75 euro.


Schrieversronte-bestuurslid Hans van den Berg haostig wegraekt

Op 9 meert kregen bestuur en passeniel van de Schrieversronte tiedinge dat nao een jaor van hoop en spanning heur bestuurslid Hans van den Berg op de leeftied van 64 jaor uut de tied raekt was. Sund 1974 woonde Van den Berg, van komof Noordwooldiger, in Hooltwoolde. Daor was hi’j 23 jaor heufdonderwiezer van de Drie Dörpenschoele. Hi’j zette him van 1986 of in veur et hiemkunde-onderwies op ’e Stellingwarver schoelen. Van den Berg was echt een verieningsman, mit naeme veur de dörpen Hooltwoolde, Der Izzerd en Ni’jhooltwoolde. Daornaost hadde hi’j mit naeme ok in de körfbalwereld hi’j een grote inbreng. Vier daegen veur zien wegraeken wodde hi’j benuumd tot Lid in de Odder van Oranje-Nassau, veur zien bestuurlike aktiviteiten op et gebied van sport, buurtwelwezen en kultuur. Burgemeester Gerard van Klaveren rikte die onderscheiding uut en roem 150 dörpsgenoten maekten et feestelike gebeuren mit. Van meie 2007 of was Hans van den Berg siktaoris van de Stellingwarver Schrieversronte. Zien grote inzet, zien enthousiasme en zeker ok zien gevuul veur humor zal bestuur, staf en leden van de stichting mit grote wardering bi’jblieven.


Ni'j boek van Gerke P. Mulder verschient gauwachtig; eerste exemplaor veur borgemeister Oosterman

Op et heden wodt bi'j de drokkeri'je de laeste haand legd an et boek "Appelsche. Bijdrage tot de Geschiedenis van een oude Stellingwerfse Boerengemeenschap". Et is een herdrok van een dubbelnommer van et tiedschrift "It Beaken" van de Fryske Akademy uut et jaor 1977. Mar et is niet alliend een herdrok. Et boek is ok veurzien van een uutgebreide inleiding van Pieter Jonker over et wark van Gerke P. Mulder. Alderdeegst is een liest mit publikaosies van Gerke P. Mulder opneumen. Mulder publiceerde riegelmaotig in "Driemaandelijkse Bladen", "De Ovend" en de "Nieuwe Ooststellingwerver". In et boek zels is ommedaenken veur de geschiedenis van de naeme Appelsche. Netuurlik komt et zonuumde klooster Lux Mundi ok op de bodden. Etzelde gelt ok veur de burcht van Terwische. D'r wo'n heufdstokken spendeerd an Appelsche in de 17de en 18de eeuw. Belangrieke femilies uut de begintied van de schriftelike bronnen wo'n uutgebreid behaandeld. Ok gegevens uut de administraosie van de diaekeni'je kriegen ok heur gerak van Mulder. Ok Appelsche in de 19de ieuw komt an bod. Mulder onderbouwt op alle fronten et feit dat veurdat Appelsche bekend wodde deur zien verveningsgeschiedenis dat Appelsche echt een boeredörp was.
Et boek telt 92 pagina's, verschient in een oplaoge van 500 stoks - mit toestemming van de Fryske Akademy uteraord - en gaot Euro 12,50 kosten. Et kan now al besteld wodden bi'j de Stellingwarver Schrieversronte, de Historische Verieninge Appelsche en de boekwinkels. Et boek verschient o.e. mit steun van de perveensie Frieslaand.
De prissentaosie is op donderdagmiddag 11 meert, in "De Hoolten Klinte", et gebouw van de historische verieninge van Appelsche. Et eerste exemplaor is veur borgemeister drs. H. Oosterman, hi'j krigt et uut hanen van Schrieversronte-veurzitter Ype Dijkstra. Et boek is een uutgifte van de Stichting Stellingwarver Schrieversronte Berkoop. De prissentaosie van et boek is in hanen van de Appelschester historische verieninge.
In et kenniscentrum van de Stichting is de uutgebreide Mulder-kollektie onderbrocht. Een beschrieving daorvan vienen jim veerderop op disse webstee.


Stellingwarver sni'j smultte vot... komt et veurjaor d'r an?

Now, et veurjaor is d'r. Daoromme de volgende winterindrokken mar gauw in et webstee-archief dus... Veur meensken die veerder vot wonen en wat bi'jholen willen hoe et nog was in oonze streek! Et begon al veur de Kastdaegen te sni'jen, en sund hewwe de hieltied winterweer had. Et dujt now en dan vot, mar dat vröst et ok weer een poze. Hier en daor weren tot et laeste van feberwaori nog plakken of bulten sni'j. Zol de winter nog weerommekommen? De iene vun de winter prachtig, van de ere had et al vule eerder opholen mocht. Wat aj' d'r ok van vienen, we weten now weer wat winter is, dat is een veurdiel.
Mit de dikke laogen van lessend bin netuurlik de verhaelen ok loskommen... Mar zo slim as de Stellingwarver schriever H.J. Bergveld (1902-1966) et indertied 'naovertelde', now nee, zo slim hewwe et toch nog niet had, ok disse winter niet:

Dan hebben wi'j nog niks te klaegen...

Jan Saanders Klaos zat lessendaegs
Bi'j Ties van Geert wat op te snieden.
"Ie hebben now", zo zwetste Jan,
"Gien winters meer as vroeger tieden!
Wat is mi'j now zoe'n druppien sni'j?
Dan mag 't mi'j nog wel aanders heugen!
Et was van ien- op twienentachtig,
Doe lag die sni'j, da's ongeleugen,
Bi'j Pake an de daoke toe!
Et kachellit was vaastevreuren!
En nargens kon ie onder 't ies
Een spraankien waeter meer bespeuren!
Doe laggen in de Weme-bos
De haezen in de eksternusten!
En op een keer zat dokter Sluus
Op 't klokkehuus wat uut te rusten!"


(H.J. Bergveld, De Oolde Pook, Wolvege, 1970: 51)

Veur nog een dichterlike beleving van de sni'jwereld: zie onderan op disse bladziede.


Keuning Roegbaord

Keuning Roegbaord het zien haand
Daelelegd op stad en laand.
En hi'j blaost zien koolde aosem
Over 't waeter, voorn en braosem
Vlochten in de diepte vot.
En hi'j schuddet naor zien aord
Grote vlokken uut zien baord,
Tot de wereld wietwaor wit wodt
En de wegen spiegelglad.
Keuning Roegbaord grinnikt wat.

Mar de kiender, mit heur sleden,
Draeven ov'ral of en an,
Glieden waor 't mar even kan.
Keuning Roegbaord lacht tevreden,
Het d'r zien pleziertien van!
En hi'j blaost nóg even hadder,
En hi'j schuddet nóg wat barder,
En de oold're generaosie
Klaegt netuurlik stien en bien,
Want ze meugen him niet zien!
- Roegbaord wat bin ie gemien!
- Wat bedoej' en wat beblaos ie!

Roegbaord grinnikt om heur zorgen:
Oolde zoere proemers bin 't!
Roegbaord is de Kiendervrind!
Wie de Jeugd het, die het Morgen!


(Jouk, ps. van M. Bakker (1926-1996), Een haandvol speulgoed. Wolvege, 1972: 63)



Prissentaosie ni'j boek ds. Jan Schonewille

Op vri'jdagmiddag 5 meert wodt in een biezundere bi'jienkomst et ni'jste boek van domenee Jan Schonewille van Noordwoolde prissenteerd. Et boek, daor 40 verhaelties mit 40 foto's veur 40 inspirerende mementen in opneumen binnen, het as titel Alderhaande. Veur de 40 foto's zorgde Marjan van den Berg, dat is Jan Schonewille zien vrouw. Et omslagontwarp is van Bauke Visser Koenders van Haulerwiek.
De auteur het jaorenlaank redaktielid west van et blad 'Netwerk', hi'j verzorgde o.e. de rebriek 'Alderhaande'. Et gong daorbi'j om alderhaande prikkelende, uutdaegende, tot naodaenken zettende stokkies op et gebied van geleuf en saemenleving. Die stokkies weren bedoeld veur persoonlik meditatief gebruuk, of as een eupeningsmement bi'j vergeerderings en ere bi'jienkomsten.
Een diel van die stokkies het Jan Schonewille ommezet in et Stellingwarfs, mar hi'j het veur disse ni'je bundel ok een tal ni'je verhaelen schreven. Mit mekere ontstonnen zo de 40 stokkies veur 40 inspirerende mementen. Marjan van den Berg maekte bi'j elk verhaeltien een toepasselike foto, in de Stellingwarven, mar ok op ere plakken in de wereld. Verhaelen en foto's zorgen zo veur een biezunder gehiel, dat slim de muuite van et lezen en bekieken weerd is. Et boek wodt uutgeven deur de Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
Et eerste exemplaor van Alderhaande zal in de karke van Berkoop uutrikt wodden an domenee Grietje Martens, zi'j is o.e. predikante in Berkoop, mar ok oold-studiegenoot van Schonewille. De bi'jienkomst, die diels in de Berkoper karke en diels in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte is, zal leided wodden deur de veurzitter van de Schrieversronte, de heer Y. Dijkstra.
Van dezelfde schriever verscheen eerder et boek Maaike. In die roman wodt de geheime liefde verteld van een Stellingwarfs maegien mit een joodse bewoner van et kaamp Ybenheer op 'e Fochtel.


Negen kursisten haelden diploma Stellingwarfs: toegelieke negen ambassadeurs veur et Stellingwarfs!

"Jim bin now oonze ambassadeurs veur et Stellingwarfs!" Dit bin de woorden van Schrieversronte-veurzitter Ype Dijkstra, die oflopen zaoterdag an negen van de elf kursisten et diploma Stellingwarfs I uutrieken kon. Elke kursist(e) wodde op persoonlike wieze deur him toespreuken en dat wodde mar wat op pries steld. Dat was middags nao ofloop van de examendag, die om tien ure uut aende gaon was mit een pittig diktee. Daornao was et vaaste onderdiel mit schriftelike vraogen over de tael. As laeste onderdiel morgens was d'r een opdracht op et terrein van et kreatief schrieven. Middags was et mondeling examen. Dat wodde ofneumen deur de kursusleiders Roely Bakker, Grietje Bosma, Geert Lantinga, Henk Bloemhoff en Pieter Jonker. In et mondeling examen gaot et om et goed lezen kunnen van een tekst, om vraogen over de schrievers en de schrieveri'je en over vier boeken die lezen wodden moeten. Daornaost bin d'r vraogen over de geschiedenis.
Om drie ure wodde dudelik dat de negen kursisten die an et examen mitdaon hadden mit mooie ciefers slaegd weren. In tetaol deden d'r disse keer elf kursisten mit. Twieje van die elven hadden besleuten niet mit te doen an et examen, mar ankem jaor doen ze dat lichtkaans wel. Pieter Jonker zee uut naeme van de kursusleiding: 'Jim weren slim leergierig en belangstellend. Dat is veur de lesgevers geweldig. Ik hope dat jim nao disse kursus betrokken blieven bi'j aander kursuswark van oonze stichting en bi’j aandere aktiviteiten.' Henk Bloemhoff gaf op verzuuk nog even een toelochting op de muuilikste punten uut et diktee en de schriftelike vraogen. Veurzitter Ype Dijkstra bedaankte de vri'jwillige kursusleiding. De kursus wodt ofsleuten op 29 april mit een exkursie op 'e Delleboersterheide onder leiding van kursusleider Geert Lantinga.
De slaegden veur de kursus Stellingwarfs I van dit kursusjaor numen we mit ere. Et weren de vrouwluden Ineke Oudshoorn (Else), Catharina Hommes (Noordwoolde), Hielkje Nieuwenhuis (Noordwoolde), Joke Broekman-Coenrades (De Oosterstreek), Joke Brouwer (Oosterwoolde) en Anja Binnema (Wolvege), en de manluden Jaap Koen Bijma (Wolvege), Jacob Woudstra (Berkoop) en Mark van Veen (Wolvege).


Zwitserlaand-lezing op 9 feberwaori: slim interessaant

Op et historisch kongres in Noordwoolde van 28 september kowwe gien lezing meer anbieden over de overienkomsten tussen de Stellingwarver en Friese vri'jhied en die van Zwitserlaand. Dat daoromme hewwe die orgeniseerd in et ni'je jaor, in et kader van, zeg mar, "Stellingwarf"700+. De lezing is geven deur de geschiedenisliefhebber en zaekeman Oliver F. von Borstel. De heer Von Borstel is ofkomstig uut et kanton Luzern en woont now al weer een jaormennig in Schiedam. In et daegeliks leven is hi'j Salesman & Managing Director bi'j Managers of Sales Europe b.v., Rotterdam. Von Borstel bleek een groot kenner van de geschiedenis, et laand en de meensken te wezen. Et ontbrak him niet an de neudige humor en ok niet an een kritische instelling bi'j de bespreking van de verschillende soorten demekraosie. Zwitserlaand is van dat wat biezunders: de demekraosie, veural de gemientelike van onderop, staot daor hoge anschreven. Wel betekent dat dat de meensken hiel vaeke te stemmen moeten over alderhaande soorten onderwarpen, en daor bin ze dan niet al te goed op veurbereid. Mar disse aovend gong bepaold niet allienig over demekraosie van vandaege-de-dag en over et poletieke plan van Zwitserlaand in verbaand mit de EU, hoewel daor, zo bleek bi'j de vraogestelderi'je, best flink wat belangstelling veur was.
Et was veural een soort Zwitserlaand-aovend, veur geschiedenisliefhebbers liekegoed as veur liefhebbers van dit mooie vekaansielaand in de Alpen.
Onderwarpen die veerder op 'e bodden kwammen, weren: de tied van veur 1291: mit vechteri'jen tegen de "voogd" en veur de vri'jhied (dat hoolt in: tegen de Habsburgers); de gebeurtenissen op 1 augustus 1291: Uri, Schwyz en Unterwalden zweren de ied veur et Iedgenootschop op de Ruetliwiese; 1332: Luzern slöt him an en kanton nao kanton komt d'r vervolgens bi'j; de komst van Napoleon; 1848: van Staotebond naor Bondsstaot; Zwitserlaand vandaege-de-dag: laand, meensken, poletiek en neutraliteit. D'r weren wat te min meensken die de lezing bi'jwoonden: tegen de dattig, mar die weren dan ok opgetogen over inhoold, nivo en levendighied van de prissentaosie. Veurzitter Ype Dijkstra kon de meensken dan ok rond half elven mit een voldaon gevuul naor huus toe gaon laoten, naodat hi'j zien grote daank wardering veur de heer Von Borstel uutspreuken hadde.


Stellingwarver Schrieversronte zette et jaor in de vroege ni'jjaorsmorgen goed in: mit daank an de Berkoper Geitefok!

In de vroege morgen van 1 jannewaori 2010 wodde de Stellingwarver Schrieversronte bliede maekt mit een kedo van de ooldejaorsverieninge van Berkoop, beter bekend as ‘De Geitefok’.
In een fleurige bi’jienkomst op de driehoeke bi’j de karke kregen verscheiden Berkoper verienings een aorig kedo. En zo ok de Schrieversronte. Direkteur Sietske Bloemhoff kreeg veur et kantoor uut hanen van de ‘gulle gevers’ een ni’j koffiezetapperaot en een mooi ni’j tillefoontoestel. Daor is de Schrieversronte ommeraek bliede mit. De aandere orgenisaosies weren netuurlik al lieke bliede. Een orgenisaosie die ok ‘bovenplaetselik’ warkt en wat kreeg is... de braandweer. Braandweer, aandere hulptroepen en de pelisiehelikopter hoefden d’r veur een goeie gang van zaeken op disse happening niet an te passe te kommen. Alles gong fleurig en mit verdrag. In disse prachtige winternaacht was d'r een macht volk op de lappen in Berkoop, en dat hadden de orgeniserende Geitefokkers ok wel verdiend!


Ok Drentse staoten aachter weens tot veerdere erkenning Nedersaksisch

Op 16 december hebben ok de Perveensiaole Staoten van Drenthe besleuten tot mitdoen in de anvraoge om et Nedersaksisch onder diel lll van et Europese Haandvest veur regionaole taelen of taelen van minderheden te brengen. Veur de zommer kwammen de perveensies Gelderlaand, Overiessel en Grunningen en de beide Stellingwarver gemienten al tot die besluutvorming. De perveensie Frieslaand volgt hier disse beleidsweens van de Stellingwarver gemienten. De bestuurlike ofstemming is beriekt veural op basis van et rappot 'Nedersaksisch waar het kan', schreven deur de rechtsgeleerden perf. dr. J.J. Jans en dr. M. Herweijer, verbunnen an de Rechtenfakulteit van de Rieksuniversiteit Grunningen.


Stripboek ‘Weeromme naor Stellingwarf’ op 11 december verschenen

In de loop van de feestelike ofsluting van et biezundere jaor 2009 verscheen op 11 december et stripboek Terug naar Stellingwerf/Weeromme naor Stellingwarf van Frank Spijkers uut Buil. De strips verschenen et oflopen jaor wekeliks in de regionaole kraanten ‘Stellingwerf’ en ‘Nieuwe Ooststellingwerver’. In dat verhael vertelt auteur en tekener Frank Spijkers de historie van Stellingwarf om 1309 henne en hi’j dot dat op een hiele eigen en ansprekende wieze vanuut et jaor 2009.
Dit stripverhael is biezunder geschikt veur kiender van zoe’n jaor of twaelf, dattien, mar ok ooldere lezers zullen et mit plezier bekieken en lezen. Omreden striptekenenings die in kraanten verschienen vaeke niet beweerd blieven, het de warkgroep Stellingwarf 1309-2009 een posien leden besleuten om et verhael in boekvorm uut te geven. In de kraanten wodde Weeromme naor Stellingwarf in et Nederlaans verteld, mar op verzuuk van mit naeme de schriever/tekener zels verschient de bundel now in een twietaelige vorm. Dat op ’e linkerbladzieden is et verhael in et Nederlaans te lezen, op ’e rechterbladzieden in et Stellingwarfs. Veur de Stellingwarver vertaeling zorgde Sjoukje Oosterloo uut Drachten. Et boek wodt begin 2010 uutdield an alle Stellingwarver basisschoelen, veur alle leerlingen van groep achte.
Frank Spijkers is al een hiele poze gien onbekende meer in de Stellingwarver regio. Mit naeme in et basisonderwies is hi’j bekend as Histotolk. Dit jaor gong Frank naor meer as 40 schoelen toe om daor as Otto van Buil te vertellen over die remoerige Stellingwarver periode om 1309 henne. Een peer jaor leden vertelde Frank ok al over de geschiedenis van de Bekhofschaans an vri’j wat kiender op de schoelen in de buurt. Et doel van de kreatieve Builiger is om in 2010 een eer stok van de Stellingwarver geschiedenis as Histotolk an de kiender van et basisonderwies te vertellen. Dat verhael zal dan opneumen wodden in et lesanbod veur et vak Hiemkunde in et basisonderwies.


Winterse verhaelen in Stellingwarver verpleeghuzen en zorginstellings: Veurleesaktie Schrieversronte veur et dadde jaor

Op deensdag 29 en woensdag 30 december gongen een kleine twintig vri’jwilligers van de Stellingwarver Schrieversronte veur de dadde keer op pad mit winterse verhaelen. Ze gongen naor zowat alle Stellingwarver verpleeghuzen en zorginstellings om daor veur te lezen. De aktie was bedoeld veur de ooldere inwoners van Stellingwarf die in verpleeghuzen of zorginstellings wonen, omdat juust in disse tied van et jaor wat extra ommedaenken veur ooldere en/of zieke meensken hiel belangriek wezen kan. Daornaost vint de Schrieversronte et belangriek om op disse meniere et wark in de zorg in elk geval ien keer in et jaor te ondersteunen. Een schoffien leden wodden daoromme ok now weer alle instellings anschreven mit de vraoge as ze opni’j gebruuk maeken wollen van et veurleesanbod. Dat et de beide eerste keren ommeraek goed voldaon het bleek wel uut de reakties die bi’j Immy Sloot - mitwarkster bi’j de Schrieversronte die dit keer de hiele orgenisaosie veur heur rekening nam - binnenkwammen.
Alle veurleesvri’jwilligers kregen een speciaole mappe mit daor alderhaande verschillende verhaelen en gedichten in te vienen weren. Dat weren o.m. verhaelen van de bekende schrievers uut et verleden Jouk en H.J. Bergveld, mar ok van Stellingwarver schrievers van vandaege-de-dag, zoas bi’jglieks Sjoukje Oosterloo.


Desiré and the Bastards winner Stellingwarfpop 2009

Et dadde Stellingwarver popfestival Stellingwarfpop 2009 is een groot sukses wodden. Veur de eerste keer was et festival, dat orgeniseerd wodde deur de Stellingwarver Schrieversronte, binnen in et jeugd- en meziekcentrum M!X in Wolvege. Van begin tot aende was d’r een geweldige sfeer in en bi’j de meer as geschikte zael van dit centrum.
Winner wodde de groep 'Desiré and the Bastards', twiede de band 'Marius' en dadde 'Sound of Parka'. 'Sound of Parka' zorgde as laeste dielnemer veur een optreden dat ston as een huus, dat de band mos meerdere toegiften geven. De band 'Marius' kwam mit een iezerstark lied, waor de muzikaliteit op alle menieren van ofstraolt, mar ok de perfekte zang van disse groep uut Wolvege vaalt op. 'Desiré and the Bastards' wunnen de eerste pries mit een geweldig optreden, waor niet alliend zangeres Desiré Dooper veur zorgde mar ok de bassist, gitarist en drummer. Opmarkelik is de leeftied van de leden: de zangeres - zi’j gaot bi’jkotten een opleiding volgen an de rockakedemie in Tilburg - is 17 jaor, en dat gelt ok veur de bassist. De gitarist is nog mar 14 en de drummer alderdeegst 12 jaor oold. De jury was daor ok van onder de indrok, mar dit gegeven gaf niet de deurslag: mit naeme de prima eigen Stellingwarver tekst, de muzikaole kaante, de strakke uutvoering en de goeie prissentaosie deden dat wel.
De jury hadde liekewel veur alle ere bands ok goeie woorden. Mit naeme et optreden van Carolien Hunneman, diels bi’jstaon deur een violist, vul arg op.

De prissentaosie van Stellingwarfpop was in goeie hanen van Coen Speelman uut Grunningen, hi’j is o.e. drummer bi’j de band 'A Liquid Landscape'. De jury beston uut Jan Oosterhof van Steggerde, Robert van Dam uut Grunningen en Boelie Winter van Wolvege. As vierde stemme in de jury was et pebliek vraogd om stemformelieren in te vullen. Dat was veur et eerst bi’j Stellingwarfpop en dat het iederiene ommeraek goed voldaon. Opvalend was dat et pebliek tot dezelde konklusie kwam as de drie juryleden.
Veur et locht en geluud zorgden as altied Harry Hof en Cees Pols van Thij-studio’s uut Tuk.
Laestnuumde zorgde eerder ok veur de opnaemen van alle Stellingwarver nommers, die zaoterdag in een kleine oplaoge op een cd verschenen binnen. Stellingwarfpop 2009 wodde ofsleuten mit een prachtig optreden van de winner van veurig jaor, 'Ex-Aequo'.

Bi’jkotten zit de warkgroep Stellingwarfpop al weer om de taofel om mit de eerste veurbereidings van Stellingwarfpop 2010 an de slag te gaon. Weerommekiekende op oflopen 21 november het de warkgroep, die dit keer beston uut Bernard Damhuis, Léon van Lier, Piet Tjassing en Sietske Bloemhoff, is daor alle reden toe. Stellingwarfpop 2009 wodde financieel meugelik maekt deur Rabobaank de Stellingwerven, Woonboulevard Home Center, de gemienten Oost- en West-Stellingwarf, et Nederlands Fonds voor Podiumkunsten, Popnet, Friesland Pop, Grand-Café De Burgemeester, Jeugd- en muziekcentrum M!X en de Stellingwarver Schrieversronte.


Van Borselen-lezing kreeg levendige diskussie nao

Onder de titel ‘Nieuwe stellingen betrekken’ hul de bekende publicist Hans van Borselen van De Fochtel donderdagaovend 19 november een boeiende lezing over de Stellingwarver maotschoppi’je, et plak van de tael en kultuur daor in, de ekenomische kaansen, de pesisie van et gebied in de meer algemiene ontwikkelings van et plattelaand, de saemenwarking tussen beide gemienten en de hobbels die daor dislange bi’j ondervunnen binnen. Een flink tal meensken mit interesse veur visies op de gebiedsontwikkeling was d’r op ofkommen. De aovend wodde holen in de zael van et Schrieversronte-gebouw in Berkoop.
Van Borselen kan levendig vertellen en stapt zonder muuite van de grote Europese verbanen over naor de kleinere schaol van de regio Stellingwarf. Deur zien eerdere wark as sektordirekteur bi’j de gemiente Oost-Stellingwarf is hi’j ommeraek op ’e hoogte mit de perblematiek van beleidsontwikkeling, gemientepoletiek en ambtelik daenken.
Disse aovend was in et kader van ‘Stellingwarf’ 700 jaor, en et bin now krek al de aktiviteiten en levendighied in dat kader die him et bewies leveren dat d’r hiel wat kan en dat de regionaole identiteit van Stellingwarf inderdaod hiel bried beleefd wodt, ok bi’j meensken die hier van buten kommen binnen te wonen, al zullen die heur naor zien oordiel in eerste instaansie wat minder betrokken vulen bi’j de Stellingwarver tael.
Naotied kon et volk vraogen stellen en mit de inleider in gesprek gaon. Van die meugelikhied wodde een protte gebruuk maekt. Sommigen wezen d’r op dat ze zels eerder in heur gezin te makkelik et Stellingwarfs niet meer bruukt hadden naor de kiender toe, wiels ze daor now aanders over daenken. Die ‘anpassing’ ok an butermeensken was meerstal niet neudig; et Stellingwarfs hadde ok naor de kiender toe bruukt wodden kund, want daornaost was toch ok wel genoeg ommedaenken veur et Nederlaans, mit naeme op ’e schoelen.
Wat et staorigan niet meer praot wodden van de tael angaot het Van Borselen een wat optimistischer visie as sommigen. Zoks kuj’ netuurlik niet hielemaole sturen as overhied, al moet d’r wel geriedschop wezen, zoas de boekeschrieveri’je, taelhulpmiddels enz. In ieder geval gaot et weerommelopen traoger as dat wel es docht wodt, konstateerde hi’j. Uutspraoken van et soorte ‘over twintig jaor is et vot’ kommen niet uut. Van de zael uut wodde d’r ok op wezen dat d’r misschien wel niet zovule verschillen binnen tussen ‘Oost’ en ‘West’ as Van Borselen in ’t eerst angaf. Interessaant was dat zien veurbeelden van dat veural sleugen op de ontwikkeling van beleid in de gemiente en et tempo van anpakken van bepaolde verni’jings in et verbaand van de gemienten. Al mit al kan de Schrieversronte weerommekieken op een aktiviteit die deur onderwarp, levendige inzet van de spreker en betrokkenhied van et pebliek bi’j dit onderwarp as slim suksesvol beschouwd wodden kan.


Unieke anweenst veur Stellingwarver archeologie: kollektie Anton van der Lee uut Den Bosch naor Berkoop

Veurige weke was in Braobaant de overdracht van een belangrieke archeologiekollektie van Anton van der Lee an de Stichting Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop. Van der Lee is een bekende hiemkundige in Den Bosch, die ok veurzitter was van de laandelike orgenisaosie veur ammeteur-archeologen APAN. Van der Lee is ok een begrip in de wereld van de Friese archeologie. In 1965 kreeg hi’j van dochter Bertha van de bekende ammeteur-archeoloog, kraante-uutgever en boekhaandeler Hendrik Jan Popping alle boeken over die zi’j nog van heur heit in eigendom hadde. Die was in augustus 1950 wegraekt. Bertha Popping was mit heur mem verhuusd naor Drunen, waor ze as ‘juffer Popping’ sikteresse was bi’j de febriek van Lips. In 1979 kwam Schrieversronte-mitwarker Pieter Jonker naor Drunen om et archief van H.J. Popping, mar ok van die zien heit Jan Hendriks Popping weeromme te kriegen naor de streek daor et archief opbouwd was. Juffer Popping vun dat et de hoogste tied was dat de kollektie weerommegong naor Oosterwoolde.

Drs. Evert van Ginkel en drs. Sake Jager schreven in 2005 et boek ‘Archeologie van de Stellingwerven’. Ien heufdstok wodde hielendal spendeerd an leven en wark van H.J. Popping. Ofpraot was mit de auteurs dat de hiele kollektie bronnemateriaol van dat boek overbrocht wodden zol naor et kenniscentrum van de Stichting Stellingwarver Schrieversronte. Trouwens, de kollektie Popping was ok an de auteurs uutliend as bronnemateriaol. Bi’j de beschrieving veurig jaor van de kollektie bronnemateriaol vun Pieter Jonker een antekening van Sake Jager dat Van der Lee in Den Bosch lichtkaans dat wat over was van de boekeri’je van Popping in eigendom hadde. D’r kwam een briefwisseling en die het now een schinking van disse biezundere biebeltheek as gevolg, die now dus in Berkoop op de plaanken in de kluis staot en die now ok veur elkeniene te bestuderen is. De kollektie wodt niet uutliend en zal bi’jkotten op ’e webstee van de Schrieversronte beschreven wodden. Dat elk kan dan op veurhaand zien welke publikaosies d’r in Berkoop binnen. Pieter Jonker: ‘Naost de kollektie Popping en et bronnemateriaol van ‘Archeologie van de Stellingwerven’ hadden we in oons kenniscentrum ok wel wat algemiene literetuur op et terrein van de archeologie, mar mit de kollektie Anton van der Lee d’r bi’j begint et echt interessaant te wodden. Alle boeken en publikaosies hebben et exlibris van H.J. Popping, daoromme is et ok 100% zeker dat et uut de Popping-biebeltheek komt. De kollektie is hiel goed beheerd en beweerd en is in een uutzunderlik goeie staot.’ Nao een tillefonische ofspraoke is de kollektie Anton van der Lee in Berkoop bi’j de Stichting Stellingwarver Schrieversronte te bekieken


Al weer een maond of wat: Hiemkunde op Internet

D'r is een begin maekt mit et plaetsen van digitale lessen Hiemkunde in et basisonderwies op Internet. De eerste zonuumde ‘digiles’ behaandelt et thema 'Stellingwarf in de Middelieuwen' en is een saemenwarkingsprojekt van de Stichting Comperio en de Stellingwarver Schrieversronte. Disse eerste les is ontwikkeld deur onderwiezer Klaas Dijkstra van Langedieke i.s.m. mitwarkers van de Schrieversronte. D'r wodt intied ok warkt an een digiles over de Friese Waeterlinie. D'r staon ok nog een tal plannen op staepel. Ok de toekomstige lessen bin douk te vienen op
www.stellingwerf-heemkunde.nl.


Stellingwarver Spreukekelinder 2010 is d’r al!

Mar liefst 17 Stellingwarver schrievers, dichters, tekeners en fotografen zorgden de oflopen tied veur een prachtige ni’je Stellingwarver Spreukekelinder veur et jaor 2010. De kelinder, die uutgeven wodt deur Uutgeveri’je Van de Berg in Almere, is daoromme slim ofwisselend wodden. In de kelinder bin een protte ni’je verhaelen, gedichten, spreukies en gezegden, striptekenings en puzelties opneumen, mar d’r bin ok veul infermetieve blatties in te vienen. Zo kuj’ lezen over bojemvoonsten in oonze kontreinen, over voegels om huus henne, over wat d’r allegere veur biezunders te vienen is in et kenniscentrum van de Schrieversronte, over vissen en insekten in Stellingwarf en gao zo mar deur. Op de veurkaante van alle blatties bin, krek as altied, weer alderaorigste spreuken en gezegden te lezen.
Ieder jaor wodt disse biezundere kelinder mit ‘van alles’ uut en over de eigen regio ommeraek goed verkocht. De spreukekelinder is daoromme ok alle jaoren iene van de toppers in de jaorlikse sutelaktie van de Stichting Stellingwarver Schrieversronte. Ok et enthousiasme om an dit prachtige streekperdukt mit te warken is groot. Zó groot, dat intied de eerste (ni’je) mitwarkers al weer begonnen binnen mit heur stokkies veur de kelinder van 2011. De 17 mitwarkers weren: Roely Bakker, Klaas Boersma, Sjoerd Hoogenkamp, Koosje Hornstra, Harmen Houtman, Henk Jager, Pieter Jonker, Ruurd-Jelle van der Leij, Christine Magour, Attie Nijboer, Jan Oosterhof, Sjoukje Oosterloo, Martin Oostra, Johan Veenstra en Freddie de Vries. De redaktie beston ok dit jaor weer uut Annie Dedden en Sietske Bloemhoff. De Stellingwarver Spreukekelinder is krek anleverd (half juli) en zal bi'jkotten rondomtoe te koop wezen bi’j de Stellingwarver boekwinkels. En netuurlik kuj' him kopen bi’j de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop. (20-07-09)


Stellingwarf 700-jaor, laeste aktiviteit: tentoonstelling bi’j Peter Hiemstra, tot en mit 27 december

Iene aktiviteit van et jubileumjaor 2009 ('Stellingwarf 700') lopt nog, en dat is een tentoonstelling van verschillende keunsteners die heur inspireren laoten hebben deur et Stellingwarver laandschop. Die tentoonstelling is in galerie Peter Hiemstra, Berkoop. Eupeningstieden: vri’jdag-, zaoterdag- en zundagmiddag, van 13.00 tot 17.00 ure (tot en mit 27 december). De Stichting Prop het veur de gelegenhied een hiel mooi boekwark uutgeven, mit ofdrokken van et wark van de keunsteners, en mit hiel biezundere gedichten van de Stellingwarver schriever en dichter Johan Veenstra. Disse uutgifte gelt 10 euro en is op de tentoonstelling te bezetten. Et kan dus nog even: d'r op uut naor Berkoop, dat deur et winterweer extra sfeerfol is. En de tentoonstelling is slim de muuite weerd, dat heur ie her en der.


'Stellingwarf' 1309 - 2009: viering in 2009

Oons gebied Stellingwarf het zolange as de meensken heugt een biezunder, eigen plak inneumen in de poletieke en bestuurlike ontwikkelings in Noord- en Oost-Nederlaand. In de tiedrekte van ongeveer 1300 tot september 1500 hadde oons gebied een zelsstaandige poletieke en bestuurlike pesisie. Stellingwarf wodde in die tied bestuurd deur ‘Stellingen’, die uut en deur de bevolking keuzen wodden. Meerstentieds gong et om drieje. Et gebied beschouwde himzels een hiele tied als ‘vri’j’, wat ok wel ‘rieksonmiddellik’ hiet, krek as in et geval van onder aanderen de Friezen van Oostergo, Westergo en Zeuvenwoolden.
Et hul in daj’ rechtstreeks onder et bestuur van de Duutse keuning of keizer vullen. Dat kwam in de praktiek daele op onofhaankelikhied. In ooldere publikaosies op et terrein van de geschiedenis hebben ze et zodoende ok wel over ‘de vri’je naosie van de Stellingwarven’.

In de tied tot 1500 hadde oons gebied veural de naeme Stellingwarf, mar et wodde ok wel vaeke ‘Stellingwerf’ nuumd. Stellingwarf is de naeme in de uutspraoke van de Stellingwarver streektael, et Stellingwarfs, en dat is onderdiel van et Nedersaksisch. Et Nedersaksisch is, naost et Fries en et Limburgs, een erkende regionaole tael in oons laand.
De gemientenaemen Oost-Stellingwarf en West-Stellingwarf van vandaege-de-dag kommen deur de splitsing in 1517/1524, niet lange naodat et gebied bi’j de bestuurlike ienhied Frieslaand daon was, die in1498 ontstaon was.

De eerste keer dat de laansnaeme Stellingwarf him veurdot in schriftelike bronnen, is in een bekende bisschoppelike oorkonde van 25 augustus 1309. Die wodt wel anduded as de Excommunicatiebulle van Guido van Avesnes, bisschop van Utrecht (1301 - 1317). Die oorkonde is nogal belangriek, niet allienig omdat d’r veur et eerst de naeme Stellingwarf in nuumd wodt, mar nog meer om de inhoold. Daor dot uut blieken waoromme as et neudig was dat de oorkonde schreven wodde. Et was zo dat d’r him in die tied een groot poletiek konflikt veurdee tussen de bestuurders en inwoners van et Middelieuwse laand Stellingwarf an de iene kaante en Guido van Avesnes, bisschop van Utrecht an de aandere kaante. Et gong om kwessies as et bezit en de pacht van laanderi’jen en boerderi’jen deur Stellingwarvers in et gebied dat now Stienwiekerlaand is, een gebied daor de bisschop laansheer van was, om de weigering deur de Stellingwarvers om de bisschop as heur heer te erkennen en him belasting te betaelen, en zo meer. De Stellingwarvers beschouwden heur as vri’j, krek as de aandere ‘vri’je Friezen’ in die tied, en ze wollen dus niet onder et gezag van de bisschop van Utrecht as laansheer valen.

Et konflikt was op een gegeven ogenblik uutlopen op een indrokwekkende belegering en et omtrent innemen van et grote kesteel van de bisschop in Vollenhove. Dat gebeurde deur de Stellingwarvers en heur kammeraoden uut et buurgebied Schoterwarf. Et kesteel wodde liekewel op et laeste mement nog redded deur troepen van de bisschop, die militaire steun kregen hadde van de graaf van Hollaand. In de oorkonde van 24 augustus 1309 wodde de bisschoppelike straf bekendmaekt. Die beston uut exkommunikaosie. Dat hul de uutsluting van de karkelike gemienschop in, tot et mement dat de Stellingwarvers en heur bondgenoten heur ofgrieselike daoden op een passende meniere goedmaekt hebben zollen en et verdiend hadden om weer van heur straffen of te kommen.

De naeme Stellingwarf wodt in de oorkonde van 1309 veur de eerste keer nuumd. De naeme van oons gebied is zodoende onderdehaand op zien minst zeuvenhonderd jaor oold. Daor hebben de Stichting Stellingwarver Schrieversronte en een tal historische verienings, zoas de Vereniging Historie Weststellingwerf en de Historische Vereniging Appelscha en Omstreken in 2009 nogal wat ommedaenken an geven. D’r bin veur de viering verschillende manifestaosies en biezundere aktiviteiten opzet. Inkelden lopen of kommen nog in december. Ok is d'r een biezundere webstee over 700 jaor Stellingwarf: www.stellingwarf700.nl. Ien en aander wodt koördineerd van een kleine veurbereidingsgroep uut.


Huders van mien kienderdromen

Ik bin naor mien jonkhied
Op ’e struun,
naor sporen van vroeger

’k Stop bi’j een laene mit kestanjebomen
Heur gruui en bluui
bin roem en wied

Ik volg ze mit mien ogen
van stamme tot kruun
en alsmar, alsmar

Bin ’k onder de indrok
van heur kracht om te kiemen
uut niks meer as zaand

In een veer verleden
pootte ik ze stok veur stok
en leut ze betiemen…

Altied nog bekommer ik mi’j
om disse huders
van mien kienderdromen
Ontstaon uut mien haand…

Attie Nijboer, juni 2009


Besluutvorming over erkenning onder diel III bi'j Nedersaksische overheden staorigan ofrond

Hoe staot et d'r veur mit de besluutvorming in de Nedersaksische perveensies en oonze beide gemienten? Et kollege en de raod van de gemiente Oost-Stellingwarf bleken mit flink wat enthousiasme veur. Dat was aenlik ok wel wat te verwaachten, want van 1995 of hebben Oost- liekewel as West-Stellingwarf heur de hieltied volop aachter et streven naor erkenning onder diel III steld. De volgenden weren kollege en staoten van de perveensie Gelderlaand, en doe kwammen kollege en staoten van Overiessel. Beide staoten weren positief. Et gaot om grote en belangrieke perveensies uteraord. De Grunninger staotekemmissie bliekt intied ok glad veur. Veur de zommer hebben de Grunninger staoten ok mit fleur instemd. Op 8 juni praotte de raod van West-Stellingwarf over et veurstel, een veurstel dat uteraord ok et veurstel was van et eigen kollege. Et risseltaot was krek as in Oost slim positief, wat alle meensken die et Stellingwarfs en aander Nedersaksisch een waarm hatte toedregen, een goed gevuul geft.
D'r is nog een klein hikkertien: de grote perti'jen in de Drentse staoten hebben meer tied neudig. De Drentse staoten zullen besluten in december.


Ni’je Stellingwarver ‘hangers’ in kader Stellingwarf 700

Willem Higgins uut Oosterwoolde het twie mooie tinnen hangers bedocht en maekt, feguren die aj’ an een riempien of zo om de hals hangen kunnen. Hi'j dot zoks in et kader van Stellingwarf 700. Mar netuurlik kuj’ zien hangers ok op een aandere meniere bruken: ze argens zichtber henne leggen of zetten. Et bin feguren in et kader van de Stellingwarf-symboliek. De iene feguur is een griffioen zoas hi’j ok te zien is as teken van Stellingwarf 700, de aandere is een uutvoering van de griffioen zoas hi’j bi’j iene van de ooldste oorkondes heurt. Higgins kan ze appat maeken, ok veur jow. Per stok gellen ze 11,50 euro. Hi’j maekte zien aktiviteit wereldkundig op de aovend van de boekuutrikkinge van et ni’je boek van Martin Oostra. Zie veerder op DAUWVOETER.BLOGSPOT.COM. (31 aug. 09)


Historische kuiertocht in en om Wolvege henne: kommende zundag 22 november

Kommende zundag 22 november wodt d’r in en om Wolvege henne een historische kuier holen in et kader van Stellingwarf 700 jaor. Bi’j disse biezundere kuier zal de leiding in hanen wezen van Geert Lantinga, kenner van de historie en de omgeving bi’j uutstek. De tocht begint morgens om tien ure bi’j de Brasserie van Hotel Resteraant Holland Inn an de Stienwiekerweg 52 in Wolvege. Veur et middagschoft gaot de kuier deur et dörp zels. Nao een goed verzorgde koffietaofel in Holland Inn wodt de tocht vervolgd deur de Ni’je Anleg en et angreenzende Driessenpooldergebied mit een bezuuk an de meule van Gooijer.
Zo rond de klokke van drie ure zal d’r dan een aende kommen an disse biezundere kennismaeking mit Wolvege en zien omgeving. Op dit mement kun d’r nog wel een peer meensken mit de groep mit. Ie moe’n je dan wel even opgeven bi’j de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop: till. 0516-451108. Mailen kan vanzels ok naor info@stellingwarfs.nl. De kosten an de historische kuier bedregen € 19,50 per persoon (de koffietaofel is bi’j de pries inbegrepen).


Ni’jste oflevering van ‘De Ovend’ mit de tekst van et Stellingwarver Laandrecht

Veur de liefhebbers van geschiedenis is d’r now een pracht van een kaans om an de uutschreven tekst van et dit veurjaor weerommevunnen Stellingwarver Laandrecht te kommen! Ontdekker dr. Oebele Vries het in et ni’jste nommer van et Stellingwarver tiedschrift ‘De Ovend’ (oktober 2009) de volledige tekst uutgeven. Dat is gebeurd neffens de principes van een kritische edisie, wat inhoolt dat et bruken van heufdletters, punten en komma’s en zo anpast is an de gewoonten van vandaege-de-dag. En zo is d’r meer: ofkottings bi’jglieks bin hielemaole uutschreven. Op 18 september, op et Historisch symposium Stellingwarf 700 in Noordwoolde, het de heer Vries de tekst al zien laoten an et pebliek, en hi’j hoopt d’r laeter dieper op in te gaon in ien of meer wetenschoppelike publikaosies. Mar dat duurt nog wel even, en ok de symposiumbundel is niet vot-op-slag klaor. Daoromme is et mooi dat deur Vries zien publikaosie in ‘De Ovend’ elke belangstellende now alvast van disse tekst uut de Middelieuwen kennis nemen kan.
Netuurlik het ‘De Ovend’ ok now weer veul aandere aorige artikels en zo wat henne, o.e. over de interessaante Stellingwarvers Jebbie van der Wal en Jaap Wemer. D’r bin verhaelen te lezen van Henk Koelma en van Kees Stuurman, wiels Lily Köhler een ‘ienakter’ publiceert ‘veur alle warkende memmen’… Losse nommers van ‘De Ovend’ gellen 3 euro. Vule mooier nog is et om je te abonneren: 15,00 euro in et jaor, veur 6 ofleverings. (24-10-09)


Zaoterdag 21 november: Stellingwarfpop 2009! Mit: Carolien Hunneman, Desire and the Bastards, Hekze, Infinite, Marius, Sound of Parka, Target Remains en Viscious Circle

Op zaoterdag 21 november wodt veur de dadde keer et popfestival Stellingwarfpop holen. Et festival, dat orgeniseerd wodt deur de Stellingwarver Schrieversronte, is dit keer niet buten, mar binnen in et jeugd- en meziekcentrum M!X in Wolvege. Et doel van et festival is in ’t eerste plak om mit naeme jonge bands en muzikaanten an te vieteren om in heur meziek meer gebruuk te maeken van de eigen streektael et Stellingwarfs. D’r is daoromme een pries beschikber steld veur de drie beste Stellingwarfstaelige nommers: de eerste pries bestaot uut een geldbedrag van € 300,00, de twiede pries levert € 200,00 op en de dadde € 100,00. Daornaost wodt d’r van alle dielnemers an et festival (achte mit mekere) ien Stellingwarfstaelig nommer op een CD zet. Et doel is dat die CD binnen niet al te lange tied uutkommen zal. Veur de opnaemen daorveur zorgde Cees Pols van studio Case I/O in Tuk.

Grote ofwisseling in optredens
Hiel mooi is dat et de veurbereidende warkgroep dit keer lokt is om veur een grotere verscheidenhied an mezieksoorten te zorgen. Zo is d’r veur et eerst op dit unieke festival o.e. een singer/songwriter (Carolien Hunneman) te heuren, zorgt de band Hekze veur een Stellingwarver rap, wiels Sound of Parka mit modpunk en hippierock op et podium staot. Twie bands deden eerder an Stellingwarfpop mit, dat bin Infinite en Sound of Parka. Laestnuumde vul bi’j de veurige festivals in de priezen. Veerder doen mit: Desire and the Bastards, Marius, Target Remains en Viscious Circle. De winner van Stellingwarfpop 2008, Ex-Aequo, slöt et festival of. Tussen de verschillende optredens deur zal d’r een daansdemonstraosie geven wodden deur Racket en healt dancers.
Veur de formule van Stellingwarfpop is onderhaand arg veul wardering, et festival krigt de hieltied briedere bekendhied. Dat gelt niet alliend veur bi’jglieks ere Nedersaksische regio’s, mar ok in de wereld van de popmeziek.

Pebliek stemt mit!
Et festival begint middags om vuuf ure, veur de prissentaosie zorgt dit keer Coen Speelman uut Grunningen. Coen Speelman, die van oorsprong van Nijeveen komt, is o.e. drummer bi’j de band A Liquid Landscape uut Grunningen.
De jury die uuteindelik de priezen toekennen zal, bestaot dit keer uut vier personen en et pebliek. Iederiene die dit gratis festival bezuken gaot, krigt bi’j binnenkomst een formelier, daor hi’j op angeven kan wie neffens him de winner van et festival is. De uutslag van et pebliek telt mit as vuufde stemme binnen de jury. In de jury zitten: Neerlandikus en meziekliefhebber Peter Riksma (van vroeger van Wolvege), de Stellingwarver dichter/muzikaant Jan Oosterhof (Steggerde), Robert van Dam (bassist A Liquid Landscape, Grunningen) en Boelie Winter (drummer Ex-Aequo). Laestnuumde is ok veurzitter van de jury.
Stellingwarfpop wodt financieel meugelik maekt deur Rabobaank de Stellingwerven, Woonboulevard Home Center, de gemienten Oost- en West-Stellingwarf, Friesland Pop, jeugd- en meziekcentrum M!X en de Stellingwarver Schrieversronte.


Rondrit Stellingwarver Smulbus in de kienderboekeweke

In et kader van de kienderboekeweke en Stellingwarf 700 jaor ridt in oktober de Smulbus mit leerlingen van et basisonderwies naor verschillende lekaosies in de gemiente Oost-Stellingwarf. De Smulbus is een initiatief van de warkgroep ’Alles rondom taal’ van de stichting Kunstwerf. Die warkgroep bestaot uut vertegenwoordigers van de Eupenbaore Biebeltheek, boekhaandel Bruna en de Stellingwarver Schrieversronte.
In kombinaosie mit ‘Stellingwarf 700 jaor’ en et thema van de kienderboekeweke ’Eten en snoepen in kinderboeken’ is disse keer keuzen veur ‘de Smulbus’. Die ridt op vier verschillende morgens in de kienderboekeweke een ‘culinaire en historische route’ deur de regio. De dielnemers van disse biezundere tocht bin leerlingen van groep 8 van 13 verschillende basisschoelen in Oost-Stellingwarf.
De tocht gaot aldereerst naor Berkoop. Bi’j de Stellingwarver Schrieversronte wodt verteld over ‘Stellingwarf in de Middelieuwen’, mit anslutend een kwis. Van Berkoop gaon de leerlingen naor kookmuseum ‘De Vleer’ in Appelsche. Eigeneresse Carolina Verhoeven zal vertellen over eetgewoonten in de Middelieuwen. Van Appelsche of gaot de tocht richting Oosterwoolde, waor in de Bruna-winkel een puzeltocht uutzet is. Van Bruna uut gaot de route lopende veerder richting biebeltheek, mar onderwegens is d’r nog een ’pitt-stop’ bi’j supermark C-1000. Eigener Van Zanten bödt daor beneudigdheden an veur et klaormaeken van een lunchpakket. Bi’j de laeste halte, in de biebeltheek, wodt et bereiden van een oold recept uut de regio veurdaon en tot slot zal ok van et risseltaot d’r van pruufd wodden kunnen. Op dit mement wo’n nog de meugelikheden van een ofslutend kienderboekebal bekeken.


Ni’je kursus Stellingwarfs begint in november

Heb ie d’r ok aorighied an om mit te doen an de kommende beginnerskursus Stellingwarfs? De eerste lesaovend is op 9 of 12 november, dat hangt d’r nog even van of. Woj’ nog wat weten van de kursus, eerdaj’ jow opgeven op info@stellingwarfs.nl? Bel dan even mit de Stellingwarver Schrieversronte (0516-451108) en vraog deur naor Pieter Jonker. Die kan d’r veul over vertellen. Hi’j is op maendag en deensdag anwezig.


Historische kuiertocht in en om Wolvege henne: neteer: 22 november

Naodat de Stellingwarver Schrieversronte veurig jaor in december o.l.v. de heer Jan Slofstra uut Bakkevene een prachtige infermetieve kuier hul in de wereld van Waskemeer wodt die suksesvolle formule herhaeld. Op zundag 22 november wodt d’r in en om Wolvege henne een historische kuier holen in et kader van ‘Stellingwarf’ 700 jaor. Bi’j die biezundere kuier zal de leiding in hanen wezen van Geert Lantinga, kenner van de historie en de omgeving bi’j uutstek.
De dielnemers an de tocht verzaemelen heur morgens om tien ure in de Brasserie van Hotel Resteraant Holland Inn an de Stienwiekerweg 52 in Wolvege, waor de koffie en thee mit wat d’r bi’j klaorstaon. Veur et middagschoft gaot de kuier deur et dörp zels. Nao een goed verzorgde koffietaofel in Holland Inn wodt de tocht vervolgd deur de Ni’je Anleg en et angreenzende Driessenpooldergebied mit een bezuuk an de meule van Gooijer.
Zo rond de klokke van drie ure zal d’r dan een aende kommen an disse biezundere kennismaeking mit Wolvege en zien omgeving. De heer Lantinga radt iederiene an om veur goeie schoenen of leerzens te zorgen.
De kosten an de historische kuier bedregen € 19,50 per persoon. D’r is een maximum steld an et tal dielnemers. Opgeven kan bi’j de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop: till. 0516-451108. Mailen kan vanzels ok naor info@stellingwarfs.nl.


Stellingwarfs en Schrieversronte goed vertegenwoordigd op Eupen Taele-dag Liwwadden

Oflopen zaoterdag 26 september hul de gemiente Liwwadden in zien prachtige stadhuus een Eupen Dag. De dag ston dit jaor in et teken van taelen. Dat zodoende weren d’r Friezen, Stellingwarvers, volk uut Et Bildt, mar ok Chinezen, Afghanen en Antillianen.
Et Stellingwarfs was d’r ommeraek vertegenwoordigd. Zo weren d’r optredens van Carolien Hunneman in de prachtige Oranjezael, wiels Johan Veenstra en Attie Nijboer uut eigen wark veurdreugen. Daornaost had de Stellingwarver Schrieversronte veur een mooie info-kraom zorgd daor flink belangstelling veur was. De Eupen Dag wodde deur zoe’n 500 personen bezocht


Sutelaktie Schrieversronte smit krapan € 19.000,- op: op twie nao beste Stellingwarver sutelaktie ooit

De jaorlikse sutelaktie, dat is de verkoopaktie van de Stellingwarver Schrieversronte mit boeken, de spreukekelinder, cd’s, kaorten en plakplaeties, is dit jaor wel weer een hiel groot sukses wodden. Disse keer zetten zoe’n 100 Schrieversronte-vri’jwilligers heur in om mar zoveul meugelik uutgiften van de stichting onder de meensken te brengen. En dat is meer as lokt, want de sutelaktie brocht € 18.800,- op en dat is de op twie nao beste sutelaktie ooit. Bi’jkotten staot de Schrieversronte ok nog op de jaorlikse boekemark in Drachten, dat is de ofsluting van de Friese én de Stellingwarver sutelaktie, en daor zal de uuteindelike opbrengst roem over de € 19.000,- kommen.
De verkooptopper in de sutelaktie 2009 was de Stellingwarver Spreukekelinder, daor wodden mar liefst 534 exemplaoren van verkocht. Goeie twiede wodde de ni’je roman van Johan Veenstra 'Et geheim van de wiend', mit 440 verkochte boeken. Van dat boek, dat op 28 augustus verscheen, is trouwens now al zowat de helte van de oplaoge (1500 stoks) verkocht.
In de sutelaktie wodden ok de routegids 'De buurtschoppen van Oosterwolde' (Sietske Bloemhoff en Geert van der Meulen), 'Wille op ’e brille' (Jouk), 'Gien plak dat mi’j zo trekt, de 13 dörpen van Oost-Stellingwarf vroeger' (Henk Bloemhoff) en 'De Friese waterlinie' (Meindert Schroor) ommeraek verkocht.
Op de laeste sutelaktieaovend was de stemming bi’j de sutelders vanzels hielemaole opperbest. Uut naeme van et bestuur bedaankte direkteur Sietske Bloemhoff alle vri’jwilligers van hatte en benaodrokte nog es van hoe’n groot belang de inzet van heur allemaole is. (20 sept. 09)

De Stellingwarver zaeke in 1309 en daornao op Symposium Stellingwarf 700: 120 bezukers geneuten van goeie lezings mit veul inhoold

Multifunktioneel Centrum ’t Vlechtwerk in Noordwoolde was op de zunnige vri’jdagmiddag van 18 september 2009 een smoeke omgeving veur een meraokels interessaant symposium in et kader van ‘Stellingwarf 700’. Symposiumveurzitter drs. Carel Zuil, eerder lerer geschiedenis en wethoolder van Oost-Stellingwarf kon een 120 geïnteresseerden as dielnemer van et symposium welkom hieten. Hi’j stelde de sprekers veur en vertelde wat heur publikaosies en aktiveiten op historisch terrein binnen.
Perf. dr. Hans Mol, hooglerer geschiedenis van de Friese lanen en warkzem bi’j de Fryske Akademy gong in op Stellingwarf, Schoterwarf en de aachtergronden van et verzet tegen de bisschop van Utrecht in de 14e ieuw. Hi’j leut zien dat de Middelieuwse Stellingwarvers van de Friese gebieden meer steun kregen hebben as dat eerder wel anneumen is in de geschiedschrieveri’je van Stellingwarf. Stellingwarf, en zo ok de stad Grunningen, deden mit an de Friese vri’jhied uut poletieke bedoelings, mar Stellingwarf en ok Schoterwarf, dat laeste gebied misschien veur een pat, weren etnisch Saksisch en niet Fries. Een singeliers gegeven is, dat roegweg beschouwd Stellingwarf en Schoterwarf et langste et poletieke systeem van de Friese vri’jhied beweerd hebben.
Dr. Oebele Vries van de Rieksuniversiteit Grunningen gong in op et Laandrecht van Stellingwarf, dat dit veurjaor deur him ontdekt wodde in et Gelders Archief in Arnhem. Hi’j gaf tekst en uutleg bi’j de verschillende artikels, mar d’r bin veurlopig hier en daor ok wel de neudige raodsels. Et laandrecht zol wel es opsteld wezen kunnen veur 1328, en dat is beheurlik oold. Et gaot veural over et gebied tussen Lende en Kuunder, en zo te zien niet over de 12 dörpen die even veur of in 1328 heur van Drenthe ofscheiden hebben. Et is niet opsteld deur een laansheer; die wollen de Stellingwarvers niet hebben, mar deur de Stellingwarver zels, en dat is oold en biezunder.
Mr. Caspar van Heel hul de dadde lezing. Hi’j was eerder perveensiaol archiefinspekteur van Overiessel. Hi’j wees d’r onder eren op dat d’r in de tied van de slag bi’j Ane ok opstaand was tegen de bisschop in Stienwiek en omgeving, deur opstaandige Drenthen en Friezen, lees Stellingwarvers. Pas in tieden dat de Stellingwarvers wat rustiger wodden weren, gaf een volgende bisschop Stienwiek zien stadsrechten. ’t Was ok om strategische redenen tegen de Stellingwarvers. D’r is neffens de heer Van Heel reden om in et nog te ontwarpen waopen van Stienwiek ok een griffioen op te nemen, omdat we et gebied van Stienwiek en wiede omgeving tegere mit Oost- en West-Stellingwarf as et oorspronkelike Groot-Stellingwarf beschouwen kunnen. Stienwiekerlaand van now hadde om him Groot-Stellingwarf hieten mocht.
Nao elke lezing wodde gebruuk maekt van de gelegenhied om vraogen te stellen. Uut naeme van de orgeniserende Stellingwarver Schrieversronte nuumde Henk Bloemhoff dat de lezings over een posien verschienen zullen in een mooie bundel. Dat ok aanderen kun dan in de kunde kommen mit de mooie inhoold van de lezings. Hi’j kon hielemaole an et begin borgemeister Van Klaveren en wethoolder Trompetter van West-Stellingwarf welkom hieten, en zo ok wethoolder Pieter Bouma van Oost-Stellingwarf, en liekegoed ok een tal raodsleden. De gemiente Stienwiekerlaand wodde vertegenwoordigd deur borgemeister Apotheker, en de gemiente Opsterlaand deur wethoolder Kooistra. Ok was d’r een biezunder welkom veur oold-borgemeister Remco Heite West-Stellingwarf, veur oold-borgemeister Arend ten Oever, tegenwoordig veurzitter van de Nedersaksische koepelorgenisaosie SONT, en veur de vertegenwoordigers van de historische verienings van Stienwiek en Iesselham. An et aende wees Bloemhoff d’r op dat dr. Vries de tekst van et Laandrecht van Stellingwarf veur et eerst publiceren zal in et oktobernommer van et Stellingwarver tiedschrift De Ovend. Veur die publikaosie is uteraord al veul belangstelling. Butendat kondigde hi’j een lezing an over de Zwitserse vri’jhied en veerdere geschiedenis van laand en volk van Zwitserlaand, vanwegens overienkomstige kenmarken in de Friese en Stellingwarver vri’jhied. Dat zal wezen op 9 feberwaori 2010, de aovens.
(anpassing 19 sept. 09)


Passekonfereensieni’js: de ontdekking van et Laandrecht van Stellingwarf in et Gelders Archief in Arnhem slim biezunder, in meer as ien opzicht

Vri’jdagmorgen 3 juli was in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte een biezundere passekonfereensie. Toegelieke weren d’r ok een tal aandere geneudigden as de passe, dit allemaole om te heuren hoe as dr. Oebele Vries van et Fries Instituut van de RUG bi’j wieze van aldereerste verkenning vertelde over et pas deur him ontdekte laandrecht van oons middelieuwse Stellingwarf.
Feitelik was hi’j al in april op et oolde dokement stuit, dee blieken. Et dateert uut ongeveer 1480, en is een vertaeling uut et Latien weg in oostelik kleurd Middelnederlaans. De universiteit hadde deensdag een uutvoerige passetiedinge de wereld instuurd, dat in veul laandelike en regionaole media was et ni’js van de ontdekking bekendmaekt.
In zien uutleg was de heer Vries dudelik waor hi’j dat wezen kon en hul hi’j slaegen om de aarm in aandere gevallen. In elk geval is de tekst hiel uniek, omreden eigen wetsteksten van de Stellingwarvers uut de middelieuwen dislange niet bekend weren. In een inkeld geval zicht de heer Vries een overienkomst mit et Drentse laandrecht (de schreven vorm daorvan is trouwens jonger as de tekst daor et Stellingwarver stok op weerommegaot – die liekt him slim ooldachtig), et is niet zo dat de tekst hiel wat aanders is as aandere laandrechten uut – ongeveer - die tied, mar de artikels bin wel eigen. Ze bin niet as et waore een kopie van soortgeliekense teksten uut et Friese Frieslaand. Dat zol wel kund hebben, omreden de Stellingwarvers heur ansleuten hadden bi’j de vri’je Friese lanen. Slim opmarkelik in dat verbaand is een boete die steld wodde op inbreuk maeken op de Friese vri’jhied. De Saksische Stellingwarvers hadden heur losmaekt van et gebied van de bisschop van Utrecht, en richtten een eigen laand in dat as vri'j beschouwd wodden mos, vri'j van een laansheer, wat dat angaot naor et veurbeeld van aandere Friese laanties zoas Schoterlaand en Opsterlaand, zo daenkt de heer Vries. Biezunder is ok een verwiezing naor de gewoonten angaonde de middelieuwse vete. Singeliers is dat zegd wodt dat de ‘laansgemiente’ betrekking het op et gebied ‘binnen Lende en Kuunder’. Dat zol inholen kunnen dat de tekst nog slat op de tied van veur de ansluting van twaelf oostelike perochies. Henk Bloemhoff, taelkundige van de Schrieversronte, die de passekonfereensie leidede, nuumt et stok iene van de vuuf topstokken uut et middelieuwse Stellingwarf. Mit et uteren van veul daank kon hi’j vertellen dat et Gelders Archief, daor de heer Vries de ontdekking dee, slim mitwarkt het veur et holen van disse passekonfereensie. De Stellingwarver Schrieversronte moch veur een dag en een naacht et dokement, een kopieboek van ongeveer 1480 daor et Stellingwarver laandrecht in te vienen is, in de kluis hebben. Daordeur was et meugelik dat de heer Vries et laandrecht an et aende van de passekonfereense even tonen kon an de passe en de aandere meensken. En zodoende bin d’r ok nogal wat foto’s maekt. Iederiene was et d’r over iens: hulde veur de prachtige ontdekking deur de heer Vries. Die hadde oons trouwens an et aende van zien eerste inleiding ok al fielseteerd mit et ‘weerommekriegen’ van oons eigen oolde laandrecht. Op het Historisch Symposium op 18 september zal de heer Vries in een lezing ‘Het Landrecht van Stellingwerf. Een eerste verkenning’ veerder ingaon op aord en betekenis van oons laandrecht. Veul wardering was d'r veur de mitwarking van et Gelders Archief en de RUG an disse prissentaosie (4-7-09)


Unieke voonst: et middelieuwse laandrecht van Stellingwarf

In et Gelders Archief in Arnhem is de tekst ontdekt van et middelieuwse laandrecht van Stellingwarf. Et is hiel uutzunderlik dat in oonze tied nog middelieuwse rechtsregels van een gebied weerommevunnen wodden. Ok is et van belang dat uut Stellingwarf, een gebied mit een hiel eigen historische ontwikkeling, dislange gien spoor van een eigen middelieuws recht bekend was. De tekst is ontdekt deur dr. Oebele Vries, universitair docent en onderzuker an de opleiding Friese tael en kultuur van de Rieksuniversiteit van Grunningen. De tekst wodt vri’jdag 3 juli 2009 an de passe en aandere belangstellenden zien laoten op een passekonfereensie van de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop.
Et gaot om een oostelik-Nederlaanse vertaeling uut de laete vieftiende ieuw. De oorspronkelike tekst was in et Latien. Die moet optekend wezen in de veertiende ieuw, mar wanneer percies is niet te zeggen.
De geldighied van et laandrecht van Stellingwarf is een aende an kommen in et jaor 1504, toegelieke mit die van et Ooldfriese recht.

Opstaand

Et oolde gebied Stellingwarf, dat now veural bekend is deur de gemienten Oost- en West-Stellingwarf, is vandaege-de-dag et zuudoostelike pat van de perveensie Frieslaand. Oorspronkelik heurde et bi’j Drenthe/Overiessel, waor doedertieden de bisschop van Utrecht de heerschoppi’je voerde. In de rekte 1309-1328 kwam Stellingwarf in opstaand tegen de bisschop. Daornao was et zoe’n twie ieuwen een vri’je, himzels besturende laansgemiente, neffens et veurbeeld van Frieslaand, waor al langer soortgeliekense rippebliekies bestonnen. In 1498 kwam d’r een aende an de vri’jhied van de Friese laansgemienten, in 1500 ok an die van Stellingwarf. Hertog Albrecht van Saksen wodde doe de ni’je heer. Die brocht et Saksische Stellingwarf bi’j Frieslaand onder. Nog altied is Stellingwarf binnen Frieslaand een gebied mit een hiel eigen kerakter, o.e. deur de eigen, Stellingwarver tael, een variaant van et Nedersaksisch.

Tien rechtsregels

Et now ontdekte laandrecht van Stellingwarf bestaot uut tien rechtsregels. Die bin vaastelegd in opdracht van de ‘stellings’, de rechters/bestuurders van de laansgemiente Stellingwarf. Die rechtsregels hebben bepaolings op et terrein van strafrecht en arfrecht. Veural sommige strafrechtelike bepaolings kommen nogal ooldachtig over. Dat gelt in et biezunder veur de procedure van et opeisen van een ofkoopsom veur een femilielid dat doodmaekt is. Hiel biezunder is de boete die steld wodt op et maeken van inbreuk op de Friese vri’jhied.


Lezing op 19 november: ‘Nieuwe stellingen betrekken door de Stellingwerven'

Onder disse titel orgeniseert de Stellingwarver Schrieversronte op 19 november om 20.00 ure in et gebouw van de Schrieversronte in Berkoop een lezing die verzord wodden zal deur Hans van Borselen van De Fochtel, eerder direkteur Welwezen van de gemiente Oost-Stellingwarf en publicist op verschillende terreinen. Hi’j publiceerde in 1997 et essay ‘Van Werven naar Verworven’; daorin is hi’j an et zuken naor et kenmarkende van de Stellingwarven doe en now. Twie jaor laeter hul hi’j een lezing mit as titel ‘De politieke en sociaal-economische identiteit der Stellingwerven in historisch perspectief’.
Hi’j gaot disse keer in op de gevolgen van de geschiedenis van beide Stellingwarven tegere in de boererippebliek tussen 1300 en 1500 veur et sociaole en kulturele kerakter van beide gemienten vandaege-de-dag. Op ’e bodden kommen de al of niet kenmarkende verschillen doe en now van de beide Stellingwarven. In dat verbaand zal ok naor veuren brocht wodden de pesisie van de Stellingwarver tael, literetuur en kultuur in de saemenleving in dit gebied. Et gaot hierbi’j mit naeme om de identiteit van de gemienschoppelike kultuur, de antrekkelikhied van de tael, de geveren die de tael bedriegen en de vraoge as de streekkultuur langer bestaon zal as de streektael.
Van Borselen zal ok uutgebreid ommedaenken geven an de ekenomische en sociaole ontwikkelings in beide gemienten, die, zoas bekend, gien ekenomische kernzones in de perveensie Frieslaand binnen. Wat bin de prioriteiten op disse gebieden van beide gemienten veur de kommende tied? Gaot de saemenwarking tussen beiden zo veer dat d’r over een posien een fusie kommen zal van de beide gemienten? En tenslotte: zal de streekkultuur integreerd wodden in et gezaemelike beleid van de beide gemienten, of wodt et een bi’jzaeke?
Om kot te gaon: dit wodt een lezing over verleden, heden en veural de toekomst van de beide Stellingwarven die meensken die ok naodaenken over die toekomst zeker niet missen meugen. ‘Nieuwe stellingen betrekken’ hiet et in de titel, mar hoe en watte dan? Zet et alvast even in de agenda en geef even deur daj’ kommen via de mail: info@stellingwarfs.nl.


Beeld van 14e en 15e ieuwse oorkonden angaonde Stellingwarf

Gao toch veural ok even naor de prachtige fototentoonstelling van oolde oorkonden in Noordwoolde. In et kader van Stellingwarf 700 wodt van 16 meie tot 26 oktober 2009 een biezundere tentoonstelling hullen, onder de titel: "Beeld van 14e-15e ieuwse oorkonden angaonde Stellingwarf". Et gaot om foto's van oorkonden die Stellingwarf anbelangen uut de tied van 1309 tot omdebi'j 1500. De tentoonstelling is in ‘t Nationaol Vlechtmuseum in Noordwoolde, in etzelde gebouw as Multifunktioneel Centrum 't Vlechtwerk. Zaoterdagmidddag 16 meie wodde de tentoonstelling eupend, mit een toepasselike toespraoke deur de inhooldelike uutvoerder, drs. Anne van der Helm van Donkerbroek, uteraord veur et geheur van een tal geneudigden. Ok wodde et tentoonstellingsgidsien prissenteerd.
Orgenisaosie: ‘t Vlechtmuseum, Noordwoolde, i.s.m. de Stichting Stellingwarver Schrieversronte, Berkoop en inhooldelik uutvoerder drs. Anne J. van der Helm, Donkerbroek. (10 sept. 09)


Sutelaktie Stellingwarver Schrieversronte begint op 31 augustus, oftewel: mit 77 vri’jwilligers op pad

Op maendagaovend 31 augustus begint de jaorlikse sutelaktie van de Stellingwarver Schrieversronte mit tal van ni’je uutgiften in de krojen. De jaorlikse verkoopaktie van Stellingwarver boeken, de spreukekelinder, cd’s, kaorten en plakplaeties begint dit keer veur et eerst in augustus. Op maendag 31 augustus, woensdag 2 september en maendag 7 september wodt d’r suteld in Stellingwarf-Westaende. Dat zal o.m. wezen in Ni’jhooltpae, Hooltpae, Blesdieke, Zaandhuzen en Wolvege. Op woensdag 9 september, maendag 14 september en woensdag 16 september is Oost-Stellingwarf an bod. D’r wodt dan o.e. suteld in Appelsche, Makkinge, Berkoop en Oosterwoolde.
De sutelaktie is de hieltied tussen middags vuuf ure en aovens acht ure. De sutelaktiekemmissie, bestaonde uut de Schrieversronte-vri’jwilligers Hammie en Jitze Hofstra, Joop Oosterhof, Koop Oosterloo en Jan Punter, is van plan om van de aktie weer een flink sukses te maeken. Dit keer wodde de kemmissie veural bi’jstaon deur mit naeme et ‘belteam’ Fettje Alten en Johan Veenstra. Zi’j zorgden d’r tegere veur dat de groep die dit jaor op pad gaot mit de krojen uut mar liefst 77 enthousiaste Schrieversronte-vri’jwilligers bestaot.!

Vier ni’je uutgiften
In de jaorlikse sutelaktie bin d’r vier spiksplinterni’je uutgiften te vienen. In et eerste plak is dat vanzels de ni’je roman Et geheim van de wiend van Johan Veenstra. Mar ok een prachtige ni’je spreukekelinder, mit wark van 16 schrievers, dichters, tekeners en fotografen, ligt weer in de krojen. Ni’j is ok et kienderboek van Martin Oostra God maekt mooie dingen, dat op 25 augustus uutrikt wodden an ds. Nico ter Linden. Veerder verschient op de eerste suteldag et boek De veldnaemen van Ooldetriene en Sunnege, deur Piet van der Lende. In dit boek bin behalven de veldnaemen van die beide dörpen ok tal van nog niet eerder publiceerde historische gegevens te vienen. Ni’j veur de sutelaktie bin ok et boek De Friese Waterlinie van Meindert Schroor en de routegids De buurtschappen van Oosterwolde, deur Sietske Bloemhoff en Geert van der Meulen.
De uutgeveri’je van de Schrieversronte leunt now liekewel veur de rest van et jaor niet aachterover. An tal van uutgiften wodt op dit mement nog stevig deurwarkt.

Stellingwarfs, as ’t even kan!
Sund al weer een hiele poze leden het de Schrieversronte ok zorgd veur een peer ni’je, opvalende plakplaeties, veural omdat daor nog al es vraoge naor is. Op et iene plakplaetien is te lezen 'Stellingwarfs, as ’t even kan', op et ere 'Stellingwarfs, please!' Ok disse beide plakplaeties bin in de krojen van de sutelaktie te vienen.

Speciaol september-anbod
In de loop van de hiele septembermaond gelt d’r een biezunder anbod: wie een boek kocht dat uutgeven is deur de Stellingwarver Schrieversronte én daorbi’j de Stellingwarver Spreukekelinder kan de prachtige autobiografie De Stoel van Lily Köhler veur € 5,00 anschaffen; dat boek kost gewoonlik € 12,50. Et anbod gelt in de Stellingwarver boekwinkels krek liekegoed as bi’j de sutelaktie.


Aktiepunt jaorvergeerdering Stellingwarver Schrieversronte: oproep poletieke perti’jen veur ommedaenken Stellingwarfs

Oflopen woensdagaovend 20 meie hul de Stichting Stellingwarver Schrieversronte zien jaorlikse ledevergeerdering in et eigen paand in Berkoop. Een kleine veertig leden maekten die vergeerdering mit.
In zien eupeningswoord ston veurzitter Ype Dijkstra mit naeme stille bi’j de bezunigings deur drie subsidiegevers van de stichting: de beide Stellingwarver gemienten en de perveensie. Die bezunigings raeken mit naeme et wetenschoppelik onderzuuk en taelbegeleiding dat vanof 1991 uutvoerd wodt deur de stichting. Deur de bezunigingsmaotriegels raekten zo mit ingang van 1 feberwaori 28 uren verleuren. Op dit mement bin bestuur en direktie liekewel drok in onderhaandeling mit verschillende instellings om uut te zuken as d’r toch nog meugelikheden binnen om dit wezenlike onderdiel van de Stellingwarver Schrieversronte overaende te holen.
Iene van de akties veur et behoold van de aktiviteiten veur de eigen streektael is et anschrieven van alle poletieke perti’jen in beide gemienten. In die brief wodt o.e. vraogd om ommedaenken te geven an et belang van et behoold van de eigen streektael en streekkultuur in heur verkiezingspergrammes veur de kommende gemienteraodsverkiezings in 2010.
Nao et eupeningswoord deur veurzitter Dijkstra wodde et jaorverslag van de stichting deur de leden goedkeurd en vaastesteld. De betrokkenhied van de leden van de Algemiene Raod daor de stichting in et jaorverslag over schrift, bleek uut verschillende infermetieve vraogen.
Ofscheid wodde neumen van bestuurslid Jelke Nijboer; Nijboer het zien zittingsperiode van twie keer drie jaor d’r op zitten. Veur de stichting blift Nijboer liekewel aktief in o.e. de ni’j op te richten stichting Vrunden van de Stellingwarver Schrieversronte. Oftredend was ok ponghoolder Geert Dekker, mar de heer Dekker kon opni’j benuumd wodden veur drie jaor. Veur de vakketure die veurig jaor ontston deur et vertrekkende bestuurslid Grietje Bosma-Dijkstra stelde et bestuur as kandidaot de heer Fokke Bron van Munnikeburen. De laeste maonden dri’jde Bron al mit in et bestuurswark en dat voldee van weerskaanten ommeraek. Fokke bron wodde dan ok mit instemming van alle leden benuumd. Veur de vakketure van Jelke Nijboer is et bestuur nog op zuke naor een geschikte kandidaot.
Nao et schoft vertelde de heer Henk Ruiter van De Langelille op een slim inspirerende wieze over de wereld van de rietsniederi’je in mit naeme de Westhoeke van West-Stellingwarf en de Weerribben, krek over de greens mit Overiessel. Ruiter was eerder opzichter van Staotsbosbeheer in de Rottige Miente, mar komt uut een femilie van echte turfmaekers en rietsnieders. Binnen niet al te lange tied zal dit verhael nao te lezen wezen in De Ovend, et tiedschrift van de Stichting Stellingwarver Schrieversronte.

18 SEPTEMBER 2009: de middag van et Historisch Symposium Stellingwarf 700, oftewel:‘De Stellingwerfse kwestie van 1309: politieke, bestuurlijke en menselijke verhoudingen in een Utrechts-Fries grensgebied aan het begin van de 14e eeuw’

Ien van de hoogtepunten van de viering "Stellingwarf 700 jaor" wodt et Historisch Symposium over de poletieke en militaire gebeurtenissen in oons gebied Stellingwarf en daor ommehenne, in en rond et jaor 1309.
Et wodt hullen op vri’jdagmiddag 18 september 2009. Et begint om 14.00 ure. Et zal et pebliek zicht geven op ’e machtsverholings in et gebied van et oolde ‘Laand van Vollenhove’ en et laand Stellingwarf van vroeger. Stellingwarf hadde keuzen veur et poletieke stelsel van de zonuumde Friese vri’jhied. De opstaand van de Stellingwarvers in 1309 tegen Guido van Avesnes, bisschop van Utrecht, krigt in dit symposium et neudige ommedaenken.

Eerste lezing: ‘Stellingwerf en Schoterwerf: hun status en de achtergronden van hun verzet, mede in het licht van de Friese vrijheid’, deur perf. dr. Hans Mol
Twiede lezing: ‘Het Landrecht van Stellingwerf. Een eerste verkenning', deur dr. Oebele Vries
Dadde lezing: ‘De locale verhoudingen tussen Stellingwerf, het Land van Vollenhove en Steenwijk aan het begin van de veertiende eeuw’, deur mr. Caspar van Heel

Aj' kommen willen en ie hebben je nog niet opgeven, zollen we je vraogen willen om dat nog wel even te doen, deur een mailtien te sturen naor info@stellingwarfs.nl. Dit in verbaand mit et forse tal anmeldings dislange.
Et symposium wodt veurzeten deur drs. C.C. Zuil, eerder docent geschiedenis an et Stellingwerfcollege. Nao elke lezing is d’r kot gelegenhied veur vraogen en diskussie. De lezings bin in et Nederlaans. Et symposium wodt holen in Multifunktioneel Centrum ’t Vlechtwerk, Noordwoolde. Orgenisaosie: Stichting Stellingwarver Schrieversronte. De toegang is vri'j, dus ommenocht. Vraog eventueel om veerdere inhooldelike info op etzelde mailadres, t.a.v. dr. Henk Bloemhoff, inhooldelik veurbereider van et symposium. [N.B. Deur aandere verplichtings kon de eerder ankondigde lezing van de heer Albert Mensema spietig genoeg niet deurgaon. De lezing van dr. O. Vries is d'r veur in 't plak kommen.] (10-09-09)


Juryrappot H.J. Bergveldpries 2009 vol lof over de Stellingwarver Schrieversronte

Op 17 juni kreeg veurzitter Ype Dijkstra uut hanen van borgemeister Harry Oosterman van Oost-Stellingwarf de H.J. Bergveldpries 2009. Oosterman hadde een mooie toespraoke en leut daor et belangrieke, waarme plak in zien van de Stellingwarver Schrieversronte midden in de Stellingwarver saemenleving. Ok Ype Dijkstra en veurzitter Arend ten Oever van SONT hullen toespraoken. Dijkstra nuumde een tal belangrieke aktiviteiten en risseltaoten uut et verleden, en maekte indrok mit zien schets van et belang van kulturele en wetenschoppelike instellings zoas de Stellingwarver Schrieversronte. Veurzitter Arend ten Oever sleut him daor bi'j an en nuumde o.e. dat de Stellingwarver Schrieversronte altied een stevige inbreng had het m.b.t. de ontwikkelings van et Nedersaksisch as gehiel, in et biezunder om de erkenningskwessie henne. Et juryrappot wodde veurlezen deur jurylid Geke Zanen. We hebben et hiernao opneumen. Et was een prachtige aovend in et gemientehuus van West-Stellingwarf, mit optredens van zangeres Caroline Hunneman, Christine Magour, Johan Veenstra en et Wolvegester Anbo-koor. Meer over de Bergveldpries in de tekst onder et juryrappot.

Juryrappot H.J. Bergveldpries 2009

‘De echte taal, de taal in haar allerwezenlijkste functie, de taal die de mens tot mens maakt, is niet het speciale bezit van de dichters en hun aanhang van literair-geïnteresseerden, maar het algemene bezit van iedereen.’
Dat schrift perf. dr. K.H. Heeroma - van 1953 tot 1972 hooglerer Nedersaksische tael- en letterkunde an de universiteit van Grunningen en direkteur van et Nedersaksisch instituut - in zien bundel Nader tot een taaltheologie (1967) en hi’j zegt dan veerder: ‘Men kan deze taal in zichzelf tot ontwikkeling brengen tot een vervuld bestaan of laten verschrompelen tot een gebruiksartikel.’
Heeroma was meraokels grepen deur et feit dat de tael et meerst wezenlike is an de meens. Daoromme zee en schreef hi’j ok zo vaeke ‘De mens bestaat in taal’ en getuugde hi’j van ‘de verbinding tussen de mensen door een taalverbond’.

Et is dit ‘taelverbond’ dat ok de meensken in Stellingwarf al van ooldsher mit mekere verbint en bi’j mekeer brengt en hoolt. Et is et follement van heur gemienschopsgevuul en van de diepgaonde tael- en streekbeleving, daor ze vol van zitten.
Et Stellingwarfs, dat behalven in de gemienten Oost- en West-Stellingwarf ok praot wodt in et noordwesten van Overiessel (Stienwiekerlaand) en in een klein angreenzend gebied van Drenthe, nemt binnen et Nedersaksisch taelgebied een unieke eigen pesisie in die votkomt uut de onofhaankelike en zelsbewuste opstelling van de Stellingwarvers deur de ieuwen henne.

Om et Stellingwarfs ok veur de toekomst as kultureel arfgoed te beweren wodde in 1972, krek doe et gebruuk van de streektael en et ommedaenken d’r veur onder drok kwammen te staon, deur een tal gedreven vri’jwilligers et initiatief neumen tot de oprichting van de Stichting Stellingwarver Schrieversronte. Et is te daanken an die stichting, dat d’r in de veurbi’je jaoren veul tot staand brocht is dat van ommeraek groot belang is veur et instaandholen van de tael en de streekkultuur.
Toegelieke het de stichting een ondersteunende funktie naor de gemientelike overheden toe wat de veurbereiding en de uutvoering van de uutrikkinge van de instelde literaire priezen anbelangt, waoronder de H.J. Bergveldpries. Veur toekenning van disse prestigieuze pries kun individuele personen, orgenisaosies en instellings, die heur veur et Stellingwarfs in de briedste zin op een biezundere wieze verdienstelik maekt hebben, in anmarking brocht wodden.

Binnen et ofwisselende laandschop van de Stellingwarver tael en kultuur het de jury een rondgang maekt in et domein van de schrievers en dichters en him verdiept in heur artistieke specialisaosie, de proza en de poëzie. Daor eupenbaorde him een riek en kleurig spektrum van romans, verhaelebundels, dokementaires, dichtbundels, liedteksten, teniel en gao zo mar deur.
As we de perduktie in de verscheiden literaire genres overzien, vaalt d’r een hoopvolle ontwikkeling te konstateren. Sommige auteurs hebben heur sporen al verdiend, eren bin veulbelovend en zullen ongetwiefeld nog van heur heuren laoten.

In de loop van de veerdere verkenning van de aktiviteiten die in Stellingwarf ten behoeve van de eigen tael en kultuur ontwikkeld en uutvoerd wodden, wodde de hieltied weer dudelik hoe as de Stellingwarver Schrieversronte daor een centraole rolle in speult. De jury raekte niet alliend in toenemende maote onder de indrok van de veulhied en de variaosie van aktiviteiten die de stichting tot zien taekepakket rekent, mar ok van de hoge kwaliteit d’r van.
Een summier overzicht volstaot om de kwaliteiten an te duden die de Schrieversronte niet alliend kenmarken as et belangriekste instituut veur tael, literetuur, geschiedenis, volkskunde en indentiteit van Stellingwarf, mar ok as een utermaote professioneel instituut:
- Aldereerst vaalt et fraai uutvoerde twiemaondelikse tiedschrift De Ovend op, mit mooie bi’jdregen op et gebied van de Stellingwarver tael, literetuur, volkskunde en geschiedenis, die een boel meensken ni’jdoen zullen. De Ovend mag dan ok mit recht een vesitekaortien van de Schrieversronte nuumd wodden.
- Dan is d’r et Kenniscentrum, waorvan de biebeltheek, de biezundere kollektie dokementen en et beeld- en geluudsarchief ok veur et pebliek eupensteld binnen.
- Veur wie et Stellingwarfs niet alliend as tael om in te praoten, mar ok as schrieftael beheersen wil wo’n jaorliks de kursussen Stellingwarfs geven.
- Aorig riegelmaotig orgeniseert de Schrieversronte lezings en kongressen.
- D’r is gericht ommedaenken veur et saemenstellen van hiemkundig lesmateriaol veur et basisonderwies, wiels daor an de leerkrachten veurlochtingspergrammes over anbeuden wodden. Zo wodt ok de jongste generaosie vertrouwd maekt mit de tael, de geschiedenis en de saemenleving van Stellingwarf.
- Binnen et gehiel an aktiviteiten die de Schrieversronte tot zien taekepakket rekent, is de wetenschoppelike specialisaosie een wel hiel belangriek onderdiel. De stichting ontlient in belangrieke maote daor zien professionele staotus an. Wil d’r een volledig beeld ontstaon van et eigen taelsysteem van et Stellingwarfs, dan dient die tael, veur zoveer et meugelik is, ok in al zien facetten onderzocht en beschreven te wodden. Daorbi’j gaot et o.e. om disciplines as semantiek, lexikologie/lexikografie, fonologie, toponymie enz. Op die terreinen is al veul tot staand brocht. Hierveur kan bi’jglieks wezen wodden op et 4-dielige Stellingwarfs Woordeboek, op de paragrafen over et Stellingwarfs in et Handboek Nedersaksische Taal- en Letterkunde en op de onderdehaand slim talrieke wetenschoppelike publikaosies in verschillende bundels en tiedschriften.
- Biezunder is et uutgiftebeleid van de Schrieversronte. Al van de oprichting of geft de stichting mit grote riegelmaot ni’je boeken uut in en over et Stellingwarfs. Veerweg de meerste van de literaire perdukten, romans, verhaele- en gedichtebundels, bin opneumen in et uutgiftebestaand van de Schrieversronte. Daornaost verschenen en verschienen d’r, in een grote verscheidenhied, publikaosies op et terrein van de geschiedenis, de volkskunde, de regionaole identiteit en de belende keunst. Tientallen en tientallen titels bin d’r zo in de loop van de jaoren beschikber kommen veur et briede pebliek.

Zo het de Stichting Stellingwarver Schrieversronte een deurslaggevende funktie, niet alliend om et gevuul van weerde veur de eigen streektael bi’j de inwoners te verstarken, mar veural om de Stellingwarver tael en kultuur in alle facetten zien gerak te geven.

Al meer as 35 jaor voeren de besturen van de Schrieversronte die mekeer opvolgden mit grote inzet en overgaove alle komplekse en arbeidsintensieve taeken uut die ze heurzels oplegden. Et weren ok die besturen die et beleid bepaolden en veur et planmaotige uutvoeren d’r van zorgden. Dat bestuursbeleid, dat deur de jaoren henne kenmarkt wodde deur een hoge maote van duurzemhied, wodde en wodt de hieltied in een meerjaoreplan en ok in een jaorplan omschreven en vaastelegd, wiels deur et Jaor- en Perduktverslag evalueerd en verantwoording oflegd wodt.
Wie et gehiel van die arbeid overzicht en op him inwarken lat en him daor ok bewust bi’j is van et feit dat et stichtingsbestuur zien warkzemheden hielemaole vri’jwillig en belangeloos uutvoert, raekt diepe onder de indrok.

Bi’j zien uuteindelike ofweging is de jury dan ok ienstemmig tot et oordiel kommen dat et wark van de Stichting Stellingwarver Schrieversronte, lettende op de biezundere maotschoppelike betekenis d’r van, de grootst meugelike wardering verdient, niet alliend van de hiele Stellingwarver saemenleving mar ok van de regionaole overheden, een wardering die et beste tot uutdrokking brocht wodden kan in de onderscheiding mit de Bergveldpries 2009, uut te rieken an et now zittende bestuur van de Schrieversronte in de persoon van zien veurzitter.

Mit betrekking tot de toekomstige ontwikkelings veroorlooft de jury him nog et volgende op te marken:
De erkenning van et Nedersaksisch neffens diel III van et Europees Haandvest veur Minderhiedstaelen kan een belangrieke impuls betekenen veur et streektaelebeleid. Et zicht d’r naor uut dat die erkenning, waorveur de overheden van de perveensies Grunningen, Drenthe, Overiessel, Gelderlaand en van de gemienten Oost- en West-Stellingwarf in gezaemelikhied veul wark verzet hebben, now ophanen is. Dat is een biezunder positieve ontwikkeling, die liekewel toegelieke ok konsekweensies hebben zal. Zo kriegen de overheden onder diel III een grotere inspanningsverplichting angaonde et Nedersaksisch. Et ambisienivo veur et gebruuk van de streektael in de verschillende domeinen van de saemenleving ligt beheurlik hoger as dat vandaege-de-dag onder diel II et geval is.
Om dat hogere nivo waor te maeken zullen de regionaole overheden en de professionele streektaelinstituten mekere neudig hebben; d’r zullen gezaemelik ni’je lijnen uutzet wodden moeten.
Veur de streektaelinstituten - dus ok veur de Schrieversronte - zal de erkenning neffens diel III o.e. et veerder verdiepen en uutbreiden van taeken mit him mitbrengen en naost nog meer onderling overleg binnen et Nedersaksisch taelgebied, ok verkenning en saemenwarking over de greenzen henne.
Et wodt spannend. De Schrieversronte kan, mit de deskundighied die de stichting het, die uutdaeging an, as de overheden - want zi’j dregen veur et streektaelbeleid de eerste verantwoordelikhied - daor de meugelikheden mar veur bieden.

Et is zaeke om Heeroma’s uutspraoke ‘Men kan deze taal in zichzelf tot ontwikkeling brengen tot een vervuld bestaan of laten verschrompelen tot een gebruiksartikel’ eernstig te nemen.
Veur wie zien verantwoordelikhied verstaot is de keuze liekewel gien vraoge meer.

Grunningen, meert 2009
De jury H.J. Bergveldpries 2009,
G. Zanen-Dokter, C.C. Zuil, J. Haveman


Friese vertaeling van ‘Een brogge van glas’ verschenen

In dezelde weke dat de ni’je roman ‘Et geheim van de wiend’ van Johan Veenstra verscheen, kwam ok de Friese vertaeling van zien veurige roman ‘Een brogge van glas’ uut. Veur de vertaeling zorgde Folkert de Jong uut Drachten. In et biezunder veur dit boek het Johan Veenstra een naowoord schreven. Hi’j beschrift daorin hoe et veerdergaon is waor et boek ophoolt. Hoe de eerste ontmoeting mit zien breur verlopen is en wat veur reakties hi’j op ’e roman kregen het en nog altied krigt. Van de Stellingwarver versie ‘Een brogge van glas’ bin een kleine 4500 boeken verkocht. De Friese versie ‘In brêge van glês’ wodde in een oplaoge van duzend exemplaoren uutgeven deur uutgeveri’je Bornmeer uut De Gediek. Et het een ni’j omslag en gelt veur € 17,50. Et is rondomtoe in de boekwinkels te koop.


‘God maekt mooie dingen’. Eerste exemplaor van boek mit Biebelse verhaelen veur kiender wodt anbeuden an ds. Nico ter Linden

Op deensdagaovend 25 augustus verschient et aldereerste boek van Martin Oostra. In et boek vertelt de schriever uut Wolvege Biebelse verhaelen veur kiender, onder de titel God maekt mooie dingen. Disse ni’jste uutgifte van de Stellingwarver Schrieversronte is opfleurd mit tien prachtige, kleurige prenten van Geeske Snetselaar uut Zwolle.
Martin Oostra is een peer jaor leden begonnen mit et schrieven in et Stellingwarfs, naodat hi’j de kursus Stellingwarfs veur beginners volgd hadde. Hi’j schrift sund die tied veur de verhaelerebriek ‘Op ’e schostienmaantel’ in de regionaole kraanten NOS en Stellingwerf. Verhaelen van him bin ok te lezen in De Grijpvogel en op de ni’je Stellingwarver Spreukekelinder. In zien eerste boek vertelt Martin Oostra verhaelen uut de Biebel. Verhaelen veur kiender, over Adam en Eva, Maria en Jozef, Jezus en zien discipels...

Johan Veenstra
In de flaptekst zegt Johan Veenstra over de verhaelen van Martin Oostra: ‘Et bin al hiele oolde verhaelen over meensken die lange leden leefden en hier een hiel aende uut de buurt woonden. Mar et aorige is dat meensken deur de ieuwen henne in wezen niks veraanderd binnen. Waor as ze ok op ’e wereld wonen. As ze now in Israël wonen of in de Stellingwarven, dat maekt aenlik niks uut. Meensken bin in wezen overal liek. D’r bin altied slim aorige meensken west, mar ie hebben ok volk dat niet altied eerlik is. Meensken doen soms hatstikke goeie dingen, mar bi’jtieden bakken ze d’r hielemaole niks van en spoeken ze stiekem de malste dingen uut. Dat het ok altied en overal zo west. In de Biebel is dat percies zo: pattie meensken bin zo goed as koeke, mar ie hebben ok goenend die gremietig en jeloers binnen.
Lees mar es hoe as Martin die mooie, oolde verhaelen uut de Biebel vertelt. Of luuster d’r mar es naor as iene ze je veurlest. Dan is ’t krek as ziej’ et veur je ogen gebeuren en maek ie et zels allemaole van dichtebi’j mit.

Ds. Nico ter Linden
Et bestuur van de Stellingwarver Schrieversronte is d’r ommeraek mit inneumen dat ds. Nico ter Linden uut Munnikeburen/Amsterdan et eerste exemplaor van dit biezundere boek in ontvangst nemen wil. Op de aovend van de prissentaosie zal ds. Ter Linden ok op de inhoold en et belang van God maekt mooie dingen ingaon. Netuurlik zal d’r aovens ok uut et ni’je boek veurlezen wodden. Dat zal gebeuren deur Femmie van Veen uut Hooltpae. Sund de invoering van et vak Hiemkunde in et basisonderwies in de beide Stellingwarvern is zi’j o.m. as vaaste veurlezer van kienderverhaelen riegelmaotig op pad.

Exemplaor veur alle basisschoelen
De Stellingwarver Schrieversronte dielt op 30 september an alle basisschoelen in Stellingwarf een exemplaor van dit ni’je boek uut. Dat zal gebeuren tiedens de jaorlikse hiemkundemiddag veur onderwiezend passeniel in et gebouw van de Schrieversronte in Berkoop. Mar et ni’je boek is vanzels ok te koop bi’j de boekhaandels en bi’j de Schrieversronte zels. De pries is € 12,50. (12-08-09]


‘Et geheim van de wiend’: ni’je roman van Johan Veenstra

Op vri’jdagaovend 28 augustus komt Johan Veenstra zien ni'je roman 'Et geheim van de wiend' uut op een peblieksaovend in De Ni’je Stienze in Ni’jhooltpae. Alleman kan naor disse mooie, ofwisselende kulturele aovend, en de toegang is vergees. Zangeresse Carolien Hunneman uut Oosterwoolde zal zingen, de Friese schriever Douwe Kootstra zal Johan Veenstra interviewen, die lest zels veur uut et ni’je boek, en hi’j geft et eerste exemplaor an kesteelheer Gregorius Halman uut Blesdieke. De aovend begint om 8 ure en wodt eupend deur Ype Dijkstra, de veurzitter van de Stellingwarver Schrieversronte.

Et is vandehaast op ’e kop of 35 jaor leden dat Johan Veenstra zien eerste boek uutkwam: Wilde Gaanzen. Zien ni’je roman 'Et geheim van de wiend' is zien 22ste boek en zien 5e roman. Et is een spannend en ontroerend boek wodden. Veenstra vertelt et levensverhael van Anna Mulder, een maegien dat mit heur heit, mem en breur Albert op een boerespul in Ni’jhooltpae woont en in et mooie veurjaor van 1922 tot over heur oren verliefd wodt op Jan Bouw, een stoere jongkerel die mit zien volk van de Veluwe naor de Stellingwarven komt te iekschellen. In die tied kwammen koppels meensken as seizoenarbeiders van de Veluwe naor de bossen van de Stellingwarven en Gaasterlaand te iekschellen. De baste wodde van de iekenboompies klopt en laeter bruukt deur de leerlooieri’jen in Braobaant. Jan en zien volk kommen in 1922 naor de Koebos op et oost van Ni’jhooltpae, tegen Berkoop an. Mar ja, is die Jan wel hielemaole te vertrouwen en zol Anna heur heit wel zitten te waachten op een aarme luusangel van de Veluwe as schoonzeune? Et boek begint trouwens in de hiete zoemer van 2006 as Anna in ien van de tehuzen van Wolvege 100 jaor wodt en op die dag weerommekikt op heur leven. Ze beleeft in heur gedaachten alles opni’j: heur liefde veur Jan en heur leven mit Dieks Hilbrink, een man die van Twente komt en op een boerderi’jgien an de Markeweg in Blesdieke woont. Krek as in Veenstra zien roman 'Toegift' speult een klein pat van et boek him of in Twente. Dieks, de twiede grote liefde van Anna, is de zeune van de mulder van de Noordmeule op et laandgoed Twickel bi’j Delden. De schriever schildert mit liefde et mooie Twentse laand en beschrift op een ontroerende wieze waoromme Dieks deur een noodlottige liefdesrelaosie niet in Twente blieven kan. In de Stellingwarven komt hi’j mit Anna in de kunde. Twie meensken die allebeide et neudige mitmaekt hebben en die ok heur geheimen hebben. Eerst an et aende van et boek wodt de lezer geweer wat et grote geheim is dat Anna heur hiele leven mit heur mitneumen het. Aj’ ienkeer begonnen binnen mit lezen, lat et boek je niet meer los.
Et boek wodt uutgeven deur de Stichting Stellingwarver Schrieversronte en is drokt bi’j Van der Meer in Oosterwoolde. Et omslag van 'Et geheim van de wiend' is maekt deur Sijtze Veldema uut Dwingel. Omdat et laeste diel van et boek in Blesdieke speult, is veur et omslag een ofbelinge bruukt van et schilderi’je De Blesdieker Heide van de bekende Stellingwarver schilder Rinny Siemonsma.
De roman verschient in een oplaoge van 1500 exemplaoren en kost 12,50 euro. Een dag nao de feestelike prissentaosie in Ni’jhooltpae signeert Johan Veenstra zien ni’je boek. Dat is dus op zaoterdag 29 augustus, de morgens van 10 tot 12 ure bi’j boekhaandel Bruna in Oosterwoolde en middags van 2 tot 4 ure bi’j Zwikstra in Wolvege. Op vri’jdagaovend 4 september is d’r een aovend in de biebeltheek van Noordwoolde daor Veenstra veurlest uut et boek en d’r over interviewd wodden zal deur Pieter Jonker. (10-08-09)


Veldnaemeboek Sunnege en Ooldetriene op komst

In ’t laest van augustus verschient d'r weer een ni’j taelboek over et Stellingwarfs. In dit geval gaot et om een beschrieving van de veldnaemen van twie dörpen van oons gebied, Sunnege en Ooldetriene. Et boek is niet allienig slim de muuite weerd veur veldnaemeliefhebbers, mar ok veur geïnteresseerden in de geschiedenis van westelik Stellingwarf, van et vroegere leven daor bi’j omme en ok van de netuur en et laandschop. Schriever is Piet van der Lende uut Amsterdam, van vroeger uut de Westhoek. Die het niet allienig et Schrieversronte-veldnaememateriaol bruukt, mar hi’j het ok artikels, boeken en archieven naozocht. Hi’j kreeg butendat belangrieke mitwarking van een groep infermaanten uut beide dörpen. De uutgifte wodt 80 bladzieden dikke en gelt 11,50 euro. Et boek kan besteld wodden bi’j de Stellingwarver Schrieversronte of in de boekwinkel.
De riegel Veldnaemen van Stellingwarf is begonnen in 1982, mit een publikaosie over de dörpen Ni’jhooltpae en Ni’jberkoop. Dit boek is et zesde in die riegel, en mit mekeer bin daordeur 15 dörpen veldnaemkundig beschreven. Veur een flinke groep aandere dörpen is et al veer henne mit de veurbereidings tot uutgifte en veur weer een aandere flinke groep gelt dat d’r nog de hieltied verzaemeld wodt. (22-07-09)


Stellingwarver Schrieversronte in de priezen! Feest op woensdag 17 juni

In et gemientehuus van West-Stellingwarf zal op woensdagaovend 17 juni veur de zeuvende keer sund 1982 op feestelike wieze de intergemientelike literaire H.J. Bergveldpries uutriekt wodden. De Kollege’s van B. en W. van Oost- en West-Stellingwarf hebben instemd mit de veurdracht van de jury van disse ‘P.C. Hooftpries veur de Stellingwarven’. De jury van de pries bestaot uut drs. Geke Zanen-Dokter (letterkundige) uut Zuudwoolde, drs. Carel Zuil (historikus) uut Grunningen en Jan Haveman (letterkundige) uut Emmen, eerder rektor van een schoelegemienschop en van vroeger van Steggerde. De jury was unaniem in de toekenning van de pries an de Stichting Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop. De redenen van toekenning liggen vaaste in et juryrappot en dat wodt op 17 juni eupenbaor maekt.
De pries zal anlangd wodden deur burgemeester Harry Oosterman van Oost-Stellingwarf, wiels Schrieversronte-veurzitter Ype Dijkstra de pries naemens bestuur, passeniel en vri’jwilligers ankriegen zal. De feestelike uutrikkinge, waorbi’j op zoe’n 150 geneudigden rekend wodt, wodt veurbereided deur de Warkgroep H.J. Bergveldpries. Behalven dat de neudige sprekers an et woord kommen zullen, is d’r ok spraoke van een kultureel pergramme. De H.J. Bergveldpries is een intergemientelike pries die deur de gemienten zels opzet en orgeniseerd wodt.

Eerder ok al een pries
De verrassing en de bliedschop bi’j bestuur, passeniel en vri’jwilligers van de Stichting Stellingwarver Schrieversronte was groot doe in Berkoop et bericht bekend maekt wodde. Et is de twiede keer in et krapan veertigjaorige bestaon dat de Stellingwarver Schrieversronte een eervolle pries krigt. In 1998 wodde de Friese Anjer toekend van et Prins Bernhard Fonds, die beston uut een bedrag van viefduzend gulden, een prachtige ets van Antonia Talamini en een receptie op et perveensiehuus in Liwwadden. Et bestuur van et Anjerfonds Friesland kende doe de pries toe omreden ze grote wardering hadde veur de energie, de iensgezindhied en de rejaole en toegelieke belangeloze inzet waor bestuursleden en vri’jwiligers tal van reguliere en biezundere aktiviteiten mit tot staand brocht hadden. Et was veural een pries veur et vri’jwilligerswark van de stichting. Disse keer staot de hiele stichting in et zunnegien.

Wiezigd riegelment
In de beginjaoren was de H.J. Bergveldpries een pries veur Stellingwarver schrievers, mar sund 2003 is et riegelment deur de gemienteraoden van Oost- en West-Stellingwarf anpast. Et is now dé taelpries veur et Stellingwarver taelgebied. De pries is bestemd veur wark in et Stellingwarfs in de briedste zin. Et kan daorbi’j gaon om literair of taelkundig wark. Et riegelment zegt veerder dat et wark van belangrieke betekenis wezen moet veur de Stellingwarver tael. De pries bestaot sund die tied uut een penning van de haand van beeldhouwer Guus Hellegers (Steggerde) en een bedrag van duzend euro. In 2003 wodde de verni’jde Bergveldpries toekend an dr. Henk Bloemhoff veur zien taelwetenschoppelik wark angaonde et Stellingwarfs. Hi'j hadde doe al tientallen wetenschoppelike artikels, een proefschrift, de riegel van vier woordeboeken Stellingwarfs-Nederlaans van elk duzend pagina’s, een haandwoordeboek, en boeken in et kader van et projekt ‘Veldnaemen van Stellingwarf’ opleverd. Veerder kreeg hi’j de pries veur zien redakteurschop van et tiedschrift ‘De Ovend’, zien wark as lietieszanger en zien inspannings veur de erkenning van et Stellingwarfs onder et Europees Haandvest veur regionaole taelen en taelen van minderheden.

Zeuvende keer
De H.J. Bergveldpries is een pries die al een lange geschiedenis kent en die nuumd is naor de Stellingwarver schriever Hendrik Johannes Bergveld (1902—1966). Nao zien dood wodde et wark van die schriever bundeld in twie boeken, ‘De oolde pook’ (1971) en ‘Klaeterjaegers’ (1976). Die wodden uutgeven deur de Culturele Raad Ooststellingwerf, die indertied ok et initiatief nam om te kommen tot een pries veur schrieveri’je veur et Stellingwarfs. Sund 1982 wodde de H.J. Bergveldpries vief keer an een schriever toekend. In 1982 kreeg oold-wethoolder Hendrik Vondeling de pries veur et laeste diel in de riegel boeken ‘Haarm en Maatien’. Johan Veenstra kreeg de pries twie keer en wel in 1984 veur ‘Naachs goelen de honnen’ en in 1991 veur ‘Een vlinder van zulver’. In 1986 wodde de pries toekend an Pieter Jonker veur zien Stellingwarver vertaeling van kienderverhaelen van Dolf Verroen, die deur Uutgeveri’je Leopold Den Haag uutgeven wodden onder de titel ‘Dikke Doezerd’. In 1996 kreeg Fokke Middendorp uut Wolvege de pries veur et boek ‘Huus op ’e Miente’. Et was de bewarking van et levensverhael van Batteld Nijhoolt. En de zesde keer was in 2003 doe dr. Henk Bloemhoff de pries kreeg.

Alle oold-bestuursleden
En now, veur de zeuvende keer uutrikkinge Bergveldpries, gaot die naor de Stichting Stellingwarver Schrieversronte, die in april 1972 opricht wodde deur de ploeg meensken die destieds een winterseizoen laank et driewekeliks radiopergramme ‘Op ’e schostienmaantel’ veur Omroep Frieslaand maekte. Nao een jaor wodden ze d’r daor weer uutwarkt, mar diezelde ploeg zette de schoolders d’r onder om et Stellingwarfs in levendig gebruuk te holen en ze richtten mitmekaander de Schrieversronte op. Eerst as vri’jwilligersorgenisaosie, sund 1975 mit bescheiden kantoorruumte in de Meulehoeve in Oosterwoolde mit tiedelike krachten en sund 1 juni 1978 mit de eerste beroepskracht: heufdmitwarker Pieter Jonker. Staorigan wodde et wark op professionele wieze uutbreided, mit financiële hulpe van de gemienten Oost- en West-Stellingwarf en de perveensie Frieslaand. Ok et vri’jwilligersleger gruuide mit de dag. Van 40 leden gruuide de orgenisaosie deur naor krapan 1300 leden. Mit aktiviteiten in tal van taeldomeinen en sund 1 jannewaori 1997 in een schitterende huusvesting in een veurmaolig baankgebouw in Berkoop. Naost de uutgifte van boeken, een eigen tiedschrift, een huus-an-huus boekekraante, kelinders, cd’s en dvd’s wo’n d’r onderwiesmateriaolen en -projekten veur et basisonderwies realiseerd. D’r wo’n kursussen, lezings en symposia orgeniseerd naost et kenniscentrum veur tael, literetuur en geschiedenis. Spietig is et dat veurlopig een aende kommen is an et wetenschoppelik wark van de Stichting, mar et bestuur lat weten dat et de moed niet opgeft. Op 17 juni is et feest. Perbeerd wodt om o.e. alle oold-bestuursleden die nog in leven in binnen te nugen veur de feestelike uutrikkinge van de H.J. Bergveldpries.


EUPENLOCHTSTOK 'MOEDER GEERTE': BIESTERBAORLIK OM TE ZIEN EN TE HEUREN!

Zaoterdagaovend 4 juli wodde et Appelschester eupenlochtspul Moeder Geerte veur de twiede keer opvoerd. Een prachtig, kleurriek en ofwisselend spektaokel, mit zoe'n 50 speulers en figuraanten. Et stok is van oorsprong Nederlaans, mar wodde veur de gelegenhied speuld in de Stellingwarver vertaeling van Sjoukje Oosterloo. En et Stellingwarfs gaf dudelik een protte eigen kleur an et gehiel.
Wel 500 man bevolkten zaoterdagaovend et verni'jde, pas eupende eupenlochttheater van Appelsche, en tenielgroep De Vriendenkring en de historische verieninge maekten d'r wat prachtigs van. Et ni'je eupenlochttheater is ommeraek mooi inricht en het hiel vule sfeer. De meensken die d'r bi'j weren hebben meraokels geneuten van alles. De orgenisaosie was hatstikke goed. De wardering van et pebliek was hiel groot, niet in et laeste plak omdat nogal wat niet-Stellingwarvers dudelik flink heur best daon hadden om d'r, krek as degenen die et wel van huus uut praoten kunnen, wat aorigs van te maeken. De kompelmenten en hulde veur et gehiel, heurde ie vri'j wat meensken zeggen. Zundagaovend 5 juli wodde et stok nog een keer opvoerd.


Meraokels Middelieuws spektaokel in Wolvege

De veurbi'je zaoterdag wodde een prachtig Middelieuws Stellingwarf 700-spektaokel hullen in et centrum van Wolvege, mit naeme op et Pasteri'jeplein. Middelieuwse kraompies, ambachts- en koopluden, een eettente mit 'ressiesrollegies', 'sneden eerpels' en wat niet al, een mooie meziekkoepel mit een goeie volksmeziekgroep, en... et naospeulen van de belegering van et slot van Vollenhove in 1309, mit ridders, peerden netuurlik, waachters, en... de grote stormtoren. En... een onverwaachse komst van de oolde bisschop daor we et in 1309 mit an de stok hadden, die mit stelling Geert Jansz de Vrede van Wolvege tekende. D'r was een macht volk op 'e lappen bi'j dit grote spektaokel, en de speulders Johan Veenstra (bisschop Guido) en Geert Lantinga (stelling Geert Jansz van Wolvege) hadden ok aorighied an heur rolle, zo te zien. Toch weren de rebelse geluden onder et bi'j mekeer kommende 'gepeupel' niet hielemaole van de locht: pattie zeden dat ze disse vrede niet zo vertrouwden, aanderen wollen betere veurweerden, hielemaole in de stijl van 1309, 1310 dus.
Et weer was goed, de braderie in de buurt was ok plezierig en de mooie Middelieuwse dag was begonnen mit... een prachtig optreden van Duo Amoroso, mit Middelieuwse en aandere oolde meziek, in et gaastvri'je deupsgezinde karkien. Krek bi'j dit mooie optreden had wel wat meer volk wezen kund. Lao'we hopen dat ze gauw es weer in oonze kontreinen te heuren binnen. Op de webstee van Johan Veenstra bin trouwens een tal mooie foto's van et meraokelse spektaokel te zien, kiek van dat ok mar even op www.johan-veenstra.nl. Meer mooie beelden nog bin te vienen op de webstee van Lenus van der Broek: www.lenusvanderbroek.nl (Klik daor an: Middeleeuwse markt.)


Et jaor 1309 herdocht, en 't jubileumjaor 2009 letterlik inluded

Op zaoterdagmiddag 6 feberwaori was d’r een biezundere gebeurtenis in Berkoop. Eerst wodde daor de ni’je, roodwitte jubileumvlagge mit twie griffioenen hesen. Et is de vlagge die bi’j dit herdaenkingsjaor 2009 heurt, en zeker ok bi’j de festiviteiteriegel angaonde Stellingwarf 700. Die vlagge zal op tal van plakken te koop wezen. Et omhogens trekken van de vlagge gebeurde deur lid van de warkgroep 1309-2009 Sjoerd Hoogenkamp, naodat Ike Naafs, krek as him ok lid van de Vereniging Historie Weststellingwerf, in een aorige herdaenkingstoespraoke verschillende meugelikheden anstipt hadde om weeromme te daenken an en in et verleden. Veurof hadde Jan Berend van Elp de Berkoper klokke even een posien beieren laoten. De mennigte geneudigden van historische verienings, warkgroepleden en aanderen, onder wie ok een koppel gemientebestuurders, geneuten van de gebeurtenissen in et et prachtige zunneschienweer. Niet in et laeste plak ok van de bekende histotolk, die dommiet alderhaande schoelen bi’jdaele gaon zal in de gedaonte van Otto van Buil, indertied bi’j de Stellingwarvers in dienst, as huurling uut Amsterdam…
Nao de tied wodden de plechtigheden vervolgd in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte, dichte bi’j de Berkoper karke. Veurzitter Ype Dijkstra van de Stellingwarver Schrieversronte prissenteerde in een kotte toespraoke de eerste oflevering van de grote aktiviteitefolder Stellingwarf 700. Hi’j wees ok even op de ‘asse’ van Stellingwarf die hi’j zicht in et historisch tinte dörp Berkoop en et levendige Noordwoolde mit zien Nationaol Vlechtmuseum en et multifunktioneel centreum Et Vlechtwark. Die asse ligt zo mooi in de midden van twie plezierig saemenwarkende gemienten. Dijkstra beud vervolgens eerste exemplaoren an an de pottefuliehoolders veur kultuur van de beide gemienten, borgemeister Gerard van Klaveren van West-Stellingwarf en wethoolder Gerben But van Oost-Stellingwarf. De heer Van Klaveren sprak o.e. zien wardering uut veur de enthousiaste inzet van meensken in de verschillende verienings die mitdoen.
Op uutneudiging van de warkgroep vertelde taelkundige Henk Bloemhoff vervolgens over et ontstaon van Stellingwarf en de opstaand van de Stellingwarvers tegen de bisschop van Utrecht, in et biezunder in 1309. Uut een oorkonde van 1310 dot blieken dat de Stellingwarvers heur nao 1309 bepaold niet daelegavven onder de bisschop, ok al hadden ze de roemruchte slag bi’j Vollenhove op et alderlaeste mement niet winnen kund. De jaoren daornao zien we et gebied Stellingwarf de hieltied weer as een soort vri’j laand te wark gaon. Vandaege-de-dag kun we nog van alles dat mooi en kenmarkend is an oons gebied beweren, docht Bloemhoff. Mit naeme ok de tael, et prachtige monement van vroeger dat d’r in de middelieuwen ok al was. Midden in de Europese wereld kuwwe die nog altied gewoon praoten en schrieven blieven, en dat moe’n we doen ok. Stellingwarfs, yes we can, was hi’j van oordiel.
Nao een kot daankwoord van Schrieversronteveurzitter Dijkstra wodde disse officiële eupening ofsleuten. Daornao was et toch nog ien en al drokte: d’r was een soortement van receptie, d’r kon een Schrieversrontetentoonstelling van veural historische en volkskundige publikaosies bezien wodden, d’r wodden interviews ofneumen, en al zo meer. Goeie 'veurtiermeri'je' veur een goed vervolg van de aktiviteiten in et kader van Stellingwarf 700.
[De biezundere jubileumvlagge was veur elk te koop veur € 17,50 via de speciaole webstee, bi’j de Stellingwarver boekwinkels en bi’j de Stellingwarver Schrieversronte. Hi'j is now uutverkocht.]


Ni'jste Ovend mit o.e. wark van Anton Voorzanger

Et ni’jste nommer van et Stellingwarver tiedschrift De Ovend is d’r al weer. As eerste vaalt te lezen een mooi artikel van Pieter Jonker over et wark van Anton Voorzanger, de bekende keunstschilder uut Oosterwoolde. Interessaante infermaosie, en mit mekeer 8 prachtige ofbelings van gouaches van Voorzanger. Veerder gaot disse Ovend o.e. over de Bergveldpries - die wunnen wodde deur de Stellingwarver Schrieversronte, dat ok et juryrappot is opneumen -, et mooiste Stellingwarver plak in de beleving van netuurkenner Wiebe Scheenstra komt op de bodden, Henk Bloemhoff schrift over de toepassing van diel III van et Europese haandvest veur regiotaelen op et Nedersaksisch, verschillende berichten bin te lezen over de viering Stellingwarf 700, Attie Nijboer geft een beschouwing angaonde Liet 2009 waor ‘oonze’ zingende en gitaarspeulende Carolien Hunneman in slim positieve zin opvul mit heur nommer ‘Zoemer in Frieslaand’, ok lees ie een beschouwing/oproep van Fettje Alten en Johan Veenstra over de sutelaktie, zo ok een verslag van de jaorvergeerdering mit een foto van oftredend bestuurslid Jelke Nijboer van Berkoop, en veerder kuj' genieten van gedichten van Koosje Hornstra en Harmen Houtman. En dan is iens nog niet alles nuumd. Al mit al een prachtig nommer, dat los 3 euro kost. Veur 15 euro woj’ abonnee en kriej’ jaorliks zes nommers. Ie wo'n dan toegelieke lid van de Schrieversronte. (4-7-09)


700 jaor Stellingwarf en Symposium

De ontdekking die hierboven beschreven wodde is hiel toevallig in etzelde jaor as de viering ‘Stellingwarf 700’, zie veerder op disse webstee mit alderhaande ni’js angaonde de feestelikheden. Op 18 september 2009 orgeniseert de Stichting Stellingwarver Schrieversronte een historisch symposium over Stellingwarf an et begin van de 14e ieuw. Iene van de onderdielen zal wezen een eerste verkenning van et pas ontdekte laandrecht deur dr. Oebele Vries. Plak: ’t Vlechtwerk, Noordwoolde. Et begint om 14.00 ure. Meer over et symposium argens aanders op disse webstee.
Op vri’jdag 3 juli die now ankomt hoolt de Stichting Stellingwarver Schrieversronte een passekonfereensie over de voonst. Dr. Oebele Vries geft dan een aldereerste uutleg. Plak: gebouw Stichting Stellingwarver Schrieversronte, Willinge Prinsstraote 10, 8421 PE Berkoop/ Oldeberkoop. Begin: 11.00 uur. Infermaosie: dr. Henk Bloemhoff, taelkundige van o.e. de Stellingwarver Schrieversronte, till. 0516 - 850197, e-mail drhbloemhoff@yahoo.com.


Groot zangfeest in Appelsche in veurbereiding

Dit is beslist wat veur alle liefhebbers van zingen! Een bericht van www.feestkoor.nl van Bert van der Beek, in verbaand mit et te vormen koor mit iederiene in Stellingwarf die graeg zingen wil. In et biezunder in et kader van Stellingwarf 700.
Bert van der Beek en zien groep willen op zundag 12 juli 2009 in Appelsche, mit 700 (zeuvenhonderd!) meensken een gelegenhiedskoor optreden laoten. Iederiene uut de dörpen die mitdoen wil kan him opgeven op de webstee www.feestkoor.nl. Zoj’ d’r dan even bi’j zetten willen: ‘700 jaor Stellingwarf’? Dan wodt et speciaole tekstboek per e-mail toestuurd. Notelezen is niet neudig, d’r zal zongen wodden mit orkestbanen, krek as artiesten dat doen.
D’r moet wel een peer keer oefend wodden. Et zol toch mooi wezen as uut alle dörpen groepen meensken mitdoen om allegeer mit mekeer te zingen. Dus: geef je op!
Op 14 juli 1859 wodde in Appelsche veur de eerste keer et zonuumde Bargfeest hullen. Daor wodde ok een groot koor bi’j vormd. Doe kwammen meensken uut Grunningen, Frieslaand en Drenthe naor de feesten. Now zal d’r een bargfeest wezen op zaoterdag 11 juli.


Ni'je postzegel mit 'Stellingwarf 700' beschikber

Et is dit jaor 700 jaor leden dat de naeme Stellingwarf veur de eerste keer nuumd is in een belangriek dokement, kiek van dat ok veerder op disse webstee. Behalven an et gewone wark en de gewone aktiviteiten geft de Stellingwarver Schrieversronte, krek as hiel wat aandere instellings op et terrein van de regionaole Stellingwarver kultuur, aorig wat ommedaenken an 'Stellingwarf 700', zowat et hiele jaor deur. Om te beginnen: op verschillende verkooppunten in Oost- en West-Stellingwarf kuj' de biezundere postzegel kopen die maekt wodde in verbaand mit Stellingwarf 700. Hi'j zicht d'r prachtig uut. De verkooppunten bin: Primera in Noordwoolde, Primera in Wolvege, boekwinkel Zwikstra in Wolvege, de Bruna-boekwinkel in Oosterwoolde, de Winkel van Sinkel van Terpstra in Scharpenzeel en netuurlik ok de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop. Et gaot om een saemenwarkingsperdukt van de koördinerende warkgroep Stellingwarf 700. Meer is te vienen op de biezundere webstee die d'r veur et jubileumjaor maekt is. Daor vien ie alderhaande aktiviteiten ankondigd vanuut die warkgroep: www.stellingwarf700.nl (kiek dan, om de zegel te zien, ok even onder 'producten')


Jong en oold kun mitdoen an de Stellingwarver Schrieveri’jepries

Dit jaor wodt veur de dadde keer de Stellingwarver Schrieveri’jepries uutrikt. Bi’j die twiejaorlikse anvieteringspries wodt deur de orgeniserende warkgroep elke keer een aander thema keuzen. Dit keer is de keuze valen op de tegenstelling jong en oold.
Om an de schriefwedstried mit te doen, wodt de saemenwarking van twie generaosies vraogd. De schrieverskoppelties moe’n bestaon uut iene ooldere en iene jongere persoon. Dat kun bi’jglieks een vader en zeune wezen, een pake mit zien kleinkiend, een tante mit heur nefien of nichien, een vrouw mit heur buurmaegien. En zo bin d’r nog wel wat meer meugelikheden te bedaenken om een koppeltien te maeken dat gezaemelik een verhael in et Stellingwarfs schrift over heur erverings doe en now.
D’r bin thema’s zat te bedaenken waor as gezaemelik een verhael over schreven wodden kan. Wat dat anbelangt bin de dielnemers vri’j in heur keuze. Zo kan de ooldste van de twie bi’jglieks schrieven over et boereleven van vrogger en de jongste over hoe et now toegaot op een mederne boerkeri’je. Ok et dörpsleven, et onderwies, et eten, vekaansie en et uutgaonsleven doe en now, om mar wat te numen, bin thema’s waor as meensken van verschillende generaosies saemen best een aorig verhael over schrieven kunnen.
Et verhael moet bestaon uut minstens 700 woorden en wodt in et Stellingwarfs schreven. Dat is de tael die in et zuudoosten van Frieslaand, Zuudwest-Drenthe en Noordwest-Overiessel van ooldsher leeft. Et verhael dat deur de dielnemers schreven wodt, moet veur 15 juni inzunnen wodden.
De verhaelen die inzunnen wodden veur de Stellingwarver Schrieveri’jepries wo’n deur een deskundige jury beoordield. De pries veur et mooiste verhael bestaot uut een oorkonde en een geldbedrag van 500 euro. Hi’j wodt 23 november uutrikt in et gemientehuus in Oosterwoolde.
Infermaosie over et riegelment is te kriegen bi’j de siktaoris van de orgeniserende warkgroep: Marten Tel, gemientehuus Stellingwarf-Oostaende, ofdieling WelZon, till. 0516-566222.


Vierde jaorlikse streektaelkonfereensie ankondigd

Ok dit jaor is d'r weer een grote konfereensie over et bestaon en veural et bestaon blieven van streektaelen. Veur pattie lezers grootkaans een verrassing, mar disse keer is et... in Brussel.
De laeste jaoren bin daor goenend slim aktief mit et biezundere stadsdialekt. Meensken uut hiele Nederlaand en België weg, veural meensken die mit taelbeleid en zo te maeken hebben, zullen d'r henne, naor an te nemen vaalt. De daotum is 12 juni. Meer infermaosie is te vienen op www.variaties.be (anklikken: 'activiteiten'). Twie jaor leden was de konfereensie in 'oons' Noordwoolde. Daor is doe een hiele riegel lezings hullen, die in boekvorm verschenen binnen en zo nog te koop binnen. Titel: Streektaal en duurzaamheid. Uutgever: de Stellingwarver Schrieversronte.


Et ni’jste Tomke-boekien is d’r! Veurleesweke vot-en-daolik nao Pinkster

Kotleden wodden bi’j de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop de ni’je Tomke-boekies bezorgd. Et ni’jste boekien hiet ‘Tomke en Romke: hip, hip… hap’. Tomke is veural bedoeld veur ukken. Et boekien verschient in et Friestaelige pat van Frieslaand al veur de veertiende keer, mar sund vier jaor is d’r now ok een Stellingwarfstaelige edisie. De Stellingwarver versie wodt vertaeld deur Sjoukje Oosterloo uut Gersloot. In et boekien beleven et joongien Tomke en zien hontien Romke altied spannende aeventuren. Dit keer bin ze an et gimmestieken, gaon ze naor de zee, pruven snupies en stoppen ies in een fruitbakkien. Behalven verhaelties bin d’r in et kleurige boekien ok lieties, spullegies, opdrachten en kleurplaten opneumen.
De Stellingwarver Schrieversronte stelt veur alle ukken in beide gemienten een Tomke-boekien beschikber. De stichting zorgt d’r liekewel ok veur dat et boekien gratis uutdield wodden kan in de biebeltheken, in de boekwinkels en in de loop van de jaorlikse sutelaktie in september. Et Friestaelige Tomke-boekien wodt uutgeven deur de Afûk in Liwwadden, mit dit instituut het de Stellingwarver Schrieversronte een plezierig saemenwarkingsverbaand.
Oflopen jaor wodde veur et eerst ok mitdaon an de Tomke-veurleesweke in juni. Op initiatief van de Stellingwarver Schrieversronte gaon vri’jwilligers naor een flink tal ukkespeulplakken, om zo an disse biezundere veurleesaktie mit te doen. De koördinaosie in Oost-Stellingwarf wodt verzorgd deur Akkie Zeilstra van Raevenswoold, wiels de koördinaosie in West-Stellingwarf in hanen is van Annie Dedden uut Blesdieke.


Dörpsarchief Berkoop brengt tentoonstelling: ‘Gerrit Prop, de wereld in kaart gebracht’

Gerrit Prop (1880-1980) wodde bekend deur zien eerdriekskundige waandkaorten en atlassen die tot in de jaoren tachting bruukt wodden in et onderwies. Daor was hi'j een begrip, en ok bi’j atlas- en kaortemaekers. Nog mar even leden verscheen de biografie “Gerrit Prop – De wereld in kaart gebracht” over him, deur de sociaol-geograaf Dick Rozing uut Amersfoort. Bi’j die gelegenhied het de schriever ok een expesisie over zien leven en wark maekt, tegere mit et Nederlaand Onderwies Museum in Rotterdam en et Historisch Genootschop Lochem. Et dörpsarchief van Berkoop het ok mithulpen, veural angaonde de jonkhied van Prop in Berkoop. Van 29 meie of is de expesisie twie weken in Berkoop.
Plak: gebouw Stellingwarver Schrieversronte, Willinge Prinsstraot nr. 10. Tied: 30 meie - 13 juni, daegeliks van 13.30 tot 17.00 ure. Zaoterdaegen en Pinkstermaendag van 10.00 tot 12.00 en van 13.30 tot 17.00 ure. Op Pinsterzundag is de tentoonstelling dichte.


Prachtige Overiesselse theaterveurstelling douk nog ien keer te zien

In de veurbi’je winter hadde de Overiesselse streektael-theaterveurstelling 'Uutsprèken' een protte sukses, tot in Deurne (Noord-Braobaant) an toe. Op 6 juni 2009 is de uutvoering nog een keer in et grote eupenlochttheater van Ommen, op de Besthemerbarg. Et begint om 20.00 ure; d’r wodt gien intree heven.


Fleurige examendag in Berkoop mit goeie risseltaoten

Op zaoterdag 14 feberwaori wodde de jaorlikse kursus Stellingwarfs I ofsleuten mit een plezierige examendag in Berkoop. De kursisten legden verschillende proeven of, zoas et diktee. Dat beston uut tien zinnegies. Aenlik bin alle muuilikheden in de schriefwieze van et Stellingwarfs in dat diktee verwarkt. Et diktee wodde hiel goed maekt. Een muuiliker onderdiel was de opdracht mit schriftelike vraogen over et Stellingwarfs. As dadde onderdiel van et schriftelik was d’r een opdracht kreatief schrieven, daor as ok weer goeie risseltaoten boekt wodden. D’r kon keuzen wodden uut vieftien onderwarpen; de meerste kursisten keuzen veur onderwarpen as ‘Vekaansie’ of ‘Et oolde huus’. Middags volgde et mondeling examen, mit een blokkien geschiedenis en mit een blokkien over schrieveri’je en tael, mit ok lezen in et Stellingwarfs.
De kursusleiding kwam in de twiede helte van de middag tot et oordiel dat iederiene slaegd was, en zo kon overgaon wodden tot de diploma-uutrikkinge deur Schrieversronte-veurzitter Ype Dijkstra.
Naodat kursusleider Pieter Jonker iederiene welkom hiette hadde in dit biezundere diel van de middag, ston hi’j even stille bi’j et feit dat de kursusleiders Geert Lantinga en Henk Bloemhoff al langer as dattig jaor betrokken binnen bi’j et geven van disse kursus. Hi’j prees ok Roely Bakker uut Makkinge, die van et jaor veur et eerst in de vri’jwillige kursusleiding mitdri’jde. Daornaost is ok Grietje Bosma-Dijkstra uut Sunnege kursusleidster al een hiele poze kursusleidster. Pieter Jonker wees d’r op dat d’r tal van vervolgmeugelikheden binnen veur de kursisten en dat de kursusgroep van 2008-2009 een enthousiaste groep was. In et verleden is ok al bewezen dat de kursussen kweekviever binnen veur ni’j Schrieversronte-telent. Kommitteerde dr. Henk Bloemhoff ston even stille bi’j de geschiedenis van de kursus, die al sund 1976 geven wodt onder toezicht van et Nedersaksisch Instituut. As kursusleider behaandelde hi’j ok even de goeie antwoorden van de schriftelike opdracht van et examen; et hadde blieken daon dat die veur de meersten nog wel wat muuilik was.
Doe mochten de elf kursisten naor veuren kommen om et diploma in ontvangst te nemen uut hanen van veurzitter Ype Dijkstra. Die gong in zien toespraoke in op et belang van de kursus en hi’j prees ok de inzet van de kursisten. Hi’j reup ze op om mit te doen an de Schrieveri’je-pries en zee te hopen dat ieder op zien eigen meniere ok een vervolg geft an disse kursus.
As teken van daank kregen de kursusleiders nao ofloop nog een mooi boeket bloemen van de kursisten. In meie krigt de kursus nog een mooie ofronding mit een mooie exkursie in et gebied van De Scheene, onder leiding van kursusleider Geert Lantinga. De eerste anmeldings veur de ni’je kursus, die in de haast weer begint, bin al binnen. Inderdaod, ie kun je al weer opgeven bi’j de Stichting Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop.


Keuning Winter

Iespegels hangen an de daoke
Ze flonkeren as kristal
De vraoge is, zoas zo vaeke,
Of de koolde anholen zal.

Ja, Keuning Winter lopt mit oons te dwepen
In de sloden ligt een laogien ies
Pattie scheuvels bin al slepen
De barometer maekt oons toch niks wies?

Nog een peer vostige naachten
Weerman hoe staon we d’r veur?
We kun haost niet meer waachten
Gaot de ‘tocht der tochten’ deur?

Attie Nijboer, jannewaori 2009


Eerste grote aktiviteit over Stellingwarf 700 trok volle zael

De eerste grotere aktiviteit in et locht van et Stellingwarver jubileumjaor was zaoterdagmiddag 31 jannewaori in et gebouw De Hoolten Klinte, niet veer van de Bosbarg in Appelsche. De oe zo aktieve Historische Verieninge van Appelsche en omgeving hadde de primeur in een riegel van zoe'n twintig aktiviteiten en manifestaosies zoas die now uutzet binnen deur et hiele jaor 2009 henne.
Disse middag wodde spendeerd an de biezundere konflikten mit bisschop Gui van Utrecht in, nao, en ongetwiefeld ok veur 1309. Van 1309 dateert een belangrieke oorkondetekst van bisschop Gui. Die zien slot in Vollenhove, dat een soort bestuurlik mar ok een militair machtscentrum was en zodoende een geveer was veur de Stellingwarvers en de meensken uut Schoterwarf, wodde deur heur op een geunstig mement anvalen. Op een haor nao hadden de Stellingwarvers en heur kammeraoden de stried wunnen, mar ze wodden keerd, mit naeme deurdat de verdedigers van et kesteel een vat branende pek op de stormtoren van de Stellingwarvers gooiden.
Et leger van de bisschop zette heur toch mar niet nao. Neffens sommige kroniekschrievers hadden de Stellingwarver op dat mement God an heur kaante, want et was beesteweer en de Hollaanse en Utrechtse ridders mit heur helpers uut Et Sticht (Overiessel) vunnen et toch te bezwaorlik, over die modderige wegen en deur een soort jungle-achtig terrein.
In een belangrieke oorkonde van augustus 1309 drokte de bisschop zien woede en straf uut, en in de tekst d'r van vienen we veur et eerst mit naeme en toenaeme dus et laand Stellingwarf nuumd, en ok Schoterwarf, mit een anduding van de soorten bestuurders en rechters. Lezinghoolder Henk Bloemhoff gong op tal van aspekten van die tied en daornao in, en gong ok even in op de tied van de Romantiek in de Nederlaanse letterkunde. Wi'j daanken an die stroming niet allienig een historische aeventureroman van Anne Diederik van Buren Schele die de belegering van et slot in Vollenhove as stof keus (1836), mar ok... de eerste gedichten in et Stellingwarfs, die publiceerd binnen in de Friese Volksalmenak (o.e. 1837).
Nao de pauze gong et veerder an de haand van dia's. Grootte, aord en kerakter van et oolde laand Stellingwarf liekewel as karkestichtings, et centraole plak van Berkoop en in biezunder de periode van de Stellingwarvers as appat laand mit heur claim dat ze ok 'vri'je Friezen' weren (in de tied tussen 1300 en 1500) kwammen op de bodden. En zo ok de komst van et bezettingsleger van Albrecht van Saksen in september 1500. Doe was d'r gien holen meer an, en van dat mement of kwam Stellingwarf bi'j Frieslaand, eerst as iene grieteni'je (de veurloper van de 'gemiente'), wiels et opsplissen in 1517 begon. En zodoende dus hewwe vandaege-de-dag twie gemienten.
Et pebliek kwam ok veer buten Appelsche weg. Middagveurzitter Johan Oosterloo van de Appelschester Historische Verieninge was dikke tevreden mit de opkomst en reup elk op om ok te kommen naor de verschillende aandere festiviteiten die d'r an kommen in et kader van et 700-jaorig bestaon van Stellingwarf. In Appelsche zels wo'n dommiet de historische Bergfeesten weer uutvoerd en bin d'r drie veurstellings van et eupenlochtspul Moeder Geerte in et Appelschester Eupenlochttheater. Dat zal dan weer hielemaole as ni'j wezen. Henk Bloemhoff attendeerde veerder nog op de oorkondetentoonstelling van de zommer in Noordwoolde, en in et biezunder op et historisch symposium, dat op 18 september ok in Noordwoolde holen wodden zal. Mar d'r bin ok alderhaande kleindere aktiviteiten en grotere peblieksaktiviteiten, zoas in juni. Dan wodt d'r in Wolvege een grote middelieuwse mark holen. En op 1 feberwaori weren een hiele riegel Stellingwarver dichters te heuren in et lekaole radiopergramme Huus en Hiem mit (ok) as thema 'Stellingwarf 700'. Kiek ok op: www.stellingwarf700.nl (en zuuk benaemens onder de aktiviteiten)


Op 3 april opvoering anpaste Stellingwarfcantate

Op vri’jdagaovend 3 april zal in een speciaole opvoering de Stellingwarf Cantate opni’j te zien en te heuren wezen. Et Anbo-koor van Wolvege e.o. is, tegere mit heur dirigent Jan Brens, al mit de veurbereidings an de gang. Datzelde gelt ok veur de schriever van de Cantate, Johan Veenstra, die de tekst hier en daor anpast het an et thema Stellingwarf 700.
De Stellingwarf Cantate zal opvoerd wodden in de prachtige karke van Berkoop. De aovend begint om 20.00 ure en et pergramme duurt omdebi’j aanderhalf ure. De intree is € 6,00. D’r kan al van maendag 5 jannewaori of risserveerd wodden bi’j de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop (till. 0516-451108, e-mail info@stellingwarfs.nl. Vanof 1 feberwaori kun daor dan ok de kaorties ofhaeld wodden. Mar zie oonze eupeningstieden boven disse websteebladziede.


Twiejaorlikse mannefestaosie Stichting Nederlaanse Dialekten disse keer in Hogevene

Kwam de internationaole streektaelkonfereensie een kleine twie jaor leden nog naor et Stellingwarver Noordwoolde, de Stichting Nederlaanse Dialekten trekt disse keer ok naor et noorden. Dat zal wezen op 28 meert. Dan hoolt de SND de tiende oflevering van de twiejaorlikse dialektedag in Theater en Congrescentrum De Tamboer in Hogevene. Elke keer brengt de ‘dialektedag’ honderden liefhebbers van streektaelen en dialekten uut et zuden en noorden bi’j mekeer, en daor wodt ok weer op rekend now, nao de oflevering van 2007 in Mechelen, een Drents plak an de beurt is. Et thema veur disse jubileumuutvoering is de regionaole verscheidenhied in streektael en dialekt, waorbi’j mit naeme ok keken wodt naor taelverschil in verbaand mit leeftied. D’r is een keuze maekt om te kieken naor woorden veur mekeer dagzeggen, goenend anspreken, et van mekeer ofscheid nemen, et gelokweensken, zeggen dat et je spiet en al zo meer.
Et pergramme het eerst een diel mit lezings, o.e. van de bekende dialektoloog Jan Stroop. Hi’j zal een algemiene lezing verzorgen ‘Over hartelijke groeten en beste wensen’. Dan is d’r een lezing van Frank den Hollander over ‘Een Zeeuw in Groningen – met een uitstapje naar Schellebelle!’ Hi’j en Peter de Haan verzorgen vervolgens een muzikaol tussenstok. Reinhild Vandekerckhove gaot daornao in op “De chattaal van tieners tussen ‘lokaal’ en ‘mondiaal’”. Et morgenpergramme wodt ofsleuten mit de prissentaosie van et ni’je, bi’j de twiejaorlikse dialektedag gebrukelike dialekteboek. Middags is d’r een riegel warkwinkels, o.e. over de 35 jaor durende vertaelaktiviteiten veur de laestdaegs verschenen Biebel in et Grunnings, en over de schrieveri’je in streektael en dialekt. D’r is middags veerder een grote infomark van de streektaelinstituten.

In et Nederlaans bin de menieren om mekeer dag te zeggen nogal slim neffens ien en dezelde vorm wodden. Mar de dialekten en streektaelen kennen wel een geweldigen riekdom an woorden die bi’j et dagzeggen enz. bruukt wodden. Zo kuj’ daenken an et Braobaanse houdoe, et Twentse goodgaon, et Grunnings-Drentse moi, et Fries-Stellingwarfs-Drentse goeie en et Stellingwarver ofscheid tot kiek es. Veur elke regio hebben verschillende auteurs uut et Nederlaanse en Vlaamse taelgebied onderzuuk daon en een artikel schreven om de variaosie in beeld te brengen. De bi’jdregen staon et tiende dialekteboek van de Stichting Nederlaanse Dialekten. Dat wodt de morgens van de 28e meert prissenteerd en is daornao te koop. Et kan naoderhaand ok bi’j de SND besteld wodden. An de ni’je bundel hebben ok een riegel bekende noordelike auteurs mitdaon. De Stellingwarver bi’jdrege wodde leverd deur Henk Bloemhoff van et streektaelinstituut Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop. Die veur Overiessel deur Philomène Bloemhoff-de Bruijn, projektleider streektael van de Iesselakedemie in Kaampen. De Drentse bi’jdrege schreef Abel Darwinkel, warkzem an et Drentse streektaelinstituut Huus van de Taol in Beilen. De Grunninger bi’jdrege is van de haand van Siemon Reker, heufd van et Buro veur Grunninger tael en kultuur van de RUG. De Friese bi’jdrege komt van Pieter Breuker, verbunnen an et Fries Instituut van de RUG.


RTV Drenthe zal ommedaenken geven an Stellingwarf 700

Bi’j gelegenhied van de feestelike eupening van dit jaor mit biezundere evenementen i.v.m. 700 jaor ‘Stellingwarf’ het RTV Drenthe nogal wat opnaemen maekt veur een reportage die uutzunnen wodden zal in et pergramme Drents Diep. Et pergramme zal 25 menuten duren en uutzunnen wodden om 18.35, 19.45, 20.45, 21.45 en 22.45 ure. Laeter kuj’ et pergramme nog bekieken op de webstee van TV Drenthe. Zie veur et gehiel van aktiviteiten in et kader van Stellingwarf 700 de biezundere webstee www.stellingwarf700.nl



Eupening ‘Stellingwarf 700’-jaor, en... speciaole jubileumvlagge!

Op vri’jdagmiddag 6 feberwaori 2009 is bi’j de karke van Berkoop de eupening van een biezunder jaor vol aktiviteiten. Et is dit 700 jaor leden dat de naeme Stellingwarf bruukt wodde in de ooldste oorkonde die we an now toe kennen mit die naeme van oons gebied. Alle reden veur tal van Stellingwarver verienings en instellings om alderhaande aktiviteiten in et kader d’r van te orgeniseren. Om ien en aander goed te koördineren bin al in 2007 verschillende historische verienings en de Stellingwarver Schrieversronte bi’j mekere zitten gaon veur overleg. Uut die bi’jienkomsten is in 2008 een speciaole warkgroep insteld, mit vertegenwoordigers uut die historische verienings en de Stellingwarver Schrieversronte. De warkgroep 1309 het d’r onderdehaand veur zorgd dat d’r bi’jglieks een speciaole webstee is (www.stellingwarf700.nl), mit o.e. een overzicht van alle aktiviteiten in dit jaor. Elkeniene kan zien of heur aktiviteit, mit as thema Stellingwarf 700, deurgeven en wodt dan in dat overzicht opneumen. De warkgroep is et feestelike jaor liekewel begonnen mit de uutgifte van speciaole Stellingwarf 700 jaor-postzegels. Daor bliekt een geweldigen belangstelling veur te wezen.
De officiële eupening van et Stellingwarf 700-jaor, daor de beide gemientebesturen veur nuugd binnen, zal gebeuren deur een speciaole jubileumvlagge uut te stikken. Dat zal allemaole wezen in Berkoop, iene van de ooldste dörpen van de regio. Berkoop wodt butendat vanoolds zien as een soort centrum van et hiele gebied, dat zodoende. De jubileumvlagge zal hesen wodden in de vlaggemast naost de Berkoper karke. Op de vlagge, een ontwarp van warkgroeplid Sjoerd Hoogenkamp, bin o.e. de griffioenen van Oost- en West-Stellingwarf te zien. Veur de vlagge is al een protte belangstelling, bi’j veurintekening bin al meer as honderd exemplaoren ofneumen. De vlagge is veur elk te koop veur € 17,50 via de speciaole webstee, bi’j de Stellingwarver boekwinkels en bi’j de Stellingwarver Schrieversronte.
Nao de plechtighied is d’r een bi’jienkomst in et paand van de Stellingwarver Schrieversronte, waor dr. Henk Bloemhoff, taelkundige van dat instituut, ien en aander om et biezundere jaor 1309 henne uut de doeken doen zal. Daornaost zullen ere aktiviteiten en akties veur dit jaor prissenteerd wodden.


Veul wardering veur Nedersaksisch Vocaal Ensemble op ni’jjaorsbi’jienkomst

Oflopen zaoterdagaovend hul de Stellingwarver Schrieversronte zien ni’jjaorsbi’jienkomst in ’t Vlechtwark in Noordwoolde. Daor kwam flink wat volk op of, want de zael van ’t Vlechtwark was meer as vol. In zien ni’jjaorstoespraoke vertelde veurzitter Ype Dijkstra mit naeme over alle plannen die de Stellingwarver Schrieversronte veur dit jaor weer uutvoeren gaot, zoas de projekten veur de peuters en kleuters, ni’je kursussen, tal van uutgiften en et dadde Stellingwarver popfestival.
Daornao volgde et eerste optreden van et Nedersaksisch Vocaal Ensemble, dat deur de toeheurders ommeraek wardeerd wodde. Et koor, dat uut zoe’n 25 personen bestaot en waorvan de leden uut et Nedersaksische taelgebied kommen, leut lieties in et Drents, Grunnings en Aachterhoeks heuren en wodde begeleided deur een pianist en een fluitiste. Nao et eerste optreden was et de beurt an de Drentse schriever Jan Germs, in et daegeliks leven direkteur van et Huus van de Taol. Van zien haand verschenen an now toe drie boeken in et Drents. Germs schrift hiele herkenbere, humoristische verhaelen, mar ok serieuze en gevulige. Van beide leut hi’j zaoterdagaovend een veurbeeld heuren.
Nao et schoft dee Henk Bloemhoff, taelkundige bi´j de Schrieversronte, ien en aander uut de doeken over et biezundere jaor 1309. Van dat jaor dateert et ooldste schriftelike gebruuk van de naeme Stellingwarf.
Om die reden zullen d’r dit jaor een tal festiviteiten holen wodden, zoas een tentoonstelling van oolde oorkonden. Op 18 september is d'r een historisch symposium [zie ok veerder op disse webstee].
In et twiede optreden van et Nedersaksisch Vocaal Ensemble wodde deur et koor ok een Stellingwarfs lied naor veuren brocht (’Soezen’ van Jan Oosterhof uut Steggerde). Et wodde deur ien van de koorleden ankondigd in et Stellingwarfs, een oold-inwoner van Wolvege. Nao een twiede veurdracht van Jan Germs was d’r nog tied veur een gezellige naozit en daor maekten nog hiel wat bezukers gebruuk van.


Laeste wieziging van disse bladziede: 10-10-2016